RỦI RO CỦA CÁC CÔNG TY KIỂM TOÁN ĐỘC LẬP Ở VIỆT NAM TRONG XU THẾ HỘI NHẬP HIỆN NAY

Kiểm toán là một ngành nghề tương đối mới mẽ ở Việt Nam. Tuy nhiên, trong thời gian gần đây đã có một bước phát triển rất đáng kể. Hiện nay, mọi người đã từng bước nhận thức được tầm quan trọng của kiểm toán độc lập gắn liền với sự phát triển của nền kinh tế thị trường.

LỜI MỞ ĐẦU

Kiểm toán là một ngành nghề tương đối mới mẽ ở Việt Nam Tuy nhiên, trong thời gian gần đây đã có một bước phát triển rất đáng kể Hiện nay, mọi người đã từng bước nhận thức được tầm quan trọng của kiểm toán độc lập gắn liền với sự phát triển của nền kinh tế thị trường Từ đó, đã tạo ra một môi trường rất thuận lợi cho các công ty kiểm toán phát triển, mở rộng tầm hoạt động Mặt khác, nó cũng đặt ra một thách thức lớn đối với các công ty kiểm toán Vì vậy để có được một cuộc kiểm toán hữu hiệu và hiệụ quả thì cần thiết phải tiếp cận kiểm toán dựa trên rủi ro.Với ý nghĩa đó nên

em chọn nghiên cứu đề tài :RỦI RO CỦA CÁC CÔNG TY KIỂM TOÁN ĐỘC LẬP Ở VIỆT NAM TRONG XU THẾ HỘI NHẬP HIỆN NAY cho

đề án môn học của mình, giúp em có một cái nhìn cơ bản nhất về rủi ro nghề nghiệp sẽ gặp trong quá trình làm việc thời gian tới

Nội dung của đề án gồm 3 phần :

Phần I: Lý luận chung về rủi ro kiểm toán trong hoạt động kiểm toán Phần II:Thực trạng rủi ro của các công ty kiểm toán độc lập ở Việt Nam hiện nay

Phần III:Các giải pháp hạn chế rủi ro trong hoạt động kiểm toán của các công ty kiểm toán độc lập ở Việt Nam

Do hạn chế về kiến thức thực tế và phạm vi nghiên cứu nên đề án khôngtránh khỏi những thiếu sót,vì vậy em rất mong nhận được sự quan tâm đóng góp ý kiến của các thầy cô.Em xin chân thành cảm ơn sự hướng dẫn của cô Bùi Thị Minh Hải giảng viên trường Đại học kinh tế quốc dân đã giúp đỡ em hoàn thành đề án này.

PHẦN I: LÝ LUẬN CHUNG VỀ RỦI RO KIỂM TOÁN TRONG

HOẠT ĐỘNG KIỂM TOÁN 1.1 Rủi ro kiểm toán

1.1.1Khái niệm về rủi ro

Bàn về khái niệm rủi ro: Cho đến nay chưa có được định nghĩa thống

nhất về rủi ro Những trường phái khác nhau, các tác giả khác nhau đưa ranhững định nghĩa rủi ro khác nhau Những định nghĩa này rất phong phú và

đa dạng, nhưng tập trung lại có thể chia thành hai trường phái lớn:

-Trường phái truyền thống

-Trường phái hiện đại

Theo trường phái truyền thống, rủi ro được xem là sự không may mắn,

sự tổn thất mất mát, nguy hiểm.Nó được xem là điều không lành, điều khôngtốt, bất ngờ xảy đến.Đó là sự tổn thất về tài sản hay là sự giảm sút lợi nhuậnthực tế so với lợi nhuận dự kiến.Rủi ro còn được hiểu là những bất trắcngoài ý muốn xảy ra trong quá trình kinh doanh, sản xuất của doanh nghiệp,tác động xấu đến sự tồn tại và phát triển của một doanh nghiệp.Tóm lại, theoquan điểm này thì rủi ro là những thiệt hại, mất mát, nguy hiểm hoặc các yếu

tố liên quan đến nguy hiểm, khó khăn hoặc điều không chắc chắn có thể xảy

ra cho con người

Theo trường phái hiện đại, rủi ro là sự bất trắc có thể đo lường được, vừamang tính tích cực, vừa mang tính tiêu cực Rủi ro có thể mang đến nhữngtổn thất mất mát cho con người nhưng cũng có thể mang lại những lợi ích,những cơ hội Nếu tích cực nghiên cứu rủi ro, người ta có thể tìm ra những

biện pháp phòng ngừa, hạn chế những rủi ro tiêu cực, đón nhận những cơhội mang lại kết quả tốt đẹp cho tương lai.

1.1.2 Rủi ro kiểm toán và các bộ phận cấu thành rủi ro kiểm toán

1.1.2.1 Khái niệm rủi ro kiểm toán

Là rủi ro mà kiểm toán viên đưa ra ý kiến nhận xét không thích hợp khibáo cáo tài chính đã được kiểm toán của một đơn vị Nói cách khác báo cáotài chính không chuẩn xác,không thích hợp về tình hình tài chính thực tế củađơn vị,ví dụ kiểm toán viên có thể đưa ra ý kiến chấp nhận toàn bộ về mộtbáo cáo tài chính trong khi báo cáo đó có chứa những sai lầm nghiêm trọng,

…Trong thực tiễn,khi kiểm toán , kiểm toán viên không phải lúc nào cũngđưa ra một báo cáo kiểm toán đúng đắn.Trong kiểm toán luôn chứa đựngnhững rủi ro tiềm ẩn không thể lường trước

Theo đoạn 7 VAS 400: “rủi ro kiểm toán được hiểu là rủi ro do kiểm toánviên và công ty kiểm toán đưa ra ý kiến nhận xét không thích hợp khi báocáo tài chính đã được kiểm toán còn có những sai sót trọng yếuSai sót là lỗi không cố ý,thường được hiểu là sự nhầm lẫn,bỏ sót hoặc dokém về năng lực nên gây ra sai phạm

Trọng yếu là những thuật ngữ dung để thể hiện tầm quan trọng của mộtthông tin trong báo cáo tài chính,Thông tin được coi là trọng yếu có nghĩa lànếu thiếu thông tin đó hoặc thiếu sự chính xác của thông tin đó sẽ ảnh hưởngtới quyết định của người sử dụng báo cáo tài chính.Mức độ trọng yếu phụthuộc vào tầm quan trọng của thông tin hay của sai sót được đánh giá tronghoàn cảnh cụ thể.Tính trọng yếu của thông tin được xem xét trên cả tiêuchuẩn định lượng và định tính

Với mỗi hợp đồng kiểm toán cụ thể,ngay trong giai đoạn lập kế hoạchkiểm toán,kiểm toán viên buộc phải xem xét rủi ro kiểm toán,dự kiến cáctrường hợp rủi ro có thể xảy ra,trình tự và thủ pháp nhằm phát hiện nhữngsai lầm nghiêm trọng trong báo cáo tài chính,nhằm bảo đảm mục tiêu nếu córủi ro kiểm toán xảy ra thì cũng ở mức độ chấp nhận được.

Rủi ro kiểm toán quyết định khối lượng công việc kiểm toán phải tiếnhành,vì vậy kiểm toán viên cần phải tiến hành phân loại rủi ro và xem xétmối quan hệ tác động giữa các loại rủi ro kiểm toán(có thể có) và khối lượngcông việc kiểm toán cần tiến hành

1.2.1.2 Các bộ phận cấu thành của rủi ro kiểm toán

Rủi ro kiểm toán gồm 3 bộ phận:rủi ro tiềm tàng ,rủi ro kiểm soát,rủi rophát hiện

Thứ nhất,rủi ro tiềm tàng:là khả năng tồn tại những sai phạm nghiêm

trọng,trọng yếu trong bản thân các đối tượng kiểm toán(thường là các báocáo tài chính)trước khi có sự tác động của bất cứ hoạt động kiểm toán nào kể

cả kiểm soát nội bộ của đơn vị

Theo đoạn 4 VSA 400:rủi ro tiềm tàng là các rủi ro tiềm ẩn,vốn có dokhả năng từng nghiệp vụ,từng khoản mục trong báo cáo tài chính chứa đựngnhững sai sót trọng yếu khi tính riêng rẽ hoặc tính gộp,mặc dù có hay không

có hệ thống kiểm soát nội bộ”

Ở mỗi doanh nghiệp,mỗi loại hình kinh doanh và tính chất ngành nghềkhác nhau thì rủi ro tiềm tàng là hoàn toàn khác nhau.Vì vậy,khối lượngcông việc kiểm toán,cũng như phạm vi quy mô,chi phí kiểm toán …ở mỗidoanh nghiệp khác nhau cũng có sự khác nhau

Trong kiểm toán,để thực hiện được một cuộc kiểm toán với khối lượnghợp lý,rủi ro kiểm toán thấp,kiểm toán viên phải có sự hiểu biết sâu sắc,đầy

đủ về mỗi doanh nghiệp được kiểm toán,về ảnh hưởng của rủi ro tiềm tàngđến khối lượng công việc kiểm toán.Kiểm toán viên không tạo ra và cũngkhông kiểm soát rủi ro tiềm tàng mà chỉ có thể đánh giá được chúng

Các nhân tố ảnh hưởng đến rủi ro tiềm tàng:

+Lĩnh vực hoạt động kind doanh

+Bản chất hoạt động kinh doanh và đặc điểm của đơn vị

+Các nghiệp vụ kinh tế không thường xuyên,đặc biệt là các nghiệp vụ diễn

ra vào cuối niên độ kế toán có tác động tới doanh thu,chi phí và kết quảkinh doanh

+Các nghiệp vụ hoặc phương pháp xử lý kế toán phức tạp

+Các khoản chi phí quá cao so với dịch vụ được cung cấp như phí luậtsư,phí tư vấn hoa hồng đại lý …

+Quy mô tổng thể,cơ cấu quản lý doanh nghiệp

+Quy mô số dư tài khoản:trong báo cáo tài chính có thể được ghi giảmđi,hoặc có thể được ghi tăng lên;đối với ngoại tệ là các số dư cuối kỳ đượcchuyển đổi sang đồng việt Nam một cách không đúng(qui đổi sai tỷ giá hốiđoái)…

Đánh giá rủi ro tiềm tàng

Rủi ro tiềm tàng tồn tại khách quan nằm ngay trong doanh nghiệp,nókhông phụ thuộc vào công việc kiểm toán

Mức rủi ro tiềm tàng ở mỗi doanh nghiệp mà kiểm toán viên dự kiếncao,thấp khác nhau sẽ là căn cứ và là cơ sở để kiểm toán viên xác định về sốlượng,quy mô,phạm vi công việc kiểm toán cần thực hiện.Đây sẽ là căn cứ

để kiểm toán viên dự kiến biên chế,thời gian,chi phí và các phương tiện cầnthiết khác cho một cuộc kiểm toán

Khi phân tích,đánh giá rủi ro tiềm tàng ở một doanh nghiệp mà đòi hỏikiểm toán viên phải có một sự hiểu biết sâu sắc,toàn diện và đầy đủ về thựctrạng hoạt động của doanh nghiệp và các yếu tố tác động đến rủi ro tiềmtàng,cũng như kinh nghiệm khá tốt mới có thể có được một kết quả sát thực Khi lập kế hoạch kiểm toán,kiểm toán viên và công ty kiểm toán phảiđánh giá rủi ro tiềm tàng cho toàn bộ báo cáo tài chính của đơn vị được kiểmtoán.Khi lập chương trình kiểm toán,kiểm toán viên phải xác định cụ thểmức đô rủi ro tiềm tàng cho các số dư hoặc loại nghiệp vụ quan trọng đếntừng cơ sở dẫ liệu.Trường hợp không thể xác định cụ thể được thì kiểm toánviên phải giả định rằng rủi ro tiềm tàng là cao cho cơ sở dẫn liệu đó.Căn cứvào mức độ đánh giá rủi ro tiềm tàng để dự kiến các công việc,thủ tục kiểmtoán sẽ được thực hiện cho các nghiệp vụ,các khoản mục trọng yếu trên báocáo tài chính hoặc các nghiệp vụ,các khoản mục mà kiểm toán viên cho làrủi ro tiềm tàng cao

Kiểm toán viên phải dựa vào việc xét đoán chuyên môn của mình đểđánh giá rủi ro tiềm tàng trên những nhân tố chủ yếu sau:

+Trên phương diện báo cáo tài chính:

-Sự liêm khiết,kinh nghiệm và hiểu biết của ban giám đốc cũng như sự thayđổi thành phần ban quản lý xảy ra trong niên độ kế toán

-Trình độ và kinh nghiệm chuyên môn của kế toán trưởng,của các nhân viênkiểm toán chủ yếu,của kiểm toán viên nội bộ và sự thay đổi(nếu có)của họ.-Những áp lực bất thường đối với ban giám đốc ,đối với kế toán trưởng,nhất

là những hoàn cảnh thúc đẩy ban giám đốc,kế toán trưởng trình bày báo cáotài chính không trung thực

-Đặc điểm hoạt động của đơn vị,như:quy trình công nghệ,cơ cấu vốn ,cácđơn vị phụ thuộc,phạm vi địa lý,hoạt động theo mùa vụ

-Các nhân tố ảnh hưởng đến lĩnh vực hoạt động của đơn vị như:các biếnđộng về kinh tế,về cạnh tranh,về sự thay đổi thị trường mua,thị trường bán

và sự thay đổi của hệ thống kế toán đối với lĩnh vực hoạt động của đơn vị

+Trên phương diện số dư tài khoản và loại nghiệp vụ:

-Báo cáo tài chính có thể chứa đựng những sai sót:như báo cáo tài chính cónhững điều chỉnh liên quan đến niên độ trước,báo cáo tài chính có nhiều ướctính kế toán ,hoặc trong năm tài chính có sự thay đổi chính sách kế toán.-Việc xác định số dư và số phát sinh của các tài khoản và nghiệp vụ kinh tếnhư:số dư các tài khoản dự phòng,nghiệp vụ kinh tế đối với chi phí phát sinhsau khi nhận ban đầu tài sản cố định tính vào chi phí hay tính tăng nguyêngiá tài sản cố định…

-Mức độ dễ bị mất mát,biển thủ tài sản,như:phát sinh nhiều nghiệp vụthu,chi tiền mặt,tạm ứng tiền với số lượng lớn,thời gian thanh toán dài…-Mức độ phức tạp của các nghiệp vụ hay sự kiện quan trọng đòi hỏi phải có

ý kiến của chuyên gia như:xảy ra kiện tụng hoặc trộm cắp…

-Việc ghi chép các nghiệp vụ bất thường và phức tạp,đặc biệt là gần thờiđiểm kết thúc niên độ.

-Các nghiệp vụ kinh tế, tài chính bất thường khác

Về phương pháp đánh giá:ở phần lớn các công ty kiểm toán chuyênnghiệp,các kiểm toán viên tiến hành phân tích và đánh giá rủi ro theo trình

tự “từ đỉnh đến đáy”nghĩa là tiến hành công việc từ trên xuống,xem xét vàđánh giá rủi ro của đơn vị tổng thể,sau đó là từng đơn vị kinh doanh,công ty

con đến từng bộ phận,từng khoản mục trong báo cáo tài chính.

Thứ hai,rủi ro kiểm soát:là rủi ro xảy ra sai sót trọng yếu trong từng

nghiệp vụ,từng khoản mục trong báo cáo tài chính khi tính riêng rẽ hoặc tínhgộp mà hệ thống kế toán và hệ thống kiểm soát nội bộ không ngăn ngừa hếthoặc không phát hiện và sữa chứa kịp thời

Hệ thống kiểm soát nội bộ được hiểu là các qui định và các thủ tục kiểmsoát do đơn vị được kiểm toán xây dựng và áp dụng nhằm đảm bảo cho đơn

vị tuân thủ pháp luật và các qui định để kiểm tra,kiểm soát,ngăn ngừa vàphát hiện gian lận,sai sót;để lập báo cáo tài chính trung thực và hợp lý;nhằmbảo vệ,quản lý và sử dụng có hiệu quả tài sản của đơn vị

Các nhân tố ảnh hưởng tới rủi ro kiểm soát

Môi trường kiểm soát:

+Đặc thù về quản lý:quan điểm của những người quản lý đơn vị về hoạtđộng kinh doanh;quan điểm về chính sách và thủ tục kiểm soát;cơ cấu quyềnlực tập trung vào một người hay nhiều người…

+Cơ cấu tổ chức:hợp lý hay không hợp lý,có đảm bảo nguyên tắc và hiệuquả cho công tác quản lý hay không

+Bộ phận kiểm toán nội bộ:về tổ chức trực thuộc cấp nào?có bị giới hạnphạm vi hoặc khống chế hoạt động không?Nhân viên có trung thực không?

có đủ năng lực kiểm soát không?thông tin kiểm soát có phong phú không?+Ngoài ra có thể tìm hiểu tác động của các yếu tố khác như công tác kếhoạch,chính sách nhân sự và các yếu tố bên ngoài(ảnh hưởng của cơ quanquản lý nhà nước,trách nhiệm pháp lý…)vấn đề cần lưu ý là người đứng đầu

có nhận thức đủ tầm quan trọng và sử dụng tốt hệ thống kiểm soát nội bộphục vụ cho hoạt động quản lý của mình hay không?

Vấn đề nhân sự:công tác quản lý bị một người hay một nhóm người độc

quyền nắm giữ,thiếu sự giám sát có hiệu lực của ban giám đốc và hội đồngquản trị

Vấn đề tổ chức chồng chéo,không khoa học

+Cơ cấu tổ chức của đơn vị được kiểm toán phức tạp một cách cố ý

+Thay đổi thường xuyên kế toán trưởng hoặc người có trách nhiệm trong bộphận tài chính,kế toán

+Thiếu nhiều nhân viên trong một thời gian dài

+Bố trí người làm công tác kế toán không đúng chuyên môn

+Sự bất lực trong sự sửa chữa những yếu kém của hệ thống kế toán và hệthống kiểm soát nội bộ trong khi những yếu kém này hoàn toàn có thể khắcphục được

Các nghiệp vụ mới:các nghiệp vụ chưa được kiểm soát theo đúng qui

trình kiểm soát nội bộ.Những yếu tố cần xem xét để đánh giá mức độ rủi rolà:bản chất kinh doanh của khách hàng,bản chất các bộ phận được kiểmtoán,bản chất hệ thống kế toán và thông tin;xem xét các nghiệp vụ phức tạp

và mới,khối lượng giao dịch lớn;cách thưc phân bổ lao động theo phân địnhcông việc…

Tính thích hợp,đầy đủ của các thủ tục,trình tự kiểm soát

Đánh giá rủi ro kiểm soát

Rủi ro kiểm soát cũng như rủi ro tiềm tàng tồn tại khách quan nằm ngaytrong doanh nghiệp không phụ thuộc vào công việc kiểm toán có tiến hànhhay không.Việc thiết kế và vận hành một hệ thống kiểm soát nội bộ có hiệuquả,hiệu lực là trách nhiệm và bổn phận của chủ doanh nghiệp.Tuy nhiêntrong quá trình kiểm toán bắt đầu từ khâu lập kế hoạch kiểm toán,kiểm toánviên cần có sự hiểu biết và tìm hiểu vệ hệ thống kế toán,kiểm soát nội bộ của

doanh nghiệp để có căn cứ đánh giá rủi ro kiểm soát là cao hay thấp.Trongquá trình tìm hiểu,đánh giá về hệ thống kế toán và kiểm soát nội bộ,yêu cầuđặt ra đối với kiểm toán viên là phải có đủ hiểu biết về hệ thống này về cácyếu tố cấu thành,về hạn chế cố hữu của nó,kể cả quy trình và trình tự nghiêncứu đánh giá về hệ thống kế toán và hệ thống kiểm soát nội bộ cũng như cácyếu tố ảnh hưởng đến rủi ro kiểm soát

Việc đánh giá rủi ro kiểm soát thực chất là việc đánh giá về tính hiệulực,hiệu quả của hệ thống kế toán và hệ thống kiểm soát nội bộ trong doanhnghiệp có đủ khả năng ngăn chặn,phát hiện và xử lý kịp thời các gian lận,cácsai sót trọng yếu xảy ra trong doanh nghiệp một cách đáng tin cậy hay không Trong phạm vi kiểm toán báo cáo tài chính,kiểm toán viên chủ yếu quantâm đến các chính sách,thủ tục của hệ thống kế toán và hệ thống kiểm soátnội bộ có liên quan đến cơ sở dẫn liệu của báo cáo tài chính.Việc tìm hiểu hệthống kế toán và hệ thống kiểm soát nội bộ của đơn vị được kiểm toán vàviệc đánh giá rủi ro tiềm tàng và rủi ro kiểm soát sẽ giúp kiểm toán viên:-Xác định được phạm vi kiểm toán cần thiết đối với những sai sót trọng yếu

có thể tồn tại trong báo cáo tài chính

-Xem xét những nhân tố có thể gây ra sai sót trọng yếu

-Xây dựng các thủ tục kiểm toán thích hợp

Thứ ba,rủi ro phát hiện:là rủi ro xảy ra sai sót trọng yếu trong từng

nghiệp vụ,từng khoản mục trong báo cáo tài chính khi tính riêng rẽ hoặc tínhgộp mà trong quá trình kiểm toán ,kiểm toán viên và công ty kiểm toánkhông phát hiện được.Rủi ro phát hiện hoàn toàn phụ thuộc vào công việckiểm toán.Nó phụ thuộc vào quy trình,phương pháp,phạm vi và trìnhđộ,kinh nghiệm của kiểm toán viên.Rủi ro phát hiện chính là khả năng

không phát hiện ra gian lận,sai sót trọn yếu trong quá trình kiểm toán củakiểm toán viên.Ví dụ mức rủi ro phát hiện sẽ giảm xuống nếu kiểm toán viêntăng thử nghiệm chi tiết trên các số dư hoặc từng nghiệp vụ cụ thể.Hoặc rủi

ro phát hiện cũng giảm nếu kiểm toán viên mở rộng phạm vi kiểm tra hoặctăng kích cỡ mẫu của các thử nghiệm

Các nhân tố ảnh hưởng tới rủi ro phát hiện

-Do trình độ,năng lực,kinh nghiệm của kiểm toán viên:đối với hoạt động kiểmtoán lao động,lao động của kiểm toán viên bao gồm lao động của cả cấp quản

lý là yếu tố chính,cơ bản nhất tạo nên giá trị của dịch vụ.Kiểm toán là quátrình các kiểm toán viên thu thập và đánh giá bằng chứng để đưa ra ý kiến củamình.Trong quá trình này cần có những đánh giá mang tính chủ quan củakiểm toán viên.Do vậy có thể thấy,chất lượng kiểm toán phụ thuộc lớn vàochất lượng đội ngũ kiểm toán viên

-Do sự xét đoán của kiểm toán viên về rủi ro tiềm tàng và rủi kiểm soát khôngchính xác,do đó đã áp dụng các phương pháp,phạm vi kiểm toán không thíchhợp:để cụ thể hóa các chuẩn mực chuyên môn,các công ty kiểm toán thiết kếriêng cho mình hệ thống các qui trình kỹ thuât,các bước và phương pháp thuthập bằng chứng kiểm toán,để dựa vào đó kiểm toán viên tiến hành công việcđược giao.Hệ thống các yếu tố kỹ thuật này sẽ đảm bảo cho các kiểm toánviên thực hiện công việc một cách khoa học,thu thập được đầy đủ bằng chứngkiểm toán thích hợp với chi phí và thời gian hợp lý,hạn chế thấp nhất rủi rokiểm toán.Trong hệ thống các yếu tố kỹ thuật có thể kể đến sự hỗ trợ của cácphần mềm máy tính được các chuyên gia thiết lập áp dụng cho một số các thủtục kiểm toán như giúp các kiểm toán viên có được số liệu phân tích,đánh giáhoặc đưa ra kết quả lựa chọn phương pháp chọn mẫu…và các ứng dụngkhác.Với phương pháp khoa học trong quá trình thu thập bằng chứng kiểm

toán,kiểm toán viên thể hiện cho đơn vị có nhu cầu kiểm toán thấy được tínhchuyên nghiệp,mặt khác hạn chế thấp nhất sự ảnh hưởng đến hoạt động kinhdoanh của đơn vị trong quá trình kiểm toán,tạo lòng tin nơi khách hàng.

-Do sự gian lận:đặc biệt là sự gian lận có hệ thống từ ban giám đốc.Quản lý làyếu tố không thể thiếu và quan trọng nhất trong mọi hoạt động kinh tế,xãhội.Đối với kiểm toán hoạt động,yếu tố quản lý cuộc kiểm toán có ý nghĩa hếtsức quan trọng,đảm bảo cuộc kiểm toán được tiến hành theo đúng chuẩn mựcnghề nghiệp,các yêu cầu kỹ thuật của công ty cũng như chuẩn mực phục vụkhách hàng của công ty kiểm toán

-Các yếu tố về điều kiện phương tiện làm việc:đây là những yếu tố quan trọnggiúp các kiểm toán viên thực hiện tốt công việc của mình một cách có hiệuquả.Các yếu tố này có thể kể như:máy tính,fax,mạng máy tính nội bộ,phươngtiện liên lạc…Mặc dù không tham gia trực tiếp tạo nên chất lượng kiểm toánnhưng những yếu tố này có tác động tích cực trong chính sách thu hút nhânviên của công ty,mặt khác yếu tố này cũng làm tăng thêm hình ảnh tốt vềcông ty trước khách hàng,tạo niềm tin nơi khách hàng về tính chuyên nghiệpcủa kiểm toán viên

Đánh giá rủi ro phát hiện

Mức độ rủi ro phát hiện có liên quan trực tiếp đến thử nghiệm cơ bản của

kiểm toán viên.Kiểm toán viên phải dựa vào mức đánh giá rủi ro tiềm tàng

và rủi ro kiểm soát để xác định nội dung lịch trình và phạm vi thử nghiệm cơbản để giảm rủi ro phát hiện và giảm rủi ro kiểm toán xuống mức thấp đếnmức có thể chấp nhận được

Để giảm rủi ro phát hiện và rủi ro kiểm toán,kiểm toán viên cần xem xét:

-Nội dung thử nghiệm cơ bản ,ví dụ thủ tục thu thập tài liệu,hoặc xác nhậnthông tin từ bên ngoài độc lập với đơn vị có giá trị cao hơn là thu thập tàiliệu trong nội bộ đơn vị,hoặc kết hợp kết quả kiểm tra chi tiết các nghiệp vụ

và số dư với thủ tục phân tích

-Lịch trình của thử nghiệm cơ bản,ví dụ thủ tục kiểm tra số dư hàng tồn khocuối năm được thực hiện vào cuối niên độ kế toán có giá trị cao hơn là thựchiện kiểm tra vào một thời điểm khác và phải điều chỉnh

-Phạm vi thử nghiệm cơ bản,ví dụ xác định cỡ mẫu kiểm tra rộng hơn là hẹp.Tuy nhiên khó có thể loại bỏ hoàn toàn rủi ro phát hiện ngay cả khi kiểmtoán viên kiểm tra chi tiết toàn bộ các nghiệp vụ và số dư tài khoản

Mối quan hệ giữa các loại rủi ro

Qua nghiên cứu và trình bày các loại rủi ro ở trên, cho ta thấy rủi ro tiềm

tàng,rủi ro kiểm soát tồn tại độc lập nằm ngay trong hoạt động của đơn vịđược kiểm toán.Nó không phụ thuộc váo công việc kiểm toán có tiến hànhhay không?còn rủi ro phát hiện phụ thuộc hoàn toàn vào công việc kiểmtoán.Có rủi ro phát hiện là có rủi ro kiểm toán.Tuy nhiên, giữa mức độ củarủi ro phát hiện và rủi ro kiểm toán là hoàn toàn khác nhau,nó còn phụ thuộcvào rủi ro tiềm tàng và rủi ro kiểm soát.Mặc dù rủi ro kiểm soát nằm ngaytrong doanh nghiệp nhưng nó cũng giống rủi ro phát hiện ở chỗ thực chấtđây đều là do con người kiểm soát để phát hiện các gian lận,sai sót tronghoạt động của doanh nghiệp

Xuất phát từ mối quan hệ giữa các loại rủi ro kiểm toán,để lập kế hoạchcho một cuộc kiểm toán,kiểm toán viên thường biểu diễn mối quan hệ giữacác loại rủi ro trong công thức sau: