Tìm hiểu tác phẩm từ góc độ tình huống truyện qua Chữ người tử tù của Nguyễn Tuân; Vợ nhặt của Kim Lân và Chiếc thuyền ngoài xa của Nguyễn Minh Châu.DOC

Còn theo nhà văn Nguyễn Minh Châu, tình huống là “cái tình thế nảy ra truyện”; “Những nhà văn có tài đều là những người có tài tạo ra những tình thế nảy ra truyện vừa rất cá biệt vừa man

CHUYÊN ĐỀ: Tìm hiểu tác phẩm từ góc độ tình huống truyện

qua: “Chữ người tử tù” của Nguyễn Tuân; “Vợ nhặt” của Kim Lân và “Chiếc thuyền ngoài xa” của Nguyễn Minh Châu

Giáo viên: Nguyễn Thị Lợi

Đơn vị: Trường THPT Tam Dương II

Môn: Ngữ văn

A MỞ ĐẦU

Trong chương trình Ngữ văn lớp 11, 12 THPT truyện ngắn chiếm một dung lượng khá lớn Việc khai thác, tìm hiểu truyện ngắn một cách

có hiệu quả là điều không dễ dàng đối với cả giáo viên và học sinh Có thể có nhiều cách để tìm hiểu và khám phá truyện ngắn như: đi từ bố cục, cốt truyện đến khai thác các tình tiết quan trọng hoặc phân tích tính cách, số phận nhân vật Tuy nhiên, mỗi một tác phẩm được nhà văn xây dựng với ý đồ nghệ thuật khác nhau, cái đích của việc tìm hiểu tác phẩm cuối cùng vẫn là nắm được ý đồ nghệ thuật mà nhà văn gửi gắm qua tác phẩm Để khám phá truyện ngắn có hiệu quả thì việc phát hiện được tình thế xuất hiện của nhân vật hay bối cảnh hình thành tính cách của nhân vật là khâu vô cùng quan trọng Nguyễn Viết Chữ trong

Phương pháp dạy học tác phẩm văn chương theo thể loại (NXB

ĐHSP, 2006) đã khẳng định: “Vấn đề cơ bản của truyện ngắn là tình huống của nó” Nhưng trong thực tế giảng dạy, hầu như giáo viên mới chỉ dừng ở việc phân tích nhân vật, kết cấu, ngôn ngữ truyện mà chưa chú trọng đến việc làm nổi bật đặc trưng của thể loại truyện ngắn đó là tình huống truyện Xuất phát từ thực tế đó tôi mạnh dạn bổ sung một đóng góp nhỏ về cách tiếp cận tác phẩm truyện ngắn từ góc độ tình huống truyện

Do điều kiện về thời gian nên người viết chỉ dừng lại ở phạm vi

nhỏ đó là “Tìm hiểu tác phẩm từ góc độ tình huống truyện qua

Chữ người tử tù của Nguyễn Tuân; Vợ nhặt của Kim Lân và Chiếc thuyền ngoài xa của Nguyễn Minh Châu”.

NỘI DUNG

I Khái quát về tình huống truyện:

1 Khái niệm tình huống truyện:

Theo nhà triết học Hêghen (1770- 1831): “tình huống là một

trạng thái có tính chất riêng biệt và trở thành được quy định Ở trong thuộc tính này của nó, tình huống góp phần biểu lộ nội dung là cái phần có được một sự tồn tại bên ngoài bằng sự biểu hiện nghệ thuật”.

Còn theo nhà văn Nguyễn Minh Châu, tình huống là “cái tình thế

nảy ra truyện”; “Những nhà văn có tài đều là những người có tài tạo

ra những tình thế nảy ra truyện vừa rất cá biệt vừa mang tính phổ biến hoặc tượng trưng” và “những người cầm bút có cái biệt tài có thể chọn ra trong cái dòng đời xuôi chảy một khoảnh khắc thời gian mà ở

đó cuộc sống đậm đặc nhất, chứa đựng nhiều ý nghĩa nhất, một khoảnh khắc cuộc sống nhưng bắt buộc con người ở vào một tình thế phải bộc lộ ra cái phần tâm can nhất, cái phần ẩn náu sâu kín nhất, thậm chí có khi là khoảnh khắc chứa đựng cả một đời người, một đời nhân loại” (Trang giấy trước đèn, NXB KHXH, H.1994, tr 258).

