Giáo Trình Nguyên Lý Hệ Điều Hành

Trong UNIX có th có nhi u phân cách nh prog.c.Z... Có hai cách truy xu t.

CH NG 4: CÁC H TH NG QU N LÝ KHÁC C A H U HÀNH

4.1 H TH NG QU N LÝ T P TIN

Trong h u h t các ng d ng, t p tin là thành ph n ch y u Cho dù m c tiêu c a ng d ng là gì nó

c ng ph i bao g m phát sinh và s d ng thông tin Thông th ng u vào c a các ng d ng là t p tin

và u ra c ng là t p tin cho vi c truy xu t c a ng i s d ng và các ch ng trình khác sau này Trong bài h c này chúng ta s tìm hi u nh ng khái ni m và c ch c a h th ng qu n lý t p tin thông qua các n i dung nh sau:

Các khái ni m c b n

Mô hình t ch c và qu n lý các t p tin

Bài h c này giúp chúng ta hi u c t p tin là gì, cách th c t ch c và qu n lý t p tin nh th nào T

ó giúp chúng ta hi u c các c ch cài t h th ng t p tin trên các h u hành

Bài h c này òi h i nh ng ki n th c v : các thao tác v i t p tin, m t s tính ch t c a t p tin góc

ng i s d ng và nh ng ki n th c v c u trúc d li u c ng nh v ki n trúc máy tính ph n c u trúc và

t ch c l u tr c a a

4.1.1 CÁC KHÁI NI M C B N

4.1.1.1 B nh ngoài

Máy tính ph i s d ng thi t b có kh n ng l u tr trong th i gian dài (long-term) vì :

Ph i ch a nh ng l ng thông tin r t l n (gi vé máy bay, ngân hàng )

Thông tin ph i c l u gi m t th i gian dài tr c khi x lý

Nhi u ti n trình có th truy c p thông tin cùng lúc

Gi i pháp là s d ng các thi t b l u tr bên ngoài g i là b nh ngoài

4.1.1.2 T p tin và th m c

T p tin

T p tin là n v l u tr thông tin c a b nh ngoài Các ti n trình có th c hay t o m i t p tin n u

c n thi t Thông tin trên t p tin là v ng b n không b nh h ng b i các x lý t o hay k t thúc các ti ntrình, ch m t i khi user th t s mu n xóa T p tin c qu n lý b i h u hành

Th m c

l u tr dãy các t p tin, h th ng qu n lý t p tin cung c p th m c, mà trong nhi u h th ng có thcoi nh là t p tin

4.1.1.3 H th ng qu n lý t p tin

Các t p tin c qu n lý b i h u hành v i c ch g i là h th ng qu n lý t p tin Bao g m : cách

hi n th , các y u t c u thành t p tin, cách t tên, cách truy xu t, cách s d ng và b o v t p tin, cácthao tác trên t p tin Cách t ch c th m c, các c tính và các thao tác trên th m c

T p tin là m t c ch tr u t ng và qu n lý m i i t ng ph i có m t tên Khi ti n trình t o m t

t p tin, nó s t m t tên, khi ti n trình k t thúc t p tin v n t n t i và có th c truy xu t b i các ti ntrình khác v i tên t p tin ó

Cách t tên t p tin c a m i h u hành là khác nhau, a s các h u hành cho phép s d ng 8 chcái t tên t p tin nh ctdl, caycb, tamhghau v.v…, th ng th ng thì các ký t s và ký t c bi t

c ng c s d ng nh baitap2…,

H th ng t p tin có th có hay không phân bi t ch th ng và ch hoa Ví d : UNIX phân bi t ch

th ng và hoa còn MS-DOS thì không phân bi t

Nhi u h th ng t p tin h tr tên t p tin g m 2 ph n c phân cách b i d u ‘.’ mà ph n sau c g i

là ph n m r ng Ví d : vidu.txt Trong MS-DOS tên t p tin có t 1 n 8 ký t , ph n m r ng có t 1

n 3 ký t Trong UNIX có th có nhi u phân cách nh prog.c.Z M t s ki u m r ng thông th ng

Dãy các record có chi u dài c nh

C u trúc cây : g m cây c a nh ng record, không c n thi t có cùng dài, m i record có m t tr ngkhóa giúp cho vi c tìm ki m nhanh h n

Ki u t p tin :

N u h u hành nh n bi t c lo i t p tin, nó có th thao tác m t cách h p lý trên t p tin ó Các h

i u hành h tr cho nhi u lo i t p tin khác nhau bao g m các ki u nh : t p tin th ng, th m c, t ptin có ký t c bi t, t p tin kh i

T p tin th ng : là t p tin text hay t p tin nh phân ch a thông tin c a ng i s d ng

Th m c : là nh ng t p tin h th ng dùng l u gi c u trúc c a h th ng t p tin.

