một số biện pháp chỉ đạo bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ cho đội ngũ giáo viên trướng THPT số bảo thắng năm học 2010 2011

Trong thực tế muốn đào tạo được những con người phát triển toàn diện, có đạo đức, tri thức, sức khoẻ, thẩm mỹ và nghề nghiệp trung thành với lý tưởng độc lập dân tộc và dân chủ xã hội;

Đặt vấn đề

1 Lý do chọn đề tμi

Giáo dục ngày nay được coi là nền móng của sự phát triển khoa học

kỹ thuật và đem lại sự thịnh vượng cho nền kinh tế quốc dân vì lẽ đó, có thể

coi giáo dục đồng nghĩa với sự phát triển Có thể khẳng định rằng không có

giáo dục thì không có bất cứ sự phát triển nào đối với con người, đối với

kinh tế văn hoá “Giáo dục vμ đμo tạo lμ chìa khoá để mở cửa tiến vμo

t ương lai”

Như sinh thời Bác Hồ kính yêu đã từng dạy: “Muốn có xã hội XHCN

phải có những con người XHCN Đó lμ những con người được giáo dục,

được đμo tạo, có kiến thức văn hoá, khoa học, có kỹ năng nghề nghiệp, lao

động tự chủ, sáng tạo vμ có kỷ luật, giμu lòng yêu nước, yêu CNXH, sống

l μnh mạnh, đáp ứng được yêu cầu phát triển của đất nước” Trong thực tế

muốn đào tạo được những con người phát triển toàn diện, có đạo đức, tri

thức, sức khoẻ, thẩm mỹ và nghề nghiệp trung thành với lý tưởng độc lập

dân tộc và dân chủ xã hội; Hình thành và bồi dưỡng nhân cách, phẩm chất

và năng lực của công dân, đáp ứng nhu cầu của sự nghiệp xây dựng và bảo

vệ tổ quốc ( Điều 2 luật giáo dục ) thì vai trò của đội ngũ cán bộ giáo viên

đóng vai trò then chốt, vì vậy phải coi trong công tác xây dựng đội ngũ giáo

viên “Vừa hồng, vừa chuyên” đủ về số lượng, mạnh về chất lượng, đồng bộ

về cơ cấu, có như vậy mới đáp ứng được mục tiêu giáo dục mà Đảng và

Nhà nước giao phó

Trong thực tế, việc nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên luôn là vấn

đề được Đảng, Nhà nước và các cấp quản lý giáo dục nhất là các nhà trường

phổ thông đặc biệt quan tâm Việc nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên

trong trường THPT là một biện pháp mà người quản lý luôn phải quan tâm

hàng đầu nhằm xây dựng đội ngũ đủ về số lượng và đảm bảo về chất lượng,

đáp ứng yêu cầu phát triển thực tế xã hội của đất nước, yêu cầu phát triển

giáo dục nói chung và yêu cầu phát triển của nhà trường PTTH nói riêng

Trường THPT số 1 Bảo Thắng chúng tôi có bề dày thành tích qua 45

năm xây dựng và trưởng thành là cái nôi giáo dục của huyện nhà Trong

những năm qua chất lượng giáo dục của nhà trường ngày càng tăng

Trường đã được công nhận là trường THPT đạt chuẩn quốc gia, trường đã

có nhiều học sinh giỏi cấp tỉnh và cấp quốc gia Tuy nhiên, đội ngũ giáo

viên vẫn còn thiếu, năng lực chuyên môn một số không nhỏ còn chưa đáp

ứng được việc đổi mới phương pháp dạy học, chính vì vậy đòi hỏi ở người

thày phải luôn cố gắng về chuyên môn, nghiệp vụ thì mới có thể đáp ứng

được yêu cầu tiếp tục nâng cao chất lượng trong giai đoạn tới Nhằm để

nâng cao chất lượng cho đội ngũ giáo viên trong trường PTTH Số 1 Bảo

Thắng, trong những năm qua Ban giám hiệu trường chúng tôi đã xác định

được việc bồi dưỡng chuyên môn cho đội ngũ giáo viên là việc làm quan

trọng và vô cùng cần thiết, song còn nhiều bất cập chưa đạt được kết quả

như mong muốn

Chính vì những lý do trên nên tôi đã chọn đề tài nhỏ: “Một số biện

pháp chỉ đạo bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ cho giáo viên ở trường

