Thẩm định – nhân tố quyết định đến hiệu quả đầu tư tín dụng theo dự án

Thẩm định – nhân tố quyết định đến hiệu quả đầu tư tín dụng theo dự án

LỜI MỞ ĐẦU

Từ nhiều năm nay, hoạt động Đầu Tư Tín Dụng đã đóng vai trò quan trọngtrong việc tái tạo duy trì năng lực sản xuất, phát triển cơ sở hạ tầng của xã hội nóichung và của doanh nghiệp nói riêng Thực tế cho thấy có nhiều phương pháp để huyđộng vốn cho đầu tư phát triển cũng như cho hoạt động sản xuất kinh doanh như: vốncấp phát từ ngân sách, vốn cổ phần bán công trái, và một số công cụ nợ khác Tuynhiên, với ưu thế là nguồn vốn lớn, thời gian giải ngân chắc chắn, có sự quản lý giámsát chặt chẽ thì vốn Đầu Tư Tín Dụng đã đóng góp tới hơn 10% trong tổng nguồnvốn đấu tư toàn xã hội (giai đoạn từ năm 1990 đến năm 2000)

Hiện nay, các ngân hàng rất quan tâm tới tín dụng trung dài hạn mà biểu hiện

cụ thể là đầu tư tín dụng theo dự án bởi hai lý do: một là đầu tư tín dụng theo dự ángóp phần quan trọng trong thực hiện các mục tiêu chiến lược kinh tế của quốc gia,thực hiện các chương trình kinh tế trọng điểm; hai là đầu tư tín dụng theo dự án gópphần hạn chế rủi ro cho bản thân ngân hàng cũng như cho chủ đầu tư Nhưng để quản

lý hoạt động đầu tư tín dụng hiệu quả thì không phải đơn giản, bởi cho đến nay vấn đềxác định hiệu quả, đánh giá hiệu, quản lý việc sử dụng vốn đang còn rất nhiều vướngmắc Như Richard Hely trong cuốn “Farming agribusiness thì : “Phương pháp đánhgiá các dự án dường như chưa được áp dụng đúng ở tất cả các cấp của hệ thống quản

lý kinh tế của Việt Nam Cũng như nhiều nước đang phát triển khác, những số tiền lớncủa xã hội chi cho việc đầu tư phát triển cơ sở hạ tầng và đầu tư trực tiếp sản xuấtnhưng bị lãng phí do chưa điều tra kỹ lưỡng về tính khả thi của các phương án , nhucầu thị trường và hiệu quả kinh tế Mặc dù sự lầm lẫn trong một số quyết định đầu tư

là không tránh khỏi những nhưng cần có một kỹ thuật tốt để thẩm định các dự án mộtcách hệ thống Những kỹ thuật này có thể làm tăng vọt tỷ lệ các dự án thành công vàcác quan chức cũng như các nhà quản lý kinh tế nên học tập và áp dụng chúng.”

Hơn thế, qua thực tế ta cũng thấy rằng trong số rất nhiều các nhân tố ảnh hưởngđến hiệu quả của đầu tư nói chung và đầu tư tín dụng theo dự án nói riêng thì thẩmđịnh dự án có vai trò quan trọng nhất Để góp phần một lần nữa làm sáng tỏ điều này

em lựa chọn đề tài: “Thẩm định – nhân tố quyết định đến hiệu quả đầu tư tín dụng

theo dự án” Đề tài sẽ đi phân tích vai trò của thẩm định đối với ĐTTD có nghiên cứu

thực trạng thẩm định dự án trong hệ thống ngân hàng hiện nay

Em xin chân thành cảm ơn sự giúp đỡ của cô giáo hướng dẫn trực tiếp trongquá trình em thực hiện dự án Em rất mong có sự đóng góp ý kiến của các thầy cô

II Đầu tư tín dụng theo dự án

1 Khái niệm và đặc điểm của đầu tư tín dụng theo dự án

1.1 Đầu tư tín dụng theo dự án

1.2 Đặc điểm của đầu tư tín dụng theo dự án

2 Hiệu quả của đầu tư tín dụng theo dự án

2.1 Nguyên tắc xác định hiệu quả kinh tế của đầu tư tín dụng

2.2 Hiệu quả đầu tư tín dụng của ngân hàng

2.3 Một số chỉ tiêu hiệu quả đầu tư tín dụng theo dự án

III.Vai trò của thẩm định đối với hoạt động đầu tư tín dụng của ngân hàng

1 Thẩm định giúp lựa chọn dự án để đầu tư

2 Thẩm định đánh giá mức độ phù hợp của dự án với kế hoạch, qui

hoạch phát triển

3 Thẩm định giúp ngân hàng hạn chế rủi ro tín dụng

4 Giúp xác định rõ ràng trách nhiệm với các khoản vay

5 Giúp ngân hàng đánh giá đúng giá trị của tài sản thế chấp

CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG THẨM ĐỊNH DỰ ÁN CỦA CÁC NGÂN HÀNG VIỆT NAM

I Hoạt động thẩm định của các ngân hàng

1 Cơ chế thẩm định

2 Qui trình thẩm định đối với dự án đầu tư tín dụng

II Những vướng mắc khó khăn trong quá trình thẩm định của ngân hàng

1 Năng lực thẩm định của ngân hàng

2 Hệ thống thông tin tài chính và phi tài chính

3 Một số yếu tố khác

CHƯƠNG 3: KHUYẾN NGHỊ VÀ GIẢI PHÁP

I.Về phía nhà nước

II.Về phía ngân hàng

III Đối với cán bộ ngân hàng làm công tác thẩm định

CHƯƠNG I: LÝ LUẬN CHUNG

I Thẩm định dự án

1 Khái niệm và sự cần thiết thẩm định dự án

- Thẩm định theo từ điển tiếng việt là sự xem xét và quyết định thực hiện Theogiáo trình Kinh tế đầu tư thì Thẩm định dự án là việc tổ chức xem xét một cách kháchquan, có khoa học và toàn diện các nội dung cơ bản ảnh hưởng trực tiếp tới tính khảthi của một dự án, từ đó ra quyết định và cho phép đầu tư

Có thể hiểu một cách cụ thể hơn: Thẩm định dự án là các bước công việc thựchiện xen kẽ của cấp có thẩm quyền trong tiến trình đầu tư, trên cơ sở tài liệu có tínhchất pháp lý, các giải trình kinh tế kỹ thuật đã được thiết lập, “thẩm tra lại”, “đánh giálại” về các mặt như: tính pháp lý, tính phù hợp, tính thống nhất, tính hiệu quả, tínhhiện thực đứng trên giác độ một doanh nghiệp, một tổ chức và trên giác độ toàn bộnền kinh tế nhằm hợp pháp hoá dự án và điều chỉnh tiến trình triển khai thực hiện dựđầu tư

Như vậy, Thẩm định dự án là một quá trình xem xét, đánh giá từ nhiều góc độ,dựa trên nhiều quan điểm khác nhau, vậy thì tại sao phải thực hiện Thẩm định dự án?

Có một số lý do như sau: xuất phát từ bản chất, mục tiêu, đặc điểm của hoạt động đầutư; xuất phát từ vai trò quản lý của nhà nước về kinh tế và xuất phát từ mục tiêu củacác nhà đầu tư và các tổ chức tài chính tiền tệ

Đầu tư thực chất là sự hy sinh các nguồn lực (tài chính, con người, tài nguyên,các loại của cải khác) ở hiện tại để kỳ vọng thu được lợi ích lớn hơn trong tương lai

Dự án là một tập tài liệu ghi cụ thể các công việc cần làm, các chi phí phải bỏ ra, cáclợi ích có thể thu được hay nói một cách khác dự án là một bức tranh phối cảnh với

các mảng mầu sáng tối hoàn toàn theo ý tưởng và điều kiện cũng như khả năng củahoạ sĩ Để có thể thu được nhiều lợi ích nhất hạn chế được rủi ro nhiều nhất thì cầnphải có biện pháp giám sát được sự chuẩn bị và thực hiện đầu tư một cách tốt nhất màthông thường thì phòng tránh và ngăn ngừa rủi ro thì tốt hơn rất nhiều việc phải khắcphục hiệu quả rủi ro - do đó thực hiện Thẩm định dự án một cách khoa học, kháchquan là phương pháp tốt nhất Hoạt động đầu tư có đặc điểm vốn lớn, diễn ra trongthời dài, vốn nằm khê đọng lâu chịu rất nhiều tác động của các yếu tố bất định vì thế

mà rất cần xem xét đánh giá kỹ lưỡng về các mặt như: khả năng huy động vốn, khảnăng cung cấp các yếu tố đầu vào ( máy móc ,thiết bị), nguồn nguyên vật liệu, nănglượng, thị trường đầu ra, các loại rủi ro có thể xảy ra và các biện pháp phòng ngừacũng như khắc phục hậu quả nếu nó xảy ra…Trong dự án đã trình bày rất rõ các vấn

đề trên tuy nhiên để kiểm tra độ chính xác và nhìn nhận trên nhiều góc độ thì Thẩmđịnh dự án mới làm được

Nhà nước quản lý hoạt động kinh tế nói chung qua các qui định luật pháp, cácchính sách và nhà nước quản lý hoạt động đầu tư thông qua việc thẩm định để cấpphép đầu tư, các chế độ ưu đãi, khuyến khích đầu tư Mọi công cuộc đầu tư đều cónhững lợi ích cũng như những thiệt hại xã hội, nhiệm vụ của nhà nước là làm sao đểtối đa hoá lợi ích, tối thiểu hoá thiệt hại cho xã hội Nhiều khi lợi ích của chủ đầu tư

và xã hội mâu thuẫn nhau, nhà nước phải xem xét để dung hoà, xử lý mâu thuẫn này.Nước nào cũng có chính sách kinh tế, có luật pháp, có mục tiêu và chiến lược kinh tếkhác nhau và để hướng các hoạt động kinh tế nói chung, hoạt động đầu tư nói riêngtheo đúng đường lối chiến lược thì phải giám sát, quản lý - rõ ràng Thẩm định dự án làmột biện pháp rất hiệu quả

Thông thường có rất nhiều cách để sử dụng vốn, một sự đầu tư bao giờ cũngphải chịu mất một khoản chi phí cơ hội nhiều khi giá trị của nó khá lớn do đó phải cânnhắc kỹ trước khi quyết định đầu tư Để có thể thấy được tính khả thi của dự án, để

khẳng định rằng các chi phí mà dự án yêu cầu là phù hợp với khả năng thực tế, các chiphí thực hiện là hợp lý và tương xứng với những lợi ích sẽ thu được, các yếu tố khácnhư: công nghệ, kỹ thuật, trình độ khả năng của lao động, các tác động môi trường làphù hợp với thực tế đòi hỏi, không vi phạm pháp luật thì chủ đầu tư thực hiện Thẩmđịnh dự án Ngoài ra, để kiểm tra độ chính xác của các công thức tính toán và cácthông tin có trong dự án là đúng sự thật, đánh giá sự khách quan của dự án về các mặtkhác tất nhiên chủ đầu tư sẽ tiến hành Thẩm định dự án.

Cũng với mục đích kiểm tra mức độ sinh lời, tính khả thi và các rủi ro có thể có,các tổ chức tài chính cụ thể là các ngân hàng cũng thực hiện Thẩm định dự án Với tưcách là tổ chức tài trợ vốn cho các dự án, ngân hàng sẽ thu được lợi nếu các dự ánthực hiện đạt hiệu quả - ít ra là như dự tính Do bản chất của hoạt động ngân hàng làkinh doanh qua tay người khác cho nên rủi ro của ngân hàng sẽ nhiều gấp đôi chủ đầu

tư bởi ngoài rủi ro trong hoạt động nghiệp vụ chuyên môn ngân hàng còn phải gánhchịu một phần rủi ro trong hoạt động kinh doanh của chủ đầu tư Vì vậy mà Thẩmđịnh dự án là một việc làm hết sức cần thiết đối với sự an toàn của ngân hàng

Như vậy, Thẩm định dự án là cần thiết đối với các cơ quan quản lý nhà nước,các ngân hàng, chủ đầu tư nhưng Thẩm định dự án chỉ thực sự góp phần nâng caohiệu quả đầu tư nếu chúng ta áp dụng một phương pháp khoa học, phù hợp và các chủthể thực hiện thẩm định thực sự khách quan

2 Nội dung Thẩm định dự án

Theo qui chế quản lý đầu tư và xây dựng, Qui chế đấu thầu, luật khuyến khíchđầu tư trong nước, Luật đầu tư nước ngoài, Thông tư số 06/1999/TT_BKH &ĐT,Thông tư số 07/2000/T T_BKH&ĐT của bộ Kế hoạch và đầu tư hướng dẫn chung vềnội dung tổng mức đầu tư, hồ sơ Thẩm định dự án &báo cáo đầu tư, thẩm định kết quảđầu tư, thẩm định và đánh giá chất lượng xây dựng thì tuỳ theo mục đích, qui mô,tính chất của dự án, hình thức và nguồn vốn đầu tư mà chủ đầu tư sẽ tiến hành thẩm

định các nội dung khác nhau Tuy nhiên với các dự án sản xuất kinh doanh dịch vụ màchủ thể thực hiện thẩm định là cơ quan quản lý nhà nước hoặc ngân hàng thì nội dungthẩm định gồm các vấn đề sau

