Bài giảng TTQT chương 8 bao thanh toán

•Vi t Nam có 4 NH đã gia nh p FCI là NHTMCP Ngo i th ng VN VCB, NHTMCP Á Châu ACB, NHTMCP Sài Gòn Th ng Tín Techcombank... Hợp đồng bán hàng 3.

Trang 1

NGHI P V BAO THANH TOÁN

TRONG TÀI TR TMQT

i Nghi p v Factoring

1 Factoring là gì?

- Factoring đ c d ch ra ti ng Vi t là “Bao

thanh toán” - Quych 1096/2004/NHNN

- Tuy pháttri nkhá lâu n cngoài,nh ng

còn khám i m đ i v i Vi tNam

Trang 2

1 Factoring là gì?

TheoT đi n kinh t (Dictionary of Economic

-Christopher Pass & Bryan Lones):

“Factoring làm t s dàn x p tài chính, qua đó

m t công ty tài chính chuyên nghi p (công ty

muan - factor) mua l i các kho n n c a m t

doanh nghi p v i s ti n ít h n giá tr c a

kho n n đó

9/7/2011 PGS.TS Hà V n H i - UEB - VNU 4

•Theot đi n thu t ng Ngân hàng-Hans Klaus:

 Factoring là m t lo i hình tài tr d i d ng tín d ng

chuy n nh ng n

M t doanh nghi p chuy n toàn b hay m t ph n kho n n

chom t công ty tài chính chuyên nghi p (công ty mua n ,

thôngth ng là m t công ty tr c thu c ngân hàng)

 Công ty TCđ m nh n vi c thu các kho n n và theo dõi

cáckho n ph i thu đ h ng th t c phí và ng tr c các

kho n n

 Công ty muan ph i ch u r i ro m t kh n ng thanh toán

c a món n ”

TS Hà V n H i - COE - VNU

•Theo Quy t đ nh s 1096/2004/Q -NHNN ban

hành ngày 06/09/2004c a Th ng đ c NHNN:

Bao thanh toán làm t hình th c c p tín d ng c a t

ch c tín d ng cho bên bán hàng thông qua vi c mua

bán các kho n ph i thu phát sinh t vi c mua bán

hàng hóagi a bên bán hàng và bên mua hàng

Trang 3

 Bao thanh toán trong ngo i th ng

• Bao thanh toánxu t kh u là m t d ch v mà

ngân hàng cungc p v n và các d ch v thanh

toán qu c t cho nhà xu t kh u, khi ng i

mua thanh toán theo ph ng án tr ch m

chong i bán

 Bao thanh toán trong ngo i th ng

• Thông qua đánh giá c a đ i tác mu n bao

thanh toán (nhàxu t kh u) v uy tín c a nhà

nh p kh u, ngân hàng có th b o lãnh thanh

toán chong i bán

•Ng i bao thanh toán s cam k t tr thay

khi nhành p kh u b phá s n ho c m t kh

n ng tr n

Tóm l i:

M c dù có nhi u cách di n đ t khác nhau, nh ng

nhìn chung:

- Nghi p v bao thanh toán chính là hình th c tài

tr cho nh ng kho n thanh toán ch a đ n h n t

Trang 4

S phát tri n c a Factoring

- Tuy pháttri n khá lâu n c ngoài, nh ng

còn khám i m đ i v i Vi t Nam

- Factoring b t ngu n t s phát tri n c a

th ng m i qu c t

S phát tri n c a Factoring (ti p)

•Factoring rađ i t i Anh vào th k th 17

• n 60s c a th k 19 châu Âu hình th c

nàym i đ c phát tri n r m r

•B t đ u t n m 1974 Factoring m i đ c công

nh n h u h t các n c trên th gi i

3 S phát tri n c a Factoring (ti p)

•Hi n nay, trên th gi i có hi p h i Bao thanh

toánqu c t (FCI) có 204 thành viên (chi m h n

50% doanh thu BTTqu c t trên th gi i)

•Vi t Nam có 4 NH đã gia nh p FCI là NHTMCP

Ngo i th ng VN (VCB), NHTMCP Á Châu

(ACB), NHTMCP Sài Gòn Th ng Tín

(Techcombank)

Trang 5

T i Vi t Nam:

Có 11 NH (cóc NH n c ngoài t i VN) cung c p

d ch v BTT Tuy nhiên, ph n l n các NH trong

n c m i ch th c hi n d ch v BTT mua bán

trongn c

Nguyên nhân:

- VN hi n v n còn nhi u h n ch v hành lang

pháp lýđ th c hi n d ch v này

-Nhi u DN cho r ng, hi n VN d ch v BTT c a

các NHv n ch a th t ti n l i

T i Vi t Nam:

Nguyên nhân (ti p)

- Nhi u NH c ng ch a m n mà v i vi c cung

c p d ch v này vì có quá ít thông tin v tình hình

tài chính c a ng i mua, nh t là khách hàng

nh p kh u

- Các NH khith c hi n BTT đ ng ngh a v i ch p

nh n r i ro m c đ nào đó

- B n thân ng i cung c p ch a m n mà v i

d ch v này nên h không chú tr ng công tác

marketing, tuyên truy n qu ng bá t i khách

hàng

=> 2 c đi m c a Factoring:

- ây là h p đ ng mua, bán các kho n ph i thu ch a

đ n h n thanh toán

- Factor tàitr cho ng i bán b ng cách ng tr c

ti n

- Factor cungc p d ch v qu n lý s sách, k toán

bán hàng vàti n hành thu n khi đ nh n

- Factorđ m nh n r i ro tín d ng

Trang 6

 Trong m t nghi p v bao thanh toỏn, thụng

th ng s cú s xu t hi n c a ớt nh t ba bờn: t

ch c bao thanh toỏn (factor), khỏch hàng c a t

ch c bao thanh toỏn (seller) và con n c a t

ch c bao thanh toỏn (buyer)

 i v i cỏc lo i bao thanh toỏn xu t nh p kh u

cú haiđ n v bao thanh toỏn, m t đ n v n c

c a nhà xu t kh u và m t đ n v n c c a nhà

nh p kh u

2 c đi m c a Factoring (ti p)

 Bao thanh toỏn trong n c (1Factor)

3 Quy trỡnh nghi p v bao thanh toỏn

- Tr ng h p c ng i mua và ng i bỏn đ u trong

cựngm t qu c gia

- Khi cungc p d ch v thu h và qu n lý s sỏch bỏn

hàng, Factor thum t kho n hoa h ng phớ theo t l % c

đ nh trờn t ng tr giỏ s ti n ph i thu

- i v i cỏc kho n ng tr c, Factor ỏp d ng m c lói

su t cao h n m c lói su t cho vay v n l u đ ng c a

NHTM

Người bán

(Khách hàng)

Người mua (Con nợ)

Đơn vị bao thanh toán

6 Giao hàng

1 Hợp đồng bán hàng

3 Quy trỡnh th c hi n

Trang 7

Ví d Quy trình bao thanh toán c a Eximbank

Bên bán và bên mua hàng ký k t h p đ ng mua, bán hàng hóa, ti n hành giao hàng.

Bên bán hàng g i h s đ n b ph n tín d ng Eximbank đ ngh th c hi n Bao

thanh toán các kho n ph i thu Eximbank và bên bán hàng ký k t h p đ ng Bao thanh toán, h p đ ng b o

đ m (n u có) và các th a thu n khác Eximbank và bên bán hàng đ ng ký g i v n b n thông báo v h p đ ng Bao

thanh toán cho bên mua hàng và các bên liên quan

Bên mua hàng g i v n b n cho Eximbank và bên bán hàng xác nh n v vi c

đã nh n đ c thông báo và cam k t th c hi n nh th a thu n

Bên bán hàng chuy n giao b n g c h p đ ng mua bán hàng, ch ng t liên

quan khác cho Eximbank và ký kh c nh n n v i Eximbank, Eximbank

M t h p đ ng bao thanh toán gi a công ty A v i Factor B có

n i dung sau:

- S ti n ng tr c 120.000USD, t ng đ ng 80% kho n n

ph i thu.

- Th i h n bao thanh toán là 3 tháng k t ngày ký H

- M c lãi su t chi t kh u là 24%/n m k h n 3 tháng

- Hoa h ng phí 2,0% trên t ng tr giá n ph i thu

- Lãi su t kép và hoa h ng ph i tr sau khi ký h p đ ng

Kho n ti n ng tr c mà công ty A nh n đ c

Ch tiêu Tr giá

(USD)

Cách tính

Tr giá n ph i thu 150.000 120.000 : 0,8

Kho n ti n ng tr c 120.000 H p đ ng quy đ nh

Hoa h ng phí 3.000 150.000 x 0,02

Lãi su t chi t kh u 7.345 {120.000 (1+0,02)

} (120.000)

S ti n mà công ty

3

Trang 8

 Bao thanh toán qu c t (2 Factor)

-Tr ng h p ng i mua và ng i bán hai qu c

gia khác nhau

- Factoringqu c t g m có 4 bên tham gia: nhà XK,

nhà NK, Factorxu t kh u và Factor nh p kh u

- Quá trình thanh toángi ng Bao thanh toán n i đ a,

nh ng Factor có th ph i đ i m t v i r i ro t giá

Ng i xu t

Factor xu t

2

7 4 3 1

3

6

5 6

Giao hàng

Factor nh p kh u chuy n ti n

8 H th ng 2 Factor

Nh n xét bao thanh toán qu c t

- Bao thanh toánxu t kh u có 2 h p đ ng:

+H p đ ng gi a ng i xu t kh u và Factor xu t

kh u

+H p đ ng gi a Factor xu t kh u và Factor nh p

kh u

- Factorxu t kh u và Factor nh p kh u cùng trong

hi p h i các Bao thanh toán, nên đ c đi u ch nh b i

các quyt c pháp lý mang tính tiêu chu n cao

Trang 9

M i quan h gi a các bên trong bao thanh

toán qu c t

1.Gi a nhà xu t kh u và nhà nh p kh u: Là H p

đ ng ngo i th ng

2.Gi a nhà XK và nhà Factor là h p đ ng Factoring

(nhà XK bán còn Factor XK mua cáckho n ph i thu)

M i quan h gi a các bên trong bao thanh

toán qu c t (ti p)

3.Gi a Factor xu t kh u và nhà nh p kh u:

• Quanh pháp lý gi a con n và ch n

• Cóhi u l c th c thi đ c pháp lý công nh n

• Làh qu t H gi a nhà XK và Factor XK

4.Gi a Factor xu t kh u và Factor nh p kh u:

• Làm i quan h đ i lý

• 2 Factor cùng trongHi p h i BTT qu c t

5.Gi a Factor nh p kh u và nhà nh p kh u:

• Factor NK làng i đ c y thác thu ti n NK

• Factor NK cóth th c hi n b o lãnh cho

ng i NK

4 L i ích c a bao thanh toán:

• i v i bên bán/bên xu t kh u:

kh u hàng theo ph ng th c thanh toán tr ch m

-T ng l i th c nh tranh khi chào hàng v i các đi u

kho n thanh toán tr ch m mà không nh h ng đ n

ngu n v n kinh doanh c a mình

Trang 10

• i v i bên bán/bên xu t kh u (ti p):

-Ng i bán có th thu ti n ngay thay vì ph i đ i t i k

h n thanh toán theo h p đ ng

- c s d ng kho n ph i thu đ m b o cho ti n ng

tr c, do đó t ng đ c (m t cách gián ti p) ngu n v n

l u đ ng ph c v s n xu t kinh doanh

- Ch đ ng trong vi c l p k ho ch tài chính vì d

đoán đ c dòng ti n vào

d ng) th c t c a bên mua thông qua vi c th m đ nh

th ng xuyên c a ngân hàng/đ n v th m đ nh chuyên

nghi p

đ n

nghi p đã th c hi n vi c này thay bên bán

đ n

ph i thu, v i đi u ki n không có tranh ch p x y ra

gi a bên xu t kh u và bên nh p kh u c ng nh v i

Trang 11

• i v i bên bán/bên xu t kh u (ti p):

- Ti n ích c a d ch v BTT r t quan tr ng đ i v i nhà s n xu t

- a ph n các doanh nghi p v a và nh r t thích d ch v bao

thanh toán

- Các DN có th s d ng các hình th c nh : BTT chi t kh u

hóa đ n, BTT trung gian, BTT đ n h n, BTT thu h , BTT truy

đòi, BTT mi n truy đòi.

- Ph m v ho t đ ng BTT c ng r t đa d ng : V đ a lý thì có BTT

trong n c và BTT qu c t ; Trong ho t đ ng xu t nh p kh u thì

có BTT xu t kh u và BTT nh p kh u; Có BTT s l ng hóa đ n

c a ng i bán ho c BTT toàn b hay BTT m t ph n; Có BTT

kín và BTT công khai

• i v i bên nh p kh u:

- Không m t th i gian đ m L/C cho t ng l n

nh p hàng, không ph i ký qu ;

- c nh n hàng và s d ng hàng mà ch a c n

ph i thanh toán ti n ngay;

-Ch thanh toán ti n hàng khi hàng hoá đáp ng

đ c các yêu c u c a h p đ ng mua bán;

- Khôngph i tr b t k m t kho n phí bao thanh

toán nào

• i v i FACTOR/Ngân hàng:

- Cho phép thu l i nhu n qua phí d ch v và lãi

su t

- a d ng hóa các lo i hình d ch v

- Cho phéps d ng t t h n các ngu n l c

- Sov i vi c c p h n m c tín d ng, NH thích làm

d ch v BTT h n Vì n u c p v n l u đ ng cho

DN, NHph i giám sát r t v t v , trong khi v i BTT

cáckho n ph i thu r t rõ, vi c s d ng c ng đã rõ,

các DN đã ch ng minh v i NH v uy tín trên th

tr ng khi đã bán đ c hàng

Trang 12

• i v i n n kinh t :

-T o môi tr ng kinh doanh n đ nh, t o tâm lý

yên tâm cho các doanh nghi p s n xu t, kinh

doanh

- y m nh ho t đ ng s n xu t, kinh doanh, xu t

nh p kh u

- Bao thanh toán là lo i d ch v c hai bên

cùng cól i Nh ng doanh nghi p có l i h n

ngân hàng

- Khi cung c p d ch v này ngân hàng ph i

gánh ch u v mình nh ng r i ro khi ng i

muam t kh n ng thanh toán

=> Tóm l i:

-Chi phí cao: Lãisu t chi t kh u cao, chi phí

hành chính cao

- Không phùh p v i các doanh nghi p xu t

kh u có kho n ph i thu nh

- Chi phí trong bao thanh toáng m phí chi t

kh u (có th cao h n lãi su t vay ng n h n);

Phí hoah ng (Service Fee): chi phí qu n lý

s sách bán hàng và qu n lý tín d ng c a

factor (0,5%-2,5%/n m kho n thanh toán

chuy n nh ng bao g m c VAT)

5 H n ch c a bao thanh toán:

 i v i doanh nghi p bán hàng:

Trang 13

- Nhành p kh u trì hoãn ho c m t kh n ng

thanh toán(đ c bi t trong L/C mi n truy đòi)

-Vi c tr ti n trên hóa đ n d d n đ n hóa

đ n có th b làm gi

-Gi a ng i bán và ng i mua có th thông

đ ng l a Factor

5 H n ch c a bao thanh toán:

 i v i các Factor:

-Qu n lý s sách bán hàng và theo dõi

kho n n

- Tàitr ng n h n

- m b o r i ro

- Thun

-T v n

6 Ch c n ng c a Factoring là cung

c p các d ch v :

D ch v qu n lý s sách bán hàng và theo

dõi kho n ph i thu

•Ph ng th c thu n riêng bi t:M i kho n ph i thu

đ c ph n ánh b ng b ng m t đ n v riêng bi t

t ng ng

• Ph ng th c s d : Cáckho n n đ c ghi theo

tr t t th i gian đ n h n, vi c thu n di n ra theo

đ nh k , c n c vào s d tích l y ròng cu i k

Trang 14

 Tài tr ng n h n:

• Factorth ng ng tr c m t ph n ngay sau khi

mua cáckho n ph i thu

• Ápd ng m c lãi su t chi t kh u đ i v i các ng

tr c này

• Ph n còn l i nh m d phòng r i ro

•H s tín nhi m và báo cáo

• Báo cáoc a ngân hàng và các t ch c th ng m i

• Phân tích báo cáo tài chính

•L ch s tr n tr c đây

•Kh o sát khách hàng

D ch v thu n (collection)

K ho ch thu n g m các b c:

• Factorg i b n sao kê các kho n ph i thu ch a đ n

h n cho ng i mua và g i l nh thu n khi chúng

đ n h n

•N u các kho n ph i thu đã quá h n Factor h i

thúc

•Factorti n hành th th c pháp lý đ i v i các kho n

n quá h n đ c đi u ch nh b i các ngu n lu t nh

H i phi u, K phi u, Séc…

Trang 15

D ch t v n (Advisory Service)

ây là d ch v phát sinh t m i quan h báo thanh

ph m, giá c v i t cách là ng i mua cho ng i

bán

• Các giaod ch Factoring c n tuân th theo m t

khung pháp lýchu n

• Các Factoring trênth gi i s d ng Công c

UNIDROIT thông qua 28/5/1988t i Canada

• Quyt c chung v Factoring qu c t c a hi p

h i Factoring qu c t (General Rules For

International Factoring - Factors Chain

International - FCI)

•T i VN, Q s 1096/2004/Q -NHNN: Quy ch

v ho t đ ng bao thanh toán c a các t ch c

tínd ng

C s pháp lý c a Factoring

M i quan h pháp lý gi a Factor và ng i bán

đ c đi u ch nh b i các đi u kho n trong h p

đ ng bao thanh toán g m các y u t :

(1) Ng i Bán cam k t bán và Factor cam k t

mua các kho n ph i thu v i các đi u ki n và

đi u kho n quy đ nh trong h p đ ng bao thanh

toán

(2) Ng i bán b o đ m r ng các kho n ph i

thu làh p l , kh thi và không có tranh ch p

Ng i bán c ng cam k t gi i quy t các tranh

ch p, b i th ng các thi t h i và các kho n

kh u tr liên quan đ n các hóa đ n đã bán cho

Trang 16

(3) Ng i Bán đ ng ý r ng các hóa đ n đ c

mua bán theođi u ki n mi n truy đòi ch khi có

s đ ng ý rõ ràng c a Factor ho c trong gi i

h n tín d ng cho phép c a Factor

(4) Ng i bán ph i thông báo vi c chuy n

nh ng các hóa đ n cho ng i mua theo m u

tiêuchu n c a Factor

(5)Ng i Bán ph i cung c p các b n sao hóa

đ n, phi u nh n n liên quan đ n các kho n

ph i thu cho Factor, Factor cam k t chuy n tr

ti n thu đ c cho ng i bán

(6)Th i h n và ph ng th c thanh lý h p đ ng

c ng đ c xác đ nh rõ

7 Phân lo i bao thanh toán

 Bao thanh toán có truy đòi: n v bao thanh

toán cóquy n truy đòi l i s ti n đã ng tr c cho

bên bán hàng khi bên mua không cókh n ng hoàn

thànhngh a v thanh toán kho n ph i thu

 Bao thanh toán mi n truy đòi: n v bao thanh

toánch u toàn b r i ro khi bên mua hàng không có

kh n ng hoàn thành ngh a v thanh toán kho n ph i

thu

Định dạng
Số trang	19
Dung lượng	290,13 KB