Tình huống truyện còn được hiểu là mối quan hệ đặc biệt giữa nhân vật này với nhân vật khác, giữa nhân vật với hoàn cảnh và môi trường sống, qua đó, nhân vật bộc lộ rõ tâm trạng, tính cách hay thân phận của nó, góp phần thể hiện sâu sắc tư tưởng của tác phẩm

Như vậy, trong truyện ngắn, tình huống truyện có vai trò rất quan trọng, là hạt nhân của cấu trúc thể loại, là cái hoàn cảnh riêng được tạo nên bởi một sự kiện đặc biệt mà ở đó, khiến cuộc sống hiện lên đậm đặc nhất và ý đồ tư tưởng của tác giả cũng được bộc lộ rõ nét nhất

2 Phân loại tình huống:

Có nhiều cách phân loại tình huống khác nhau nhưng cách phân loại dễ tiếp cận và dễ hiểu đối với học sinh hiện nay là chia theo ba kiểu tình huống: Tình huống hành động; Tình huống tâm trạng; Tình huống nhận thức

Theo cách phân loại trên thì các kiểu tình huống được phân biệt như sau:

Tình huống hành động: Mọi tình tiết chủ yếu hướng tới hành

động có tính chất bước ngoặt của nhân vật Tức là loại sự kiện đặc biệt

mà trong đó nhân vật bị đẩy tới một tình thế chỉ có thể giải quyết bằng hành động Tình huống này thường hướng tới một kiểu nhân vật: nhân vật hành động Có nghĩa, loại nhân vật của truyện chủ yếu được hiện lên bằng hệ thống hành vi, hành động còn các bình diện khác ít được

quan tâm Do vậy, nó quyết định đến diện mạo của truyện ngắn: truyện giàu kịch tính

Tình huống tâm trạng: Mọi tình tiết chủ yếu hướng tới việc

khám phá diễn biến tư tưởng, tình cảm và tâm lí của nhân vật Đó là sự kiện đặc biệt của đời sống mà ở đó nhân vật rơi vào một tình thế làm nảy sinh một biến động nào đó trong thế giới tình cảm Tình huống này thường tạo nên kiểu nhân vật trong truyện: con người tình cảm Nghĩa

là nhân vật được hiện lên chủ yếu bằng thế giới nội cảm, nhà văn tạo dựng nên hình tượng nhân vật chủ yếu bằng hệ thống chất liệu cảm giác, cảm xúc, còn các khía cạnh khác như ngoại hình, hành động ít được quan tâm Và vì vậy, nó quyết định đến diện mạo của truyện ngắn: truyện giàu tính trữ tình

Tình huống nhận thận thức: Mọi tình tiết chủ yếu hướng tới

việc cắt nghĩa giây phút “giác ngộ” chân lí của nhân vật Đó là sự kiện đặc biệt của đời sống mà tại đó nhân vật được đẩy tới một tình thế bất thường: đối mặt với một bài học nhận thức, bật lên một vấn đề về nhân sinh, về nghệ thuật mà cần phải giác ngộ Tình huống này thường tạo cho tác phẩm kiểu nhân vật: nhân vật tư tưởng Nghĩa là kiểu nhân vật được khai thác chủ yếu ở đời sống nhận thức lí tính, chất liệu cơ bản là

hệ thống những quan sát, phân tích, đúc kết, chiêm nghiệm Và vì thế, diện mạo của truyện ngắn thường nghiêng về triết luận

II Tình huống truyện qua các tác phẩm Chữ người tử tù của Nguyễn Tuân; Vợ nhặt của Kim Lân và Chiếc thuyền ngoài xa của

Nguyễn Minh Châu”:

1 Tác phẩm Chữ người tử tù của Nguyễn Tuân:

a) Tình huống truyện:

Nguyễn Tuân đã xây dựng một tình huống hết sức độc đáo: cuộc gặp gỡ oái oăm giữa Huấn Cao và viên quản ngục

- Hoàn cảnh diễn ra cuộc gặp gỡ: Không gian là chốn ngục tù tối tăm,

nhơ bẩn; mối quan hệ giữa hai nhân vật hết sức éo le, trớ trêu: tử tù và quản ngục

- Sự éo le, trớ trêu của hai nhân vật:

+ Xét về bình diện xã hội: Huấn Cao và viên quản ngục hoàn toàn đối

lập nhau Một người là tên “đại nghịch”, cầm đầu cuộc nổi loạn nay bị

bắt giam, đang chờ ngày ra pháp trường để chịu tội; còn một người là quản ngục, kẻ đại diện cho cái trật tự xã hội đương thời

