Phân tích một số hoạt động cung ứng vắc xin tại trung tâm y tế dự phòng quận tân bình thành phố hồ chí minh năm 2014

ể góp phần tìm hiểu về công tác cung ứng vắc xin trong giai đoạn hiện nay của Trung tâm Y tế dự phòng, chúng tôi tiến hành nghiên cứu đề tài: “P ân tíc một số oạt độn cun ứn vắc xin tại

và hoàn thành luận văn tốt nghiệp

Tôi xin chân thành cảm ơn các thầy giáo, cô giáo của trường Đại học Dược Hà Nội đã truyền đạt những kiến thức quý báu, tạo điều kiện thuận lợi để tôi hoàn thành nhiệm vụ khóa học

Tôi cũng xin chân thành cảm ơn an giám đốc, Trưởng khoa Dược Trung tâm tế dự phòng quận Tân ình, thành phố Hồ h inh đã tạo điều kiện thuận lợi để tôi khảo sát, nghiên cứu và thực hiện luận văn tốt nghiệp này

Trong thời gian nghiên cứu và hoàn thành luận văn tốt nghiệp, tôi

đã nhận được sự động viên của gia đình, sự giúp đỡ nhiệt tình của bạn bè

và đồng nghiệp Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc vì sự giúp đỡ quý báu

đó

Hà Nội, tháng 5 năm 2015

Học viên

Trương Thanh Trúc

MỤC LỤC

ỜI CẢ Ơ

DA H ỤC CÁC BẢ G BIỂU

DA H ỤC CÁC H H V TH

ẶT VẤ Ề 1

CHƯƠ G 1: T NG QUAN 3

1.1 ỘT V I ÉT VỀ VẮC XI TRO G CÔ G TÁC PHÒ G BỆ H TẠI VIỆT A TRO G HỮ G Ă GẦ ÂY 3

1.1.1 Khái niệm cơ bản về vắc xin 3

1.1.2 Các loại vắc xin đang được sử dụng tại Việt am 4

1.2 T G QUA VỀ HOẠT Ộ G CU G Ứ G VẮC XI Ở CÁC TRU G TÂ Y TẾ DỰ PHÒ G TẠI VIỆT A 6

1.2.1 ựa chọn vắc xin 7

1.2.2 Hoạt động dự trù và mua vắc xin 8

1.2.3 Hoạt động bảo quản và cấp phát vắc xin 10

1.2.4 ột vài nét về thực trạng cung ứng vắc xin tại các Trung tâm Y tế dự phòng 12

1.3 ỘT V I ÉT VỀ TRU G TÂ Y TẾ DỰ PHÒ G QUẬ TÂ BÌNH – TP H CHÍ I H 16

1.3.1 Quá trình hình thành 16

1.3.2 Tổ chức nhân lực của Trung tâm 20

1.3.3 Khoa Dược Trung tâm Y tế dự phòng quận Tân Bình 21

1.3.4 Chức năng và nhiệm vụ của khoa Dược 21

2.1 I TƯ G V THỜI GIA GHI CỨU 24 2.1.1 ối tượng nghiên cứu 24

2.1.2 Thời gian và địa điểm nghiên cứu 24

2.2 PHƯƠ G PHÁP GHI CỨU 24 2.2.1 Thiết kế nghiên cứu 24

2.2.2 Các biến số nghiên cứu 26

2.2.3 Phương pháp thu thập số liệu 26

2.2.4 Phương pháp phân tích, xử lý và trình bày số liệu 27

CHƯƠ G 3: KẾT QUẢ GHI CỨU 28

3.1 PHÂ TÍCH HOẠT Ộ G ỰA CHỌ VẮC XI D CH VỤ TẠI TRU G TÂ Y TẾ DỰ PHÒ G QUẬ TÂ B H Ă 2014 28

3.1.1 Quy trình lựa chọn vắc xin dịch vụ 28

3.1.2 Kết quả lựa chọn vắc xin dịch vụ 29

3.2 PHÂ TÍCH HOẠT Ộ G UA SẮ VẮC XI D CH VỤ TẠI TRU G TÂ Y TẾ DỰ PHÒ G QUẬ TÂ B H Ă 2014 31

3.2.1 Quy trình mua sắm vắc xin dịch vụ tại Trung tâm Y tế dự phòng Tân Bình 32

3.2.2 Kết quả mua sắm vắc xin dịch vụ 35

3.3 PHÂ TÍCH HOẠT Ộ G BẢO QUẢ V CẤP PHÁT VẮC XI D CH VỤ TẠI KHOA DƯ C TRU G TÂ Y TẾ DỰ PHÒ G QUẬ TÂ B H 46

3.3.1 Bảo quản vắc xin 46

3.3.2 Cấp phát vắc xin 60

CHƯƠ G 4: B UẬ 62

4.1 VỀ HOẠT Ộ G ỰA CHỌ VẮC XI D CH VỤ CỦA TRU G TÂ Y TẾ DỰ PHÒ G QUẬ TÂ B H Ă 2014 62

4.2 VỀ HOẠT Ộ G UA SẮ VẮC XI D CH VỤ TẠI TRU G TÂ Y TẾ DỰ PHÒ G QUẬ TÂ B H Ă 2014 63

4.3 VỀ HOẠT Ộ G BẢO QUẢ V CẤP PHÁT VẮC XI TẠI TRU G TÂ Y TẾ DỰ PHÒ G QUẬ TÂ B H Ă 2014 64

KẾT UẬ V Ề XUẤT 67 TÀI LIỆU THAM KHẢO

PHỤ ỤC

WHO : World Health Organization – Tổ chức Y tế thế giới

DANH MỤC CÁC ẢNG IỂU

Bảng 1.1: Danh mục vắc xin trong chương trình tiêm chủng mở rộng 4

Bảng 1.2: ột số loại vắc xin thường được dùng trong Y tế dự phòng 5

Bảng 1.3: Cơ cấu nhân lực Trung tâm Y tế dự phòng quận Tân Bình 20

Bảng 3.4: Danh mục vắc xin dịch vụ năm 2014 29

Bảng 3.5: Phương thức mua sắm vắc xin tại Trung tâm Y tế dự phòng quận Tân Bình 31

Bảng 3.6: Số lượng dự trù vắc xin dịch vụ năm 2014 33

Bảng 3.7: Kết quả đánh giá sơ bộ hồ sơ dự thầu 35

Bảng 3.8: ánh giá về mặt năng lực kinh nghiệm 36

Bảng 3.9: Kết quả đánh giá về mặt kỹ thuật 37

Bảng 3.10: Số lượng nhà thầu trúng thầu vắc xin dịch vụ năm 2014 39

Bảng 3.11: Danh mục vắc xin của các công ty trúng thầu 40

Bảng 3.12: Quy trình kiểm nhận vắc xin 43

Bảng 3.13: Kinh phí mua sắm vắc xin dịch vụ năm 2014 44

Bảng 3.14: Trang thiết bị bảo quản vắc xin 46

Bảng 3.15: Quy trình xử lý sự cố dây chuyền lạnh 53

Bảng 3.16: Số lượng vắc xin tồn kho năm 2014 55

Bảng 3.17: Quy trình nhập kho vắc xin 56

Bảng 3.18: Quy trình báo cáo vắc xin 59

Bảng 3.19: Quy trình cấp phát vắc xin 61

DANH MỤC CÁC H NH VÀ ĐỒ TH

Hình 1.1: Chu trình cung ứng vắc xin 6

Hình 1.2: Sơ đồ kiểm tra cấp phát 12

Hình 1.3: Sơ đồ tổ chức của Trung tâm Y tế dự phòng quận Tân Bình 18

Hình 1.4: Sơ đồ tổ chức của khoa Dƣợc 22

Hình 2.5: Thiết kế nghiên cứu hoạt động cung ứng vắc xin dịch vụ tại TTYTDP quận Tân Bình 25

Hình 3.6: Quy trình lựa chọn vắc xin dịch vụ tại Trung tâm 28

Hình 3.7: Sơ đồ hoạt động mua sắm 34

Hình 3.8: Sơ đồ kho của khoa Dƣợc 52

Hình 3.9: Sơ đồ Quy trình nhập kho vắc xin 57

Hình 3.10: Sơ đồ Quy trình báo cáo vắc xin 59

ĐẶT VẤN ĐỀ

Vắc xin được coi là một trong những thành tựu vĩ đại nhất của Y tế công cộng trong thế kỷ 20 Vắc xin là loại dược phẩm đặc biệt đã góp phần rất lớn đẩy lùi nhiều bệnh tật và giảm tỷ lệ tử vong cho con người, cũng là vũ khí hữu hiệu chống lại các bệnh truyền nhiễm, góp phần quan trọng hạn chế những di chứng gây tàn phế dai dẳng cho bệnh nhân; tiết kiệm được nhiều chi phí cho gia đình và xã hội [37] Trên Thế giới, nhờ có vắc xin, các quốc gia

đã thanh toán vĩnh viễn những bệnh hiểm nghèo như bệnh đậu mùa đã được thanh toán trên phạm vi toàn cầu vào năm 1979, bệnh bại liệt hiện đã được thanh toán tại 5/6 khu vực và bệnh uốn ván sơ sinh đã được loại trừ ở nhiều nước trong đó có Việt am, các bệnh truyền nhiễm khác giảm mạnh cả số mắc lẫn số chết trên phạm vi toàn cầu [36]

Chương trình Tiêm chủng mở rộng (EPI) do Quỹ hi đồng Liên Hợp Quốc (UNICEF) mua các vắc xin đã được Tổ chức Y tế Thế giới tiền thẩm định chất lượng và đạt được các tiêu chuẩn quốc tế đặt ra Chất lượng vắc xin được chuyển tới các quốc gia cũng được thường xuyên kiểm tra, giám sát qua nhiều vòng kiểm định ngẫu nhiên các mẫu sản phẩm sáu tháng một lần

do Tổ chức Y tế thế giới thực hiện Thêm nữa, việc tái thẩm định và đánh giá đầy đủ chất lượng vắc xin được thực hiện hai năm một lần [40]

Trong công tác chăm sóc sức khỏe ban đầu cho nhân dân nói chung và việc tiêm vắc xin phòng ngừa một số bệnh truyền nhiễm nói riêng, Bộ Y tế giao trách nhiệm cho Trung tâm Y tế dự phòng theo sát mục tiêu “Phòng bệnh hơn chữa bệnh”, là hướng chăm sóc sức khỏe ban đầu cho thế hệ trẻ sau này Cũng như các nước phương Tây, Y tế dự phòng được xếp vào hàng đầu cho ngành Y tế

Trong nhiều năm qua, với những nỗ lực vượt bậc của ngành Y tế, công tác Y tế dự phòng đã đạt được nhiều tiến bộ về tổ chức hệ thống cũng như về những thành tựu quan trọng trên tất cả các mặt hoạt động Các chương trình

tiêm chủng phòng bệnh bằng các loại vắc xin được triển khai trên phạm vi toàn quốc, đã làm cho tỷ lệ các bệnh truyền nhiễm thường gặp giảm đáng kể

vì được chủng ngừa đúng cách

ặc dù hiện tại nhiều Trung tâm nỗ lực để đảm bảo cung cấp vắc xin cho việc phòng bệnh của nhân dân, thực hiện theo quy định của Bộ Y tế góp phần bình ổn giá, tiết kiệm chi phí cho việc phòng bệnh cho cộng đồng nhưng phần lớn còn nhiều khó khăn trong cung ứng vắc xin do thị trường dược phẩm, sinh phẩm y tế rất sôi động với nhiều loại vắc xin đa dạng về mẫu mã, phong phú về các chủng loại Vì vậy việc cung ứng vắc xin, sử dụng vắc xin một cách hợp lý, an toàn hiệu quả trở thành một đòi hỏi cấp thiết ể góp phần tìm hiểu về công tác cung ứng vắc xin trong giai đoạn hiện nay của

Trung tâm Y tế dự phòng, chúng tôi tiến hành nghiên cứu đề tài:

“P ân tíc một số oạt độn cun ứn vắc xin tại Trun tâm Y tế

dự p òn quận Tân Bình -T n p ố Hồ C í Min , năm 2014” với các

mục tiêu sau:

Phân tích 4 nội dung của hoạt động cung ứng vắc xin: lựa chọn, mua sắm, bảo quản, cấp phát vắc xin dịch vụ tại Trung tâm tế dự phòng quận Tân Bình, năm 2014

Từ kết quả nghiên cứu, chúng tôi hy vọng rằng sẽ góp một phần nhỏ vào việc nâng cao chất lượng hoạt động cung ứng vắc xin và phát huy hơn nữa vai trò của công tác cung ứng vắc xin trong sự nghiệp phòng chống dịch bệnh và bảo vệ sức khỏe cho nhân dân tại Trung tâm Y tế dự phòng quận Tân Bình

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN 1.1 MỘT VÀI NÉT VỀ V C XIN TRONG CÔNG TÁC PHÒNG BỆNH TẠI VIỆT NAM TRONG NHỮNG NĂM GẦN Đ Y

1.1.1 Khái niệm cơ bản về vắc xin

Vắc xin là chế phẩm có tính kháng nguyên dùng để tạo miễn dịch đặc hiệu chủ động, nhằm tăng sức đề kháng của cơ thể đối với một số tác nhân gây bệnh cụ thể

Thuật ngữ vắc xin xuất phát từ vaccinia, loại virus gây bệnh đậu

bò nhưng khi đem chủng cho người lại giúp ngừa được bệnh đậu mùa (tiếng

Latinh vacca nghĩa là "con bò cái") Việc dùng vắc-xin để phòng bệnh gọi

chung là chủng ngừa hay tiêm phòng hoặc tiêm chủng, mặc dù vắc-xin không những được cấy (chủng), tiêm mà còn có thể được đưa vào cơ thể qua đường miệng

Vắc-xin có thể là các virus hoặc vi khuẩn sống, giảm độc lực, khi đưa vào cơ thể không gây bệnh hoặc gây bệnh rất nhẹ Vắc-xin cũng có thể là các

vi sinh vật bị bất hoạt, chết hoặc chỉ là những sản phẩm tinh chế từ vi sinh vật [42]

Yếu tố quyết định tính miễn dịch của chế phẩm được chọn làm vắc xin chính là thành phần protein đặc biệt có trên bề mặt của tác nhân gây bệnh, hay trên bề mặt của chế phẩm vắc xin của chính tác nhân gây bệnh đó Thành phần đặc biệt này được gọi là kháng nguyên, do một gen hay một số gen của

vi sinh vật quyết định tổng hợp nên

ột thành phẩm nào đó tuy là chế phẩm sinh học nhưng không gây miễn dịch bảo vệ cơ thể như mong muốn thì không được coi là vắc xin

Với cách hiểu kinh điển, vắc xin là chế phẩm có nguồn gốc từ vi sinh vật, được làm mất khả năng gây bệnh, giữ lại khả năng kích thích cơ thể sinh miễn dịch, được dùng để phòng bệnh do vi sinh vật gây nên Cách hiểu này được hình thành trên cơ sở thực tế sản xuất vắc xin Ví dụ: vắc xin lao (BCG)

được làm từ vi khuẩn lao đã biến dị không còn khả năng gậy bệnh; vắc xin tả được làm từ vi khuẩn tả bị giết chết,…

gày nay, khái niệm về vắc xin đã có sự thay đổi ó không chỉ duy nhất là chế phẩm từ vi sinh vật và được dùng để phòng bệnh nữa, mà nó còn được làm từ vật liệu sinh học không vi sinh vật và được dùng cả với mục đích khác Ví dụ: vắc xin chống khối u được làm từ tế bào sinh khối u, dùng để chống lại tế bào ác tính; vắc xin chống thụ thai được làm từ thụ thể của trứng dùng để ngăn cản điều kiện thụ thai,…[35]

1.1.2 Các loại vắc xin đang được sử dụng tại Việt Nam

Hiện nay tại Việt am, nhu cầu phòng bệnh ngày càng được người dân nhận thức tiến bộ hơn, nhà nước cũng chú trọng vào công tác phòng và chữa bệnh cho người dân, luôn đặt sức khoẻ nhân dân lên hàng đầu Và hơn hết vẫn

là thế hệ tương lai của đất nước đó là trẻ em

Chính vì vậy, song song với các chương trình phục vụ theo nhu cầu của người dân, nhà nước ta có chương trình tiêm ngừa miễn phí cho trẻ em và bà

mẹ mang thai gọi là chương trình Tiêm chủng mở rộng (TC R)

 Các loại vắc xin dùng trong chương tiêm chủng mở rộng [43]

ảng 1.1: Danh mục vắc xin trong chương trình tiêm chủng mở rộng

 Các vắc xin có ngoài chương trình Quốc Gia gọi là chương trình dịch vụ, gồm một số các loại hay dùng tại các Trung tâm Y tế dự phòng trên địa bàn Thành phố như sau [31]:

ảng 1.2: ột số loại vắc xin thường được dùng trong tế dự phòng

1 Avaxim 80 IU 0,5ml Phòng bệnh viêm gan A

2 Avaxim 160 IU 0,5ml Phòng bệnh viêm gan A

3 Engerix B 10mcg Phòng bệnh viêm gan B

4 Engerix B 20mcg Phòng bệnh viêm gan B

5 Gardasil 0,5ml Phòng bệnh ung thu cổ tử cung

6 Cervarix 0,5ml Phòng bệnh ung thu cổ tử cung

7 Infanrix Haxa 0,5ml Phòng bệnh Bạch hầu – Ho gà – Uốn ván

– Viêm gan B – Bại liệt – Hib

– Bại liệt – Hib

9 Meningo A+C Phòng bệnh viêm màng não mủ do não

mô cầu nhóm A và C

11 Fluarix NH 0,5ml Phòng bệnh cúm theo mùa

12 Vaxigrip 0,25ml Phòng bệnh cúm trẻ em

13 Vaxigrip 0,5ml Phòng bệnh cúm người lớn

14 M-M-R 0,5ml Phòng bệnh Sởi - Quai bị - Rubella

15 Rotarix 1,5ml Phòng tiêu chảy

17 Verorab (Passteur) Phòng bệnh dại

19 Okavax 0,5ml Phòng bệnh thủy đậu

1.2 TỔNG QUAN VỀ HOẠT ĐỘNG CUNG ỨNG V C XIN Ở CÁC TRUNG TÂM Y T DỰ PHÒNG TẠI VIỆT NAM

Vắc xin cũng là thuốc, tuy có tính chất đặc thù riêng so với thuốc nhưng việc cung ứng các loại vắc xin tại các Trung tâm Y tế dự phòng cũng tuân thủ theo quy trình cung ứng thuốc như sau:

Cung ứng vắc xin là quá trình đưa vắc xin từ nơi sản xuất đến tận tay người sử dụng Cung ứng vắc xin trong Trung tâm là hoạt động nhằm đáp ứng nhu cầu hợp lý trong việc phòng và chữa bệnh, đây là nhiệm vụ trọng tâm của công tác dược tại Trung tâm Y tế dự phòng, có ảnh hưởng lớn đến chất lượng

và lợi ích của việc phòng bệnh chữa bệnh Quản lý cung ứng vắc xin trong Trung tâm dựa trên 4 nhiệm vụ cơ bản là: lựa chọn, mua sắm, cấp phát và sử dụng vắc xin

Hình 1.1: Chu trình cung ứng vắc xin

Cung ứng vắc xin là một chu trình khép kín, mỗi bước trong chu trình đều có vai trò quan trọng và tạo tiền đề cho các bước tiếp theo Cung ứng vắc xin trong Trung tâm phải đảm bảo 2 mục tiêu chính:

 Cung ứng đảm bảo số lượng, chất lượng vắc xin

Cấp phát

 Quản lý, theo dõi việc nhập, cấp phát vắc xin an toàn kinh tế

trong phòng bệnh

1.2.1 Lựa chọn vắc xin

Việc lựa chọn vắc xin trong chương trình tiêm chủng Quốc Gia (gọi là chương trình TC R) được thực hiện theo quyết định số 23/2008/Q -BYT ngày 07/07/2008 của Bộ trưởng Bộ Y tế quy định về sử dụng vắc xin và sinh phẩm y tế trong dự phòng và điều trị; quyết định số 60/Q -VSDTTƯ ngày 10/02/2012 của viện trưởng Viện Vệ sinh Dịch tễ Trung ương về việc ban hành các quy trình thực hành chuẩn trong quản lý và bảo quản vắc xin trong

chương trình tiêm chủng mở rộng [8], [24]

Chương trình TCMR có tính đặc thù riêng nên tại các Trung tâm Y tế

dự phòng vắc xin TCMR lựa chọn không theo chu trình cung ứng chung mà các Trung tâm Y tế dự phòng chỉ nhận cấp phát và sử dụng theo dự trù hàng tháng từ Cục Y tế dự phòng - Trung tâm Y tế dự phòng tỉnh, thành phố - Trung tâm Y tế dự phòng quận, huyện - Trạm Y tế phường, xã

Trung tâm Y tế dự phòng quận, huyện được lựa chọn cung ứng vắc xin

sử dụng tiêm dịch vụ tại Trung tâm Lựa chọn vắc xin là công việc quan trọng trong chu trình cung ứng vắc xin, với nhiệm vụ xác định nhu cầu về chủng loại vắc xin trong việc phòng bệnh, làm cơ sở để đảm bảo tính chủ động trong cung ứng cũng như tính hiệu quả, an toàn, tiết kiệm và sử dụng nguồn kinh phí dịch vụ tại Trung tâm

Cơ sở lựa chọn vắc xin dịch vụ dựa vào các yếu tố sau:

 Ý kiến của Hội đồng khoa học kỹ thuật của Trung tâm Y tế dự phòng

 Nhu cầu sử dụng vắc xin của Trung tâm đã dùng trong quá khứ và

dự kiến về nhu cầu sử dụng phòng bệnh tại địa phương

 Nguồn kinh phí sử dụng mua sắm vắc xin phục vụ cho chương trình dịch vụ của Trung tâm

 Tiêu chí kỹ thuật: tính hợp pháp của nhà cung cấp, tính hợp pháp của vắc xin, tiêu chí kỹ thuật của vắc xin,…

1.2.2 Hoạt động dự trù và mua vắc xin

Hoạt động dự trù và mua vắc xin dịch vụ là một nội dung trong chu trình cung ứng vắc xin, hoạt động này bắt đầu sau khi có bản dự trù vắc xin dựa theo kế hoạch của Trung tâm và kết thúc sau khi vắc xin được nhập vào kho của khoa Dược [08], [09], [16], [21], [23], [31]