2.1 Điều kiện pháp lý của dự án :

Là việc xem xét những vấn đề chịu sự quản lý, chi phối của pháp luật hiệnhành Chủ thể thẩm định sẽ xem xét tính đầy đủ hợp lệ hồ sơ trình duyệt, tư cách phápnhân và năng lực của chủ đầu tư, mục tiêu và sự cần thiết thực hiện đầu tư, hình thứcđầu tư và thời hạn đầu tư

Tính đầy đủ của hồ sơ trình duyệt thể hiện ở Giấy phép đăng ký kinh doanh(nếu chủ đầu tư là doanh nghiệp), giấy phép đầu tư, giấy phép nhập khẩu nguyên liệu,máy móc thiết bị (nếu phải nhập khẩu), các loại giấy tờ liên quan đến vấn đề sử dụngđất, giấy phép xây dựng( nếu dự án có xây dựng )

Năng lực của chủ đầu tư thể hiện ở năng lực kinh doanh (sở trường, uy tín trênthương trường, kinh nghiệm, các tầng lớp cán bộ kế cận ) và năng lực tài chính (khảnăng nguồn vốn tự có, tài sản thế chấp khi vay vốn, dòng thu, dòng chi, ở thời điểmhiện tại và kỳ vọng trong thời gian tới ) Để đánh giá được năng lực của chủ đầu tư cóthể sử dụng các tài liệu như: báo cáo tài chính thời điểm gần nhất gồm có bảng cân đối

kế toán, báo cáo hoạt động sản xuất kinh doanh, báo cáo chi tiết bổ sung nếu có; báocáo tồn kho, báo cáo kiểm toán và có thể thu thập thêm các thông tin khác về thịphần, uy tín của doanh nghiệp trên thị trường

Có thể nói việc xem xét điều kiện pháp lý của dự án là bước khởi đầu quantrọng để tiến tới thẩm định các yếu tố khác

2.2 Sản phẩm thị trường của dự án :

Đây là yếu tố quyết định đến mục tiêu cũng như qui mô của dự án và nó còn tácđộng đến dự án trong suốt qua trình hoạt động sau này Cần phải xem xét đặc điểmcủa sản phẩm mà dự án sẽ cung cấp: đó là sản phẩm mới hay sản phẩm đã có trên thị

trường, sản phẩm này có luân chuyển được hay không, các tính năng của nó là gì (đốivới các dự án sản xuất phải cạnh tranh với sản phẩm đã có trên thị trường thì phải đặcbiệt quan tâm tới các tính năng mới hoặc mẫu mã chất lượng) Thị trường của sảnphẩm là vấn đề hết sức quan trọng, để có thể kết luận được về thị trường mà sản phẩm

sẽ được tiêu thụ cần phải xem xét các vấn đề sau: nhu cầu về sản phẩm ở hiện tại, nhucầu về sản phẩm trong tương lai, các nguồn cung cấp ở hiện tại và trong tương lai, khảnăng nhập khẩu Đồng thời với việc xem xét cung cầu cần quan tâm tới các yếu tốtác động đến chúng như giá, thu nhập, thị hiếu Chủ thể đầu tư cũng quan tâm tới cácvấn đề tiếp thị khuyến thị, khả năng cạnh tranh của sản phẩm từ đó có thể thấy đượcmức độ tham gia của dự án vào thị trường - nếu dự án có khả năng thâm nhập và mởrộng thị trường thì việc đầu tư cho các dự án là nên làm nếu thấy khó khăn thì phải hếtsức thận trọng trước các quyết định đầu tư

Khi xem xét khía cạnh sản phẩm, thị trường quan trọng nhất là độ trung thực,chính xác của thông tin được cung cấp Để kiểm tra điều này người thẩm định dự áncần có các thông tin khác để so sánh, kiểm tra

2.3 Kỹ thuật công nghệ:

Đây là yếu tố rất quan trọng quyết định đến hiệu quả và kết quả đầu tư nhưng

để phân tích đánh giá được nó thì không phải ai cũng làm được Nếu là dự án phức tạp

về công nghệ, khó đánh giá về mặt kỹ thuật thì nên thuê chuyên gia có trình độ về lĩnhvực này tư vấn thẩm định Nội dung xem xét trên ba khía cạnh:

Một là địa điểm thực hiện dự án: Các yếu tố như môi trường văn hoá xã hội, địahình địa chất, mặt bằng qui hoạch, hệ thống giao thông, thông tin liên lạc, khoảngcách đến nơi cung cấp nguyên liệu, đến thị trường mục tiêu, các cơ sở hạ tầng nhưđiện nước ở đây rất cần quan tâm đến chi phí giải phóng mặt bằng, chi phí đền bùthiệt hại do dự án tác động đến môi trường xung quanh

Hai là công nghệ thiết bị của dự án: cần xem xét các yếu tố như mức độ hiệnđại của công nghệ máy móc thiết bị thông qua các thông số: xuất xứ thời gian sảnxuất, mức độ tự động hoá, mức độ chuyên môn hoá, gắn liền với nó cũng phải xét đếncác nguồn cung cấp thiết bị thay thế Tuy nhiên, máy móc thiết bị chỉ thực sự phát huynăng lực nếu nó có được người đủ trình độ, kinh nghiệm sử dụng và bản thân máy cònphải phù hợp với công suất và mục tiêu của dự án Thực tế cho thấy vấn đề lựa chọncông nghệ phù hợp là vấn đề không dễ, tuy nhiên người thẩm định thường quan tâmđến mức độ an toàn, và sự tiện lợi trong sử dụng và bảo quản Có thể công nghệ máymóc thiết bị không cần mới nhưng cần hợp lý đồng bộ - với các loại máy này cần xemxét thật cẩn thận mức độ hiện đại tránh tình trạng mua phải rác thải công nghiệp Nếu

là công nghệ nhận chuyển giao hoặc mua licien cần xét thật kỹ xem đó là licien

“động” hay licien ”tĩnh“ bởi giá và tác dụng của hai loại này chênh lệch rất lớn

Ba là ảnh hưởng của dự án đến môi trường: Về môi trường cần xem xét cácchất gây ô nhiễm trong khí thải, nước thải, chất thải rắn của dự án và những giải pháp

kỹ thuật sẽ áp dụng để khống chế sự phát huy tác dụng của các chất gây ô nhiễm, cácbiện pháp giám sát dung lượng các chất đó để khống chế trong mức cho phép Trongtrường hợp bình thường hoặc xảy ra sự cố cần có các giải pháp kịp thời, do đó cầntính đến cả các chi phí cho máy móc thiết bị xử lý cũng như các chi phí liên quankhác Nếu là dự án có ảnh hưởng đến một số khu vực đặc biệt như: khu bảo tồn thiênnhiên, di tích lịch sử văn hoá hoặc ảnh hưởng đến sự cân bằng môi trường sinh thái thìngoài các giải pháp khắc phục, tính toán các chi phí để giải quyết cần có các văn bảnqui định trách nhiệm của các chủ thể hữu quan, các cam kết cần thiết và các chế tàiphải gánh chịu nếu để xảy ra hậu quả xấu

Bốn là ảnh hưởng của dự án đến xã hội: một dự án đầu tư thường tác động đếnnhiều mặt của xã hội nên việc xem xét vấn đề này là điều đương nhiên Cần xác định

rõ các ảnh hưởng (tích cực, tiêu cực) của dự án đến an ninh quốc phòng, đến yêu cầu

văn minh hoá lành mạnh hoá các hoạt động và các mối quan hệ trong sản xuất kinhdoanh, thương mại, ngoại thương (đặc lưu ý các dự án thuộc loại yểm trợ sản xuấtkinh doanh như: dự án cung ứng dịch vụ tin học, điện toán, tư vấn, hỗ trợ kỹ thuật vàcác dịch vụ tương ứng, xử lý thông tin Đặc biệt cần quan tâm những ảnh hưởng của

dự án đến nhóm dân cư có vị thế yếu, cần giúp đỡ

2.4 Thẩm định về tổ chức thực hiện :

Có thể nói một dự án dù được chuẩn bị tốt đến đâu mà người thực hiện không

có năng lực hoặc quản lý không tốt dẫn đến mất mát, chất lượng không đảm bảo thựchiện thì cuối cùng hiệu quả của dự án cũng là thua lỗ hoặc lãi không đáng với công bỏ

ra Do đó, phải xem xét tư cách pháp nhân, năng lực tài chính, năng lực kỹ thuật củacác cá nhân và đơn vị tham gia dự án, phải xem xét tiến độ thi công cũng như chươngtrình sản xuất của dự án - tiến hành so sánh với yêu cầu của yêu cầu về thời gian khi

dự án đạt được hiệu quả cao nhất Đối với các đơn vị xây dựng cần có giấy phép hànhnghề do cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp - nhưng không nên chỉ căn cứ vào giấy

tờ mà cần đánh giá năng lực thực tế qua các công trình họ đã thực hiện; đối với cácđơn vị cung ứng công nghệ máy móc thiết bị cần đánh giá tư cách pháp nhân thẩmquyền và nguồn gốc máy móc thiết bị mà họ ung ứng Ngoài ra, nên để ý tới bộ máyquản trị điều hành, đội ngũ lao động cũng như các nguyên tắc hoặc hợp đồng ký kếtgiữa các bên sao cho hợp lý và hữu hiệu nhất

2.5 Thẩm định về mặt tài chính :

Việc làm này nhằm chuẩn xác hoá các số liệu về thu và chi trong dự án, lượngđịnh được tính vững chắc về tài chính của dự án, sức sống về tài chính ( financialviability) của dự án trong thời gian thực hiện cũng như vận hành kết quả đầu tư, đồngthời đánh giá được khả năng sinh lợi của dự án Để có thể đưa ra các kết luận về vấn

đề trên cần thực hiện các công việc sau:

Rà soát lại các bảng tính toán vốn đầu tư ( không thiếu, không trùng, không cónhững khoản quá cao hay quá thấp ), chi phí hay giá thành sản phẩm dịch vụ mà dự

án sử dụng hoặc tạo ra, doanh thu mà dự án dự định thu được trong từng thời kỳ Xemlại tính khả dụng, tính hiện thực của các nguồn thu chi Xác định mức độ chắc chắncủa các phương thức huy động vốn từ các nguồn khác nhau và tính toán thật kỹ cái giáphải trả cho việc sử dụng vốn đó

Tính toán hoặc tính toán lại các tỷ lệ tài chính: Doanh thu / Vốn đầu tư, Doanhthu / Vốn lưu động, Lợi nhuận / Vốn đầu tư, Lợi nhuận sau thuế và sau khi trả lãi /Vốn riêng Sau đó, so sánh các tỷ lệ trên với các tiêu chuẩn định mức hoặc với các

dự án khác có đặc điểm tương tự

Đối chiếu tiến độ rót vốn, góp vốn với tiến độ sử dụng vốn mà dự án đòi hỏitheo kế hoạch đã định Tính toán và rà soát lại bảng dự trù lỗ lãi, bảng tổng kết tài sản,bảng dự trù cân đối thu chi, đối chiếu tỷ lệ vốn tự có / vốn vay để đảm bảo rằng tỷ lệ

đó là hợp lý theo yêu cầu của các tổ chức tín dụng

Đánh giá tỷ lệ vãng lai trong từng năm, khả năng trả nợ từng năm cũng như cảđời dự án, rà soát lại ‘hành lang” an toàn của dự án bằng cách tính toán và so sánh lạicác chỉ tiêu sau: điểm hoà vốn, độ nhạy của dự án, thu nhập thuần, lợi nhuận thuần, tỷsuất hoàn vốn nội bộ, thời gian hoàn vốn của dự án

2.6 Thẩm định một số khía cạnh khác xã hội của dự án :

Trong một số trường hợp chủ thể thực hiện thẩm định quan tâm đến nhữngđóng góp của dự án vào lợi ích chung thì họ tiến hành xem xét các chỉ tiêu hiệu quảkinh tế xã hội như: đóng góp của dự án vào làm tăng việc làm, đóng góp của dự ánlàm tăng thu hoặc tiết kiệm ngoại tệ, đóng góp của dự án vào phát triển trình độ côngnghệ, đóng góp của dự án nâng cao mức sống của dân cư Thông thường người thẩmđịnh tiến hành xem xét mức độ phù hợp của dự án đối với chiến lược phát triển kinh

tế xã hội, qui hoạch và kế hoạch phát triển của ngành,của vùng từ đó thấy được các

lợi thế của dự án so với các dự án khác, các mức độ ưu tiên ưu đãi mà dự án có thểđược hưởng.

3 Mục đích thẩm định dự án

Quá trình xem xét đánh giá dự án theo các nội dung trên là để người thẩm định

có thể đưa ra các kết luận sau:

+ Dự án phù hợp như thế nào với mục tiêu, chiến lược, qui hoạch phát triển củađất nước, của vùng, của ngành Các kế hoạch, qui hoạch ảnh hưởng như thế nào tới dự

án và dự án sẽ nhận được những ưu đãi gì trong từng điều kiện cụ thể, thời gian xácđịnh

+ Dự án có tính hệ thống và hợp lý không, nếu có thì ở mức độ nào

+ Các tài sản tài chính hình thành nên vốn đầu tư có hợp pháp hay không, cácbiện pháp xử lý trong trường hợp xảy ra rủi ro có tuân theo các qui định của nhà nướchay không và lợi ích của các đối tượng liên quan sẽ ảnh hưởng như thế nào

+ Hiệu quả tài chính và kinh tế xã hội có đáng để bỏ ra các chi phí hay không,các lợi ích của chủ đầu tư, xã hội và các đơn vị tài trợ có đáng để họ tham gia vào dự

án hay không

+ Dự án có tính khả thi, tính hiện thực không, dự án đã tính đến các rủi ro chưa

và các biện pháp phòng ngừa cũng như khắc phục hậu quả có thể thực hiện đượckhông

Tuy nhiên, đối với một dự án đầu tư phát triển thì mục đích thẩm định khácnhau đối với các chủ thể thực hiện thẩm định

Đối với các cơ quan quản lý nhà nước - cơ quan cấp phép đầu tư, cấp phép xâydựng cho dự án như Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Bộ xây dựng và các bộ chuyên ngành cóliên quan, Uỷ ban nhân dân cấp tỉnh, Uỷ ban nhân dân cấp huyện, xã nơi dự án thựchiện thì sẽ quan tâm nhiều đến tính phù hợp với luật pháp, với qui hoạch, chiến lượcphát triển và các ảnh hưởng của dự án đối với các vùng, ngành đó Vì vậy, các chủ thể

này thường tập trung vào đánh giá điều kiện pháp lý, các chỉ tiêu kinh tế xã hội của dự

án

Các cấp tài trợ dự án - các tổ chức tài chính mà cụ thể là các ngân hàng thì mụcđích của họ là làm sao đảm bảo an toàn và sinh lời cho lượng vốn mà họ bỏ ra Nếuxét ở góc độ tài trợ thì ngân hàng chỉ có trách nhiệm giải ngân đúng và đủ theo tiến độ

và khối lượng đã ghi trong hợp đồng tín dụng Tuy nhiên, để có thể thu hồi đủ vốn vàlãi - tức là đạt được hiệu quả kinh doanh như mong muốn thì ngân hàng không thể chỉdựa vào kết quả thẩm định của các cơ quan quản lý nhà nước mà phải tự đánh giábằng phương pháp và theo quan điểm của mình Do vậy, ngân hàng tiến hành thẩmđịnh dự án chủ yếu tập trung vào tính phù hợp về mặt pháp lý, hiệu quả tài chính đặcbiệt là khả năng thu hồi vốn đầu tư Việc thẩm định của ngân hàng được diễn ra trongsuốt thời gian diễn ra hoạt động đầu tư từ lúc hình thành dự án đến lúc dự án đi vàohoạt động và thu hồi đủ vốn mà ngân hàng mong muốn

Giai đoạn tiền đầu tư gồm các bước:

Thẩm định ở giai đoạn này thực chất là xem xét các dự án tiền khả thi và dự án khảthi, vấn đề ngân hàng quan tâm trước hết đó là độ chính xác của các thông tin trong dự

án bởi nếu thông tin mà sai thì có nghĩa là tính khả thi của dự án là không chắcchắn và ngân hàng không thể đánh giá đúng được dự án do đó mà quyết định đầu tư làrất mạo hiểm

Giai đoạn đầu tư gồm các bước:

cấp phép đầu tư

Thiết kế và lập dự toán thi công

Thi công xây lắp công trình

Hoàn tất thủ

tục để triên

khai đầu tư

Chạy thử và thi công xây dựng

Nghiêncứu tiền khả thi

Khi thực hiện thẩm định ở giai đoạn này ngân hàng phải tăng cường kiểm tragiám sát tiến độ thực hiện dự án, quá trình nhận vốn và sử dụng vốn cho các hoạtđộng có đúng như kế hoạch và các khoản chi có đúng mục đích hay không và nếutrong giai đoạn này mà phát sinh các vi phạm hợp đồng, vi phạm luật pháp thì ngânhàng sẽ yêu cầu chủ đầu tư sửa chữa thậm chí có thể ngừng cấp vốn.

Giai đoạn đưa công trình vào hoạt động thì nhiệm vụ chủ yếu của ngân hàng làđôn đốc khách hàng thực hiện nghĩa vụ trả nợ, thu hồi vốn đầu tư

Tuy nhiên, trong thực tế ngân hàng thường chỉ tập trung vào thẩm định ở giaiđoạn chuẩn bị đầu tư để tránh những quyết định sai lầm ngay từ đầu

Với cấp thực hiện dự án (chủ đầu tư ) - do mục đích cao nhất của nhà đầu tư làlợi nhuận nên chủ đầu tư cũng quan tâm hơn cả đến các lợi ích kinh tế và sự an toàncủa vốn đầu tư Tuy nhiên, do dự án phải xin cấp phép đầu tư, xây dựng, xin tài trợvốn nên các chủ đầu tư cũng chú ý làm sao cho các chỉ tiêu kinh tế xã hội cũng hấpdẫn và khả năng thu hồi vốn cũng như khả năng trả nợ của dự án là rất cao

II Đầu tư tín dụng theo dự án

1 Khái niệm và đặc điểm của đầu tư tín dụng theo dự án

1.1.Đầu tư tín dụng theo dự án

Đầu tư (đầu tư phát triển) là sự hy sinh nguồn lực(tài lực,vật lực, nhân lực) ởhiện tại để kỳ vọng thu được lợi ích lớn hơn trong tương lai Vì đầu tư là tính toán chotương lai nên nó luôn gắn liền với rủi ro

Tín dụng về bản chất là quan hệ vay mượn lẫn nhau giữa người đi vay và ngườicho vay trên cơ sở lòng tin và theo nguyên tắc có hoàn trả cả vốn lẫn lãi

Từ hai khái niệm trên ta thấy rằng đầu tư là một sự cho vay dài hạn nhưng đầu

tư và tín dụng cũng có điểm giống và khác nhau Đầu tư và tín dụng đều là sự ứng ramột số vốn ban đầu, cho vay - sử dụng để tiến hành sản xuất kinh doanh và số vốn đóphải được hoàn trả sau một thời hạn hoặc trả dần theo lịch định Còn chúng khác nhau

ở chỗ vốn đầu tư thường lớn hơn vốn tín dụng nhiều lần; thời hạn cho vay tín dụng cónhiều loại: ngắn hạn, trung hạn, dài hạn còn đầu tư (đầu tư phát triển) thực chất là dàihạn; vay tín dụng thì người vay nợ đồng thời là người trả nợ nhưng đầu tư thì hai đốitượng này nhiều khi không trùng nhau.

Vậy đầu tư tín dụng theo dự án (ĐTTD) là hoạt động tài trợ vốn trung dài hạncủa ngân hàng cho các hoạt động sản xuất kinh doanh của tổ chức hoặc cá nhân trên

cơ sở các dự án khả thi Trong đó dự án đầu tư là một tập hồ sơ tài liệu trình bày mộtcách chi tiết và hệ thống các hoạt động và chi phí theo một kế hoạch nhằm đạt đượcnhững kết quả và thực hiện những mục tiêu nhất định trong tương lai - bản thân dự ánđầu tư cũng là một hoạt động kinh tế riêng biệt và nhỏ nhất trong công tác kế hoạchhoá nền kinh tế nói chung Hiện nay, các ngân hàng thường coi đầu tư tín dụng theo

dự án là đầu tư tín dụng trung dài hạn do đó mà các thuật ngữ “đầu tư tín dụng theo dựán“ và “đầu tư tín dụng trung dài hạn“ được dùng thay thế nhau và nói tắt là đầu tư tíndụng

1.2 Đặc điểm của đầu tư tín dụng theo dự án

Ta đã biết rằng hoạt động tín dụng là hoạt động kinh tế gắn liền với sự thăngtrầm của nền kinh tế, hoạt động đầu tư tín dụng nói chung hoạt động đầu tư tín dụngtheo dự án nói riêng luôn gắn liền với hoạt động sản xuất kinh doanh của các doanhnghiệp khác Do đó, hiệu quả của việc sử dụng vốn vay không phụ thuộc hoàn toànvào ngân hàng mà nó chịu một phần tác động của người sử dụng vốn vay

Đối với hầu hết các quốc gia, vai trò chủ yếu của đầu tư tín dụng trung dài hạn

là góp phần tăng cường cơ sở vật chất kỹ thuật của nền kinh tế, thúc đẩy và đảm bảo

sự tăng trưởng lâu dài vững chắc, độc lập tự chủ của quốc gia Đầu tư tín dụng theo dự

án là trợ thủ đắc lực của các doanh nghiệp trong việc thoả mãn các nhu cầu mua sắmmáy móc thiết bị, xây dựng cơ sở vật chất kỹ thuật và một phần vốn lưu động tối thiểu

để thực hiện các cơ hội kinh doanh Ngân hàng là một tổ chức có kinh nghiệm trong

việc nắm bắt thị trường, có khả năng thẩm định các dự án, các chương trình đầu tưnhờ đó mà rủi ro được hạn chế đáng kể đối ngân hàng cũng như chủ đầu tư Do vậy,việc ngân hàng tài trợ vốn trung dài hạn cho các doanh nghiệp, cá nhân vừa đảm bảotính chất hiệu quả về mặt tốc độ cơ cấu sản xuất vừa đảm bảo lợi ích của doanhnghiệp và ngân hàng.

Sự cung cấp tín dụng trung dài hạn luôn kéo theo sự huy động tài nguyên rấtlớn vào một mục tiêu nào đó Chính sự huy động đó nếu đạt hiệu quả sẽ đem lại chonền kinh tế, xã hội và ngân hàng cũng như chủ đầu tư những lợi ích to lớn, và ngượclại nếu không đạt hiệu quả sẽ gây tổn hại to lớn cho xã hội, chủ đầu tư và cả ngânhàng Do đó đầu tư tín dụng theo dự án phải đảm bảo phương châm lấy hiệu quảchung của nền kinh tế và hiệu quả riêng của khách hàng là mục đích đồng thời phảiđảm bảo cho hoạt động kinh doanh của ngân hàng trong nền kinh tế thị trường

Trong các hoạt động đầu tư hiện nay ở Việt Nam, đầu tư tín dụng nói chung vàđầu tư tín dụng theo dự án nói riêng là hoạt động phức tạp chứa đựng nhiều rủi ro vàcạnh tranh gay gắt giữa các ngân hàng Đầu tư tín dụng trung dài hạn là hoạt động gắnliền với những rủi ro rất lớn bởi rủi ro trong kinh doanh là điều không thể tránh khỏi -

đó là đối với doanh nghiệp - còn đối với kinh doanh của ngân hàng là kinh doanh quatay người khác, rủi ro của ngân hàng không chỉ phụ thuộc vào hoạt động của bản thânngân hàng, mà còn phụ thuộc vào các dự án hoặc tình hình sản xuất kinh doanh củacác doanh nghiệp vay vốn Sự cạnh tranh trong hệ thống ngân hàng hiện nay rất gaygắt bởi các ngân hàng thường xuyên bị ứ đọng vốn, rất các dự án tốt để tài trợ vì thếcác ngân hàng cũng phải tự tìm các dự án mà đầu tư

Hiện nay, một ngân hàng có thể có nhiều cách để tham gia vào các dự án như:ngân hàng đơn phương cấp tín dụng cho một hoặc một tập hợp các dự án, hoặc ngânhàng tham gia cùng với các ngân hàng khác tài trợ một hoặc một phần của dự án theohình thức cho vay hợp vốn

2 Hiệu quả đầu tư tín dụng

2.1.Nguyên tắc xác định hiệu quả kinh tế của hoạt động đầu tư tín dụng

Bất kỳ một hoạt động nào cũng đòi hỏi những chi phí và thường đạt được một

số kết quả nhất định, và hiệu quả là mối quan hệ giữa lợi ích thu được và chi phí bỏ ra.Mỗi hoạt động đều có những đặc thù riêng, từ đó mà việc xác định hiệu quả của cáchoạt động khác nhau thì không giống nhau Khi đánh giá hiệu quả đầu tư tín dụng tacũng nên tuân theo mọt số nguyên tắc sau :

Một là nguyên tắc về mối quan hệ giữa mục tiêu và tiêu chuẩn hiệu quả Theonguyên tắc này, mục tiêu là tiêu chuẩn để xác định hiệu quả kinh tế, khi mục tiêu thayđổi thì tiêu chuẩn xác định đó cũng thay đổi theo Các chủ thể có những mục tiêu khácnhau đối với các dự án khác nhau, thậm chí trong cùng một dự án thì mục tiêu của họcũng có thể không giống nhau, và trong những thời kỳ khác nhau thì mục tiêu cũng sẽthay đổi Nếu một ngân hàng coi việc nâng cao lợi nhuận là cái đích quan trọng nhấtthì cũng có nghĩa là tiêu chuẩn cơ bản để xác định hiệu quả hoạt động kinh doanh làlợi nhuận và tỷ suất lợi nhuận thu được từ dự án Còn khi mục tiêu trước mắt của ngânhàng là phải thu hút khách hàng mở rộng tín dụng thì tiêu chuẩn để đánh giá hiệu quảkinh tế là số lượng dự án mà ngân hàng tham gia và số lượng khách hàng được tài trợvốn

Hai là nguyên tắc về sự thống nhất lợi ích Theo nguyên tắc này hoạt động đầu

tư tín dụng theo dự án được xem là có hiệu quả khi lợi ích của các chủ thể tham gia dự

án được kết hợp một cách hài hoà Nguyên tắc này xuất phát từ mối quan hệ giữa ngânhàng và doanh nghiệp - mối quan hệ tạo tiền đề và hỗ trợ nhau phát triển, từ đặc điểmcủa hoạt động đầu tư tín dụng (kết quả của nó tác động đến rất nhiều chủ thể khácnhau)

Ba là nguyên tắc về tính chính xác và khoa học Để đánh giá hiệu quả kinh tếcủa các dự án đầu tư phải dựa trên một hệ thống chỉ tiêu có thể lượng hoá được, kết

hợp phân tích định tính và phân tích định lượng Theo nguyên tắc này cần phải đảmbảo tính trung thực của thông tin, tính đúng đắn của các công thức và mức độ chínhxác của các tính toán Ngoài ra, trong số rất nhiều phương pháp khác nhau cần lựachọn một phương pháp khoa học, phù hợp với điều kiện thực tế.

Dưới đây sẽ đề cập đến hiệu quả đầu tư tín dụng trên hai góc độ: hiệu quả đầu

tư tín dụng của ngân hàng và hiệu quả đầu tư tín dụng theo dự án

2.2 Hiệu quả đầu tư tín dụng của ngân hàng

Hoạt động tín dụng ngân hàng góp phần quan trọng thúc đẩy điều kiện kinh tế

xã hội tiến bộ, tăng việc làm, tăng thu nhập của người lao động, thúc đẩy dân giàunước mạnh Hiệu quả tín dụng thể hiện bằng lợi ích của nguồn thu nhập lợi nhuận baogồm cả lợi ích hữu hình và lợi ích vô hình, lợi ích kinh tế xã hội được xác định quacông thức sau:

Pi = Cu –( Rc + Lic +Bd + Pr ) * Ir *T

Trong đó :

Pi : Thu nhập lợi nhuận (Profit income)

Cu: Nguồn vốn tiền tệ khả dụng ( Usable Capital) bao gồm vốn tự có,

vốn chủ sở hữu, vốn huy động

Rc: Dự trữ bắt buộc(Compulsory reserve) - do ngân hàng nhà nước qui

định một tỷ lệ / tổng số vốn huy động, và phải gửi tại ngân hàng

nhà nước

Lic: Vốn thanh khoản hiện hành (current liquidity) : là số vốn để đáp

ứng nhu cầu thanh toán trước mắt cho người gửi tiền trích từ vốn

tiền tệ khả dụng

Bd : Nợ khó đòi không có khả năng thu hồi (Bad debt)

Pr : Quĩ dự phòng rủi ro (Provision rate)

Ir : Lãi suất cho vay( Interest rate)

T : Thời gian vay(Term of loan)

2.3.Một số chỉ tiêu cơ bản đánh giá hiệu quả đầu tư tín dụng theo dự án

- Chỉ tiêu tỷ lệ giữa lợi ích và chi phí: Chỉ tiêu này cho biết lợi ích thu được trênmột đồng vốn bỏ ra( B/C ) Vì vậy nếu B/C > 1 thì dự án có thể chấp nhận được Nếu

sử dụng chỉ tiêu này sẽ không biết được qui mô tiền lời của dự án

- Thu nhập thuần( NPV ): được tính bằng tổng thu trừ đi tổng chi (cả hai đều đãđược tính chuyển về cùng mặt bằng) Chỉ tiêu này phản ánh qui mô lãi ở thời điểmhiện tại Dự án được chấp thuận khi các khoản thu của dự án lớn hơn các khoản chicủa dự án tức là NPV lớn hơn 0

- Tỷ suất lợi nhuận vốn đầu tư ( RR ): Hệ số này nói lên mức độ thu hồi vốn đầu

tư ban đầu từ lợi nhuận thuần thu được hàng năm Trong thực tế để tính RR người ta

có thể lấy lợi nhuận thuần của một năm hoạt động ở mức trung bình trong đời dự án

để tính cho đơn giản Dự án được chấp thuận khi RR tối thiểu phải lớn hơn lãi vayngân hàng

- Tỷ suất lợi nhuận ròng của doanh số bán hàng: được tính bằng lợi nhuận ròngchia doanh số bán hàng Tỷ lệ này được sử dụng để so sánh hiệu quả đầu tư vốn đốivới mỗi loại sản phẩm hoặc so sánh các sản phẩm cùng loại để thấy rõ được khả năngcạnh tranh của sản phẩm dự án

- Tỷ suất lợi nhuận của vốn chủ sở hữu: cho biết một đồng vốn của chủ sở hữutạo ra bao nhiêu đồng lợi nhuận và được tính bằng lợi nhuận chia cho vốn chủ sở hữu.Dựa vào chỉ tiêu này ngân hàng có thể xác định được khả năng thu nợ bằng cách huyđộng lợi nhuận của khách hàng khi cần thiết

- Chỉ tiêu tỷ suất hoàn vốn nội bộ (IRR): cho biết khả năng sinh lời riêng của dự

án, có thể sử dụng để so sánh với lãi suất thị trường để quyết định đầu tư vì nó biểuhiện lãi suất tối đa mà dự án có thể chấp nhận được

- Chỉ tiêu thời gian hoàn vốn: nó phản ánh mức độ thu hồi vốn nhanh hay chậm.Tuy nhiên, nó không xem xét đến phần thu nhập sau hoà vốn, không tính đến qui mô

dự án, không tính đến thời điểm phát sinh chi phí và thu nhập Vì vậy, chỉ tiêu nàyphải sử dụng kết hợp với các chỉ tiêu khác trong đánh giá dự án

- Chỉ tiêu phân tích đánh giá khả năng thanh toán: gồm tỷ lệ lưu hoạt và tỷ lệcấp thời

Giá trị tài sản có lưu động

III Vai trò của thẩm định đối với hoạt động đầu tư tín dụng theo dự án

Ngân hàng với tư cách là “ bà đỡ ” về mặt tài chính cho các dự án sản xuất kinhdoanh, thường xuyên làm công tác thẩm định Có thể thấy thẩm định đã trở thành mộtbước không thể thiếu trong quá trình đầu tư tín dụng

Ký kết hợp đồng

Vốn của ngân hàng

(doanh nghiệp )

(quá trình thực hiện tài trợ vốn)

Nhìn vào sơ đồ trên có thể thấy rằng ngân hàng tiến hành thẩm định ngay từđầu đối với tất cả các dự án, và đúng như bản chất của hoạt động thẩm định ngân hàngchỉ đưa ra quyết định khi đã có được một sự xem xét cẩn thận

Chính vì thẩm định sẽ giúp ngân hàng có được sự đánh giá đúng đắn về dự ánnên từ đó có thể khẳng định thẩm định là nhân tố quyết định đến hiệu quả đầu tư tíndụng theo dự án Vai trò của thẩm định thể hiện cụ thể :

1 Thẩm định giúp lựa chọn dự án tốt nhất để đầu tư

Thẩm định ở đây là xem xét, đánh giá dự án sản xuất kinh doanh mà kháchhàng đề nghị được tài trợ vốn Do sự gắn kết đặc biệt giữa hiệu quả đầu tư tín dụngvới hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp hay hoạt động của dự án nên nếuchủ đầu tư có một dự án tốt xin cấp vốn thì nó đồng nghĩa với việc ngân hàng đảmbảo an toàn cho đồng vốn mình bỏ ra

Thẩm định ngoài việc xem xét các nội dung, các yếu tố để khẳng định tính sinhlời của dự án còn là so sánh lựa chọn dự án Trong cùng một thời điểm có thể có nhiềuphương án sử dụng vốn khác nhau, cùng một khối lượng vốn có thể có hơn một dự ánxin tài trợ, khi đó ngân hàng phải thực hiện phép so sánh vừa định lượng vừa địnhtính: về độ tin cậy giữa các chủ đầu tư, các nguồn thông tin trong dự án, về lợi nhuận,khả năng hoàn vốn Tóm lại là phải đặt các dự án lên bàn cân để lựa chọn được dự ánđem lại nhiều lợi ích nhất, phù hợp với mục tiêu của ngân hàng nhất và có mức độ rủi

ro an toàn nhất để đầu tư Quá trình thẩm định dự án của ngân hàng được thực hiệntuần tự theo các khoản mục từ tư cách pháp lý, chỉ tiêu tài chính, kinh tế xã hội đến

công nghệ môi trường Nên thẩm định cũng là cách ngân hàng giám sát quá trình sửdụng vốn cho các mục đích khác nhau trong dự án Ngân hàng thực hiện chức năngquản lý các khoản vốn vay của mình khi thực hiện thẩm định trước, trong và sau đầu

tư

Đối với chủ đầu tư thẩm định để kiểm tra tính đúng đắn trong quyết định đầu tưcông sức của cải vào dự án Lập dự án nhiều khi không phải chủ đầu tư tự lập mà họthuê các chuyên gia làm do đó để đánh giá được mức độ chính xác của các con số vàthông tin trong dự án thì phương pháp tốt nhất là thẩm định dự án

2 Thẩm định giúp ngân hàng đánh giá mức độ phù hợp của dự án với qui hoạch chung của cả vùng của ngành của đất nước.

Ngân hàng nói chung và các ngân hàng thương mại nói riêng là cơ quan kinh tếcủa nhà nước do đó một trong các chức năng của ngân hàng là giúp nhà nước thựchiện được các chương trình, các mục tiêu kinh tế nhất định theo từng thời kỳ nhấtđịnh Do đó, phát triển kinh tế xã hội cũng là một trong những mục tiêu lớn của ngânhàng Ngân hàng với tư cách là cơ quan kinh tế của nhà nước chắc chắn nắm rõ chiếnlược phát triển kinh tế, qui hoạch kế hoạch của vùng, ngành nên thẩm định tức là ngânhàng đã xem xét tính phù hợp của dự án với qui hoạch từ đó tạo điều kiện thuận lợicho dự án được thực hiện nếu dự án nằm trong khu vực qui hoạch, ngược lại thì thậntrọng hơn đối việc đầu tư cho dự án Đặc biệt, khi mục tiêu của ngân hàng không phải

là lợi nhuận mà là lợi ích kinh tế xã hội hoặc tăng lượng tín dụng thì ngân hàng sẽ đặcbiệt ưu tiên đối với các dự án thuộc vào khu vực ưu tiên khi đúng với qui hoạch, kếhoạch bởi các dự án này sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc hoàn thành kế hoạch,qui hoạch của ngân hàng cũng như của vùng hay ngành

3 Thẩm định giúp ngân hàng hạn chế rủi ro tín dụng

Rủi ro trong kinh doanh là điều không tránh khỏi, đặc biệt là đối với ngân hàng:kinh doanh qua tay người khác, vì thế mà hạn chế rủi ro là điều cực kỳ quan trọng

Một trong những biện pháp tốt nhất là cẩn thận trước khi quyết định, hạn chế tối đaviệc tài trợ cho các dự án không khả thi - để làm được điều này thì ngân hàng tiếnhành thẩm định dự án Rủi ro tín dụng không chỉ liên quan đến dự án, mà nhiều khichủ đầu tư còn cố tình không thực hiện nghĩa vụ trả nợ mặc dù dự án xin tài trợ vốnđem lại hiệu quả cao - điều này liên quan đến năng lực trả nợ của người vay Do đó,thẩm định của ngân hàng là còn phải thẩm định chủ đầu tư: xem xét tư cách đạo đứccủa người vay, khả năng sẵn sàng trả nợ của người vay, nên ngân hàng sử dụng nhiềucác thông tin phi tài chính Thường thì khi đến tay ngân hàng dự án đã được các cơquan có thẩm quyền xem xét trước khi quyết định cho phép đầu tư do đó ngân hàngcũng tăng thêm niềm tin với dự án.

Thẩm định dự án còn có vấn đề phân tích độ nhạy - đánh giá mức độ ảnh hưởngcủa các yếu tố như giá cả, chi phí, thu nhập, cung cầu của sản phẩm, nguyên liệu đốivới dự án Đây là phương pháp đánh giá rủi ro rất khoa học - đặc biệt trong điều kiệnnền kinh tế thị trường có rất nhiều biến động, từ đó lựa chọn được phương án tối ưu

để đối phó với các biến động bên ngoài thị trường Nhờ thế mà dự án sẽ ít gặp rủi rohơn và rủi ro tín dụng của ngân hàng cũng sẽ được hạn chế

Thẩm định dự án tức là ngân hàng tiến hành xem xét mọi mặt từ tài chính, kinh

tế xã hội, điều kiện pháp lý đến công nghệ kỹ thuật, môi trường - nhiều yếu tố ngânhàng không đủ khả năng đánh giá thì đã có các chuyên gia giúp đỡ Như vậy là ngânhàng đã phân tích dự án trên mọi góc độ, đánh giá rủi ro từ nhiều phía đương nhiên sẽhạn chế được những mất mát trong hoạt động đầu tư của mình

4 Thẩm định giúp xác định rõ trách nhiệm với các khoản nợ

Thẩm định là việc xem xét đánh giá trên cơ sở pháp lý và khoa học, có quantâm đến trách nhiệm và quyền lợi của các bên tham gia dự án Bản thân ngân hàngcũng có phân định rõ ai là người có nhiệm vụ thẩm định trực tiếp và ai là người cóquyền quyết định tài trợ - nên hạn chế được sự lấn át quyền lực, hối lộ và khi rủi ro