T p tin có ký t c bi t : liên quan n nh p xu t thông qua các thi t b nh p xu t tu n t nh mànhình, máy in, m ng

T p tin kh i : dùng truy xu t trên thi t b a

T p tin th ng c chia làm hai lo i là t p tin v n b n và t p tin nh phân

T p tin v n b n ch a các dòng v n b n cu i dòng có ký hi u enter M i dòng có dài có th khácnhau u i m c a ki u t p tin này là nó có th hi n th , in hay so n th o v i m t editor thông

th ng a s các ch ng trình dùng t p tin v n b n nh p xu t, nó c ng d dàng làm u vào và u

ra cho c ch pipeline

T p tin nh phân : có c u trúc khác t p tin v n b n M c dù v m t k thu t , t p tin nh phân g m dãy

các byte , nh ng h u hành ch th c thi t p tin ó n u nó có c u trúc úng Ví d m t m t t p tin nhphân thi hành c c a UNIX Th ng th ng nó bao g m n m thành ph n : header, text, data,relocation bits, symbol table Header b t u b i byte nh n di n cho bi t ó là t p tin thi hành Sau ó

là 16 bit cho bi t kích th c các thành ph n c a t p tin, a ch b t u th c hi n và m t s bit c Sauheader là d li u và text c a t p tin Nó c n p vào b nh và nh v l i b i nh ng bit relocation

M t ví d khác là t p tin nh phân ki u archive Nó ch a các th vi n ã c d ch nh ng ch a cliên k t Bao g m m t header cho bi t tên, ngày t o, ng i s h u, mã b o v , và kích th c…

Truy xu t t p tin :

T p tin l u tr các thông tin Khi t p tin c s d ng, các thông tin này c a vào b nh c a máytính Có nhi u cách truy xu t chúng M t s h th ng cung c p ch m t ph ng pháp truy xu t, m t

s h th ng khác, nh IBM ch ng h n cho phép nhi u cách truy xu t

Ki u truy xu t t p tin n gi n nh t là truy xu t tu n t Ti n trình c t t c các byte trong t p tintheo th t t u Các trình so n th o hay trình biên d ch c ng truy xu t t p tin theo cách này Haithao tác ch y u trên t p tin là c và ghi Thao tác c s c m t m u tin ti p theo trên t p tin và t

ng t ng con tr t p tin Thao tác ghi c ng t ng t nh v y T p tin có th t kh i ng l i t v trí

u tiên và trong m t s h th ng t p tin cho phép di chuy n con tr t p tin i t i ho c i lui n m u tin.Truy xu t ki u này thu n l i cho các lo i b ng t và c ng là cách truy xu t khá thông d ng Truy xu t

tu n t c n thi t cho nhi u ng d ng Có hai cách truy xu t Cách truy xu t th nh t thao tác c b t

u v trí u t p tin, cách th hai có m t thao tác c bi t g i là SEEK cung c p v trí hi n th i làm

v trí b t u Sau ó t p tin c c tu n t t v trí b t u

M t ki u truy xu t khác là truy xu t tr c ti p M t t p tin có c u trúc là các m u tin logic có kích th c

b ng nhau, nó cho phép ch ng trình c ho c ghi nhanh chóng mà không c n theo th t Ki u truy

xu t này d a trên mô hình c a a a cho phép truy xu t ng u nhiên b t k kh i d li u nào c a t ptin Truy xu t tr c ti p c s d ng trong tr ng h p ph i truy xu t m t kh i l ng thông tin l n nhtrong c s d li u ch ng h n Ngoài ra còn có m t s cách truy xu t khác d trên ki u truy xu t này

nh truy xu t theo ch m c

Thu c tính t p tin :

Ngoài tên và d li u, h u hành cung c p thêm m t s thông tin cho t p tin g i là thu c tính