THPT số 1 Bảo Thắng năm học 2010-2011”

Giải quyết vấn đề

Phần một Những cơ sở khoa học của việc bồi dưỡng đội ngũ

giáo viên trường PTTH

1.- Cơ sở lý luận

Đội ngũ giáo viên là lực lượng chủ yếu, quan trọng nhất trong tập thể

sư phạm nhà trường, là lực lượng trực tiếp thực hiện mục tiêu, kế hoạch

giảng dạy, giáo dục của nhà trường, là người tạo nên uy tín, chất lượng hiệu

quả cho nhà trường Xây dựng và phát triển đội ngũ là thực hiện quan điểm

về “Giáo dục lμ quốc sách” và thực hiện nghị quyết TW 4 khoá 8: “Khâu

then chốt để thực hiện chiến lược phát triển giáo dục là phải đặc biệt chăm

lo đào tạo, bồi dưỡng và tiêu chuẩn hoá đội ngũ giáo viên cũng như cán bộ

quản lý giáo dục và chính trị, tư tưởng, đạo đức và nâng cao năng lực

chuyên môn”

Nghị quyết hội nghị lần thứ 2 ban chấp hành trung ương Đảng khoá

8 đã nêu “Giáo viên là nhân tố quyết định chất lượng giáo dục và được xã

hội tôn vinh Giáo viên phải có đủ đức, đủ tài” Nghị quyết của hội nghị

trung ương 4 khoá VI cũng đặc biệt quan tâm đến xây dựng đội ngũ cán bộ

quản lý giáo dục và đội ngũ nhà giáo cần có đủ đức, đủ tài để chấn hưng

nền giáo dục nước nhà và chú trọng việc nâng cao bản lĩnh chính trị, phẩm

chất lối sống của nhà giáo Đặc điểm của của lao động sư phạm đòi hỏi đội

ngũ giáo viên phải thường xuyên học tập, rèn luyện, bồi dưỡng và tự bồi

dưỡng

Giáo dục là nền tảng của sự phát triển khoa học, công nghệ , phát

triển nguồn nhân lực đáp ứng nhu cầu của xã hội hiện đại Đổi mới giáo

dục đang diễn ra trên quy mô toàn cầu Bối cảnh trên đã tạo ra nên những

thay đổi sâu sắc trong giáo dục Nhà giáo không chỉ truyền đạt tri thức mà

phải chuyển sang cung cấp cho người học phương pháp thu nhận thông tin

một cách có hệ thống, có tư duy phân tích và tổng hợp

Đảng, Nhà nước và nhân dân ta ngày càng coi trọng vai trò của giáo

dục, quan tâm nhiều hơn và đòi hỏi giáo dục phải đổi mới và phát triển đáp

ứng nhu cầu ngày càng lớn của mọi tầng lớp nhân dân về học tập Để đổi

mới giáo dục thì người thầy giáo có vai trò vô cùng quan trọng “Lμ người tổ

chức, hướng dẫn, điều khiển quá trình giảng dạy vμ quyết định chất lượng

giáo dục” Nói như vậy ta không có ý phủ nhận vai trò của người học mà ta

phải coi người học là chủ thể trong quá trình tiếp nhận tri thức, nhưng chủ

thể ấy vẫn phải tồn tại có sự hướng dẫn gợi mở của người thầy để người học

tiếp thu một cách sáng tạo

Với một vị trí quan trọng như vậy, người thầy giáo phải có những tiêu

chuẩn về phẩm chất đạo đức và chuyên môn – nghiệp vụ mới có thể đáp

ứng được những yêu cầu của xã hội hiện nay

Như vậy việc bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ cho đội ngũ nhà giáo

là việc làm hết sức quan trọng, quyết định sự phát triển của mỗi nhà trường

Do đó người cán bộ quản lý nhà trường phải coi đây là công việc đầu tiên ,

giữ vai trò quyết định đối với chất lượng giảng dạy và giáo dục của nhà

trường

.2- Cơ sở thực tiễn

Trường THPT Số 1 Bảo Thắng hiện nay là một trong những trường

THPT lớn của tỉnh Lào Cai Trong những năm qua mặc dù giáo viên một số

bộ môn còn thiếu, điều kiện sống của giáo viên còn khó khăn nhưng các

thầy giáo luôn tâm huyết với nghề, luôn dạy học với tinh thần và trách

nhiệm cao nhất Vì vậy trong các năm học trước, trường đã có nhiều học

sinh giỏi cấp tỉnh và đến năm học này, trường ddax lại có giảI HSG cấp

quốc gia Nhưng để đáp ứng yêu cầu về nâng cao chất lượng đội ngũ thì vẫn

cần phải tiếp tục bồi dưỡng và tự bồi dưỡng

Đội ngũ giáo viên THPT hiện nay hầu hết được đào tạo chính quy

bậc đại hoc Từ khi đất nước bước vào công cuộc đổi mới , sự nghiệp giáo

dục được toàn Đảng, toàn dân quan tâm đúng mức, người thầy đã được

quan tâm hơn về vật chất, tinh thần và có vị thế trong xã hội Các trường đại

học sư phạm đã thu hút được nhiều những sinh viên giỏi, tâm huyết với

nghề vào học tập

Đội ngũ giáo viện ở trường THPT Số 1 Bảo Thắng trong những năm

qua luôn thiếu về số lượng và chất lượng chưa cao, trình độ giáo viên còn

một số chưa đạt chuẩn đại học (Môn tiếng Anh, môn Thể dục, môn Công

nghệ ) Cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học cũng vẫn còn thiếu, không

đồng bộ, khó khai thác, trình độ chuyên môn của giáo viên không đồng

đều, năng lực hạn chế Điều này ảnh hưởng nhiều đến việc nâng cao chất

lượng giảng dạy và kết quả giáo dục của nhà trường

2.1 Đánh giá chung:

Thuận lợi : Đội ngũ giáo viên của trường phần lớn được đào tạo

chính quy, giáo viên có phẩm chất đạo đức tốt, có lòng nhiệt tình và say mê

với công việc

Nhiều giáo viên đã được công nhận là giáo viên dạy giỏi cấp tỉnh

nhiều năm, có kinh nghiệm giảng dạy và giáo dục học sinh ,tận tâm với

nghề

Khó khăn: Tuy có những thuận lợi như trên, trường THPT Số 1 Bảo

Thắng chúng tôi còn gặp một số khó khăn sau:

- Trình độ giáo viên còn hạn chế , chưa đồng đều ở các bộ môn ,vẫn

còn giáo viên chưa đạt chuẩn: 1 đ/c đang học đại học

- Một số giáo viên trẻ nhiệt tình song chưa có kinh nghiệm, một số

giáo viên tinh thần học hỏi chưa cao , còn ngại việc, ngại đi dự giờ thăm

lớp, chưa sát sao với lớp chủ nhiệm

- Một số giáo viên tuổi cao thì hay bảo thủ với những phương pháp

dạy học cổ truyền, truyền thụ một chiều không phát huy được tính tích cực

của học sinh

- Chất lượng của học sinh đầu vào còn thấp, không đồng đều cũng là

một khó khăn lớn của trường trong việc nâng cao chất lượng dạy và học

trường

2 2 Quá trình nghiên cứu :

Trong quá trình đổi mới phương pháp theo hướng phát huy tính tích

cực của học sinh thì nhiều giáo viên còn lúng túng trong việc soạn giảng và

truyền thụ kiến thức cho học sinh, việc sử dụng đồ dùng thí nghiệm còn

lúng túng, năng lực chuyên môn hạn chế, khả năng bao quát lớp còn yếu,

một số giáo viên tuy có kiến thức nhưng không có phương pháp sư phạm

nên việc truyền thụ bài giảng cho học sinh kém hiệu quả, dẫn đến học sinh

không hiểu bài và gây mất trật tự trong giờ học, giáo viên thì bất lực, không

kiểm soát được tình hình

Do đội ngũ giáo viên có nhiều giáo viên trẻ, kinh nghiệm chủ còn ít,

lại chưa sâu sát với học sinh , chưa nắm chắc được điều kiện hoàn cảnh của

từng học sinh nên gặp khó khăn khi giáo dục học sinh nhất là đối với học

sinh cá biệt Giáo viên chủ yếu lấy quyền để mắng và phạt học sinh là

chính mà chưa dùng các biện pháp giáo dục và thuyết phục bằng tình cảm

để cảm hóa học sinh Mặt khác một số giáo viên nắm chưa chắc một số

văn bản, chủ trương nhất là về xây dựng, đóng góp tiền và lao động nên giải

thích cho phụ huynh học sinh không rõ ràng gây bức xúc trong phụ huynh

học sinh

Công tác tự bồi dưỡng, tự đọc, tự học của giáo viên đã có nhưng nặng

về hình thức, chưa thường xuyên , chưa sâu Cơ sở vật chất thiết bị dạy học

cũng vẫn còn thiếu thốn nên ảnh hưởng đến việc chỉ đạo đổi mới phương

pháp dạy học cho đội ngũ giáo viên của trường

2.3 Một số vấn đề đặt ra trong chỉ đạo bồi dưỡng chuyên môn,

nghiệp vụ cho giáo viên trường THPT Số 1 Bảo Thắng

nghiệp vụ cho giáo viên trong trường là một nhiệm vụ then chốt, cần phải

làm ngay để đáp ứng nhu cầu của học sinh và nhu cầu của xã hội Là một

hiệu trưởng chỉ đạo thực hiện công tác chuyên môn của trường tôi xin đề

cập đến một số biện pháp chỉ đạo bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ cho

giáo viên như sau:

2.3.1 Bồi dưỡng tư tưởng chính trị, phẩm chất đạo đức: Đây là giải

pháp quan trọng, quyết định

2.3.2 Bồi dưỡng kiến thức, năng lực chuyên môn cho giáo viên: Đây là

khâu then chốt nhất của công tác bồi dưỡng giáo viên

2.3.3 Bồi dưỡng kỹ năng sư phạm: Đây là khâu quyết định hiệu quả

của công tác này, quyết định kết quả của công tác bồi duqoqngx chuyên

môn giáo viên

Phần hai

Một số biện pháp chỉ đạo bồi dưỡng chuyên môn ,

nghiệp vụ cho đội ngũ giáo viên trường THPT Số 1

Bảo Thắng - Lμo Cai

1 Bồi dưỡng về tư tưởng chính trị, phẩm chất đạo đức lý tưởng

nghề nghiệp cho giáo viên

Bồi dưỡng đội ngũ giáo viên là biện pháp quan trọng nhất quyết định

chất lượng dạy và học của một nhà trường, nhà trường chỉ đạt được hiệu

quả giáo dục cao khi có một đội ngũ giáo viên kiên định về tư tưởng chính

trị, có phẩm chất đạo đức tốt, có năng lực chuyên môn vững vàng Để nâng

cao hiệu quả của công tác bồi dưỡng đội ngũ giáo viên cần phải có kế

hoạch bồi dưỡng thường xuyên, liên tục trước mắt và lâu dài Phải biến quá

trình bồi dưỡng thành quá trình tự bồi dưỡng

Bồi dưỡng tư tưởng chính trị cho giáo viên nhằm nâng cao nhận thức

về thế giới quan, nhân sinh quan của người giáo viên, nhằm tạo ra một sự

nhạy bén, sự mẫn cảm và khả năng thích ứng về mọi mặt xã hội trong công

cuộc đổi mới đất nước hiện nay Những nhận thức đó tạo lên sức mạnh ,

niềm tin và lý tưởng của từng giáo viên, từ đó giáo viên nhận thức rõ vai

trò, vị trí trách nhiệm của mình đối với việc giáo dục trẻ em lứa tuổi trung

học phổ thông

Việc bồi dưỡng tư tưởng chính tri, phẩm chất đạo đức cho giáo viên ở

trường THPT Số 1 Bảo Thắng chúng tôi theo kế hoạch ngay từ đầu năm

học: Hàng năm trước khi chuẩn bị bước vào năm học mới, đều tổ chức cho

giáo viên học tập về đường lối, chính sách của Đảng; Các chỉ thị, nghị

quyết, thông tư hướng dẫn của Bộ , Sở, của các cấp chính quyền về giáo

dục

Tổ chức cho cán bộ giáo viên học tập, quán triệt chỉ thị 40 – CT/TW

ngày 15/6/2004 của ban bí thư, quyết định 9/2005/QĐ-TTg ngày 11/1/2005

của Thủ tướng Chính phủ về xây dựng, nâng cao chất lượng đội ngũ giáo

viên và cán bộ quản lý giáo dục, công tác đánh giá và sắp xếp lại đội ngũ,

quán triệt chỉ thị của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và đào tạo về nghiệp vụ năm

học 2006 – 2007; Học tập pháp lệnh công chức, quy chế dân chủ cơ quan

Tổ chức sinh hoạt chính trị hàng tháng theo chủ đề, mời nhân chứng

lịch sử về nói chuyện nhân các ngày lễ lớn như kỷ niệm 22/12; Thành lập

Đảng 3/2; nhân ngày sinh nhật Bác Hồ, hoặc kết hợp với Đoàn TN tổ chức

các hoạt động ngoại khoá

2 Bồi dưỡng lòng nhân ái sư phạm cho đội ngũ giáo viên

Bồi dưỡng lòng nhân ái sư phạm- chúng ta phải thực hiện tốt cuộc vận

động “Kỷ cương - Tình thương -Trách nhiệm” Kỷ cương trong việc chấp

hành các chế độ, chính sách pháp luật của Nhà nước, kỷ cương trong

chuyên môn, trong thi đua khen thưởng

Trong phong trào tình thương và trách nhiệm nhiều đồng chí giáo viên

là những tấm gương sáng trong giảng dạy, trong giáo dục học sinh cá biệt

có hoàn cảnh gia đình khó khăn, nhiều đồng chí giáo viên đến tận nhà học

sinh vận động học sinh có ý định bỏ học, quay lại trường học tập Vận động

các em lớp chủ nhiệm quyên góp tiền mua sách vở, đồ dùng học tập cho

các bạn khó khăn Xây dựng nếp sống tình thương, giúp đỡ mọi người,

đoàn kết; Mỗi cán bộ giáo viên thấm nhuần câu nói: “Cả đời làm việc thiện

chưa đủ, làm một việc ác quá thừa” Với các đồng chi giáo viên: Phải hành

động thiết thực trong tình thương đó là giảng dạy phải mang tính hiệu quả

cao

3.- Bồi dưỡng kiến thức chuyên môn, kiến thức bổ trợ

Để có nhiều trò giỏi, trước hết người giáo viên phải giỏi về chuyên

môn mà mình phụ trách, kiến thức đó không phải vì được trang bị khi họ

còn ngồi trên ghế của các trường đại học, mà nó được tích luỹ và bồi đắp

trong suốt quá trình công tác của mỗi người ở mỗi giáo viên tri thức sâu và

rộng là nền tảng của năng lực sư phạm

Trước hết, căn cứ vào thực trạng của nhà trường và quy hoạch đào tạo

trên chuẩn, chúng tôi đã xây kế hoạch bỗi dưỡng trên chuẩn ở các bộ môn,

hiện tại chúng tôi có 1 thạc sĩ môn Vật lý, Năm học 2010-2011 trường

chúng tôi có 3đồng chí đang làm luận văn thạc sỹ, hiện đăng ký 4 đồng chí

nữa trong năm 2011 và 2012 tham gia đào tạo thạc sỹ chuyên môn, phấn

đấu mỗi năm trường tôi tạo điều kiện cho 1 đến 2 đồng chí đi học cao học

ở tất cả các môn học

Đối với tất cả các môn học , nhà trường tạo mọi điều kiện cho các

đồng chí giáo viên được tham gia các lớp bồi dưỡng chuyên đề, bồi dưỡng

chức

Ban giám hiệu nhà trửờng còn cử đội ngũ giáo viên cốt cách ở một số

bộ môn chủ chốt như toán, văn, lý, hoá, anh về học lớp bồi dưỡng cốt cán,

luyện thi học sinh giỏi do Bộ, Sở tổ chức, đây là dịp để các giáo viên được

học tập để nâng cao trình độ một cách hiệu quả, thiết thực trình độ chuyên

môn cho giao viên mà chất lượng mũi nhọn của nhà trường cũng tăng lên rõ

rệt, đem lại uy tín đối với nhân dân địa phương

Để nâng cao trình độ kiến thức về tin học chúng tôi tổ chức cho giáo

viên học tập về ứng dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy ở trường phổ

thông, tiến tới phổ cập tin học cho giáo viên, phấn đấu đến hết năm học

2011 – 2012, tất cả các đồng chí giáo viên trong trường đều biết sử dụng

máy vi tính và các phần mền thông dụng phục vụ cho công tác quản lý và

công tác giảng dạy…

4 Bồi dưỡng kỹ năng, nghiệp vụ sư phạm cho đội ngũ giáo viên

Bồi dưỡng kỹ năng, nghiệp vụ sư phạm cho giáo viên cũng là một nội

dung cơ bản quan trọng trong công tác bôi dưỡng, thực tế cho thấy có

những đồng chí giáo viên có trình độ chuyên môn vững, nhưng phương

pháp sư phạm, khả năng truyền thụ cho học sinh còn hạn chế, dẫn đến hiện

tượng học sinh tiếp thu không tốt, giờ giảng đạt kết quả thấp Có những

giáo viên khả năng tổ chức lớp chủ nhiệm còn thiếu bài bản, không tỉ mỉ,

khả năng giao tiếp với phụ huynh, với học sinh còn chưa tốt nên không có

uy tín với học sinh Do đó, ban giám hiệu chúng tôi đã xác định bồi dưỡng

kỹ năng nghiệp vụ sư phạm cho cho giáo viên cụ thể là:

+ Kỹ năng lập kế hoạch dạy học, kế hoạch chủ nhiệm

+ Kỹ năng dạy học trên lớp

+ Kỹ năng quản lý giáo dục học sinh

+ Kỹ năng giao tiếp với học sinh, đồng nghiệp và với PHHS, kỹ năng

giao tiếp nói chung

Đặc biệt trong quá trình triển khai thực hiện chương trình nội dung

sách giáo khoa mới chuyên ban, giáo viên cần phải có kỹ năng sử dụng các

phương pháp dạy học tích cực và sử dụng thành thạo các đồ dùng dạy học,

các thí nghiệm áp dụng trong mỗi bài giảng thì mới có khả năng hướng dẫn

học sinh, rèn kỹ năng thực hành cho các em thông qua đó học sinh sẽ chủ

động lĩnh hội được kiến thức, giúp các em phát triển tư duy, tạo hứng thú

cho các em khi tiếp thu bài giảng và áp dụng nội dung bài giảng vào thực tế

đời sống

Để bồi dưỡng kỹ năng nghiệp vụ sư phạm cho giáo viên, ban giám

hiệu chúng tôi đã đề ra kế hoạch từ đầu năm học thông qua các hoạt động

sau:

1 Để nâng cao năng lực sư phạm cho giáo viên, chúng tôi tổ chức các

cuộc thi giáo viên dạy giỏi cấp trường Thông qua các đợt thi đua chào

mừng những ngày lễ lớn trong năm học như kỷ niệm ngày nhà giáo Việt

nam 20/11; Ngày quân đội nhân dân Việt nam 22/12; Ngay thành lập Đảng

3/2; Ngày thành lập đoàn 26/3 Sau mỗi lần chúng tôi đều có tổng kết đánh

giá, rút kinh nghiệm và khen thưởng kịp thời cho giáo viên, đây cũng là dịp

mỗi giáo viên được tự khẳng định mình, tạo điều kiện để anh em giáo viên

phấn đấu góp phần nâng cao chất lượng dạy và học của nhà trường

2.Về phía học sinh, nhà trường giao cho đoàn thanh niên tổ chức các

cuộc thi tìm hiểu về ngày thành lập đảng cộng sản VN, tìm hiểu về công

cuộc đổi mới và phát triển đất nước (Trong đó có cả cán bộ giáo viên tham