+ Xét về bình diện nghệ thuật: Họ lại là những con người có tâm hồn

nghệ sĩ, là tri âm, tri kỉ với nhau Huấn Cao có tài hoa và khí phách còn quản ngục lại ngưỡng mộ tài hoa và khí phách Huấn Cao chỉ cúi đầu

trước thiên lương cao khiết của con người, còn quản ngục lại là “một

tấm lòng trong thiên hạ” Người nào cũng có những phẩm chất cao quý

mà người kia khát khao, ngưỡng mộ Song sự éo le, trớ trêu thể hiện ở chỗ: quản ngục bị đặt trong một tình thế mà chỉ có một lựa chọn: Một

là, muốn tròn bổn phận quan lại, giữ yên trật tự xã hội đương thời thì phải chà đạp lên lòng tri kỉ Nếu hành động theo hướng này thì quản

ngục không còn là “tấm lòng trong thiên hạ”, đâu phải là “cái thuần

khiết giữa một đống cặn bã” Hai là, muốn giữ trọn đạo tri kỉ thì sẽ

không làm tròn chức phận quan lại Nếu hành động theo hướng này, quản ngục dám bất chấp cả sự an nguy đến tính mạng, và vì thế quản

ngục mới là “một thanh âm trong trẻo chen vào giữa một bản đàn mà

nhạc luật đều hỗn loạn, xô bồ”.

b) Diễn biến của tình huống:

+ Mới đầu, lúc nhận tù, quản ngục đã có tấm lòng “biệt nhỡn liên tài”,

nên vừa nương nhẹ tử tù, dù cố giữ rất kín kẽ nhưng vẫn không qua mặt được đám lính tráng, vừa biệt đãi tử tù và mong có ngày được xin chữ Nhưng Huấn Cao có tài viết chữ đẹp, nổi tiếng cả vùng tỉnh Sơn, song ông chỉ cho chữ người nào là tri kỉ mà thôi Trong khi, thái độ của Huấn Cao dành cho quản ngục là khinh bạc đến điều, xua đuổi quản ngục ngay khi ông mới bước vào buồng giam Thái độ đó của Huấn Cao khiến cho quản ngục ngày đêm trăn trở, lo âu, thấp thỏm chờ cơ hội

+ Nhưng về sau, khi quản ngục nhận được phiến trát lần thứ hai, lệnh

xử chém tử tù, thì quản ngục “tái nhợt người”, tình thế buộc ông phải

hành động, nếu không ngày mai thôi sẽ không còn Huấn Cao ở trên đời, ông sẽ không còn cơ hội xin chữ, cái ước nguyện cả đời của ông sẽ không được mãn nguyện Ông đã bày tỏ tâm nguyện lớn lao của mình với thầy thơ lại Nghe thầy thơ lại tường thuật lại câu chuyện, Huấn

Cao đã hết sức cảm động “Ta cảm cái lòng biệt nhỡn liên tài của các

người Nào ta có biết đâu một người như thầy Quản đây mà lại có những sở thích cao quý như vậy Thiếu chút nữa, ta đã phụ mất một tấm lòng trong thiên hạ” Từ đó quản ngục và Huấn Cao đã trở thành

tri kỉ Quan hệ đối địch giờ đã nhường chỗ cho quan hệ tri kỉ

+ Cuối cùng, cảnh cho chữ - “cảnh tượng xưa nay chưa từng có” đã hóa giải tất cả: cái đẹp lên ngôi ngay từ “đống cặn bã”, từ sự tối tăm của nhà tù Xét về không gian, nơi “buồng tối chật hẹp,ẩm ướt, tường

đầy mạng nhện, đất bừa bãi phân chuột, phân gián”, nơi ngự trị của

bóng tối và cái ác, vậy mà cái đẹp ra đời Xét về thời gian, khi “tỉnh

Sơn chỉ còn vẳng có tiếng mõ trên vọng canh”, giữa canh khuya thanh

vắng, cũng là những giây phút cuối cùng của Huấn Cao, ông tô điểm cái đẹp gửi lại cho đời Chính sự bất thường này đã làm nên một cuộc đảo lộn ghê gớm: Trước khi được cho chữ, quản ngục như bị cầm tù

trong cái nhà tù vô hình, bởi bề ngoài ông là một viên quan của triều đình nhưng bên trong ông lại tôn thờ những điều tương phản với triều đình, bên ngoài ông tự do về nhân thân nhưng bên trong ông dằn vặt về nhân cách Còn Huấn Cao, là tên tử tù bị cầm tù trong cái nhà tù hữu hình, bên ngoài bị cầm tù về nhân thân nhưng bên trong lại tự do về nhân cách Quản ngục là người đứng đầu cho trật tự nhà tù, cũng không thể cứu được Huấn Cao và cũng không tự giải thoát được mình, nhưng Huấn Cao chẳng những không cần giải cứu mà trước khi ra pháp trường ông còn cứu được quản ngục thoát khỏi ngục tù vô hình

c) Sự tác động của tình huống: Qua cuộc gặp gỡ của Huấn Cao và

quản ngục, quan hệ của nhân vật đã thay đổi:

- Về quyền uy: Kẻ có quyền hành thì không có quyền uy (quản ngục),

mà quyền uy lại thuộc về kẻ đã bị tước đi mọi thứ quyền, kể cả quyền sống (Huấn Cao)

- Về chức phận và thái độ: Ngục quan , kẻ bề trên thì lại “khúm núm” còn tử tù lại “ung dung” Kẻ đại diện cho quyền lực thống trị không

làm chủ mà người tử tù làm chủ Cai tù không giáo dục tội phạm, ngược lại tội phạm lại giáo dục cai tù Trong nhà tù, giữa quản ngục và

tử tù, không còn tội phạm, bề trên, chỉ có những người bạn tri kỉ với cái đẹp, nghệ thuật

d) Ý nghĩa của tình huống:

- Tình huống đã làm nổi bật vẻ đẹp của hình tượng Huấn Cao; làm sáng tỏ tấm lòng biệt nhỡn liên tài của quản ngục;

- Bộc lộ quan niệm về cái đẹp của Nguyễn Tuân: Cái đẹp và cái thiện không thể tách rời, cái tài phải đi đôi với cái tâm; cái đẹp là bất diệt, dù thực tại có hắc ám đến đâu cũng không thể tiêu diệt được cái đẹp; cái đẹp sẽ cảm hóa được con người trong mọi hoàn cảnh

2 Tác phẩm Vợ nhặt của Kim Lân:

a) Tình huống truyện:

Nhà văn Kim Lân đã tạo ra một tình huống oái oăm, hết sức độc

đáo: Tràng- một anh nông dân ngụ cư nghèo bỗng “nhặt” được vợ trong nạn đói khủng khiếp năm 1945 Việc “nhặt vợ” của Tràng lại

diễn ra trong hoàn cảnh không ai dám nghĩ đến chuyện vợ con cho anh ta: người dân đang chết đói đầy đường

b) Diễn biến của tình huống: Việc Tràng “nhặt” được vợ đã khiến

nhiều người ngạc nhiên:

- Trước hết là người dân xóm ngụ cư: hết ngạc nhiên đến võ đoán, có

cả mừng vui “những khuôn mặt hốc hác u tối của họ bỗng dưng rạng

rỡ hẳn lên”, và cuối cùng là ái ngại “Giời đất này còn rước cái của nợ đời về Biết có nuôi nổi nhau sống qua được cái thì này không?”

- Tiếp đến là sự ngạc nhiên của bà cụ Tứ: Hết sức ngạc nhiên, khi hiểu

ra cơ sự thì buồn thương cho số kiếp nghèo khổ của con trai, càng thương con trai bao nhiêu thì bà lại càng thương người con dâu bấy nhiêu, bà an ủi động viên các con về một tương lai thiết thực

- Đến bản thân Tràng cũng hết sức ngạc nhiên, không tin nổi vào sự

thật là mình đã có vợ, đến tận hôm sau vẫn còn “ngỡ ngàng như không

phải”.

c) Sự tác động của tình huống: Tình huống truyện đã làm thay đổi

tính cách, số phận của nhân vật:

- Nhân vật Tràng: Khi người đàn bà theo mình về thật thì Tràng lo lắng

trước cảnh nạn đói “thóc gạo này đến cái thân mình cũng chả biết có

nuôi nổi không, lại còn đèo bòng”, nhưng ngay lập tức anh đã “Chậc, kệ!”, và Tràng đã quyết định đưa vợ về trong niềm hạnh phúc khó tả.

Có vợ, Tràng cảm thấy mình mới “nên người”, nhận ra trách nhiệm

của bản thân đối với gia đình và có niềm tin vào tương lai

- Nhân vật người đàn bà vợ nhặt: Trước khi làm vợ Tràng, chị là người

phụ nữ chao chát, nhưng khi về làm vợ Tràng, chị đã thay đổi, trở thành một người vợ hiền, dâu đảm đúng mực, biết thu vén công việc gia đình và đặc biệt còn có những hiểu biết về tình hình xã hội, mang đến cho gia đình câu chuyện tràn đầy niềm tin

- Nhân vật bà cụ Tứ: là người mẹ đói khổ một đời nhưng giàu lòng

nhân hậu, giàu niềm tin Trước tình cảnh con trai “nhặt vợ” bà vừa

thương vừa buồn tủi, nhưng với lòng nhân hậu, sự cảm thông bà đã dang rộng vòng tay đón người con dâu mới Dù trong lòng nặng trĩu

một nỗi lo “Biết rằng chúng nó có nuôi nổi nhau sống qua được cơn

đói khát này không” nhưng bà cụ đon đả động viên các con bằng cái

triết lí “ai giàu ba họ, ai khó ba đời?”, mở ra một tương lai rất thiết

thực mà các con có thể tin vào khả năng của mình đó là vườn tược, nào

là gà qué Bà cụ Tứ đã mang lại cho gia đình một không khí ấm áp,

vui tươi, “Bà lão nói toàn chuyện vui, toàn chuyện sung sướng về sau

này”.

d) Ý nghĩa của tình huống:

- Tình huống có ý nghĩa phát hiện và khẳng định bản chất tốt đẹp và sức sống kì diệu của con người: ngay trên bờ vực của cái chết họ vẫn hướng về sự sống, khát khao tổ ấm gia đình và yêu thương đùm bọc lẫn nhau

- Tình huống còn mang ý nghĩa phát hiện sâu sắc về hiện thực xã hội: gián tiếp tố cáo tội ác của thực dân Pháp và phát xít Nhật, kẻ đã gây ra nạn đói khủng khiếp, không chỉ cướp đi sinh mệnh của hàng triệu

người dân Việt nam mà còn hạ thấp giá trị con người, đó là thân phận con người bị rẻ rúng

3 Tác phẩm Chiếc thuyền ngoài xa của Nguyễn Minh Châu:

a) Tình huống truyện:

Nhà văn Nguyễn Minh Châu đã tạo ra tình huống truyện độc đáo: Chính trong giây phút Phùng đang rung động trước cái đẹp, đang thăng hoa trong cái đẹp (cảnh chiếc thuyền lưới vó trong biển sớm mờ sương) thì bất ngờ chứng kiến sự thật tàn bạo, phi đạo đức bước ra từ cái đẹp (cảnh người đàn ông đánh đập người đàn bà một cách tàn nhẫn; những đứa con đáp trả lại người cha bằng bạo lực) Phùng còn chứng kiến cảnh tượng này lần thứ hai, khiến người nghệ sĩ hiểu ra hiện thực cuộc sống và có cái nhìn thấu đáo hơn về cuộc sống và con người, đặc biệt trong việc phát hiện, khám phá cái đẹp

b) Diễn biến của tình huống:

- Chứng kiến cảnh tượng bạo lực của gia đình thuyền chài, nghệ sĩ Phùng ngay lập tức vứt chiếc máy ảnh xuống đất để chạy lại can thiệp Trong giây phút đó, với anh không chỉ có nghệ thuật mà còn có cả cuộc đời, đó là hiện thực cuộc sống khổ đau, đầy nước mắt, mà nó có ngay

cạnh cái đẹp tưởng như “toàn thiện” kia, đó cũng là nhận thức mang ý

nghĩa nhân văn của nhân vật được nảy sinh từ tình huống truyện

- Cuộc gặp gỡ của chánh án Đẩu, nghệ sĩ Phùng và người đàn bà tại tòa

án huyện đã đẩy tình huống lên tầm cao của giá trị nhận thức: Bằng kiến thức sách vở, kinh nghiệm nghề nghiệp, Đẩu ra sức khuyên người đàn bà ly hôn chồng, nhưng ngạc nhiên thay, chị lại van xin được gắn

bó với người chồng vũ phu, độc ác đó Người đàn bà đã giải thích: nguyên nhân của bạo lực gia đình là do người chồng nặng ghánh mưu sinh, lo toan cuộc sống cho cả gia đình, vì khổ quá mà đánh vợ để giải tỏa uất ức; người vợ chỉ biết đẻ và nuôi con, nên chỉ biết sẻ chia với nỗi

khổ ấy của chồng bằng cách để cho chồng cứ “ba ngày một trận nhẹ,

năm ngày một trận nặng”; cuộc sống vùng biển rất cần người đàn ông,

nhất là khi phong ba biển động; chị chỉ sống cho con chứ không phải sống cho riêng mình; các con chị không thể sống thiếu bố; cuộc sống khổ đau đó vẫn có lúc hạnh phúc: là lúc chị nhìn thấy các con ăn no, là đôi lúc trên thuyền vợ chồng cũng hòa thuận Đẩu và Phùng đã có lúc rất bức xúc, nhưng mới thấy người đàn bà quê mùa, thiếu kiến thức sách vở nhưng lại giàu kinh nghiệm cuộc sống, và đặc biệt giàu lòng vị tha, nhân hậu

c) Sự tác động của tình huống: Qua câu chuyện của người đàn bà

hàng chài tại tòa án, suy nghĩ, tính cách của các nhân vật được bộc lộ rõ:

- Vợ chồng hàng chài:

+ Người chồng: do gánh nặng mưu sinh đã khiến cho anh ta thay đổi,

từ người đàn ông hiền lành trở thành người đàn ông thô bạo Như vậy, anh ta vừa là thủ phạm gây ra nỗi đau cho vợ con nhưng cũng vừa là nạn nhân của cuộc sống đói nghèo, cần được cảm thông, chia sẻ

+ Người vợ: Là người phụ nữ bất hạnh, cam chịu, nhẫn nhục; giàu lòng

vị tha, bao dung; giàu lòng yêu thương chồng con; cũng là người am hiểu lẽ đời; vừa đáng thương, vừa khâm phục

- Chánh án Đẩu: Hiểu được nguyên nhân người đàn bà không bỏ

chồng, anh mới vỡ lẽ ra nhiều điều trong cách nhìn nhận cuộc sống; anh mới biết, kiến thức sách vở chưa đủ mà phải có kiến thức thực tế

về cuộc sống, như vậy mới giải quyết mọi vấn đề cuộc sống một cách thấu đáo

- Nghệ sĩ Phùng: Nhận ra, chiếc thuyền nghệ thuật ở ngoài xa còn sự

thật cuộc đời lại ở gần Cái đẹp thoạt nhìn từ xa cứ ngỡ là toàn bích, toàn thiện, nhưng nó lại chứa đựng bên trong những éo le của cuộc sống Con người vẻ ngoài nhếch nhác, lam lũ nhưng lại tiềm ẩn vẻ đẹp tâm hồn cao quý, đáng trân trọng Nghệ thuật là để phục vụ cuộc sống nhưng không được lánh xa hay tách rời cuộc sống Phùng thấy rõ những ngang trái trong gia đình thuyền chài, hiểu sâu thêm tính cách người đàn bà và chị em thằng Phác, hiểu sâu thêm bản chất người đồng đội cũ cũng như hiểu thêm về cả chính mình

d) Ý nghĩa của tình huống:

- Tình huống mang ý nghĩa khám phá, phát hiện sâu sắc về đời sống và con người: Cuộc đời không hề đơn giản mà chứa đựng trong đó nhiểu nghịch lí, không nên đánh giá con người, sự vật ở dáng vẻ bề ngoài, mà cần chú ý phát hiện bản chất bên trong của nó

- Tình huống nhấn mạnh mối quan hệ gắn bó giữa nghệ thuật và cuộc đời: Nghệ thuật đích thực là phải vì cuộc sống và vì con người, tuyệt đối không tách rời cuộc sống Người nghệ sĩ phải có cái nhìn đa diện, nhiều chiều trong việc khám phá và sáng tạo cái đẹp

KẾT LUẬN

Xây dựng tình huống là một trong những vấn đề then chốt của truyện ngắn Như đã nói, đối với truyện ngắn, tình huống giữ vai trò là hạt nhân của cấu trúc thể loại Tình huống chính là cái hoàn cảnh riêng được tạo nên bởi một sự thể hiện đặc biệt, qua đó, cuộc sống được hiện lên đậm đặc nhất và ý đồ tư tưởng của tác giả cũng được bộ lộ sắc nét nhất Bởi tình huống là sự kiện có ý nghĩa bộc lộ mọi mối quan hệ, bộc

lộ khả năng ứng xử, thử thách phẩm chất, tính cách, đôi khi tạo ra bước ngoặt trong tư tưởng, tình cảm của nhân vật Vì vậy, để nắm bắt được ý

đồ tư tưởng của tác giả, điều cần thiết là phải khám phá tác phẩm từ tình huống truyện./

Người viết chuyên đề:

Nguyễn Thị Lợi