Các thu c tính thông d ng trong m t s h th ng t p tin :

u tr 0 ã u c backup, 1 c n backupASCII/binary 0 là t p tin v n b n, 1 là t p tin nh phânTruy xu t ng u

nhiên

0 truy xu t tu n t , 1 là truy xu t ng u nhiên

thúc

dài c a record S byte trong m t record

M t th m c th ng th ng ch a m t s entry, m i entry cho m t t p tin M i entry ch a tên t p tin,

thu c tính và a ch trên a l u d li u ho c m t entry ch ch a tên t p tin và m t con tr , tr t i m t

c u trúc, trên ó có thu c tính và v trí l u tr c a t p tin

Khi m t t p tin c m , h u hành tìm trên th m c c a nó cho t i khi tìm th y tên c a t p tin

c m Sau ó nó s xác nh thu c tính c ng nh a ch l u tr trên a và a vào m t b ng trong

b nh Nh ng truy xu t sau ó th c hi n trong b nh chính

S l ng th m c trên m i h th ng là khác nhau Thi t k n gi n nh t là h th ng ch có th m cn(còn g i là th m c m t c p), ch a t t c các t p tin c a t t c ng i dùng, cách này d t ch c vàkhai thác nh ng c ng d gây ra khó kh n khi có nhi u ng i s d ng vì s có nhi u t p tin trùng tên.Ngay c trong tr ng h p ch có m t ng i s d ng, n u có nhi u t p tin thì vi c t tên cho m t t ptin m i không trùng l p là m t v n khó

Cách th hai là có m t t m c g c và trong ó có nhi u th m c con, trong m i th m c con ch a t ptin c a ng i s d ng (còn g i là th m c hai c p), cách này tránh c tr ng h p xung t tên

nh ng c ng còn khó kh n v i ng i dùng có nhi u t p tin Ng i s d ng luôn mu n nhóm các ng

d ng l i m t cách logic

T ó, h th ng th m c theo c p b c (còn g i là cây th m c) c hình thành v i mô hình m t th

m c có th ch a t p tin ho c m t th m c con và c ti p t c nh v y hình thành cây th m c nhtrong các h u hành DOS, Windows, v v

Ngoài ra, trong m t s h u hành nhi u ng i dùng, h th ng còn xây d ng các hình th c khác c a

c u trúc th m c nh c u trúc th m c theo th có chu trình và c u trúc th m c theo th t ngquát Các c u trúc này cho phép các ng i dùng trong h th ng có th liên k t v i nhau thông qua các

D ng th hai là ng d n t ng i, d ng này có liên quan n m t khái ni m là th m c hi n hành

hay th m c làm vi c Ng i s d ng có th quy nh m t th m c là th m c hi n hành Khi ó

ng d n không b t u t th m c g c mà liên quan n th m c hi n hành Ví d , n u th m c

hi n hành là /usr/ast thì t p tin v i ng d n tuy t i /usr/ast/mailbox có th c dùng n gi n làmailbox

Trong ph n l n h th ng, m i ti n trình có m t th m c hi n hành riêng, khi m t ti n trình thay i th

m c làm vi c và k t thúc, không có s thay i l i trên h th ng t p tin Nh ng n u m t hàm th

vi n thay i ng d n và sau ó không i l i thì s có nh h ng n ti n trình

H u h t các h u hành u h tr h th ng th m c theo c p b c v i hai entry c bi t cho m i th

M : tr c khi s d ng m t t p tin, ti n trình ph i m nó M c tiêu c a m là cho phép h th ng thi t

l p m t s thu c tính và a ch a trong b nh t ng t c truy xu t

óng : khi ch m d t truy xu t, thu c tính và a ch trên a không c n dùng n a, t p tin c óng

l i gi i phóng vùng nh M t s h th ng h n ch t i a s t p tin m trong m t ti n trình

c : c d li u t t p tin t i v trí hi n th i c a u c, n i g i s cho bi t c n bao nhiêu d li u và

v trí c a buffer l u tr nó

Ghi : ghi d li u lên t p tin t v trí hi n th i c a u c N u là cu i t p tin,kích th c t p tin s

ng lên, n u ang gi a t p tin, d li u s b ghi ch ng lên

Thêm : g n gi ng nh WRITE nh ng d li u luôn c ghi vào cu i t p tin

Tìm :dùng truy xu t t p tin ng u nhiên Khi xu t hi n l i g i h th ng, v trí con tr ang v trí

hi n hành c di chuy n t i v trí c n thi t Sau ó d li u s c c ghi t i v trí này

L y thu c tính :l y thu c tính c a t p tin cho ti n trình

Thi t l p thu c tính :thay i thu c tính c a t p tin sau m t th i gian s d ng

i tên :thay i tên c a t p tin ã t n t i

Th m c :

T o : m t th m c c t o, nó r ng, ngo i tr "." và " " c t t ng b i h th ng

Xóa :xoá m t th m c, ch có th m c r ng m i b xóa, t m c ch a "." và " " coi nh là th m c

r ng

M th m c :th m c có th c c Ví d li t kê t t c t p tin trong m t th m c, ch ng trình

li t kê m th m c và c ra tên c a t t c t p tin ch a trong ó Tr c khi th m c c c, nó ph i

c m ra tr c

óng th m c :khi m t th m c ã c c xong, ph i óng th m c gi i phóng vùng nh

c th m c :L nh này tr v entry ti p theo trong th m c ã m Thông th ng có th c th m c

b ng l i g i h th ng READ, l nh c th m c luôn luôn tr v m t entry d i d ng chu n

i tên :c ng nh t p tin, th m c c ng có th c i tên

Liên k t :k thu t này cho phép m t t p tin có th xu t hi n trong nhi u th m c khác nhau Khi có

yêu c u, m t liên k t s c t o gi a t p tin và m t ng d n c cung c p

B liên k t :N u t p tin ch còn liên k t v i m t th m c, nó s b lo i b hoàn toàn kh i h th ng,

n u nhi u thì nó b gi m ch s liên k t

Câu h i ki m tra ki n th c

1 T p tin là gì ? Th m c là gì ? T i sao ph i qu n lý t p tin và th m c ?

2 T p tin có nh ng c tính gì ? Nh ng c tính nào là quan tr ng ? T i sao ?

3 Nêu các ch c n ng c a t p tin và th m c

4.2 H TH NG QU N LÝ NH P/XU T

M t trong nh ng ch c n ng chính c a h u hành là qu n lý t t c nh ng thi t b nh p/xu t c a máy tính H u hành ph i ra các ch th u khi n thi t b , ki m soát các ng t và l i H u hành ph i cung c p m t cách giao ti p n gi n và ti n d ng gi a các thi t b và ph n còn l i c a h th ng và giao ti p này ph i c l p v i thi t b Trong bài này chúng ta tìm hi u h u hành qu n lý nh p/xu t

nh th nào v i nh ng n i dung sau:

Khái ni m v h th ng nh p/ xu t

Ph n c ng nh p / xu t

Ph n m m nh p / xu t

Qua bài h c này, chúng ta hi u c c ch qu n lý nh p/xu t c a h u hành m t cách t ng quát

T ó chúng ta có th hi u rõ h n quá trình nh p xu t di n ra trên máy tính thông qua h u hành

nh th nào Bài h c này c ng giúp cho vi c tìm hi u c ch t ng tác gi a h u hành và các thi t

b nh p/xu t c th c c p trong bài h c sau) d dàng h n

Bài h c này òi h i nh ng ki n th c v : ki n trúc máy tính, c ch ng t trên máy tính

4.2.1 KHÁI NI M V H TH NG QU N LÝ NH P/XU T

H th ng qu n lý nh p/xu t c t ch c theo t ng l p, m i l p có m t ch c n ng nh t nh và các

l p có giao ti p v i nhau nh s sau :

Thi t l p thanh ghi thi t b , ki m tra

tr ng thái

Ki m soát ng t Báo cho driver khi nh p/xu t hoàn t t

Ví d : Trong m t ch ng trình ng d ng, ng i dùng mu n c m t kh i t m t t p tin, h u hành

c kích ho t th c hi n yêu c u này Ph n m m c l p thi t b tìm ki m trong cache, n u kh i

c n c không có s n, nó s g i ch ng trình i u khi n thi t b g i yêu c u n ph n c ng Ti n trình

b ng ng l i cho n khi thao tác a hoàn t t Khi thao tác này hoàn t t, ph n c ng phát sinh m t ng t

B ph n ki m soát ng t ki m tra bi n c này, ghi nh n tr ng thái c a thi t b và ánh th c ti n trình b

ng ng ch m d t yêu c u I/O và cho ti n trình c a ng i s d ng ti p t c th c hi n.[TAN]

4.2.2 PH N C NG NH P/XU T

Có nhi u cách nhìn khác nhau v ph n c ng nh p/xu t Các k s i n t thì nhìn d i góc là cácthi t b nh IC, dây d n, b ngu n, motor v.v….Các l p trình viên thì nhìn chúng d i góc ph n

m m - nh ng l nh nào thi t b ch p nh n, chúng s th c hi n nh ng ch c n ng nào, và thông báo l i

c a chúng bao g m nh ng gì, ngh a là chúng ta quan tâm n l p trình thi t b ch không ph i các thi t

b này ho t ng nh th nào m c dù khía c nh này có liên quan m t thi t v i các thao tác bên trong

c a chúng Ph n này chúng ta c p n m t s khái ni m v ph n c ng I/O liên quan n khía c nh

l p trình

4.2.2.1 Thi t b I/O

Các thi t b nh p xu t có th chia t ng i thành hai lo i là thi t b kh i và thi t b tu n t

Thi t b kh i là thi t b mà thông tin c l u tr trong nh ng kh i có kích th c c nh và c nh

v b i a ch Kích th c thông th ng c a m t kh i là kho ng t 128 bytes n 1024 bytes c i m

c a thi t b kh i là chúng có th c truy xu t ( c ho c ghi) t ng kh i riêng bi t, và ch ng trình có

th truy xu t m t kh i b t k nào ó a là m t ví d cho lo i thi t b kh i

M t d ng thi t b th hai là thi t b tu n t d ng thi t b này, vi c g i và nh n thông tin d a trên làchu i các bits, không có xác nh a ch và không th th c hi n thao tác seek c Màn hình, bànphím, máy in, card m ng, chu t, và các lo i thi t b khác không ph i d ng a là thi t b tu n t

Vi c phân chia các l p nh trên không hoàn toàn t i u, m t s các thi t b không phù h p v i hai l ptrên, ví d : ng h , b nh màn hình v.v không th c hi n theo c ch tu n t các bits Ngoài ra,

ng i ta còn phân lo i các thi t b I/O d i m t tiêu chu n khác :

Thi t b t ng tác c v i con ng i : dùng giao ti p gi a ng i và máy Ví d : màn hình, bànphím, chu t, máy in

Thi t b t ng tác trong h th ng máy tính là các thi t b giao ti p v i nhau Ví d : a, b ng t , cardgiao ti p

Thi t b truy n th ng : nh modem

Nh ng m khác nhau gi a các thi t b I/O g m :

T c truy n d li u , ví d bàn phím : 0.01 KB/s, chu t 0.02 KB/s

Công d ng

n v truy n d li u (kh i ho c ký t )

Bi u di n d li u, u này tùy thu c vào t ng thi t b c th

Tình tr ng l i : nguyên nhân gây ra l i, cách mà chúng báo v

4.2.2.2 T ch c c a ch c n ng I/O

Có ba cách th c hi n I/O :

M t là, b x lý phát sinh m t l nh I/O n các n v I/O, sau ó, nó ch trong tr ng thái "busy"cho n khi thao tác này hoàn t t tr c khi ti p t c x lý

Hai là, b x lý phát sinh m t l nh I/O n các n v I/O, sau ó, nó ti p t c vi c x lý cho t i khi

nh n c m t ng t t n v I/O báo là ã hoàn t t, nó t m ng ng vi c x lý hi n t i chuy n qua

x lý ng t

Ba là, s d ng c ch DMA (nh c c p sau)

Các b c ti n hóa c a ch c n ng I/O :

B x lý ki m soát tr c ti p các thi t b ngo i vi

H th ng có thêm b u khi n thi t b B x lý s d ng cách th c hi n nh p xu t th nh t Theocách này b x lý c tách r i kh i các mô t chi ti t c a các thi t b ngo i vi

B x lý s d ng thêm c ch ng t

S d ng c ch DMA, b x lý truy xu t nh ng d li u I/O tr c ti p trong b nh chính

4.2.2.3 B u khi n thi t b

M t n v b nh p xu t th ng c chia làm hai thành ph n chính là thành ph n c và thành ph n

i n t Thành ph n n t c g i là b ph n u khi n thi t b hay b t ng thích, trong các máy

vi tính th ng c g i là card giao ti p Thành ph n c chính là b n thân thi t b

M t b ph n u khi n th ng có b ph n k t n i trên chúng có th g n thi t b lên ó M t b

ph n u khi n có th qu n lý c hai, b n hay th m chí tám thi t b khác nhau N u giao ti p gi athi t b và b ph n u khi n là các chu n nh ANSI, IEEE hay ISO thì nhà s n xu t thi t b và b

i u khi n ph i tuân theo chu n ó, ví d : b u khi n a c theo chu n giao ti p c a IBM.Giao ti p gi a b u khi n và thi t b là giao ti p m c th p

Ch c n ng c a b u khi n là giao ti p v i h u hành vì h u hành không th truy xu t tr c ti p

v i thi t b Vi c thông tin thông qua h th ng ng truy n g i là bus

Công vi c c a b u khi n là chuy n i dãy các bit tu n t trong m t kh i các byte và th c hi n s a

ch a n u c n thi t Thông th ng kh i các byte c t ch c thành t ng bit và t trong buffer c a b

i u khi n Sau khi th c hi n checksum n i dung c a buffer s c chuy n vào b nh chính Ví d :

b u khi n cho màn hình c các byte c a ký t hi n th trong b nh và t ch c các tín hi u

i u khi n các tia c a CRT xu t trên màn nh b ng cách quét các tia d c và ngang N u không có

b u khi n, l p trình viên h u hành ph i t o thêm ch ng trình i u khi n tín hi u analog cho

èn hình V i b u khi n , h u hành ch c n kh i ng chúng v i m t s tham s nh s ký ttrên m t dòng, s dòng trên màn hình và b u khi n s th c hi n u khi n các tia

M i b u khi n có m t s thanh ghi liên l c v i CPU Trên m t s máy tính, các thanh ghi này là

H u hành th c hi n nh p xu t b ng cách ghi l nh lên các thanh ghi c a b u khi n Ví d : b

i u khi n a m m c a IBMPC ch p nh n 15 l nh khác nhau nh : READ, WRITE, SEEK,FORMAT, RECALIBRATE, m t s l nh có tham s và các tham s c ng c n p vào thanh ghi Khi

m t l nh ã c ch p nh n, CPU s r i b u khi n th c hi n công vi c khác Sau khi th c hi nxong, b u khi n phát sinh m t ng t báo hi u cho CPU bi t và n l y k t qu c l u gi trongcác thanh ghi.

4.2.2.4 DMA (Direct Memory Access)

a s các lo i thi t b , c bi t là các thi t b d ng kh i, h tr c ch DMA (direct memory access)

hi u v c ch này, tr c h t ph i xem xét quá trình c a mà không có DMA Tr c tiên, b

i u khi n c tu n t các kh i trên a, t ng bit t ng bit cho t i khi toàn b kh i c a vào buffer

c a b u khi n Sau ó máy tính th c hi n checksum m b o không có l i x y ra Ti p theo b

i u khi n t o ra m t ng t báo cho CPU bi t CPU n l y d li u trong buffer chuy n v b nhchính b ng cách t o m t vòng l p c l n l t t ng byte Thao tác này làm lãng phí th i gian c a CPU

Do ó t i u, ng i ta a ra c ch DMA

C ch DMA giúp cho CPU không b lãng phí th i gian Khi s d ng, CPU g i cho b u khi n

m t s các thông s nh a ch trên a c a kh i, a ch trong b nh n i nh v kh i, s l ng byte

d li u chuy n

Sau khi b u khi n ã c toàn b d li u t thi t b vào buffer c a nó và ki m tra checksum B

i u khi n chuy n byte u tiên vào b nh chính t i a ch c mô t b i a ch b nh DMA Sau

ó nó t ng a ch DMA và gi m s bytes ph i chuy n Quá trình này l p cho t i khi s bytes ph ichuy n b ng 0, và b u khi n t o m t ng t Nh v y không c n ph i copy kh i vào trong b nh , nó

ã hi n h u trong b nh

4.2.3 PH N M M NH P/XU T

M c tiêu chung c a thi t b logic là d bi u di n Thi t b logic c t ch c thành nhi u l p L p

i cùng giao ti p v i ph n c ng, l p trên cùng giao ti p t t, thân thi n v i ng i s d ng Khái ni mthen ch t c a thi t b logic là c l p thi t b , ví d : có th vi t ch ng trình truy xu t file trên a

m m hay a c ng mà không c n ph i mô t l i ch ng trình cho t ng lo i thi t b Ngoài ra, thi t blogic ph i có kh n ng ki m soát l i Thi t b logic c t ch c thành b n l p : Ki m soát l i, ukhi n thi t b , ph n m m h u hành c l p thi t b , ph n m m m c ng i s d ng

4.2.3.1 Ki m soát ng t

Ng t là m t hi n t ng ph c t p Nó ph i c n c che d u sâu trong h u hành, và m t ph n ít c a

h th ng bi t v chúng Cách t t nh t che d u chúng là h u hành có m i ti n trình th c hi n thaotác nh p xu t cho t i khi hoàn t t m i t o ra m t ng t Ti n trình có th t khóa l i b ng cách th c hi n

l nh WAIT theo m t bi n u ki n ho c RECEIVE theo m t thông p