Góp phần nghiên cứu chế biến vị thuốc ngưu tất theo phương pháp cổ truyền

Khi dùng làm thuôc ngiru tât thiràng duoc bâo ché theo phuong phâp c6 truyên khâc nhau tuÿ theo mue dfch diêu tri.. Vï vây chüng tôi dât vân dê nghiên cuu ché bien nguu tât vôi mue dich

MUC LUC

Trang

Dât vân dê 1

Phàn 1: Tong quan 2

1.1 Tôm tât dâc diëm cây ngiru tât 2

1.2 Thành phàn hoâ hoc 3

1.3 Tâc dung duoc lÿ 4

1.4 Công nâng, chü trj 5

1.5 Thu hâi ché bien, bào ché co truyên 6

Phàn 2: Thuc nghiêm và két quâ 9

2.1 Nguyên lieu và phuong phâp thuc nghiêm 9

2.1.1 Nguyên lieu, phuong tien, hoâ chat 9

2.1.2 Phuong phâp thuc nghjêm 9

2.2 Két quâ và nhân xét 15

2.2.1 Ché bien vi thuoc nguu tât 15

2.2.2 Dinh tînh, dinh luofng mot so nhôm chat chînh 15

2.2.3 Thir mot so tâc dung sinh hoc 23

2.3 Bàn luân 35

2.3.1 Vê ché bién 35

2.3.2 Vê hoâ hoc 35

2.3.3 Vê sinh hoc 36

Phàn 3: Két luân và dê xuât 38

3.1 Két luân 38

3.2 Dê xuât 38

CHU GIÂI CÂC CHÜ VIÉT TAT

CHE: Cholesterolesterase

CHO: Cholesteroloxidase

GK: Glycerol kinase

GPO: Glycerol-3- phosphate oxidase

HDL: Lipoprotein tÿ trong cao (high density lipoprotein).HDL- C: Cholesterol trong HDL

LDL: Lipoprotein tÿ trong thâp (low density lipoprotein).LDL- C: Cholesterol trong LDL

M l: Mâu không xông sinh sây à 60°C.

M2: Mâu xông sinh 3kg liru huÿnh/ta sây à 60°C.

DAT VAN DE •Ngiru tât là vi thuoc duoc dùng khâ ph6 bien trong y hoc cé truyên dë chûa câc

bênh do û huyét gây ra, cao huyét âp, phong thâp, b6 gan thân Cây Ngim tât dâ duoc

di thuc vào Viêt Nam tir nhûng nâm 1960, hiên nay dâ duoc trong và phât triën tôt ô moi noi trên dât nuôc ta, dâc biêt là vùng dông bàng bâc bô Khi thu hoach nguôi ta thuông xông sinh dë ngiru tât không bi den, nhuân dêo, cô màu vàng nhat, bâo quân duoc lâu Khi dùng làm thuôc ngiru tât thiràng duoc bâo ché theo phuong phâp c6 truyên khâc nhau tuÿ theo mue dfch diêu tri Vân dê dât ra là xông sinh cô ânh huong dén chât luong thuôc, cô cân phâi bào ché theo câc phuong phâp co truyên hay không?

Vï vây chüng tôi dât vân dê nghiên cuu ché bien nguu tât vôi mue dich so sânh mot sô thành phân hoâ hoc và mot sô tâc dung sinh hoc giûa mâu sông và mâu ché

Trong khuôn kh6 luân vân nây chüng tôi thuc hiên mot sô nôi dung sau:

Khâo sât sô thành phân hoâ hoc cüa vi thuôc truôc và sau xông sinh, sông và ché, giûa câc phuong phâp ché khâc nhau

- Thâm dô mot sô tâc dung sinh hoc cûa vi thuôc truôc và sau xông sinh, sông và ché, giûa câc phuong phâp ché khâc nhau

PHAN1: T Ô N G Q U A N 1.1 TÔM TÂT DÂC DIEM CÂY NGUtJ TAT

Cây ngiru tât cô tên khoa hoc Achyranthes bidentata Blume Ho rau gién Amaranthaceae [2, 9, 10, 27]