1.2.2.1 Xác định nhu cầu về số lượng

Nhu cầu về số lượng vắc xin được quyết định bởi nhiều yếu tố chủng ngừa của từng loại bệnh tật có thể theo tuổi tác, theo mùa…và do bên khoa Kiểm soát dịch bệnh báo số lượng dịch bệnh, số đối tượng được chích ngừa

Chương trình vắc xin dịch vụ cách tính sẽ dựa vào nhu cầu sử dụng của năm trước và tăng thêm 30% so với số lượng dự trù một năm do khoa KSDB báo cáo số liệu thống kê sử dụng hàng năm của toàn Trung tâm tỉnh và các tuyến trạm phường, xã

1.2.2.2 Lựa chọn phương thức mua vắc xin

guồn cung ứng vắc xin chủ yếu được thực hiện thông qua đấu thầu Hoạt động đấu thầu là công tác chính yếu của khoa Dược, bởi vì nếu các dự

án mua sắm không hoàn tất đúng tiến độ thì tất yếu dẫn đến vấn đề ách tắc trong cung ứng vắc xin, ảnh hưởng đến hoạt động phòng bệnh cho nhân dân Hiện nay, công tác đấu thầu đang được lãnh đạo quan tâm và hỗ trợ nhằm đạt được mục tiêu cung ứng đủ vắc xin và đúng chất lượng, đúng yêu cầu sử dụng Bằng sự bổ sung và điều chỉnh liên tục thông qua các văn bản nhà nước

và sự linh hoạt của H T& T mà việc cung ứng vắc xin đạt được những mục tiêu nhất định, nhằm kiểm soát được chi phí về vắc xin Hoạt động này là một công việc có sự phối hợp của nhiều bộ phận cùng thực hiện trên tinh thần đảm bảo sự thống nhất và tuân thủ đúng quy định

Do vậy, tuỳ giá trị và đặc điểm của gói thầu mà chọn phương thức mua sắm cho phù hợp

1.2.2.3 Lựa chọn nhà cung ứng

Sau khi lựa chọn phương thức mua sắm, Trung tâm thực hiện đấu thầu

để xác định lựa chọn nhà cung ứng Thông tư liên tịch số BYT-BTC được ban hành ngày 19/01/2012 thay thế cho Thông tư số 10/2007/TTLT-BYT-BTC trước đó với nội dung “Hướng dẫn đấu thầu cung ứng thuốc, vắc xin… trong cơ sở y tế” hiện là cơ sở pháp lý quan trọng nhằm hướng dẫn các cơ sở y tế tổ chức đấu thầu mua sắm phục vụ nhân dân của Trung tâm [16] Nội dung trong Thông tư đã hướng dẫn cụ thể cách lập kế hoạch đấu thầu, lập hồ sơ mời thầu, lựa chọn nhà thầu cũng như quy định về thẩm quyền phê duyệt kế hoạch đấu thầu và kết quả lựa chọn nhà thầu, chủ yếu là để lựa chọn được nhà cung ứng đáng tin cậy cung cấp các loại vắc xin đảm bảo chất lượng và giá cả hợp lý tạo điều kiện tối ưu cho Trung tâm trong quá trình mua sắm vắc xin phục vụ nhu cầu phòng bệnh của người dân

01/2012/TTLT-1.2.2.4 Ký kết hợp đồng kinh tế mua bán

Sau khi có kết quả đấu thầu, Trung tâm sẽ căn cứ vào kết quả đó để ký hợp đồng mua vắc xin theo nhu cầu hàng năm Trong quá trình đặt hàng, khoa Dược cần phải xem đơn đặt hàng có đúng số lượng, chủng loại, chất lượng vắc xin như đã quy định trong hợp đồng hay không Khoa Dược cần phải theo dõi số lượng vắc xin trong kho để đặt hàng cho phù hợp, vừa tránh được số lượng tồn đọng, vừa đảm bảo lượng dự trữ cần thiết để cho nhu cầu phòng bệnh của người dân trong khu vực được đáp ứng vắc xin liên tục ngay cả trong điều kiện cung ứng bất thường (biến động về giá, hàng hết đột xuất do các công ty chưa nhập kịp hoặc chưa có giấy kiểm định,…)

1.2.2.5 Kiểm nhập vắc xin

Theo điều 15, Thông tư 22/2011/TT-BYT về “Quy định tổ chức và hoạt động của khoa Dược” nêu rõ quá trình nhập cần phải có sự giám sát của

Hội đồng kiểm nhập do Trung tâm bầu ra để đảm bảo tính chính xác và khách quan trong việc quản lý [13] Khi tiến hành nhập vắc xin vào kho phải đối chiếu hoá đơn: Tên vắc xin, số lô, số kiểm soát, phiếu kiểm định, biên bản bàn giao,… vắc xin phải được bảo quản ở điều kiện đúng yêu cầu kỹ thuật cả trong lúc vận chuyển (nhiệt độ phải đảm bảo đúng theo yêu cầu của nhà sản xuất và được kiểm tra bằng nhiệt độ đã qua kiểm định và còn hạn kiểm định)

1.2.3 Hoạt động bảo quản và cấp phát vắc xin

1.2.3.1 Bảo quản vắc xin

Viện Vệ sinh Dịch tễ Trung ương ra quyết định số 60/Q -VSDTTƯ ngày 10 tháng 02 năm 2012 về việc ban hành các quy trình thực hành chuẩn trong quản lý và bảo quản vắc xin trong chương trình TCMR; ban hành kèm theo quyết định này 08 “Quy trình thực hành chuẩn trong quản lý và bảo quản vắc xin” [24]

1 Quy trình Bảo dưỡng tủ lạnh và tủ đá bảo quản vắc xin

2 Quy trình Bảo quản vắc xin trong tủ lạnh

3 Quy trình Bảo quản vắc xin trong buồng lạnh

4 Quy trình Bảo quản vắc xin trong buổi tiêm chủng

5 Quy trình óng gói vắc xin vào phích vắc xin

6 Quy trình Nhận và cấp vắc xin tuyến tỉnh, huyện

7 Quy trình Nhận vắc xin tại kho khu vực

8 Quy trình Nhận vắc xin tuyến quốc gia

Sau khi vắc xin được nhập kho, kho dược sẽ bảo quản, tồn trữ vắc xin theo quyết định số 60/Q -VSDTTƯ về việc ban hành các “Quy trình thực hành chuẩn trong quản lý và bảo quản vắc xin” và tiến hành cấp phát đến khoa KSDB và các TYT theo dự trù hàng tháng, hàng tuần

Quá trình này có ảnh hưởng đến chất lượng vắc xin Do mỗi loại vắc xin đòi hỏi phải có điều kiện bảo quản phù hợp đối với yêu cầu từng loại vắc xin tránh các yếu tố làm giảm chất lượng vắc xin Kho phải cao ráo, thoáng mát, có

các tủ lạnh chuyên dùng, kho được trang bị máy điều hoà nhiệt độ, phương tiện phòng chống cháy nổ Kho phải được xây dựng theo đúng chuyên môn, an toàn

dự trữ cho các tủ phải đảm bảo tuyệt đối nhiệt độ bảo quản của vắc xin trong trường hợp mất điện đột xuất, có tủ chuyên dùng trong việc bảo quản [24]

1.2.3.2 Cấp phát vắc xin

Trong Trung tâm, Giám đốc quy định khoa Dược tổ chức bảo quản và cấp phát vắc xin cho khoa KSDB và các trạm y tế đến nhận vắc xin tại kho của khoa Dược trên nguyên tắc phục vụ kịp thời và thuận tiện nhất cho việc phòng bệnh

Quy trình cấp phát vắc xin tại khoa Dược của Trung tâm thường dựa trên các biểu mẫu Phiếu giao nhận phải có số thứ tự, số lượng nhận vắc xin theo dự trù đã được duyệt của các trưởng TYT hoặc các bộ phận tiêm chủng sau đó gửi dự trù cho trưởng khoa Dược tại Trung tâm duyệt và cấp phát theo ngày theo lịch tiêm chủng Khi cấp phát yêu cầu thủ kho (DSTH) phải thực hiện 3 kiểm tra, 3 đối chiếu theo đúng quy chế

Hình 1.2: Sơ đồ kiểm tra cấp phát

Khoa Dược chịu trách nhiệm về toàn bộ vắc xin được cấp phát phải đúng số lượng, tên vắc xin, hàm lượng,…

1.2.4 Một vài nét về thực trạng cung ứng vắc xin tại các Trung tâm Y tế dự phòng

- ột số thành tựu: Tại Việt Nam, chương trình TCMR bắt đầu được

triển khai trong toàn quốc từ năm 1985 với sáu loại vắc xin cho tất cả trẻ em dưới 12 tháng tuổi do Bộ Y tế khởi xướng với sự hỗ trợ của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và Quỹ hi đồng Liên hợp quốc (U ICEF), đã thu được những thành quả to lớn Hiện chương trình đã bao phủ 100% số xã, phường cả nước, đạt tỷ lệ tiêm chủng đầy đủ hơn 90% với tám loại vắc xin cơ bản phòng bệnh lao, bại liệt, bạch hầu, ho gà, uốn ván, sởi, viêm gan vi-rút B và viêm phổi do Hemophilus influenza cho trẻ em trong nhiều năm liên tục Cùng với ba loại vắc xin khác phòng viêm não Nhật Bản, tả, thương hàn được sử dụng chọn lọc cho những nhóm cộng đồng có nguy cơ cao, hiện đã có 11 loại vắc-xin chính thức được sử dụng trong TCMR Ðiều này đặc biệt có ý nghĩa khi 10 trong số 11 loại vắc-xin trong chương trình đã được các công ty trong nước sản xuất Sau gần 30 năm triển khai, chương trình TC R ở Việt Nam dự phòng cho 6,7 triệu trẻ em khỏi mắc 11 bệnh truyền nhiễm và cứu 43 nghìn trẻ khỏi bị tử vong do các bệnh lao, bạch hầu, ho gà, uốn ván, bại liệt và sởi

 Số lượng vắc xin giao

Theo thang đánh giá của các Tổ chức Quốc tế, Chương trình TC R của Việt Nam xếp ở mức "rất hiệu quả" Số mắc và chết do các bệnh có vắc xin bảo vệ giảm hàng trăm lần so với trước khi có vắc xin Nhờ tiêm chủng, mỗi năm, hàng trăm ngàn trẻ em Việt Nam không mắc các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm và hàng ngàn trẻ không bị chết hoặc tàn phế do bệnh tật [36]

Song song với thành công của chương trình TC R cũng phải nhắc đến

sự đóng góp của chương trình vắc xin dịch vụ trong công tác phòng chống

dịch bệnh, với phương châm “ Phòng bệnh hơn chữa bệnh, và mục đích chăm

sóc bảo vệ sức khỏe cho cộng đồng ” Hiện nay, chúng ta đang thực hiện theo

cơ chế thị trường, nên tồn tại vắc xin dưới 2 hình thức là tiêm chủng dịch vụ

và TC R Và người dân có quyền lựa chọn, các nhà kinh doanh, sản xuất có quyền phân phối cung cấp Chương trình tiêm chủng dịch vụ có các loại vắc xin khác nhau cho mọi lứa tuổi, trong đó có cả vắc xin cho người lớn như: vắc xin phòng cúm, phòng viêm màng não do não mô cầu, phòng ung thư gan, ung thư cổ tử cung goài ra, vắc xin dịch vụ vẫn có vắc xin dự phòng các bệnh nằm trong và ngoài Chương trình tiêm chủng mở rộng cho trẻ em với số lượng và chủng loại đa dạng, nhằm đáp ứng kịp thời cho nhu cầu khám bệnh

và phòng bệnh của người dân ngày càng cao khi nền kinh tế phát triển hững loại vắc xin mới nhất, chất lượng tốt nhất của các hãng sản xuất vắc xin nổi tiếng trên Thế giới sẽ luôn được cập nhật và đưa vào sử dụng [44], [45]

- Tồn tại: Bên cạnh những thành tựu đã đạt được, công tác TCMR ở

nước ta vẫn đang gặp phải nhiều trở ngại, như chất lượng dịch vụ tiêm chủng

ở miền núi, vùng sâu, xa chưa cao do khó khăn về mặt địa lý, kinh tế, xã hội; thiếu cán bộ y tế dự phòng tuyến huyện, xã; ngân sách nhà nước đầu tư cho TCMR mới chỉ đáp ứng được khoảng 60% nhu cầu; nhiều bệnh dịch nguy hiểm chưa có vắc xin hoặc chưa được đưa vào chương trình TC R

Vài năm trở lại đây, nhiều vụ tai biến xảy ra với trẻ tiêm vắc xin trong chương trình TCMR được công khai trên các phương tiện truyền thông khiến

các bậc cha mẹ hoang mang, lo sợ không dám cho trẻ đi tiêm vắc xin miễn phí từ nguồn này, nhất là vắc xin phòng ngừa viêm gan B tiêm trong 24 giờ sau sinh và Quinvaxem Chúng ta đều chia sẻ những suy nghĩ tức thời trước

sự đau lòng lẽ ra không nên có hưng Bộ Y tế và Tổ chức Y tế Thế giới đều khẳng định cần tiêm chủng viêm gan B trong vòng 24 giờ sau sinh để đạt hiệu quả phòng bệnh tối ưu [36], [40]

Trong thời gian vừa qua, trước các thông tin về tình hình dịch bệnh có nguy cơ bùng phát ở những trẻ chưa có miễn dịch, nhiều phụ huynh đã lo lắng

và chủ động đưa con em mình đi tiêm vắc xin Tuy nhiên, thực tế có rất nhiều bậc phụ huynh lo ngại về độ an toàn của vắc xin trong chương trình TC R

mà chỉ đưa con em mình đi tiêm vắc xin dịch vụ khiến nhu cầu tiêm vắc xin dịch vụ tăng mạnh Trong khi, nguồn cung không đáp ứng đủ nguồn cầu nên tình trạng khan hiếm nhiều vắc xin dịch vụ, đặc biệt là các vắc xin 5 trong 1,

6 trong 1, thủy đậu… tiếp diễn kéo dài Nguyên nhân là phía nhà sản xuất không cung ứng kịp sản phẩm trong khi nhu cầu tăng lên ột nghịch lý đang diễn ra là người dân chấp nhận chờ đợi, xếp hàng để tiêm vắc xin dịch vụ trong khi vắc xin miễn phí được Bộ Y tế cung ứng đầy đủ qua các chương trình TCMR lại ít người tiêm [39], [44], [45]

Vắc xin là để phòng bệnh, nếu không được tiêm, tiêm không đúng lịch, chờ đợi thì khoảng thời gian chờ đợi đó trẻ sẽ dễ mắc bệnh Tất cả các loại vắc xin đều có những phản ứng sau tiêm nhất định, có thể xảy ra từ nhẹ đến nặng, thậm chí dẫn đến tử vong do cơ địa trẻ quá mẫn cảm, gây “ Sốc” phản

vệ kể cả trường hợp được cấp cứu kịp thời ở cơ sở y tế Thông thường hay gặp là phản ứng sốt, trẻ quấy khóc, khó chịu, bỏ bú, viêm nhiễm vùng tiêm, tiêu chảy… hưng đã là vắc xin được lưu hành thì phải được đảm bảo về chất lượng và tỷ lệ phản ứng nặng sau tiêm chủng nằm trong giới hạn cho phép của Tổ chức Y tế Thế giới Do đó, cần tư vấn đầy đủ về lợi ích của tiêm chủng cũng như những rủi ro có thể gặp phải ồng thời phải tổ chức khám

sàng lọc cho trẻ trước khi tiêm để loại trừ những trường hợp chống chỉ định [35]

Một trong những suy nghĩ của nhiều bà mẹ là vắc xin miễn phí không tốt Suy nghĩ vắc xin đắt tiền tốt hơn vắc xin TCMR là sai Vắc xin dịch vụ phải trả tiền cao hơn nhiều bởi vì người dân phải trả tiền cho một mũi nên đắt, còn vắc xin trong chương trình TC R, chúng ta mua vài triệu liều Do vậy nếu so sánh việc mua một liều với mua vài triệu liều, đương nhiên việc mua vài triệu liều sẽ rẻ hơn Vắc xin TCMR không phải tự nhiên miễn phí, Nhà nước phải trả tiền để mua, tổ chức Quốc tế hỗ trợ Về chất lượng vắc xin miễn phí và vắc xin dịch vụ là như nhau, đều được kiểm định đảm bảo an toàn [45]

Từ nhận thức trên, chúng ta (nhất là đối với các bà mẹ) cần thay đổi hành động để trẻ tiêm chủng theo quy định, tiêm chủng là biện pháp phòng bệnh tốt nhất! Mặt khác ngành Y tế cũng cần có những chấn chỉnh cần thiết

để mang lại lòng tin cho nhân dân qua chương trình TC R

Hiện nay, công tác phòng chống dịch bệnh đang đặt ra những thách thức lớn cho xã hội và hệ thống Y tế của chúng ta nói chung cũng như ngành

Y tế dự phòng nói riêng Sự hoành hành trở lại của bệnh sởi đã cho thấy tác động rất lớn đối với xã hội và sức khỏe nhân dân của một bệnh truyền nhiễm

mà lẽ ra đã có thể chủ động phòng chống được bằng vắc xin Tại Việt Nam, theo báo cáo, từ đầu năm 2014 đến ngày 02/06/2014 cả nước ghi nhận 5.060 trường hợp được xác định là mắc sởi trong số 26.748 trường hợp sốt phát ban nghi sởi tại 63/63 tỉnh, thành phố; 146 người đã tử vong Phần lớn số mắc là trẻ em dưới 10 tuổi (76,5%), 87,4% ca mắc sởi không được tiêm chủng hoặc không rõ tình trạng tiêm chủng vắcxin sởi Hiện nay bệnh sởi ở Việt Nam chưa được loại trừ, nghĩa là virus sởi hiện vẫn đang còn lưu hành trong cộng đồng [34] ể duy trì những thành tựu đã đạt được của chương trình TC R, tiến tới loại trừ bệnh sởi, khống chế bệnh rubella, Bộ Y tế tổ chức chiến dịch

tiêm vắc xin sởi - rubella cho tất cả trẻ em từ 1 tuổi đến 14 tuổi với số lượng khoảng 23 triệu trẻ trên cả nước từ tháng 9/2014 đến tháng 2/2015 [36]

1.3 MỘT VÀI NÉT VỀ TRUNG TÂM Y T DỰ PHÒNG QU N TÂN BÌNH – TP HỒ CHÍ MINH

Do nhu cầu của sự phát triển đến tháng 10 năm 2006, Trung tâm Y tế được tách ra thành: Trung tâm Y tế dự phòng quận Tân Bình và Bệnh viện quận Tân Bình

Trung tâm Y tế dự phòng quận Tân Bình hiện tọa lạc tại số 261 đường Tân Hải, phường 13, quận Tân Bình, Thành phố Hồ Chí Minh

Sau đại học : 10 nhân viên

 ại học: 41 nhân viên

 Trung học: 131 nhân viên

Sơ học: 03 nhân viên

Cán bộ ngành khác: 16 nhân viên

PH NG TỔ CHỨC - HÀNH CH NH QUẢN TR

Khoa

C ăm sóc sức

k ỏe sinh sản

Khoa Lao

Khoa Tâm

t ần

Khoa

Da li u

Khoa Dƣợc

Khoa Xét

n iệm

Khoa Tham vấn

ỗ trợ cộn đồn

Trạm

Y tế P.4

Trạm

Y tế P.8

Trạm

Y tế P.9

Trạm

Y tế P.10

Trạm

Y tế P.12

Trạm

Y tế P.13

Trạm

Y tế P.14

Trạm

Y tế P.15

Trạm

Y tế P.6

Trạm

Y tế P.11

Trung tâm Y tế dự phòng quận Tân Bình được thành lập theo quyết định số 152/2006/QÐ-UBND ngày 20 tháng 10 năm 2006 của Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí inh; là đơn vị sự nghiệp y tế, có tư cách pháp nhân,

có con dấu riêng và được mở tài khoản ở kho bạc hà nước để hoạt động theo quy định của hà nước

Trung tâm Y tế dự phòng quận Tân Bình trực thuộc Ủy ban nhân dân quận Tân Bình đồng thời chịu sự hướng dẫn về nghiệp vụ chuyên môn của Sở

Y tế Thành phố Hồ Chí Minh, có chức năng triển khai thực hiện các nhiệm vụ chuyên môn kỹ thuật về y tế dự phòng, phòng chống dịch-bệnh, HIV/AIDS, các bệnh xã hội, tai nạn thương tích, sức khỏe lao động và bệnh nghề nghiệp, chăm sóc sức khỏe sinh sản, sức khỏe môi trường, sức khỏe trường học, dinh dưỡng cộng đồng, an toàn vệ sinh thực phẩm, truyền thông giáo dục sức khỏe trên địa bàn quận [5]

Quận Tân Bình là một quận nội thành có diện tích 22,38 km², bao gồm

15 phường (từ 1–15), xung quanh giáp liền với các quận 3, quận 10, quận 11, quận 12, quận Tân Phú, quận Gò Vấp và quận Phú Nhuận Phía Bắc của quận

là sân bay quốc tế lớn nhất của Việt am, sân bay Tân Sơn hất Quận Tân Bình là một trong những quận có nền kinh tế mạnh và tích cực [41]

Với vị trí rất thuận lợi về địa lý và kinh tế, quận Tân Bình đã thu hút được người nhập cư từ các nơi (về học tập, công tác, lao động,…) Cùng với những thuận lợi đó, công tác phòng chống dịch bệnh là hết sức quan trọng và cấp thiết; trong đó có công tác phòng ngừa bệnh cho người dân bằng vắc xin

là một trong những nhiệm vụ hàng đầu ể đảm bảo cho công tác tiêm chủng được an toàn Trung tâm đã thiết lập được một hệ thống quản lý chất lượng vắc xin đúng các quy định của pháp luật và của ngành, đồng thời phù hợp với tình hình về cơ sở vật chất, nhân sự, trang thiết bị đối với một Trung tâm Y tế

dự phòng cấp quận

1.3.2 Tổ chức nhân lực của Trung tâm

Tổ chức Trung tâm Y tế dự phòng quận Tân Bình là một Trung tâm Y

tế dự phòng trực thuộc Sở Y tế Tp.HCM, bao gồm: 03 phòng chức năng, 10 chuyên khoa và 15 trạm Y tế phường [5]

Trung tâm Y tế dự phòng quận Tân Bình là một Trung tâm Y tế tuyến quận, nhiệm vụ chủ yếu là làm công tác Y tế dự phòng, bên cạnh đó Trung tâm còn làm công tác khám chữa bệnh cho nhân dân trên địa bàn, do đó với mỗi chuyên khoa và các trạm Y tế phường có nhu cầu về thuốc, vắc xin và vật

tư y tế khác nhau, có những đặc thù riêng đa dạng, phức tạp Vì vậy, việc cung ứng đủ nhu cầu về thuốc, vắc xin và vật tư y tế cho các khoa, phòng là một nhiệm vụ thường xuyên và liên tục của Trung tâm [5], [8]

ảng 1.3: ơ cấu nhân lực Trung tâm tế dự phòng quận Tân ình

Nhân lực của Trung tâm năm 2014 đã tăng 11%, tổng biên chế của năm

2014 là 201 người; trong đó cán bộ sau đại học là 10, cán bộ đại học là 41 người chiếm 20,4%, tổng số bác sỹ là 25 người chiếm tỷ lệ 12,4%

Nhân lực của Trung tâm năm 2014 tăng do: một số trạm Y tế phường chưa đủ số cán bộ, nhân viên y tế có chuyên môn theo Bộ tiêu chí quốc gia về

y tế phường xã giai đoạn 2011- 2020 của Bộ Y tế quy định; đưa thêm chương trình điều trị bằng Methadone vào hoạt động tại khoa Tham vấn để hỗ trợ bệnh nhân bị nghiện Heroin và nhiễm HIV; phòng chụp X-quang phục vụ nhu cầu khám sức khỏe cho người lao động; thành lập thí điểm phòng khám bác

sỹ gia đình và khám BHYT tại trạm Y tế

Phân bố nhân lực tuyến cơ sở nhìn chung về chất lượng và trình độ chuyên môn còn chưa đồng đều (nơi thừa, nơi thiếu), một số trạm Y tế chưa

có bác sỹ định biên làm trưởng trạm Y tế; số cán bộ có trình độ từ đại học, nhất là bác sỹ hiện rất thiếu (tổng số bác sỹ là 25 người, chiếm tỷ lệ 12,4%),

đa phần được tập trung cho các khoa chuyên môn khám điều trị và chống dịch; bên cạnh đó, trong thời gian tới sẽ có một số cán bộ khoa, phòng và trạm Y tế đến tuổi về hưu Vì vậy, theo chuẩn Quốc gia về Y tế phường, xã vẫn chưa đạt chuẩn chỉ tiêu có bác sỹ về tuyến cơ sở Với nguồn nhân lực này vẫn chưa đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ phát triển đơn vị

1.3.3 Khoa Dược Trung tâm Y tế dự phòng quận Tân Bình

Khoa Dược là một bộ phận có tính độc lập và không thể thiếu trong tổ chức Trung tâm Y tế dự phòng Là khoa chuyên môn chịu sự lãnh đạo trực tiếp của Giám đốc Trung tâm và là tổ chức cao nhất đảm nhiệm công tác cung ứng về dược, góp phần trách nhiệm với Trung tâm trong việc nâng cao hiệu quả chăm sóc sức khoẻ ban đầu cho nhân dân

1.3.4 Chức năng và nhiệm vụ của khoa Dược

1.3.4.1 Chức năng

Khoa Dược có chức năng quản lý và tham mưu cho Giám đốc về toàn

bộ công tác dược trong Trung tâm nhằm đảm bảo cung cấp đầy đủ, kịp thời thuốc, vắc xin, hóa chất, vật tư, trang thiết bị y tế có chất lượng trong công tác

khám chữa bệnh và dự phòng; giám sát việc thực hiện sử dụng thuốc và vắc

xin an toàn, hợp lý [13]

1.3.4.2 Nhiệm vụ

 Lập kế hoạch, cung ứng bảo đảm đủ số lượng, chất lượng

 Quản lý, theo dõi việc nhập, cấp phát vắc xin, thuốc, hóa chất

 Bảo quản thuốc, vắc xin theo đúng nguyên tắc “Thực hành tốt bảo quản thuốc; Quy trình dây chuyền lạnh”

 Thực hiện công tác thông tin, tư vấn về sử dụng thuốc, tham gia công tác cảnh giác dược, theo dõi, báo cáo thông tin liên quan đến tác dụng không mong muốn của thuốc

 Quản lý, theo dõi việc thực hiện các quy định chuyên môn về dược tại các khoa, phòng thuộc Trung tâm và các trạm Y tế phường

 Tham gia theo dõi, quản lý kinh phí sử dụng thuốc, vắc xin

1.3.4.3 Tổ chức nhân lực của khoa Dược tại Trung tâm

Tổng số biên chế trong năm 2014 tại khoa dược là 04 cán bộ, trong đó

Vaccine dịch vụ)

TCMR; Vaccine

d c vụ)

Kho dược 3 (Hóa chất, vật tư chống dịch)

Với đặc điểm về nhân lực và cơ sở vật chất của khoa Dược tại Trung tâm còn hạn chế, ngoài các chương trình phòng bệnh của Quốc gia (chương trình TC R) nguồn kinh phí còn tự túc và đồng thời nhu cầu khám sức khoẻ, phòng bệnh cho từng mùa của nhân dân ngày một đông do trình độ dân trí ngày một tăng, nhu cầu chăm sóc sức khoẻ ban đầu được người dân chú trọng nên Trung tâm đang ngày mở rộng đến các tuyến trạm để đáp ứng tốt với nhu cầu phòng bệnh của người dân Tuy nhiên, công tác cung ứng của khoa dược còn chịu nhiều áp lực do các chương trình vắc xin TC R cung ứng theo dự trù hàng tháng, có khi do diễn biến của dân số không đáp ứng đủ theo nhu cầu phòng bệnh Sau nhiều vụ tai biến xảy ra với trẻ tiêm vắc xin trong chương trình tiêm chủng mở rộng, các bậc phụ huynh chuyển sang đưa trẻ đi tiêm vắc xin dịch vụ khiến nhu cầu tiêm vắc xin dịch vụ mấy năm gần đây tăng mạnh dẫn đến tình trạng khan hiếm vắc xin Vắc xin dịch vụ được nhập khẩu và phân phối theo cơ chế thị trường ghĩa là nhu cầu thị trường quyết định số lượng và chủng loại vắc xin nhập khẩu Các công ty cung ứng vắc xin không cung ứng kịp sản phẩm như dự trù trong khi nhu cầu tăng lên Về phía công ty không đồng đều do một số công ty độc quyền phân phối và do giá thành không ổn định vì đa phần các loại vắc xin đều nhập khẩu theo đồng USD

Tóm lại, hoạt động cung ứng vắc xin đóng vai trò quan trọng tại Trung tâm Hiện nay, Trung tâm Y tế dự phòng quận Tân Bình chưa có nghiên cứu

về vấn đề này Vì vậy, chúng tôi tiến hành thực hiện đề tài này với mong muốn sẽ góp một phần nhỏ vào việc nâng cao chất lượng hoạt động cung ứng vắc xin và phát huy hơn nữa vai trò của công tác cung ứng vắc xin trong sự nghiệp phòng chống dịch bệnh và bảo vệ sức khỏe cho nhân dân

CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP

NGHIÊN CỨU

2 1 ĐỐI TƯỢNG VÀ THỜI GIAN NGHIÊN CỨU

2.1.1 Đối tượng nghiên cứu

Hội đồng thuốc và điều trị, cán bộ khoa dược, thủ kho tại TTYT DP quận Tân Bình

2.1.2 Thời gian và địa điểm nghiên cứu

 Thời gian nghiên cứu: từ tháng 01/2014 đến tháng 12/2014

 ịa điểm nghiên cứu: Trung tâm Y tế dự phòng quận Tân Bình

2.2 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

2.2.1 Thiết kế nghiên cứu



Hình 2.5: Thiết kế nghiên cứu hoạt động cung ứng vắc xin dịch vụ tại

TTYTDP quận Tân Bình

 Phương pháp nghiên cứu: ô tả cắt ngang và hồi cứu

 Phương pháp thu thập số liệu: Hồi cứu các hồ sơ, biên bản liên quan đến hoạt động cung ứng vắc xin dịch vụ tại Trung tâm năm 2014

PH N T CH MỘT SỐ HOẠT ĐỘNG CUNG ỨNG V C XIN TẠI TRUNG T M Y T DỰ PH NG QU N T N NH-THÀNH

- Chu trình mua sắm vắc xin

- Kết quả mua sắm vắc xin

Phân tích hoạt động bảo quản và cấp phát vắc xin:

- Quy trình bảo quản vắc xin

- Quy trình cấp phát vắc xin

Bàn luận, kết luận về những kết quả đạt được và những tồn tại cần

khắc phục ưa ra các kiến nghị

2.2.2 Các biến số nghiên cứu

Nội dun iến số n iên cứu Cách tính/ Kỹ t uật t u

t ập Lựa c ọn

vắc xin Số lượng vắc xin trong danh mục

Dựa vào danh mục vắc xin sử dụng năm trước

Mua sắm

vắc xin

Số lượng dự trù vắc xin dịch vụ Dựa vào số lượng sử dụng của

năm trước, tăng thêm 30%

Số lượng mặt hàng vắc xin trúng thầu của các công ty dự thầu

Dựa vào báo cáo kết quả trúng thầu của các công ty dự thầu

Số tiền trúng thầu của các công

Kinh phí dự toán mua vắc xin

Thời gian sử dụng thuốc dự trữ

= Giá trị tiền thuốc tồn cuối kỳ/ Giá trị tiền thuốc xuất trong kỳ

2.2.3 Phương pháp thu thập số liệu

Hồi cứu các dữ liệu liên quan đến hoạt động cung ứng vắc xin trong năm

2014

 Hoạt độn lựa c ọn vắc xin tại Trun tâm năm 2014

Hồi cứu các hồ sơ, danh mục vắc xin của Trung tâm trong năm 2014 bao gồm:

 hu cầu vắc xin của khoa KSDB và 15 trạm Y tế

 Danh mục vắc xin đƣợc sử dụng trong năm 2014

 Hoạt độn mua sắm vắc xin tại Trun tâm năm 2014

Hồi cứu các hồ sơ, biên bản liên quan đến hoạt động mua vắc xin:

 Kế hoạch mua sắm, dự trù, dự toán

 Kết quả mua sắm

 Hoạt độn bảo quản v cấp p át vắc xin tại Trun tâm năm 2014

Hồi cứu các hồ sơ, biên bản liên quan đến hoạt động bảo quản và cấp phát:

 Quy trình bảo quản và cấp phát vắc xin

2.2.4 Phương pháp phân t ch, xử lý và trình bày số liệu

 Phương pháp so sánh, tính tỷ trọng để đánh giá

Cơ cấu vắc xin trong danh mục của Trung tâm

Kết quả đấu thầu cung ứng vắc xin vào Trung tâm

Cơ cấu kinh phí mua vắc xin

Tỷ lệ giá trị vắc xin nhập kho, xuất kho, vắc xin dự trữ

 Trình bày theo hình thức mô tả, sơ đồ hoá, lập bảng và biểu đồ

 Xử lý số liệu bằng phần mềm Microsoft Excel

CHƯƠNG 3: K T QUẢ NGHIÊN CỨU 3.1 PHÂN TÍCH HOẠT ĐỘNG LỰA CHỌN V C XIN D CH VỤ TẠI TRUNG TÂM Y T DỰ PHÒNG QU N TÂN BÌNH NĂM 2014

3.1.1 Quy trình lựa chọn vắc xin dịch vụ

Quy trình lựa chọn vắc xin dịch vụ được mô tả như sau:

Tư vấn

Ban hành

Hình 3.6: Quy trình lựa chọn vắc xin dịch vụ tại Trung tâm

Hoạt động lựa chọn vắc xin là công việc làm thường xuyên Từ các yếu

tố trên sẽ tiến hành lựa chọn vắc xin cho công tác phòng bệnh, chủ yếu căn cứ vào danh mục vắc xin của Bộ Y tế ban hành và danh mục vắc xin của năm trước, các báo cáo thống kê sử dụng, số lượng vắc xin tồn kho, ngân sách dịch

vụ của Trung tâm, dự kiến số lượng bệnh nhân đến để phòng bệnh theo mùa hoặc do môi trường lao động để lập dự trù cung cấp, mua sắm vắc xin cho năm sau Tuy nhiên, chưa chú trọng xây dựng phác đồ phòng bệnh nên còn thiếu căn cứ khoa học

ập kế hoạch mua sắm vắc xin

Hội đồn t uốc v điều tr

(xem xét, sửa đổi và thông qua)

Dan mục vắc xin d c vụ

Giám đốc

Phê duyệt

3.1.2 Kết quả lựa chọn vắc xin dịch vụ

ảng 3.4: Danh mục vắc xin dịch vụ năm 2014

uốn ván - bại liệt - hib

cầu A+C

Bản

14 Pneumo 23 0,5ml Pneumo 23 0,5ml gừa viêm phổi

Danh mục vắc xin dịch vụ năm 2014 được xây dựng trên cơ sở dựa vào danh mục năm 2013, đảm bảo đủ chủng loại sử dụng, được bổ sung, điều chỉnh hoặc thay thế sao cho phù hợp với tình hình dịch bệnh trong năm ăm

2014, bổ sung thêm 02 loại vắc xin vào nhóm ngừa viêm gan B và ngừa tiêu chảy để người dân có thêm sự lựa chọn Tuy nhiên, lại có một số loại vắc xin

đã được sử dụng trong năm 2013 bị “đứt hàng” hoặc vì lý do gì đó mà nhà cung ứng ngưng cung cấp như Okavax, Havax, Priorix… nên phải thay thế bằng các loại vắc xin khác có cùng công dụng

3.2 PHÂN TÍCH HOẠT ĐỘNG MUA S M V C XIN D CH VỤ TẠI TRUNG TÂM Y T DỰ PHÒNG QU N TÂN BÌNH NĂM 2014

Hoạt động mua sắm chỉ áp dụng trong chương trình vắc xin dịch vụ tại Trung tâm do khoa dược trực tiếp mua sắm theo nhu cầu sử dụng

Hoạt động mua sắm vắc xin tại Trung tâm Y tế dự phòng có đặc thù riêng so với các Trung tâm khác trên địa bàn TP.HC , Trung tâm mua vắc xin không đấu thầu qua Sở Y tế nhưng vẫn đấu thầu theo đúng quy định

ảng 3.5: Phương thức mua sắm vắc xin tại Trung tâm tế dự phòng

quận Tân Bình

3.2.1 Quy trình mua sắm vắc xin dịch vụ tại Trung tâm Y tế dự phòng quận Tân Bình

3.2.1.1 Lập dự toán vắc xin dịch vụ năm 2014

Sau khi danh mục chương trình vắc xin dịch vụ của Trung tâm Y tế dự phòng quận Tân Bình được xây dựng thông qua Hội đồng thuốc & điều trị và Giám đốc, khoa Dược sẽ lập dự trù, dự toán để trình Ban Giám đốc và phòng KHTC duyệt, sau đó khoa Dược cho tiến hành mời thầu