Ngoài ra côn cô tên khâc nhu: Hoài ngiru tât, nguu tich [1], nguài Trung Quôc goi là Niu-xi [27], Rê ngirn tât cô tên tiéng Anh là: Two-toothed chaff-flower [29] Rê ngiru tât khô duçfc goi là Mao ngiru tât [1]

Cây thuôc thâo sô'ng nhiêu nâm cao tù 60-80cm hoâc hon [22] Thân moc thang dûng, hînh vuông, cô nhiêu dot, màu lue hoâc màu nâu tfa, cô nhiêu cành moc dô'i [1,

10, 22] La don moc doi, hînh bàu duc, gô'c thuôn hep, mép la uôn luan, gân la mât trên thuông cô màu tfa Phiên la dài 5-10cm, rông 1-4 cm, cô long hoâc không cô long, gân

phu 5-7 cap, cuông ngân 1-3 cm [14, 22] Hoa luông tfnh Cum hoa là bông à dâu cành hay à kè la, màu trâng xanh [2, 10, 14] Hoa moc huông lên nhung khi biê'n thành quâ

sê moc quâp xuông Bao hoa cô 5 doan gân bang nhau, nhi hoa 5, câc chî nhi dfnh chât vào vôi nhau, bao phân hop hinh trüng dài 1 mm [29] Quâ nang, chüa mot hat hînh tru dài, la bâc côn lai và nhon thành gai cho nên vuông vào cô thë mâc vào quân âo [2] Rë phinh thành cü hinh tru, dài 50-70 cm, màu trâng hoâc màu hông nhat [1, 10, 23]

Ra hoa thâng 5-9, quâ thang 10-11 [2, 10, 22]

Bô phân dùng làm thuôc: Là rê dâ chê bien và phoi hay sâ'y khô cüa cây nguu tât

Rê hînh tru, dài 15-30cm, duông kînh 0,3-lcm Dâu trên mang vêt tich cüa gô'c thân, dâu duôi thuôn nhô Mât ngoài màu vàng nâu, cô nhiêu nê'p nhân doc nhô và vêt tich cüa rê con [9, 27], mùi thom nhe, vj ngot dâng [27]

Cây nguu tât là cây rat dê thfch nghi vüi câc diêu kiên khi hâu khâc nhau Cây

duçfc trông chü yê'u à mot sô' nuôc châu  nhu Trung Quôc, An Dô, Malaxia, Lào,

Campuchia, Thâi Lan Ô Viêt nam, Ngiru tât duoc di thuc vào tir nhüng nâm 1960 và

duçfc trông thü dâu tiên à Sa Pa, Tam Dâo, Vân Diën Hiên nay cây dâ thfch nghi vôi

khi hâu Viêt nam và duac trong à khâp moi noi câ dong bâng lân miên nui, nhiêu nhât

là khu vue dong bâng bâc bô [29]

1.2 THÀNH PHAN HOÂ HOC

Rê co câc saponin, khi thuÿ phân cho câc sapogenin là acid oleanolic C30H48O3 và galactose, rhamnose, glucose [2, 10, 22, 29] Hàm liïçmg acid oleanolic duçc xâc dinh

là 0,91%-1,14% à ngiru tât trong và 0,78%-1,42% à ngiru tât tu nhiên [29].

Ngoài ra côn co câc steron eedysterone, inokosteron [2, 17, 22, 29], chat dmh, muôi kali [25] Luang eedysterone khoàng 0,037% [9]

Rê cây cüng chüa câc polysaccharid vôi luang khoàng 42g/2.000g dua vào khôi luang khô [29]

Mot peptide-polysaccharide vôi tâc dung chong miên dich cô chü'a 24,1% câc peptides gôm glycine, serine, glutamic và aspartic acid [29]

Betaine chiém khoàng 0,930-1,029% à trong rê và là mot chat bên vûng trong quâ

trinh ché bien thuôc [26, 29]

Emodin và physcion cüng duac phân lâp tîr rê phai khô [29]

Phân trên mât dât cüa cây Achyranthes bidentata trong tai Viêt Nam cô chü'a 3 flavonoid, 6 saponin triterpenoid, 2 acid phenolic Tir hôn hop câc polyphenol và saponin bàng phucmg phâp sâc kÿ côt và sâc kÿ chê' hoâ dâ xâc dinh duac 3 chat tinh khiét là: Quercetin 3-0-rutinoid (Rutin), acid cafeic và beta-D-xylopyranosyl-beta-D- glucopyranosid cüa acid oleanolic [21, 29]

Ngoài ra dich chiê't côn cüa Achyranthes bidentata dâ duac chüng minh cô alkaloid, terpenes, amino acid, flavonoid và câc glycosid [30]

Ecdysterone: R = CH3

R, = OH Inokosterone R = CH2OH

Rj = H

1.3 TÂC DUNG Dl/OC LŸ

Rë Ngiru tât dâ duoc chüng minh cô tâc dung ha cholesterol mâu và ha huyét âp [2, 10, 18], tâng cu'àng khâ nâng chông viêm, làm giâm âp lue mach mâu [29]

Câc tâc giâ Ân Dô dâ nghiên cüu saponin cüa Ngiru tât cô tâc dung tâng co bôp tu cung [2] Ngoài ra câc saponin này côn cô tâc dung phâ huyét và làm dông von albumin [17]

Polysaccharid cüa Ngiru tât cô tâc dung chông ung thu, üc ché su phât triën khô'i u 31-40% liêu 25-100 mg/kg và tâng cudng khâ nâng miên dich trên chuôt mang thai [32],

Polysaccharid sulfate cô tâc dung üc ché virus viêm gan HBsAg và HBeAg và virus herpes don giân typ 1 [30]

Thï nghiêm trên chuôt nhât và chuôt công, eedysteron dùng duông uô'ng 10 hoâc

20 mg/kg/ngày cho thây tâc dung chông viêm manh hon amidopyrin và cortison acetat

Co ché tâc dung do bâo vê nôi môi mao mach và kîch thfch su giâi phông corticosteroid

tù tuyê'n thuçmg thân [16],

Eedysteron và inokosteron cô tâc dung kim hâm su phât triën cüa mot sô loài sâu

bo [17]

Trong dan thuôc dùng riêng rê hay phô'i hop vôi câc thuôc khâc dùng cho chuôt cô

thai à giai doan dâu cüa thôi kÿ thai nghén dâ thüc dây qüa trînh xây thai Acid oleanolic trong cây cô tâc dung chông lai su sinh sân à chuôt duc bâng câch ngùng sân

xuât tinh trùng [29]

Trong dông y vi thuôc nguu tât duofc dùng phôi hop mot sô loai duoc lieu khâc de chüa chirng mât kinh, dê khô Ngoài ra côn de chùa bênh thâp khôp, dau lung, bf tiëu tien [2]

Pham Khuê và câc công su dâ chûng minh duçfc Bidentin (dang viên bào ché tir saponin toàn phân cüa nguu tât) cô tâc dung ha cholesterol mâu cao và tâc dung khâ on dinh [2, 15]

Trong thü nghiêm lâm sàng chê' phâm chüa Ngiru tât cô tâc dung diéu tri thâp khôp , chirng dau lung do lanh và câc triêu chüng dau lung khâc [29]

Cao rê nguu tâ't cô tâc dung lâm giâm hàm luofng serotonin à nâo chuôt công trâng

và cô thé là mot trong nhûng co chê phân tü cüa tâc dung giâm dau, ha sot và chông dich rî cüa nguu tât dâ duoc chirng minh truôc dô [13]

Cao long Nguu tât cô tâc dung diu suc câng cüa tü cung chuôt và thô (Cô thai hoâc không cô thai) Tâc dung này cô thë là do kfch thfch truc tiép vào dây thân kinh duôi bung [17]

Viên nguu tât (0,25g cao khô), hoâc thuôc uông (4g nguu tât khô/ô'ng) chûa bênh cholesterol mâu cao, huyêt âp cao, vûa xo dông mach [17]

1.4 CÔNG NÀNG , CHU TRI

Tfnh vi: Nguu tât cô vi dâng, chua, tfnh bïnh, không dôc, vào hai kinh can và thân [3,7, 8, 9, 10, 17, 22, 25, 27, 29],

Công nàng, chü tri:

Hoat huyêt thông kinh hoat lac:

Dùng trong câc truông hofp kinh nguyêt không dêu, kinh bê' [3, 7, 8]

Bo can thân, thu gân, manh gân cot:

Dùng cho câc bênh dau khôp, dau lung, dau xirofng sô'ng, liêt chân, co gân không duôi duac, dâc biêt dôi vôi câc khôp cüa chân, néu thâp mà thiên vê hu hân thï phô'i hop vôi que chi, eau tich, tue doan, néu thâp mà thiên vê nhiêt thî phô'i hop vôi hoàng bâ [1,

3, 7, 8, 9],

Chi huyét:

Thuông dùng trong câc truông hop hoâ bôc lên gây non ra mâu, chây mâu cam; cô thë dùng thêm thuô'c tu âm giâng hoâ và thuôc chî huyét khâc hoâc chây mâu do huyét u: gây thoât quân [3, 8]

Loi niêu, trù soi:

Dùng trong câc truông hop tiëu tien dau buôt, tiëu tien ra soi [3, 7, 8],

Giâng âp:

Dùng trong câc bênh cao huyét âp, do cô khâ nâng làm giâm cholesterol mâu [3],

Giâi dôc, chong vient:

Dùng rê nguu tât phông bênh bach hâu [3, 8]

Liêu dùng 6-12g

Tôm lai Nguu tât duac dùng dë chüa câc chûng bênh sau: thâp khôp, dau lung, bê' kinh, thông kinh, huyét âp cao, bênh tâng cholesterol mâu, dâi buôt ra mâu, dê khô hoâc nhau thai không ra, sau dê ü huyét, chân thuang tu mâu, viêm hong

Kiêng ky: nguôi cô thai không nên dùng, nhüng nguôi bi mông hoat tinh, nguôi dang rong kinh hoâc dang cô chây mâu nhiêu cüng không nên dùng Néu dùng vôi tmh chât dë khi vi di xuông ha tiêu, chüa câc bô phân phîa duôi thi dùng không qua ché biê'n Khi sao ruou trich muôi hoâc tàm ruou roi chung thî cô tâc dung bô [3, 8]

1.5 THU HÂI CHÉ BIEN, BÀO CHÊ CO TRUYEN.

Çhebien (Sa chésau khi thu hoach)

Nguu tât duoc trong bàng hat Bât dau trôngvào thâng 10 và thâng 11, miên nui vào thâng 2 dê'n cuôi thâng 3 Sau khi trong duôc 5-6 thâng bat dau thu hoach, sau khi thu hoach nguôi ta phâi sô ché cü dë duoc duôc lieu khô thuân tien câ bâo quân và thuang mai Cô nhiêu câch sa ché:

- Dào vê, cât bô cây sât rîàu cü, rira sach, phüi hay sây khô [25].

Dào vè, cât bô cây sât dàu cü, phai qua 1-2 ngày cho cü tâi dë dô bi giôn gây,

dem xông sinh mot ngày, sau dô dem rüa sach và sây à nhiêt dô 40-45°C cho dén dô

àm khoâng 15-18%; sau dô phân loai, bô thành bô nhô dë bâo quân [23]

- Ngiru tât dë câ cây bô lai thành bô (buôc phân thân cây), phoi nâng vào ban ngày, dêm cât vào Phoi 8-9 ngày, sau dô ü 2 ngày, dùng chiéu dë phü lên ngiru tât; cât bô cây Phân loai và bô thành bô khoâng 0,5kg dë bâo quân Tÿ lê tuoi/khô là 3/1 Chu y trânh dë nguu tât bi trôi lanh hay trôi mua sê gây den duoc lieu

Cô thë tù nguu tât khô trên dem xông sinh, mue dîch dë làm cho nguu tât trâng ra

Bô nguu tât duoc nhüng vào nuôc và nhâc ra ngay, sau dô côi dây ra và dem xông sinh

Tÿ lê 50kg nguu tât khô dùng 700g luu huÿnh Xông dén khi luu huÿnh chây hê't thi thôi, lây ra sây khô và bô thành bô dë bâo quân [1]

Bào çhe_ço_truyên:

Khi sü dung làm thuôc thuông phâi qua khâu bào ché cô truyên, thuông cô câc

phuong phâp ché sau dây

Thâi phién hoàc cât âoan.

Truôc hét rüa sach, làm mêm, thâi phién, vât dây 1-3 mm (nê'u rê to); cât doan 3- 5mm (néu rê nhô), phoi khô hoàc sây qua dë dùng [19, 25]

Dem nguu tât sao dén khi phia ngồi bi den hồn tồn, bên trong vàng nâu dâm;

cơ thé trich ruçm rợ sao den nhu trên [19]

Nguu tat sao den.

Lây nguu tât phién, dùng lira nhơ sao dén khi xuât hiên câc châm den [19]

Nguu tat trich muơi

Mue dfch: Tâm muơi sao dé vi mân dân thuơc vào kinh can thân

Ngiru tât phién 10kg

Muơi hồ thành dung dich dem tâm vào nguu tât; ü 30 phüt sao khơ [19]

PHAN 2: THl/C NGHIÊM VÀ KET QUÂ 2.1 NGUYÊN LIEU VÀ PHlTONG PHÂP THUC NGHIÊM:

2.1.1 Nguyên lieu, phuong tien, hoâ chat:

* Duoc lieu: Rê Nguu tât tuai lây tai Trung tâm nghiên crïu cây trong và ché bién cây thuôc Hà Nôi

* Mây môc và trang thiét bi:

- Mây do dô âm Précisa MA300

- Mây quang pho UV-VIS Cary 1E cûa hâng Varian (Mÿ)

- Mây sinh hoâ Autohumalyzer 900S plus.

- Mây ly tâm

* Dông vât thî nghiêm:

- Chuôt công trâng, khoê manh, trong luong 100-120g/con do viên Vê sinh dich tê cung cap

- Gà Tam Hoàng duc, mua tai Trung tâm chân nuôi gà Hà Dông, trong luong lue bât dàu thuc nghiêm 0,5-0,7kg

2.1.2 Phirong phâp thuc nghiêm:

2.1.2.1 Chê' bién vi thuoc Nguu tât:

Ché bién (sa ché)

Tién hành ché bién theo phuong phâp xông sinh [1, 23]

Bào ché (ché theo phitang phâp co truyén):

Ché theo phuong phâp trfch ruôu, trfch muô'i và dùng sô'ng [4, 19, 25]

2.1.2.2 Hoâ hoc:

2.1.2.2.1 Dinh tmh:

Dinh tmh hai nhôm chat là saponin và du'àng trong câc mâu nguu tât Ml, M2, M3, M4 bàng phân üng hoâ hoc voi thuôc thü dâc hiêu theo câc phuong phâp hoâ thuc vât thông thuông [2, 9, 12, 20]

Dinh tînh saponin bàng sâc kÿ lop mông trong câc mâu nguu tât Ml, M2, M3, M4 Vôi bân mông Silicagen GF 254-Merck trâng san, dày 0,25mm [2, 9, 12, 20].Khai triën nhiêu hê dung môi và chon hê tâch tôt nhât

2.1.2.2.2 Dinh luong:

Dinh liions Saponin bàng phuong phâp do quang [241.

Nguyên tâc:

Dich chiét trong con 80°, dem do mât dô quang à buôc sông 538nm, vôi chat

chuân là Acid oleanolic và thuôc thur tao màu là côn vanilin trong H2S04 dâc

Hàm luong saponin (tfnh theo acid oleanolic) duoc tïnh bàng công thuc:

Dt x Pc x 10000

X % = - (A)

De x Pt x ( 100 - B)Dt: Mât dô quang cüa ong thü

De: Mât dô quang cüa ong chuân

Pt: Luong bôt duoc lieu dâ cân (g)

Pc: Luong acid Oleannolic dâ cân (g)

B: Dô âm cüa duoc liêu (%)

Dinh lu ffne duùng tu do bàng phuong phâp do quang [24J.

Nguyên tâc:

Dich chiét bàng nuôc cât, dem do mât dô quang à buôc sông 630nm, vôi chât

chuân là glucose 0,1% và thuôc thü là O.Toluidin và Thioure

Hàm luong duông tu do duoc tmh theo công thuc:

Dt x 1000X% = _ (B)

De x P x (100-B)Dt: Mât dô quang cüa ong thü

De: Mât dô quang cüa ong chuàn

P: Luong bôt duoc lieu dâ dem cân (g)

B: Dô âm cüa duoc lieu (%)

2.1.2.3 Thir mot so tâc dung sinh hoc:

2.1.2.3.1 Thir tâc dung chong viêm cap tînh:

* Nguyên tâc [33]:

Cho chuôt công trâng uô'ng thuôc thü Do thé tich chân chuôt truôc và sau khi gây viêm, gây viêm bàn chân phâi sau cüa chuôt công bàng câch tiêm carragenin 1% Do thë tich chân chuôt tai câc thôi diëm truôc và sau khi gây viêm 1, 2, 3, 4, 5, 6, 20, 24,

30 giô Tfnh tÿ le phù chân chuôt và tÿ lê ire chê phù chân chuôt Thuôc cô tâc dung

chông viêm khi làm giâm tÿ lê phù chân chuôt à câc lô thü so vôi lô trâng tai câc thcfi

diëm nghiên cüu vôi dô tin cây 95% (P=0,05)

* Công thüc tfnh tÿ lê phù chân chuôt:

x % = — ■■■— x l00% (C)

V0X%: tÿ lê phù chân chuôt

V0: Thë tich chân chuôt truôc khi gây viêm

Vt;: Thë tich chân chuôt à thôi diëm t khi gây viêm.

*Công thtfc tfnh tÿ lê ü'c ché phù chân chuôt:

Vc - VtZ% = = -x 100 % (D)

VcZ% : dô giâm phù trung binh cüa chân chuôt

Vc : tÿ lê phù trung bînh cüa chân chuôt à lô trang.

Vt : tÿ lê phù trung binh cüa chân chuôt ô lô thu”

2.1.2.3.2 Thu tac dung ha lipid mâu:

Gây tâng cholesterol ngoai sinh cho gà thuc nghiêm bàng ché dô an giàu lipid trên

mô hïnh thuc nghiêm cüa Anitchnov [11]

Câc kÿ thuât dânh giâ tac dung ha Lipid mâu duoc sü dung:

Dinh litane Cholesterol toàn phàn [34].

Dinh luong cholesterol toàn phân trong huyét thanh gà thuc nghiêm theo phuong phâp enzymatic CHOD-PAP

* Nguyên tac:

Cholesterol duoc xâc dinh sau quâ trînh thuÿ phân và oxy hoâ bàng enzym Châtchî thi quinoneimine cô mâu hông duoc tao thành tù hydrogen peroxid và 4-aminophenazone vôi su cô mât cüa phénol và peroxidase

CHECholesterol ester + H20 -► Cholesterol + acid béo

CHOCholesterol + 0 2 " ^ Cholesterol-3-on + H20 2

POD2H20 2 + 4-aminophenazone + -► quinoneinmine + 4H20

phénol

Dô dâm màu cüa chî thi quinoeimine tÿ lê vôi nông dô cholesterol

Dinh luans Cholesterol HDL [35].

Dinh luçmg cholesterol HDL theo phirong phâp enzymatic CHOD-PAP [35]:

* Nguyên tâc:

Chylomycron, VLDL và LDL duoc két tüa bàng câch thêm phosphotungstic acid

và magnésium clorid Phân cholesterol HDL sê duoc dinh luçmg nhu vôi cholesterol toàn phân

Tir dô tmh ra tÿ lê cholesterol HDL/ cholesterol toàn phân

Dinh liions Triglycerid mâu [36].

* Nguyên tâc:

Triglycerid dinh luçmg sau quâ trïnh thuÿ phân bàng enzym Lipase Chât chï thi quinoneimine mâu hông duoc tao thành tir hydrogen peroxid, 4-aminoantipyrine và 4- clorophenol vôi su xüc tâc cüa peroxidase

LipaseTriglycerid - ► glycerol + acid béo

GKGlycerol + ATP ^ glycerol-3-phosphate + H20

GPOglycerol-3-phosphate + 0 2 - ► dihdroxyacetone phosphate

+ H2O2POD

H20 2 + 4-aminoantipyrine - ► quinoneimine + HC1 + H20+ 4-clorophenol

Dô dâm màu cüa chî thi quinoneimine tÿ lê vôi nông dô triglycerid

Dinh lu'ffns Cholesterol trons oc Ion [6].

* Nguyên tâc:

Chiét Cholesterol trong oc bàng hôn hop alcol ethylic và diethyl ete (1:1) dua theo phuong phâp “Vi dinh ltfçmg Cholesterol toàn phân huyêt thanh cüa Traverse, Lavergne ” sau dô dinh luçmg theo phuong phâp Ilca (dua vào phuong phâp

Liebermann-Burchard, cholesterol tâc dung vôi hôn hop acid acetic-anhydrit-acid sulfuric bi khü nirac, ngung tu hai phân tu: tao thành Bicholestadien màu xanh lâ Dâm

dô mâu tÿ lê vôi nông dô cholesterol

Công thûc tfnh luong cholesterol trong ôc Ion :

% cholesterol trong 6c = - x 100 x —

E thü: Mât dô quang cüa ong thü

E chuân: Mât dô quang cüa ông chuân

2.2 KÊT QUA VA NHÂN XET:

2.2.1 Che bien vi thuoc nguu tât:

& Nguu tât không xông sinh

Rê Ngiru tât tuai sau khi thu hoach vê chât bô phàn thân sât vôi rê eu, rü sach dâ't Phai nâng 2 ngày dén khi khô héo Rüa sach bàng nuôc, dë râo nuôc, sau dô dem ra

sây à 60°C cho dén khi dat dô âm <15% Cho vào tui dua dë bâo quân.

* Nguu tât xông sinh

Rê Nguu tât tuai sau khi thu hoach vê chât bô phân thân sât vôi rê cü, rû sach dât Phai nâng 2 ngày dén khi khô héo Rüa sach bàng nuôc, dë râo nuôc, xép vào lô xông sinh và xông vôi luçmg sinh 3kg/ta duac lieu Xông sinh mot ngày mot dêm, sau dô

dem ra sây à 60°C cho dén khi dat dô âm <15% Cho vào tüi düa dë bâo quân.

Nguu tât sau khi xông sinh nhuân dèo, cô màu vàng ram nhat, hinh thuc bên ngoài tràng và dep han nguu tât sây khô không xông sinh

* Nguu tât trich ruau:

Nguu tât dâ xông sinh 3kg/ta rira sach, làm mêm, thâi phién, vât dây l-3mm (néu rê to); cât doan 3-5mm (néu rê nhô) 1kg trfch vôi 200ml ruau 40° Tâm nguu tât vào ruau; ü 30 phüt dén 1 giô cho ngâm ruau sau dô sao khô cô mùi tham nhe, màu vàng nhat là duac

% Nguu tât trich muôi.

Nguu tât dâ xông sinh 3kg/ta rira sach, làm mêm, thâi phién, vât dây 1-3 mm (néu rê to); cât doan 3-5 mm (néu rê nhô) 1kg trich vôi 180ml dung dich muôi 5%

Tâm vào nguu tât vào dung dich muôi à trên, ü 30 phüt cho tham dêu,sao khô dén khi

cô mùi tham nhe, màu vàng nhat là duoc

2.2.2 Dinh tmh, dinh luong mot sô nhôm chât chînh:

2.2.2.1 Dinh tmh:

Phân un g dinh tmh duac tién hành vôi câc mâu Ml, M2, M3, M4

2.2.2.1.1.Dinh tînh Saponin:

Phân ûng dinh tmh trong ong nghiêm:

& Chuan bi dich chiét:

Cân khoâng 10g bôt duoc lieu, cho vào bïnh non Thêm 20ml côn ethylic 90° Ngâm lanh qua dêm, loc Dich chiét này dùng dë dinh tmh Saponin

% Phân ûng tao bot:

Lây lg bôt duoc liêu, thêm 5ml nuôc, dun soi câch thuÿ trong 15 phüt Lây 2 ong nghiêm to, cho vào ong thû nhât 5ml HC1 0,1N (pH=l), cho vào ong thü: hai 5ml NaOH 0,1N (pH=13) Cho thêm vào môi ong 5 giot dich chiét, lâc manh 2 ong trong 15 phüt

Dë yên, côt bot trong câ hai ong cao bàng nhau và bên nhu nhau So bô két luân Saponin triterpenoid

Lâp lai thf nghiêm 3 lân dêu cho két qüa nhu trên

& Phân ûng Liebermann-Burchard:

Lây 1ml dich chiét cho vào ong nghiêm, bôc hoi dén can Hoà tan cân trong 1ml CHC13, thêm 1 ml anhydrid acetic, lâc dêu Cho tù tù 1 ml acid H2S04dàc theo thành ô'ng nghiêm Thây xuât hiên vông màu tim dô giûa hai lôp phân câch Phân üng duong tînh

Lâp lai thf nghiêm 3 lân dêu cho két quâ nhu trên

% Phân ûng Salkowski:

Lây 1ml dich chiét cho vào ong nghiêm, bôc hoi dén can hoà tan cân trong 1ml CHCI3 Cho tù tù 1 ml acid H2S04 dâm dâc (d=l,76) theo thành ong nghiêm Thây xuât hiên vông màu nâu dô giûa hai lôp phân câch Phân ûng duong tmh

Lâp lai thf nghiêm 3 lân dêu cho két quâ nhu trên

Dinh tmh bàng sac kv lâp mông:

- Dung dich châm sâc kÿ:

Cân 2g bôt duoc liêu, thêm 20 ml ethanol (TT), dun nông câch thuÿ hoi luu trong vông 40 phüt, roi dë yên

Lây 10 ml dung dich à phîa trên, thêm 1 ml dung dich HC1 dâm dâc (TT), dun hoi

luu trong vông 1 giô, cô dich chiét chî côn 5 ml, roi thêm 10 ml nuôc, chiét vôi 20ml

ether dâu hoâ (Dô soi à 60-90°C) Bô'c hoi dich chiê't ether dâu hoâ dén càn, hoà càn

vào 2ml ethanol lâm dung dich châm sâc kÿ

- Triën khai sac kÿ

+ Dùng bân mông Silicagen trâng sân, dày 0,25mm, dâ duoc hoat hoâ à 110°C

trong vông lh

+ Khai triën trên mot sô hê dung môi:

Chloroform- methanol (40:1) [2, 9, 27]

Chloroform- methanol- nuôc (36:35:10) [2]

Ethyl acetat- acid acetic- nuée (8:2:1) [2]

- Thuôc thir hiên màu:

Dung djeh 1% Vanilin trong côn, thêm 2ml acid sulfuric dâm dàc

Kê't quâ sâc kÿ lôp mông saponin duoc ghi à bàng l,hïnh 1:

Bàng 1: Ket quâ dinh tmh saponin bàng sâc kÿ ltfp mông

Vêt sô'

thuf hiên màu

Ml M2 M3 M4

Hinh 1: Dinh tïnh saponin bàng sâc kÿ Idp mông

2.2.2.Î.2 Dinh tmh dirdng:

Cho vào ông nghiêm to 2g duoc liêu, thêm 15ml nirôc cât, dun sôi câch thuÿ trong 5 phüt, loc nông qua giây loc gâp néjp Dich loc làm phân üng dinh tûih diromg tu do

& Phàn ung:

Lây 2ml dich loc, thêm 2 giot thuôc thû Fehling A, 2 giot thuôc thü Fehling

B, dun sôi cach thuÿ thây xuât hiên màu dô gach Phân ùmg duong tmh

Lap lai thi nghiêm 3 lân dêu cho két quâ nhu trên

Két quâ dinh tmh ghi tôm tat à bâng 2: