1
CH NGă1.ă
C ăS LụăLU N V TÀIăS N NG N H NăVÀăHI U QU S D NG
TÀIăS N NG N H N TRONG DOANH NGHI P 1.1.ă ă Kháiăquátăv doanh nghi p
1.1.1 Khái ni m
Doanh nghi p là ch th kinh t đ c l p, có t cách pháp nhân, ho t đ ng kinh doanh trên th tr ng nh m làm t ng giá tr c a ch s h u Doanh nghi p là m t cách
th c t ch c ho t đ ng kinh t c a nhi u cá nhân Có nhi u ho t đ ng kinh t ch có
th th c hi n b i các doanh nghi p ch không ph i các cá nhân Có nhi u quan đi m khác nhau khi đ nh ngh a v doanh nghi p Ch ng h n:
Vi t Nam xét v góc đ pháp lý, theo Kho n 1 i u 4 Lu t doanh nghi p ban hành ngày 29-11-2005 c a Vi t Nam, khái ni m v doanh nghi p nh sau: "Doanh
nghi p là t ch c kinh t có tên riêng, có tài s n, có tr s giao d ch n đ nh, đ c
đ ng kí kinh doanh theo quy đ nh c a pháp lu t, nh m m c đích th c hi n các ho t
đ ng kinh doanh - t c là th c hi n m t, m t s ho c t t c các công đo n c a quá trình
đ u t , t s n xu t đ n tiêu th s n ph m ho c cung ng d ch v trên th tr ng nh m
m c đích sinh l i."
Xét theo quan đi m h th ng, doanh nghi p đ c xem r ng: "Doanh nghi p bao
g m m t t p h p các b ph n đ c t ch c, có tác đ ng qua l i và theo đu i cùng m t
m c tiêu Các b ph n t p h p trong doanh nghi p bao g m 4 phân h sau: s n xu t,
th ng m i, t ch c, nhân s "
T cách nhìn nh n nh trên có th phát bi u v đ nh ngh a doanh nghi p nh sau:
Doanh nghi p là đ n v kinh t có t cách pháp nhân, quy t các ph ng ti n tài chính, v t
ch t và con ng i nh m th c hi n các ho t đ ng s n xu t, cung ng, tiêu th s n ph m
ho c d ch v , trên c s t i đa hóa l i ích c a ng i tiêu dùng, thông qua đó t i đa hóa l i
nhu n c a ch s h u, đ ng th i k t h p m t cách h p lý các m c tiêu xư h i
1.1.2 Phân lo i doanh nghi p
Doanh nghi p nhà n c: i u 1 lu t DNNN đ c Qu c h i thông qua ngày 20.4.1995 đư nêu: DNNN là t ch c kinh t do Nhà n c đ u t v n thành l p và t
ch c qu n lý ho t đ ng kinh doanh ho c ho t đ ng công ích nh m th c hi n m c tiêu
kinh t xư h i Nhà n c quy đ nh Doanh nghi p có t cách h p pháp có cách pháp nhân có các quy n và ngh a v dân s , ch u trách nhi m v toàn b ho t đ ng kinh
doanh
Doanh nghi p t nhân: là đ n v kinh doanh có m c v n không th p h n v n
đ ng ký, do m t cá nhân làm ch và t ch u trách nhi m b ng toàn b tài s n c a mình
v m i ho t đ ng c a doanh nghi p
Công ty: Là m t t ch c kinh t mà v n đ c đ u t do các thành viên tham gia
Trang 2góp vào và đ c g i là công ty H cùng chia l i và cùng ch u l t ng ng v i ph n
v n đóng góp Trách nhi m pháp lý c a t ng hình th c có nh ng đ c tr ng khác nhau
Theo Lu t doanh nghi p, lo i hình công ty có các lo i: công ty h p danh, công ty trách
nhi m h u h n, công ty c ph n
"Công ty đ c hi u là s liên k t c a 2 ho c nhi u cá nhân ho c pháp nhân b ng
s ki n pháp lý, nh m ti n hành đ đ t đ c m c tiêu chung nào đó" (theo KUBLER)
H p tác xư: là lo i hình kinh t t p th , do nh ng ng i lao đ ng và các t ch c
có nhu c u, l i ích chung t nguy n góp v n, góp s c l p ra theo quy đ nh c a pháp
lu t đ phát huy s c m nh c a t p th và c a t ng xư viên nh m giúp nhau th c hi n
hi u qu h n các ho t đ ng s n xu t, kinh doanh, d ch v , và c i thi n đ i s ng, góp
ph n phát tri n kinh t xư h i
Ngoài cách phân lo i doanh nghi p c n c vào hình th c pháp lý doanh nghi p, phân lo i theo ngu n g c tài s n đ u t vào doanh nghi p thì có th phân lo i doanh
nghi p theo các nhân t sau:
- Phân lo i doanh nghi p d a vào hình th c và gi i h n trách nhi m thì doanh
nghi p có ba lo i đó là doanh nghi p t nhân, doanh nghi p h p danh, doanh nghi p trách nhi m h u h n
- Phân lo i d a vào quy mô c a doanh nghi p thì chia làm ba lo i đó là doanh
nghi p nh , doanh nghi p v a và doanh nghi p l n
- Phân lo i d a vào ngành ngh kinh doanh thì chia làm hai lo i đó là doanh
nghi p ho t đ ng trong l nh v c s n xu t và doanh nghi p ho t đ ng trong l nh v c
th ng m i,d ch v
1.2.ă ă TƠiăs n ng n h n c a doanh nghi p
1.2.1 Khái ni m c a tài s n ng n h n
Trong n n kinh t th tr ng, vi c qu n lý tài s n ng n h n đóng vai trò quan
tr ng đ n vi c t n t i và phát tri n c a doanh nghi p đ a ra đ nh ngh a v "Tài s n
ng n h n" có nhi u giáo trình đư đ a ra đ nh ngh a:
Theo PGS.TS.L u Th H ng, Giáo trình tài chính doanh nghi p, Nhà xu t b n
Th ng kê, n m 2003 thì tài s n ng n h n đ c hi u:
"Tài s n ng n h n đó là các tài s n có th i gian thu h i v n ng n, trong kho ng
th i gian 12 tháng ho c m t chu k kinh doanh c a doanh nghi p Tài s n ng n h n
c a doanh nghi p bao g m:
Ti n và các kho n t ng đ ng ti n nh ti n m t, ti n g i ngân hàng, ti n đang
chuy n, ch ng khoán d thanh kho n Các kho n đ u t tài chính ng n h n nh c
phi u, trái phi u Các kho n ph i thu v vi c tr tr c cho ng i bán, ph i thu n i b Hàng t n kho bao g m nguyên v t li u, công c d ng c , thành ph m, hàng g i bán, hàng mua đang đi đ ng Các tài s n ng n h n th ng tham gia và đ c thu h i
Trang 33
v n sau m t chu k s n xu t kinh doanh"
Theo PGS.TS.Tr n Ng c Th , Giáo trình qu n tr tài chính doanh nghi p hi n đ i, Nhà xu t b n th ng kê, n m 2009 thì tài s n ng n h n đ c hi u:
"Tài s n ng n h n hay c ng g i là tài s n l u đ ng là m t kho n m c trong b ng cân đ i k toán bao g m t t c lo i tài s n có th d dàng chuy n đ i sang ti n m t trong vòng 1 n m hay trong m t chu k s n xu t kinh doanh Tài s n ng n h n bao
g m ti n m t và các kho n t ng đ ng ti n, các kho n ph i thu ng n h n, các kho n
đ u t tài chính ng n h n, hàng t n kho và nh ng tài s n có tính thanh kho n khác" Tóm l i, có r t nhi u quan ni m v tài s n ng n h n, tuy nhiên ta có th hi u m t cách khái quát v tài s n ng n h n nh sau:
"Tài s n ng n h n c a doanh nghi p là nh ng tài s n thu c quy n s h u và
qu n lý c a doanh nghi p, có th i gian s d ng, luân chuy n, thu h i v n trong
m t k kinh doanh ho c trong m t n m Tài s n ng n h n c a doanh nghi p có th
t n t i ế i hình thái ti n, hi n v t (v t t , hàng hoá), ế i d ng đ u t ng n h n
và các kho n n ph i thu C ng nh tài s n ếài h n, tài s n ng n h n là m t b
ph n không th thi u trong m i doanh nghi p Trong l nh v c s n xu t tài s n ng n
h n đ c th hi n ế i hình thái nh nguyên v t li u, v t đóng gói, ph tùng thay
th Trong l nh v c l u thông nó t n t i thay th luân phiên cho nhau, v n đ ng không ng ng nh m đ m b o cho quá trình s n xu t đ c ti n hành liên t c"
(PGS.TS.L u Th H ng, “Giáo trình tài chính doanh nghi p”, Nhà xu t b n i h c
Kinh t qu c dân n m 2013, Hà N i, trang 214-215)
1.2.2 c đi m c a tài s n ng n h n
Tài s n ng n h n đ c phân b đ trong t t c các khâu, các công đo n nh m đ m
b o cho quá trình s n xu t, không làm nh h ng đ n kh n ng thanh toán và đ m b o
kh n ng sinh l i c a tài s n Do đó, tài s n ng n h n trong doanh nghi p có nh ng
đ c đi m sau:
Th nh t, tài s n ng n h n th ng luân chuy n trong m t n m ho c m t chu k
kinh doanh TSNH nh ti n m t, hàng t n kho th ng đ c s d ng trong m t chu k kinh doanh, phân bi t v i TSDH nh thi t b , máy móc, nhà x ng th ng đ c s
d ng trong nhi u n m và trích kh u hao
Th hai, tài s n ng n h n bi u hi n d i các hình thái khác nhau nh : ti n và các tài s n t ng đ ng ti n, kho n ph i thu khách hàng, hàng t n kho và các tài s n ng n
h n khác Các kho n m c này t ng ng v i các m c đích chuyên bi t khác nhau c a
TSNH trong doanh nghi p: ti n và các tài s n t ng đ ng ti n hay ch ng khoán kh
th đ m b o kh n ng thanh toán cho doanh nghi p, hàng t n kho đ c s d ng trong khâu SXKD, các kho n ph i thu khách hàng dùng đ ghi nh n các kho n tín d ng
th ng m i
Trang 4Th ba, tài s n ng n h n th ng thay đ i hình thái v t ch t ban đ u đ t o thành
th c th c a s n ph m c đi m này là đi n hình c a doanh nghi p SXKD, hàng t n kho dùng cho m c đích s n xu t th ng tr i qua m t quá trình bi n đ i thành thành
ph m, hàng hóa hoàn ch nh đ xu t bán ra th tr ng
Th t , tài s n ng n h n có giá tr luân chuy n toàn b m t l n và giá thành s n
ph m làm ra i u này có ngh a là m i chi phí phát sinh trong quá trình bi n đ i tài
s n ng n h n thành thành ph m đư đ c tính vào giá thành c a s n ph m tr c khi đ a
ra th tr ng
1.2.3 Vai trò c a tài s n ng n h n trong doanh nghi p
Tài s n ng n h n luôn đóng m t vai trò r t quan tr ng trong s t n t i và phát
tri n c a doanh nghi p Tài s n ng n h n là đi u ki n quan tr ng đ doanh nghi p có
th kinh doanh, s n xu t thu n l i dù đó là doanh nghi p ho t đ ng trong l nh v c s n
xu t hay l nh v c th ng m i d ch v Ho t đ ng c a b t k doanh nhi p nào c ng không th không có tài s n ng n h n ti n hành ho t đ ng s n xu t kinh doanh ngoài tài s n dài h n nh máy móc, nhà x ng,… doanh nghi p còn b ra m t l ng
ti n nh t đ nh đ mua s m hàng hóa, nguyên nhiên v t li u… ph c v cho quá trình
s n xu t kinh doanh
Trong s n xu t, tài s n ng n h n giúp cho doanh nghi p s n xu t thông su t, đ m
b o quy trình công ngh , công đo n s n xu t Trong l u thông, tài s n ng n h n đ m
b o d tr thành ph m đáp ng đ n đ t hàng c a khách và nhu c u tiêu th nh p nhàng
Nh v y tài s n ng n h n giúp cho ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p
đ c v n hành m t cách liên t c, không b gián đo n
Tài s n ng n h n giúp cho doanh nghi p đ m b o đ c kh n ng thanh toán, khi duy trì m t m c đ h p lý nó đem l i cho doanh nghi p nh ng l i th nh t đ nh nh
đ c h ng chi t kh u th ng m i, chi t kh u thanh toán… T đó giúp doanh nghi p
ti t ki m đ c chi phí, làm t ng l i nhu n cho doanh nghi p
Ngoài ra, tài s n ng n h n giúp doanh nghi p t o d ng đ c m i quan h m t
thi t v i khách hàng, đ c bi t là khách hàng l n và thân thu c thông qua chính sách tín
d ng th ng m i
Th i gian luân chuy n tài s n ng n h n khi n cho công vi c qu n lý và s d ng tài s n ng n h n luôn di n ra th ng xuyên, liên t c V i vai trò to l n nh v y, vi c
t ng t c đ luân chuy n t i s n ng n h n, nâng cao hi u qu s d ng tài s n ng n h n
trong doanh nghi p là nhu c u t t y u
1.2.4 Phân lo i tài s n ng n h n
Vi c phân lo i tài s n ng n h n tùy thu c vào m c tiêu c a nhà qu n lý Có ba tiêu th c phân lo i ch y u th ng đ c s d ng: phân lo i theo hình thái bi u hi n, phân lo i theo vai trò c a tài s n ng n h n đ i v i quá trình s n xu t kinh doanh và
Trang 55
phân lo i theo kho n m c trên b ng cân đ i k toán
Theoăhìnhătháiăbi u hi n, tài s n ng n h n đ c chia thành hai lo i:
- Tài s n b ng ti n:
Ti n bao g m ti n m t, ti n g i ngân hàng, ti n đang chuy n, các kho n ký c c,
ký qu , các kho n đ u t tài chính ng n h n… Ti n là lo i tài s n có tính thanh kho n
cao nh t đ ng đ u tiên trên tài s n bên b ng cân đ i k toán Lo i tài s n này có th
d dàng chuy n đ i thành các tài s n khác ho c thanh toán các ngh a v tài chính cho
doanh ngh p, b i v y nó cho phép doanh nghi p duy trì kh n ng chi tr và tránh r i
ro thanh toán Tuy nhiên, đây c ng là lo i tài s n không ho c g n nh không sinh l i Các kho n ph i thu là kho n n c a cá nhân, t ch c đ n v bên trong và bên
ngoài doanh nghi p v s ti n mua s n ph m, hàng hóa, v t t và các d ch v khác
ch a thanh toán cho doanh nghi p Các kho n ph i thu là m t tài s n r t quan tr ng
c a doanh nghi p, đ c bi t là các công ty kinh doanh th ng m i, mua bán hàng hoá
Ho t đ ng mua bán ch u gi a các bên, phát sinh các kho n tín d ng th ng m i Th c
ra, các kho n ph i thu g m nhi u kho n m c khác nhau tu theo tính ch t c a quan h mua bán, quan h h p đ ng Các kho n ph i thu bao g m: Ph i thu khách hàng, ph i
thu n i b , các kho n ti n t m ng, các kho n th ch p, ký c c, ký qu và các kho n
ph i thu khác
Kho n đ u t tài chính ng n h n là vi c doanh nghi p đem tài s n v t t , ti n v n
đ mua ch ng khoán, góp v n liên doanh, nh m m c đích thu l i nhu n cao h n v i
th i h n thu h i v n đ u t không quá 1 n m.Trong kho n m c đ u t tài chính ng n
h n bao g m 3 kho n m c nh là đ u t ch ng khoán ng n h n, đ u t ng n h n khác
và d phòng gi m giá các kho n đ u t Ch ng khoán là công c và c ng là hàng hóa
trong th tr ng tài chính th c hi n ch c n ng d n v n t ng i có v n đ dành t i
nh ng ng i thi u v n nh ng có c h i kinh doanh Ch ng khoán ng n h n là các lo i
ch ng khoán (c phi u, trái phi u, tín phi u kho b c, k phi u Ngân hàng) có th thu
h i trong vòng 1 n m u t ng n h n khác là nh ng kho n đ u t tài chính ngoài các
kho n đ u t ch ng khoán: Cho vay l y lưi, ti n g i có k h n, D phòng gi m giá các kho n đ u t là vi c tính tr c vào chi phí ho t đ ng tài chính ph n giá tr có th
b gi m xu ng th p h n trong t ng lai c a các ho t đ ng đ u t và ph n ánh giá tr
thu n c a ho t đ ng đ u t trên Báo cáo tài chính
Cách đánh giá này cho doanh nghi p bi t c c u d tr c a các kho n m c, kh
n ng thanh toán c a doanh nghi p và có gi i pháp đi u ch nh h p lý
- Tài s n b ng hàng hóa:
Hàng t n kho bao g m nguyên v t li u thô ph c v cho quá trình SXKD, s n
ph m d dang và thành ph m V i doanh nghi p, v t li u thô không sinh l i song là
Trang 6đi u ki n c n b n đ s n xu t hàng hóa thành ph m nên vi c d tr hàng t n kho h p
lý là v n đ c a nhà qu n lý đ v a đ m b o cho quá trình SXKD c a doanh nghi p
mà không làm phát sinh quá nhi u chi phí d tr cho doanh nghi p
Theoăvaiătròăc aătƠiăs n ng n h năđ i v iăquáătrìnhăs n xu t kinh doanh
Tài s n ng n h n g m: TSNH trong khâu d tr , TSNH trong khâu tr c ti p s n
xu t, TSNH trong khâu l u thông
- Tài s n ng n h n trong khâu ế tr bao g m:
Nguyên v t li u chính hay bán thành ph m mua ngoài: là nh ng lo i nguyên v t
li u khi tham gia vào s n xu t chúng c u t o nên th c th s n ph m
Nguyên v t li u ph : là nh ng lo i v t li u giúp cho vi c hình thành s n ph m làm
cho s n ph m b n h n đ p h n
Công c d ng c lao đ ng: là nh ng t li u lao đ ng mà doanh nghi p s d ng
trong quá trình ti n hành s n xu t kinh doanh
- Tài s n ng n h n trong khâu s n xu t bao g m:
Hàng mua đang đi đ ng: là giá tr hàng hóa mà doanh nghi p mua ho c đ t mua
đư thanh toán và đang trên đ ng v n chuy n ch a đ c nh p kho
S n ph m d dang: s n ph m ch a hoàn thành ho c s n ph m hoàn thành nh ng
ch a làm th t c nh p kho
- Tài s n ng n h n trong khâu l u thông bao g m:
Hàng hóa: là thành ph m đư đ c nh p kho và có th xu t kho b t c lúc nào đ
tiêu th ra th tr ng
Thành ph m: là nh ng s n ph m đư hoàn thành, nh p kho và ch tiêu th
Hình th c phân lo i này cho ta bi t vai trò c a các tài kho n, d a vào đó, nhà
qu n lý đi u ch nh c c u tài s n h p lý và có bi n pháp qu n lý nh m nâng cao hi u
qu s d ng v n trong doanh nghi p
Theoăcácăkho n m cătrênăb ngăcơnăđ i k toánăthì tài s n ng n h n bao g m:
- Ti n và các kho n t ng đ ng ti n bao g m ti n m t t n qu , ti n g i ngân
hàng, ti n đang chuy n (k c ngo i t ), các kho n t ng đ ng ti n
Ti n m t: đ c bi u hi n là ti n t n qu , ti n g i trong ngân hàng Ti n m t đ c
s d ng đ mua nguyên v t li u, mua s m TSC , tr l ng nhân viên và chi tr các
kho n khác
Ti n đang chuy n: là kho n ti n m t, ti n séc đư xu t kh i qu c a doanh nghi p
đư n p vào Ngân hàng, Kho b c Nhà n c, đư g i vào B u đi n đ tr cho các đ n v khác nh ng ch a nh n đ c gi y báo c a Ngân hàng
Các kho n t ng đ ng ti n: là các kho n đ u t ng n h n không quá 3 tháng, có
Trang 77
kh n ng chuy n đ i d dàng thành ti n và không có nhi u r i ro trong chuy n đ i thành ti n
- Tài s n tài chính ng n h n: bao g m các ch ng khoán ng n h n, các kho n đ u
t ng n h n khác, các kho n d phòng đ u t ng n h n… ây là ngu n tài s n v a có tính thanh kho n cao, v a có tính sinh l i Khi có nhu c u thanh toán mà ti n không đáp ng đ thì doanh nghi p s bán các ch ng khoán này
- Các kho n ph i thu ng n h n: ây là các kho n mà doanh nghi p b t ch c, cá
nhân, doanh nghi p khác chi m d ng Các kho n này bao g m: Ph i thu khách hàng,
ng tr c cho ng i bán, ph i thu khác, d phòng kho n ph i thu khó đòi
- Hàng t n kho: Là nh ng tài s n đ c gi đ bán trong quá trình kinh doanh
ho c nh ng nguyên v t li u đang trong quá trình s n xu t d dang Hàng t n kho bao
g m: Hàng mua v đ bán, thành ph m t n kho và thành ph m g i đi bán, nguyên v t
li u công c d ng c t n kho, d phòng hàng t n kho gi m giá, s n ph m kinh doanh
d dang
- Tài s n ng n h n khác: bao g m t m ng, chi phí tr tr c và th ch p, ký c c,
ký qu ng n h n…
T m ng: là các kho n ti n v t t do doanh nghi p giao cho ng i nh n t m ng
đ th c hi n ho t đ ng kinh doanh nào đó ho c gi i quy t m t công vi c đư đ c phê
duy t
Chi phí tr tr c ng n h n: là các kho n chi phí th c t đư phát sinh nh ng có tác
d ng đ n k t qu ho t đ ng c a nhi u k thanh toán cho nên ch a th tính vào chi phí
s n xu t kinh doanh c a m t k mà tính cho hai k hay nhi u k thanh toán
ây là cách phân lo i d a trên kh n ng huy đ ng cho vi c thanh toán và đ c
th hi n rõ ràng trên b ng cân đ i k toán c a doanh nghi p Th c t , không ph i
doanh nghi p nào c ng có đ các kho n m c trên trong b ng cân đ i k toán Vì v y, các doanh nghi p xác đ nh đ c chính xác cách phân lo i, phù h p v i mình s mang
l i hi u qu s d ng cao h n, có u th trong vi c gìn gi và qu n lý, s d ng tài s n
1.3 Hi u qu s d ngătƠiăs n ng n h n
1.3.1 Khái ni m hi u qu s d ng tài s n ng n h n
Hi u qu s n xu t kinh doanh là v n đ mà m i doanh nghi p quan tâm, s n xu t
có hi u qu thì doanh nghi p m i có th t n t i trên th tr ng Chính vì th hi u qu
s d ng tài s n trong doanh nghi p là m t ph m trù kinh t ph n ánh trình đ , n ng l c khai thác và s d ng tài s n c a doanh nghi p vào ho t đ ng s n xu t kinh doanh,
nh m m c đích t i đa hóa l i nhu n và t ng giá tr tài s n c a ch s h u Hi u qu s
d ng v n th ng đ c xem xét hai m t đó là:
- Hi u qu v m t xã h i: M t doanh nghi p phát tri n ch u tác đ ng c a nhi u
Trang 8y u t đ n t xư h i Doanh nghi p phát tri n n đ nh, n khách hàng th p và th c
hi n chính sách tín d ng h p lý và phát tri n phù h p v i tình hình kinh t xư h i s có
v th v ng ch c h n so v i nh ng doanh nghi p ho t đ ng kém hi u qu , uy tín th p
đ c bi t là trong b i c nh n n kinh t khó kh n, đ y s c nh tranh nh th i đi m này
m b o m t v trí v ng ch c và phù h p v i s phát tri n c a xư h i là y u t góp
ph n t ng s c m nh cho doanh nghi p
- Hi u qu v m t kinh t : Hi u qu kinh t c a doanh nghi p đ c đánh giá thông qua các ch s kinh t v kh n ng sinh l i c a c a tài s n sau m t hay nhi u chu
k kinh doanh Nhìn chung, m i doanh nghi p có m t ph ng án s d ng tài s n riêng
nh ng m c đích cu i cùng đ u là đ t i đa hóa kh n ng s n xu t, kinh doanh và t i
thi u hóa chi phí
i v i doanh nghi p s n xu t kinh doanh thì nhà qu n lý th ng quan tâm đ n
hi u qu kinh t h n là hi u qu xư h i vì nó liên quan m t thi t đ n kh n ng t n t i
và phá s n c a doanh nghi p, là c s đ x p h ng tín nhi m hi u qu xư h i Tuy nhiên hi u qu xư h i c ng đánh giá, nh h ng đ n v th , uy tín c a doanh nghi p trong xư h i
1.3.2 S c n thi t ph i nâng cao hi u qu s d ng tài s n ng n h n
Quá trình ho t đ ng kinh doanh c a m t doanh nghi p là quá trình hình thành và
s d ng v n kinh doanh Ngày nay các doanh nghi p ho t đ ng trong n n kinh t th
tr ng yêu c u v tài s n ng n h n là r t l n, có th coi tài s n ng n h n là nh a s ng
tu n hoàn trong doanh nghi p đánh giá trình đ qu n lý, đi u hành s n xu t kinh
doanh c a m t doanh nghi p, ng i ta s d ng th c đo hi u qu s n xu t kinh doanh
c a doanh nghi p đó Vì th , vi c nâng cao hi u qu s d ng tài s n ng n h n là yêu
c u mang tính b t bu c và th ng xuyên đ i v i doanh nghi p
Xu t phát t m c đích kinh ếoanh c a doanh nghi p: Trong n n kinh t th
tr ng, các doanh nghi p ho t đ ng v i m c tiêu xuyên su t là t i đa hóa giá tr doanh
nghi p Vì v y, doanh nghi p th ng xuyên ph i đ a ra và gi i quy t t p h p các
quy t đ nh tài chính dài h n và ng n h n Qu n lý và s d ng hi u qu tài s n ng n
h n là m t n i dung tr ng tâm trong các quy t đ nh tài chính ng n h n và là n i dung
có nh h ng l n đ n m c tiêu t i đa hóa giá tr doanh nghi p.V i b n ch t và đ nh
h ng nh trên, doanh nghi p luôn luôn tìm m i bi n pháp đ t n t i và phát tri n
Xu t phát t vai trò to l n đó khi n cho yêu c u doanh nghi p ph i nâng cao hi u qu
s d ng v n nói chung và tài s n ng n h n nói riêng là m t yêu c u khách quan, g n
li n v i b n ch t c a doanh nghi p
Xu t phát t vai trò quan tr ng c a tài s n ng n h n: M t doanh nghi p trong
n n kinh t th tr ng, mu n ho t đ ng kinh doanh thì c n ph i có v n Tài s n ng n
Trang 99
h n là m t thành ph n quan tr ng trong t t c các khâu c a quá trình s n xu t kinh doanh Trong khâu d tr và s n xu t, tài s n ng n h n đ m b o cho s n xu t c a
doanh nghi p đ c ti n hành liên t c, đ m b o quy trình công ngh , công đo n s n
xu t Trong l u thông, tài s n ng n h n đ m b o d tr thành ph m đáp ng nhu c u tiêu th đ c liên t c, nh p nhàng và đáp ng nhu c u tiêu th đ c liên t c, nh p nhàng và đáp ng đ c nhu c u c a khách hàng Th i gian luân chuy n tài s n ng n
h n l n khi n cho công vi c qu n lý và s d ng tài s n ng n h n luôn luôn di n ra
th ng xuyên, hàng ngày v i vai trò to l n nh v y, vi c t ng t c đ luân chuy n tài
s n ng n h n, nâng cao hi u qu s d ng tài s n ng n h n trong doanh nghi p là m t yêu c u t t y u
Xu t phát t ý ngh a c a vi c nâng cao hi u qu s d ng tài s n ng n h n: Nâng
cao hi u qu s d ng tài s n ng n h n t c là có th t ng t c đ luân chuy n tài s n ng n
h n, rút ng n th i gian tài s n ng n h n n m trong l nh v c d tr , s n xu t và l u thông, t
đó gi m b t s l ng tài s n ng n h n chi m d ng, ti t ki m tài s n ng n h n trong luân
chuy n T ng t c đ luân chuy n tài s n ng n h n c ng có nh h ng tích c c đ i v i vi c
h th p giá thành s n ph m, t o đi u ki n cho doanh nghi p có đ v n th a mưn nhu c u
s n xu t và hoàn thành ngh a v n p các kho n thu cho ngân sách Nhà n c, đáp ng nhu
c u phát tri n kinh t , xư h i trong c n c
Xu t phát t th c tr ng hi u qu s d ng tài s n ng n h n t i các ếoanh
nghi p: th c t có r t nhi u nguyên nhân khi n m t doanh nghi p làm n thi u hi u
qu Có th có các nguyên nhân ch quan, nguyên nhân khách quan, tuy nhiên m t nguyên nhân ph bi n v n là vi c s d ng v n không hi u qu Trong vi c mua s m,
d tr , s n xu t và tiêu th s n ph m i u này d n đ n vi c s d ng lưng phí tài s n
ng n h n, t c đ luân chuy n tài s n ng n h n th p, m c sinh l i kém và th m chí có
doanh nghi p còn gây th t thoát không ki m soát đ c tài s n ng n h n d n đ n m t
kh n ng t ch c s n xu t kinh doanh, kh n ng thanh toán Xét t góc đ qu n lý tài chính, yêu c u c n ph i nâng cao n ng l c qu n lý tài chính, trong đó chú tr ng nâng
cao hi u qu s d ng tài s n ng n h n là m t n i dung quan tr ng không ch đ m b o
l i ích riêng doanh nghi p mà còn có ý ngh a chung đ i v i n n kinh t qu c dân
1.3.3 Thông tin s d ng trong phân tích hi u qu s d ng tài s n ng n h n
Các thông tin đ ph c v cho vi c phân tích hi u qu s d ng tài s n ng n h n
đ c các nhà phân tích thu th p t nhi u ngu n: t thông tin n i b doanh nghi p cho
đ n nh ng thông tin bên ngoài doanh nghi p Các thông tin này đ u giúp cho các nhà phân tích đ a ra đ c nh ng nh n xét, k t lu n tinh t , chính xác h n
Các thông tin đ c s d ng trong phân tích hi u qu s d ng tài s n ng n h n
đ c l y t hai ngu n chính là ngu n thông tin k toán và ngu n thông tin khác ngoài
Trang 10k toán
Ngu n thông tin k toán đa ph n đ c l y t b cáo cáo tài chính Trong đó
ch y u là khai thác thông tin có đ c t b ng cân đ i k toán và b ng báo cáo k t qu
ho t đ ng s n xu t kinh doanh
Ngu n thông tin ngoài k toán thu th p đ c t thông tin v ngành liên quan, tình hình phát tri n kinh t xư h i, các chính sách phát tri n c a Nhà n c… C n l u ý
nh ng thông tin bên ngoài nh thông tin v ngành kinh doanh, thông tin v pháp lý,
kinh t đ i v i doanh nghi p
Tuy nhiên, đánh giá c b n tình hình doanh nghi p, thông tin t k toán n i b
doanh nghi p đ c coi là ngu n thông tin quan tr ng, đáng tin c y nh t V i nh ng
đ c tr ng h th ng, đ ng nh t và phong phú, k toán ho t đ ng nh m t nhà cung c p
quan tr ng nh ng thông tin đáng giá cho ho t đ ng phân tích tài chính nói chung và
ho t đ ng phân tích hi u qu s d ng tài s n ng n h n nói riêng
1.3.4 Chính sách qu n lý tài s n ng n h n
Nh ta đư bi t tài s n ng n h n chi m m t t tr ng t ng đ i l n trong t ng giá tr tài s n nên vi c qu n lý và s d ng các lo i tài s n ng n h n m t cách h p lý và hi u
qu là vô cùng quan tr ng
Qu n lý tài s n ng n h n là nhi m v t t y u duy trì tình hình kinh doanh n đ nh
c a doanh nghi p Vi c qu n lý tài s n ph thu c vào đ c đi m c a ngành ngh mà
doanh nghi p đang kinh doanh, quy mô c a doanh nghi p, m c đ n đ nh c a doanh thu và theo t ng th i k c a doanh nghi p Có ba chính sách qu n lý tài s n ng n h n:
c p ti n, dung hòa và th n tr ng Qu n lý tài s n theo chính sách c p ti n đ ng ngh a
v i vi c duy trì t tr ng TSNH th p Và ng c l i qu n lý tài s n theo chính sách th n
tr ng là vi c duy trì TSNH cao Qu n lý tài s n theo chính sách dung hòa là vi c duy trì TSNH m c trung bình
Hìnhă1.1 Chínhăsáchăqu nălýătƠiăs n ng n h n
(Ngu n: Giáo trình tài chính doanh nghi p)
Trang 1111
Chínhăsáchăqu nălýăTSNHăc p ti n
Là s k t h p gi a mô hình TSNH c p ti n và n c p ti n, doanh nghi p đư s
d ng m t ph n ngu n v n ng n h n đ tài tr cho TSDH
Chi phí ho t đ ng th p h n do các kho n ph i thu khách hàng m c th p nên chi phí
qu n lý c ng m c th p
S n đ nh c a ngu n v n không cao b i l ngu n v n huy đ ng ch y u t
ngu n ng n h n ( th i gian s d ng < 1 n m)
Kh n ng thanh toán ng n h n c a công ty không đ c đ m b o
em l i ngu n thu nh p cao do chi phí qu n lý, chi phí lưi vay, chi phí l u kho, đ u th p làm cho EBIT cao h n Tuy nhiên, nó c ng mang l i nh ng r i ro l n cho công ty
Chínhăsáchăqu nălýăTSNHăth n tr ng
Là s k t h p gi a mô hình qu n lý tài s n th n tr ng và mô hình n th n tr ng,
doanh nghi p đư s d ng m t ph n ngu n v n dài h n đ tài tr cho TSNH
Kh n ng thanh toán đ c đ m b o V i chính sách qu n lý này, doanh nghi p luôn duy trì l ng TSNH l n trong t ng tài s n đ đáp ng kh n ng thanh toán cho
kho n vay ng n h n V i l ng l n TSNH doanh nghi p có th d dàng chuy n đ i thành ti n đ đ m b o kh n ng thanh toán
Tính n đ nh c a ngu n v n cao và h n ch các r i ro trong kinh doanh: TSNH có tính thanh kho n cao nó có th đ c bán nhanh chóng mà giá bán không gi m đáng k
mà vi c chuy n đ i thành ti n c ng nhanh chóng Vì v y nó có th giúp doanh nghi p
h n ch r i ro trong vi c huy đ ng v n
Chi phí huy đ ng v n cao h n do các kho n ph i thu khách hàng m c cao nên chi phí qu n lý c ng cao
C hínhăsáchăqu nălýăTSNHădungăhòa
D a trên c s nguyên t c t ng thích đ c th hi n trên mô hình cho th y tài s n
ng n h n đ c tài tr hoàn toàn b ng ngu n v n ng n h n và TSDH đ c tài tr hoàn toàn
b ng ngu n v n dài h n Chính sách dung hòa có đ c đi m k t h p qu n lý tài s n th n
tr ng v i n c p ti n ho c k t h p qu n lý tài s n c p ti n v i chính sách n th n tr ng Tuy nhiên trên th c t , đ đ t đ c tr ng thái t ng thích không h đ n gi n do
v p ph i nhi u v n đ do s t ng thích k h n, lu ng ti n hay kho ng th i gian do
v y mà chính sách này ch c g ng t i tr ng thái t ng thích, dung hòa r i ro và t o ra
m c l i nhu n trung bình, h n ch nh c đi m c a hai chính sách trên
1.3.5 Các ch tiêu đánh giá hi u qu s d ng tài s n ng n h n
Do đ c đi m c a tài s n ng n h n có tính thanh kho n cao cho nên vi c s d ng
hi u qu tài s n ng n h n là s l a ch n đánh đ i gi a kh n ng sinh l i v i tính thanh
kho n Do đó, ta s d ng các ch tiêu sau:
Trang 12Nhúmăcỏcăch tiờuăv kh n ngăthanhătoỏn
- Kh n ng thanh toỏn t c th i
Cụng th c:
Kh n ng thanh toỏn t c th i = Tiền + Các khoản tương đương tiềnNợ ngắn hạn
Ch tiờu này ph n ỏnh m t đ ng n ng n h n c a DN đ c đ m b o b ng bao nhiờu đ n v ti n t Kh n ng thanh toỏn t c th i cho th y doanh nghi p cú bao nhiờu tài s n cú th chuy n đ i thành ti n m t đ đ m b o thanh toỏn cho cỏc kho n n ng n
h n Nú đo l ng kh n ng tr n ng n h n c a doanh nghi p
N u kh n ng thanh toỏn hi n th i gi m (do t ng cỏc kho n t ng đ ng ti n
gi m ho c t ng n ng n h n t ng) là d u hi u bỏo tr c nh ng khú kh n v tài chớnh
s x y ra N u kh n ng thanh toỏn hi n th i cao (t ng cỏc kho n t ng đ ng ti n
t ng ho c t ng n ng n h n gi m) cú ngh a là doanh nghi p luụn s n sàng thanh toỏn cỏc kho n n Tuy nhiờn, n u cao quỏ s làm gi m hi u qu ho t đ ng vỡ doanh nghi p
đ u t quỏ nhi u vào tài s n ng n h n
Tuy nhiờn, khú cú th núi cao hay th p m c nào là t t và khụng t t Vỡ ch tiờu này ph thu c vào cỏc kho n ph i thu và d tr mà nú ph thu c vào l nh v c kinh
doanh c a t ng doanh nghi p và c a ng i phõn tớch
- Kh n ng thanh toỏn nhanh
Kh n ng thanh toỏn nhanh = TSNH - Hàng tồn khoNợ ngắn hạn
Kh n ng thanh toỏn nhanh là ch tiờu th hi n kh n ng tr n ng n h n b ng cỏc tài s n cú kh n ng chuy n thành ti n m t cỏch nhanh nh t khụng tớnh đ n hàng t n kho vỡ hàng t n kho là tài s n khụng d dàng chuy n đ i thành ti n, t c là m t đ ng
n ng n h n đ c đ m b o b ng bao nhiờu đ ng tài s n ng n h n cú tớnh thanh kho n cao õy là ch tiờu đ c cỏc ch n ng n h n r t quan tõm vỡ thụng qua cỏc ch tiờu này, cỏc ch n cú th đỏnh giỏ đ c t i th i đi m phõn tớch doanh nghi p cú kh n ng thanh toỏn ngay cỏc kho n n ng n h n hay khụng Tuy nhiờn, trong m t s tr ng
h p, ch tiờu này ch a ph n ỏnh m t cỏch chớnh xỏc kh n ng thanh toỏn c a doanh
nghi p, đ c bi t là cỏc doanh nghi p cú kho n ph i thu chi m t tr ng l n trong t ng TSNH Do đú, đ đỏnh giỏ chớnh xỏc và ch t ch h n c n xem xột thờm kh n ng thanh toỏn t c th i c a doanh nghi p
- Kh n ng thanh toỏn ng n h n
Ch tiờu này ph n ỏnh kh n ng chuy n đ i trong ng n h n cỏc TSNH thành ti n
đ chi tr cỏc kho n n ng n h n và đ c xỏc đ nh b ng cụng th c:
Trang 1313
Kh n ng thanh toán ng n h n= TSNH
Nî ng¾n h¹n
H s kh n ng thanh toán n ng n h n là ch tiêu cho th y kh n ng đáp ng các
kho n n ng n h n c a doanh nghi p là cao hay th p N ng n h n là nh ng kho n n
mà doanh nghi p ph i thanh toán trong vòng m t n m hay m t chu k kinh doanh
N u tr s c a ch tiêu này l n h n ho c b ng 1, doanh nghi p có đ kh n ng thanh toán các kho n n ng n h n và tình hình tài chính là n đ nh ho c kh quan Ng c
l i, n u h s này nh h n 1, doanh nghi p không b o đ m đáp ng đ c các kho n n
ng n h n Tr s này càng nh h n 1, kh n ng thanh toán n ng n h n c a doanh
nghi p càng th p H s này l n hay nh h n còn ph thu c vào đ c đi m ngành ngh
kinh doanh c a doanh nghi p Ch ng h n đ i v i doanh nghi p th ng m i, TSNH
th ng chi m t tr ng l n h n trong t ng tài s n nên h s này t ng đ i cao Do đó, khi đánh giá kh n ng thanh toán n ng n h n c n ph i d a vào h s trung bình c a
doanh nghi p cùng ngành Tuy nhiên, h s này ch ph n ánh m t cách t m th i tình hình thanh toán c a doanh nghi p vì tài s n ng n h n bao g m c các kho n ph i thu
và hàng t n kho Chính vì v y đ đánh giá chính xác h n v kh n ng thanh toán c a
doanh nghi p, ta c n xét thêm m t s ch tiêu khác
Kh n ng thanh toán hi n hành cho th y công ty có bao nhiêu tài s n có th
chuy n b ng ti n m t đ đ m b o thanh toán các kho n n ng n h n T s này đo
l ng đ c kh n ng tr n c a công ty
N u kh n ng thanh toán hi n hành gi m (do t ng tài s n ng n h n gi m ho c
t ng n ng n h n t ng) cho th y kh n ng thanh toán gi m và c ng là d u hi u báo
tr c nh ng khó kh n v tài chính s x y ra N u kh n ng thanh toán hi n hành cao
(t ng tài s n ng n h n t ng ho c t ng n ng n h n gi m) đi u đó có ngh a là công ty luôn s n sàng thanh toán các kho n n Tuy nhiên, n u kh n ng thanh toán hi n hành quá cao s làm gi m hi u qu ho t đ ng vì công ty đư đ u t quá nhi u vào tài s n
ng n h n hay nói cách khác vi c qu n lý tài s n ng n h n không hi u qu
Nhómăch tiêuăv kh n ngăsinhăl i
- T su t sinh l i c a tài s n ng n h n
Ch tiêu t su t sinh l i c a tài s n ng n h n đ c xác đ nh b ng công th c:
Lîi nhuËn sau thuÕ
Tû suÊt sinh lêi cña tµi s¶n ng¾n h¹n=
TSNH b×nh qu©n
Trang 14Ch tiêu này ph n ánh kh n ng sinh l i c a tài s n ng n h n và cho bi t m t đ ng tài s n ng n h n b vào s n xu t kinh doanh đem l i bao nhiêu l i nhu n T l doanh
l i tài s n ng n h n càng cao thì hi u su t s d ng tài s n ng n h n càng cao
- T su t v kh n ng sinh l i
L i nhu n là m c tiêu c a doanh nghi p và đ ng th i c ng là h qu c a các
quy t đ nh qu n tr , th hi n hi u qu kinh doanh c a doanh nghi p Các t su t v l i
nhu n đo l ng m i quan h gi a l i nhu n ròng đ i v i doanh thu thu n, t ng tài s n
có và v n riêng c a doanh nghi p
- T su t sinh l i trên ếoanh thu (ROS)
T su t sinh l i trên doanh thu đ c xác đ nh b ng công th c:
ROS = L i nhu n sau thu
- T su t sinh l i trên t ng tài s n (ROA)
ROA là ch s đo kh n ng t o l i nhu n t đ u t tài s n, ph n ánh m t đ ng đ u
t vào tài s n có th t o ra bao nhiêu đ ng l i nhu n sau thu ROA càng cao thì ch ng
t công ty càng t o ra đ c nhi u l i nhu n h n trên l ng đ u t ít h n
ROA = L i nhu n sau thu
T ng tài s n
M t trong nh ng khía c nh đ c quan tâm nh t c a thu nh p trên t ng tài s n là
kh n ng ph i h p c a các ch s tài chính đ tính toán ROA M t ng d ng đ c
nh c đ n nhi u nh t là mô hình phân tích Dupont d i đây:
Lîi nhuËn sau thuÕ Doanh thu thuÇnROA
Doanh thu thuÇn Tæng tµi s¶n
Nh v y, ROA ch u tác đ ng c a 2 y u t là ROS và vòng quay tài s n t ng
ROA, doanh nghi p c n thay đ i h p lý 2 y u t trên đánh giá chính xác ROA,
c n so sánh v i bình quân ho c v i các doanh nghi p t ng t cùng ngành do ch s này ph thu c nhi u vào k t qu kinh doanh trong k và đ c đi m kinh doanh t ng ngành ngh khác nhau ROA cung c p cho nhà đ u t thông tin v các kho n lưi đ c
t o ra t l ng v n đ u t (hay l ng tài s n) ROA đ i v i các công ty c ph n có s khác bi t r t l n và ph thu c nhi u vào ngành kinh doanh ó là lý do t i sao khi s
d ng ROA đ so sánh các công ty, t t h n h t là nên so sánh ROA c a m i công ty qua các n m và so gi a các công ty t ng đ ng nhau
Trang 1515
Tài s n c a m t công ty đ c hình thành t v n vay và v n ch s h u C hai
ngu n v n này đ c s d ng đ tài tr cho các ho t đ ng c a công ty Hi u qu c a
vi c chuy n v n đ u t thành l i nhu n đ c th hi n qua ROA ROA càng cao thì càng t t vì công ty đang ki m đ c nhi u ti n h n trên l ng đ u t ít h n
- T su t sinh l i trên v n ch s h u (ROE)
Trong t t c các m c tiêu mà doanh nghi p h ng t i thì m c tiêu l i nhu n ròng
cho ch s h u doanh nghi p là quan tr ng nh t đánh giá hi u qu th c hi n m c tiêu c a doanh nghi p ng i ta s d ng ch tiêu t su t sinh l i trên v n ch s h u
Ch tiêu này ph n ánh trong m t tr m đ ng v n ch s h u đ u t vào doanh nghi p thì t o ra đ c bao nhiêu đ ng lưi cho ch s h u Ch s náy cho bi t m t tr m đ ng
v n ch s h u đ u t vào doanh nghi p góp ph n t o ra bao nhiêu đ ng lưi cho ch
s h u ây là ch s tài chính quan tr ng nh t và thi t th c nh t v i ch s h u
Lîi nhuËn sau thuÕ
Vèn CSH b×nh qu©n sö dông trong kú
Ch tiêu doanh l i v n ch s h u đ c xác đ nh b ng cách chia thu nh p sau thu
cho v n ch s h u Nó ph n ánh kh n ng sinh l i c a v n ch s h u và đ c các nhà đ u t đ c bi t quan tâm khi h quy t đ nh b v n đ u t vào doanh nghi p T ng
m c doanh l i v n ch s h u là m c tiêu quan tr ng nh t trong ho t đ ng qu n lý tài chính c a doanh nghi p M t doanh nghi p đ c g i là n đ nh n u t su t doanh l i
v n ch s h u luôn t ng qua các n m và m c đ t đ c c a nó ph i ngang b ng v i
m c doanh l i c a ngành trên th tr ng Chúng ta c ng c n tìm hi u ra nh ng nguyên nhân làm gi m m c doanh l i v n ch s h u c a doanh nghi p và t đó tìm cách
kh c ph c đ nâng cao m c doanh l i đó c a doanh nghi p lên
T căđ luơnăchuy nătƠiăs n ng n h n
S d ng h p lý, hi u qu tài s n ng n h n đ c bi u hi n tr c h t t c đ luân
chuy n tài s n ng n h n nhanh hay ch m, vi c nâng cao t c đ chu chuy n tài s n
ng n h n có ý ngh a to l n vì v i m t s vòng không t ng nh ng có th hoàn toàn t ng
doanh s bán ra Nó chính là đi u ki n c b n đ t ng thu nh p, l i nhu n, ti t ki m tài
s n ng n h n và c ng là nhi m v c b n c a doanh nghi p T c đ luân chuy n tài
s n ng n h n đ c th hi n b ng s vòng quay và s ngày c a m t vòng quay chu
Trang 16Vũng quay tài s n ng n h n trong k là ch tiờu ph n ỏnh s l n quay c a tài s n
ng n h n trong m t n m Ch tiờu này đỏnh giỏ hi u qu s d ng tài s n ng n h n trờn
m i quan h so sỏnh gi a doanh thu thu n và s tài s n ng n h n b ra trong k Núi cỏch khỏc, ch tiờu này cho bi t trong m t n m tài s n ng n h n c a doanh nghi p luõn
chuy n đ c bao nhiờu vũng hay m t đ ng tài s n ng n h n mang l i bao nhiờu đ ng
doanh thu S vũng quay càng cao, ch ng t tài s n ng n h n v n đ ng càng nhanh, gúp ph n nõng cao doanh thu và l i nhu n cho doanh nghi p
- Th i gian m t vũng luõn chuy n tài s n ng n h n
Th i gian m t vũng luõn chuy n c a TSNH = Số vòng quay tài sản ngắn hạn365
Th i gian c n m t vũng luõn chuy n tài s n ng n h n th hi n s ngày c n thi t đ tài s n ng n h n quay đ c m t vũng Th i gian m t vũng luõn chuy n càng nh thỡ
h s luõn chuy n tài s n ng n h n càng cao
H s đ m nhi mătƠiăs n ng n h n
H s đ m nhi m tài s n ng n h n đ c xỏc đ nh b ng cụng th c:
Tài sản ngắn hạn bình quân
Hệ số đảm nhiệm tài sản ngắn hạn =
Doanh thu thuần
H s tài s n ng n h n cho bi t đ t o ra m t đ ng doanh thu thỡ c n m y đ ng tài s n ng n h n H s này càng nh ch ng t hi u qu s d ng tài s n ng n h n cao,
s tài s n ti t ki m đ c càng nhi u
Ch tiờuăph năỏnhăt căđ luơnăchuy năhƠngăt n kho
- S vũng quay hàng t n kho (h s l u kho) là s l n mà hàng hoỏ t n kho bỡnh quõn luõn chuy n trong k S vũng hàng t n kho càng cao vi c kinh doanh đ c đỏnh giỏ càng t t, b i l doanh nghi p ch c n đ u t cho hàng t n kho th p nh ng v n đ t
đ c doanh s cao S vũng quay hàng t n kho đ c xỏc đ nh theo cụng th c:
Hệ số lưu kho
Th i gian l u kho trung bỡnh là kho ng th i gian trung bỡnh hàng húa đ c l u
gi trong kho Th i gian l u kho kộo dài đ ng ngh a v i h s l u kho th p, ch ng t
Trang 1717
s n ph m c a doanh nghi p khụng đ c tiờu th m nh, khi n cho vũng quay ti n c a
doanh nghi p c ng b kộo dài M c d tr l n c ng khi n t ng chi phớ l u kho, b o
qu n hàng và ng c l i Vỡ v y, doanh nghi p c n gi ch tiờu này m c th p
Ch tiờuăph năỏnhăt căđ luơnăchuy năcỏcăkho n ph i thu
- Vũng quay cỏc kho n ph i thu
Vũng quay cỏc kho n ph i thu ph n ỏnh t c đ chuy n đ i cỏc kho n ph i thu c a
doanh nghi p thành ti n m t và đ c xỏc đ nh b ng cụng th c:
Doanh thu thuầnVòng quay các khoản phải thu =
Bình quân giá trị các khoản phải thu
Vũng quay cỏc kho n ph i thu càng l n th hi n r ng doanh nghi p thu h i càng nhanh cỏc kho n n i u đú đ c đỏnh giỏ là t t vỡ v n b chi m d ng gi m.Vũng quay cỏc kho n ph i thu đ c s d ng đ xem xột c n th n vi c khỏch hàng thanh toỏn cỏc kho n n cho doanh nghi p Khi khỏch hàng thanh toỏn cỏc kho n n đư đ n h n thỡ lỳc đú cỏc kho n ph i thu đư quay đ c m t vũng
- Th i gian thu n trung bỡnh
365Thời gian thu nợ trung bình =
Vòng quay các khoản phải thu
Trong phõn tớch tài chớnh, ch tiờu này đ c s d ng đ đỏnh giỏ kh n ng thu h i
v n trong thanh toỏn c a doanh nghi p.Th i gian thu n trung bỡnh cho bi t bỡnh quõn
doanh nghi p ph i m t bao nhiờu ngày cho m t kho n ph i thu Th i gian thu ti n trung bỡnh càng ng n ch ng t t c đ thu h i ti n hàng càng nhanh, doanh nghi p ớt b
chi m d ng v n Ng c l i th i gian thu ti n càng dài, ch ng t t c đ thu h i ti n càng ch m, s v n doanh nghi p b chi m d ng nhi u Tuy nhiờn th i gian thu ti n bỡnh quõn cao hay th p trong nhi u tr ng h p ch a th k t lu n ch c ch n mà cũn
ph i xem xột l i m c tiờu và chớnh sỏch c a doanh nghi p nh m c tiờu m r ng th
tr ng, chớnh sỏch tớn d ng c a doanh nghi p
Ch tiờuăph năỏnhăt c đ luơnăchuy năcỏcăkho n ph i tr
- Vũng quay cỏc kho n ph i tr và th i gian tr n trung bỡnh đ c xỏc đ nh b ng cụng th c:
GVHB + Chi phí chung, bán hàng, QLDNVòng quay các khoản phải trả =
Phải trả người bán + Lương, thưởng, thuế phải trả
Vũng quay kho n ph i tr cho bi t s l n tr n c a doanh nghi p trong m t chu
k kinh doanh, h s này càng th p ch ng t doanh nghi p chi m d ng đ c cỏc
Trang 18kho n n dài Th i gian tr n trung bình cho bi t bình quân doanh nghi p có bao nhiêu ngày đ tr n
Thêi gian tr¶ nî trung b×nh = 365
Vßng quay c¸c kho¶n ph¶i tr¶
Th i gian tr n trung bình dài ngh a là đi u ki n thanh toán c a nhà cung c p
thu n l i cho doanh nghi p, giúp doanh nghi p d dàng t ng v n l u đ ng, tuy nhiên
c ng có th là do giá mua cao ho c doanh nghi p đang ph thu c vào đi u ki n tín
d ng th ng m i th i gian ph i tr ng n có th là do đi u ki n thanh toán b t l i t nhà cung c p Dù v y, c ng có kh n ng doanh nghi p d th a v n, t n d ng chính sách chi t kh u n u thanh toán s m đ mua v i giá c t t h n
Th iăgianăquayăvòngăti n
Thêi gian quay vßng tiÒn trung b×nh = Chu kú KD + Thêi gian tr¶ nî trung b×nh
Th i gian quay vòng ti n đ c đ nh ngh a là th i gian đ doanh nghi p chuy n các nguyên v t li u s n xu t thành ti n m t, đây c ng chính là kho ng th i gian doanh
nghi p c n s d ng TSNH Th i gian quay vòng ti n là công c h u hi u t i u hóa
ngu n TSNH, ki m soát chi phí tài chính và thi t l p các chính sách qu n tr liên quan
đ n các kho n ph i tr - ph i thu và hàng t n kho Rút ng n th i gian quay vòng ti n
đ doanh nghi p có th t i gi m chi phí tài chính dành cho TSNH M c tiêu này tr c
h t có th th c hi n qua vi c rút ng n th i gian thu h i công n (gi m th i gian thu n trung bình) ho c nhanh chóng gi i phóng hàng t n kho (gi m th i gian quay vòng hàng t n kho) Ngoài ra, còn có th th c hi n qua vi c th ng th o v i các nhà cung
ng, kéo dài th i gian công n M t s doanh nghi p có th i gian quay vòng ti n
“âm”, có ngh a là doanh nghi p không c n s d ng TSNH mà còn có th t o ra doanh
thu tài chính nh “chi m d ng” đ c v n l u đ ng c a nhà cung ng
Vòng quay ti n trung bình cho bi t doanh nghi p m t bao lâu đ thu h i m t
kho n tín d ng N u vòng quay ti n ng n t c là doanh nghi p thu h i nhanh các kho n
ti n trong kinh doanh, chi m d ng đ c các kho n n dài Tuy nhiên vòng quay ti n
c a t ng doanh nghi p là khác nhau, ph thu c vào ngành ngh kinh doanh và l nh
v c ho t đ ng
Trang 19th i làm gi m hi u qu s d ng v n kinh doanh nói chung và TSNH nói riêng
- T c đ phát tri n c a n n kinh t : Khi n n kinh t t ng tr ng ch m, s c mua
c a th tr ng s b gi m sút i u này làm nh h ng đ n tình hình tiêu th c a
doanh nghi p, s n ph m c a doanh nghi p s khó tiêu th h n, doanh thu s ít đi, l i
nhu n gi m sút và t t y u làm gi m hi u qu s d ng v n kinh doanh nói chung và TSNH nói riêng
- Bi n đ ng cung c u hàng hóa: tác đ ng vào kh n ng cung ng c a th tr ng
đ i v i nhu c u nguyên v t li u hay kh n ng tiêu th c a doanh nghi p trên th
tr ng, t đó làm t ng hay gi m m c d tr c a doanh nghi p, và nh h ng t i kh
n ng quay vòng c a TSNH, đ n m c sinh l i
- M c đ c nh tranh trên th tr ng: đ đ t đ c hi u qu cao nh t trong n n
kinh t th r ng thì m i doanh nghi p ph i có nh ng bi n pháp, chính sách h p d n so
v i đ i th c nh tranh nh ch p nh n bán ch u, cung ng đ u vào n đ nh, chi phí
th p,…Nh v y doanh nghi p s ph i đ ra các bi n pháp và các chi n l c thích h p
đ t ng vòng quay TSNH, gi m chi phí, t ng l i nhu n
- L m phát: Là quá trình đ ng ti n b m t giá theo th i gian, nó luôn xu t hi n
th ng tr c trong m i n n kinh t , trong m i th i k phát tri n c a xư h i, do đó nó s
nh h ng t i giá tr tài s n ng n h n trong kinh doanh c a doanh nghi p N u doanh
nghi p không có đ c s b sung thích h p thì nó s làm cho tài s n ng n h n b gi m sút theo t l l m phát và nh h ng đ n hi u qu s d ng tài s n ng n h n
Nhơnăt r i ro
- Các y u t t nhiên: nh ng r i ro đ n t môi tr ng bao g m m a, bưo, l , h a
ho n, th ng gây t n th t l n cho các doanh nghi p, đ c bi t là v m t tài s n ây là
y u t mà các doanh nghi p luôn ph i chú ý đ phòng c ng nh xây d ng các ph ng
Trang 20 Nhơnăt côngăngh
S phát tri n c a khoa h c công ngh không nh ng làm thay đ i ch t l ng, s
l ng s n ph m mà còn làm phát sinh nh ng nhu c u m i, khách hàng tr nên khó tính h n Ngoài ra nó còn nh h ng đ n t c đ chu chuy n ti n, các kho n d tr , t n
kho nh t ng n ng su t, rút ng n th i gian s n xu t Do v y các doanh nghi p ph i
n m b t đ c đi u này đ có bi n pháp đ u t , đ i m i công ngh phù h p
Nhơnăt nhƠăn c
Trong n n kinh t t n t i nhi u lo i hình doanh nghi p khác nhau, m i lo i hình
doanh nghi p mang m t đ c thù riêng nó, Nhà n c có trách nhi m qu n lý các doanh
nghi p đó đ nó đi vào ho t đ ng theo m t khuôn kh mà Nhà n c quy đ nh T t c các ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p đ u ph i tuân theo pháp lu t mà Nhà n c đ a ra, t khi b t đ u thành l p đ n khi ho t đ ng và ngay c gi i th hay phá s n doanh nghi p đ u ph i tuân theo ch đ hi n hành ng và Nhà n c ban hành các lu t l , chính sách nh m m c đích tránh s gian l n, đ m b o s công b ng
và an toàn trong xư h i S th t ch t hay n i l ng chính sách qu n lý kinh t đ u có
nh h ng nh t đ nh đ n hi u qu s d ng tài s n nói chung và tài s n ng n h n nói riêng c a doanh nghi p
1.4.2 Các nhân t ch quan
NghƠnhăngh kinh doanh
Trên th tr ng, m i ngành ngh kinh doanh có nh ng đ c đi m khác nhau nh tính mùa v , chu k s n xu t kinh doanh… t đó có tác đ ng không nh t i hi u qu
s d ng tài s n c a doanh nghi p Doanh nghi p kinh doanh có tính ch t mùa v
th ng có bi n đ ng trong s d ng tài s n ng n h n t ng ng v i mùa v đó Ngoài
ra, các doanh nghi p có chu k s n xu t ng n s có th i gian quay vòng v n nhanh và tác đ ng đ n hi u qu s d ng tài s n trong doanh nghi p
c đi m c a ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a t ng doanh nghi p có nh
h ng không nh t i hi u qu s d ng tài s n ng n h n Doanh nghi p làm nhi m v
s n xu t khác doanh nghi p làm nhi m v l u thông, doanh nghi p có tính ch t th i v thì hi u qu s d ng tài s n ng n h n khác v i doanh nghi p không mang tính th i v
Chu k s n xu t kinh doanh nh h ng tr c h t đ n nhu c u s d ng tài s n
ng n h n và kh n ng tiêu th s n ph m Nh ng doanh nghi p có chu k kinh doanh
ng n thì nhu c u tài s n ng n h n th ng không có nh ng bi n đ ng l n, doanh nghi p
c ng th ng xuyên thu đ c ti n bán hàng i u đó giúp doanh nghi p d dàng trang
tr i các kho n n n n, đ m b o ngu n v n cho kinh doanh do đó nó c ng nh h ng
t i hi u qu kinh doanh Ng c l i, nh ng doanh nghi p có chu k s n xu t kinh doanh dài thì nhu c u tài s n ng n h n th ng bi n đ ng l n, ti n thu bán hàng không
Trang 2121
đ u, tình hình thanh toán chi tr g p nhi u khó kh n nh h ng t i hi u qu s d ng tài s n ng n h n Chính vì v y các nhà qu n lý doanh nghi p c n ph i c n c vào đ c
đi m ho t đ ng s n xu t, kinh doanh c a doanh nghi p c ng nh tình hình th c t đ
đ ra k ho ch c th nh m nâng cao hi u qu s d ng tài s n ng n h n
Uy tín c a doanh nghi p có m t n i dung h t s c phong phú th hi n trong m i
quan h v i các t ch c tín d ng, các ngân hàng th ng m i, các công ty tài chính, các
b n hàng, khách hàng c a doanh nghi p v s n ph m, hàng hóa, d ch v c a mình…
M t doanh nghi p có uy tín, đi u ki n v t ch t đ c khai thác tri t đ t o ra m t s phát tri n v ng ch c cho doanh nghi p Khi đó doanh nghi p v n có th ti n hành ho t
đ ng s n xu t kinh doanh bình th ng mà không c n d tr m t l ng v n quá l n
i u này s nh h ng t i hi u qu s d ng tài s n ng n h n c a doanh nghi p
M căđíchăs n xu t kinh doanh c a doanh nghi p
M c đích s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p s quy t đ nh trong vi c phân
ph i tài s n, đ c bi t là chu k kinh doanh Chu k kinh doanh c a m i doanh nghi p
là khác nhau, đi u đó nh h ng đ n vi c ra quy t đ nh c a doanh nghi p trong vi c
s d ng tài s n ng n h n Các nhà qu n tr c n tính toán m t cách k l ng v vi c s
d ng tài s n ng n h n và chu k kinh doanh nh nào là h p lý nh t N u nh chu k kinh doanh dài thì th i gian thu h i v n là lâu và ng c l i
C ăs v t ch t c a doanh nghi p
ây là nhân t h t s c quan tr ng, b i vì ngoài nguyên v t li u t t thì đ có đ c
nh ng s n ph m t t thì đi u quan tr ng là doanh nghi p ph i có nh ng thi t b máy móc t t M t doanh nghi p có c s v t ch t t t, thi t b hi n đ i s s n xu t d dàng
và ti t ki m đ c th i gian h n so v i nh ng thi t b kém và làm b ng th công
Nh ng máy móc không t t s không t n d ng h t giá tr c a nguyên li u th m chí còn
s n xu t ra nh ng s n ph m kém ch t l ng, nh v y hi u qu s d ng tài s n ng n
h n không cao
Conăng i trong doanh nghi p
Có th nói con ng i luôn đóng vai trò trung tâm và có nh h ng tr c ti p đ n
hi u qu s d ng v n l u đ ng c a doanh nghi p c bi t trong n n kinh t th tr ng
nh hi n nay, khi các doanh nghi p ph i c nh tranh nhau m t cách gay g t thì con
ng i l i càng kh ng đ nh đ c mình là nhân t quan tr ng tác đ ng đ n hi u qu kinh doanh i v i các nhà lưnh đ o thì trình đ qu n lý, kh n ng chuyên môn s giúp
doanh nghi p đ t đ c l i nhu n t i u Bên c nh đó, ý th c trách nhi m trong lao
đ ng c ng nh kh n ng thích ng v i yêu c u th tr ng c a cán b công nhân viên
s góp ph n thúc đ y s n xu t kinh doanh, nâng cao hi u qu s d ng tài s n ng n h n
cho doanh nghi p
Trang 22Trong n n kinh t k ho ch hóa t p trung thì trình đ và kh n ng qu n lý b coi
nh ho c là không c n thi t, không liên quan đ n s s ng còn c a doanh nghi p
Ng c l i, trong đi u ki n n n kinh t th tr ng nó gi m t vai trò quan tr ng có ý ngh a quy t đ nh đ n s t n t i và phát tri n c a doanh nghi p N u trình đ qu n lý
doanh nghi p còn non kém s d n t i vi c th t thoát v t t , hàng hóa, s d ng lưng phí tài s n ng n h n
V vi c xây d ng chi n l c và ph ng án kinh doanh, các chi n l c và ph ng
án kinh doanh ph i đ c xác đ nh trên c s ti p c n th tr ng c ng nh ph i có s phù h p v i đ ng l i phát tri n kinh t c a nhà n c ây là m t trong nh ng nhân
t c b n nh h ng r t l n đ n hi u qu s d ng tài s n ng n h n c a doanh nghi p
Vi c xác đ nh đúng nhu c u c a doanh nghi p v tài s n ng n h n cho chu k kinh
doanh c a doanh nghi p giúp đ nh h ng rõ v c c u c a tài s n ng n h n, đ m b o
cho ho t đ ng c a doanh nghi p di n ra đúng h n N u xác đ nh thi u, ngay l p t c
doanh nghi p s g p khó kh n cho chi tr , thanh toán ho c thi u hàng hóa đ cung c p cho đ i tác, N u r i vào tình tr ng quá c p bách, doanh nghi p có th ph i đi vay
m n, làm t ng chi phí s d ng tài s n ng n h n Tr ng h p x u h n, doanh nghi p không đi vay m n đ c s tr c ti p t o nh h ng tiêu c c đ n l i nhu n c a doanh
nghi p Ng c l i, n u xác đ nh d th a, doanh nghi p s ph i phát sinh các kho n
nh chi phí c h i do d tr ti n m t, chi phí qu n lý kho đ n đ n hi u su t s d ng tài
s n th p Chính vì v y, xác đ nh đ c đúng nhu c u tài s n cho doanh nghi p là h t
s c quan trong đ đ m b o chu trình ho t đ ng c a doanh nghi p
Chi phí là y u t quan tr ng nh h ng đ n hi u qu s d ng tài s n Nhà qu n lý
c n cân nh c các quy t đ nh v chi phí đ đ m b o ho t đ ng kinh doanh c a doanh
nghi p mình N u chi phí b đ y lên quá cao s khi n cho giá thành c a hàng hóa, d ch
v t ng theo, t t y u d n theo s c mua gi m, doanh thu b gi m theo Chính vì v y,
doanh nghi p c n tìm ki m các gi i pháp làm gi m thi u chi phí, h th p giá thành s n
ph m c a doanh nghi p đ t ng kh n ng c nh tranh trên th tr ng
Ngoài các nhân t trên, hi u qu s d ng tài s n ng n h n còn ch u nh h ng c a
m t s nhân t khác nh : l tích l y, vi c trích l p d phòng… các nhân t nay tác
đ ng đ n l i nhu n do đó c ng nh h ng đ n hi u qu s d ng tài s n ng n h n c a
doanh nghi p
Trang 2323
K T LU NăCH NGă1ă
Ch ng 1 c a khóa lu n đư đi sâu vào tìm hi u nh ng khái ni m c b n v TSNH
và hi u qu s d ng TSNH trong doanh nghi p, t đó giúp ng i đ c có đ c cái nhìn
t ng quan nh t v n i dung c a bài khóa lu n s trình bày N i dung ch ng 1 s làm
ti n đ đ tìm hi u, đánh giá hi u qu s d ng TSNH t i Công ty TNHH s n xu t xây
l p Thái H ng
Trang 24- V n đi u l c a công ty: 3.000.000.000 VN
- L nh v c kinh doanh: xây d ng, s n xu t kinh doanh v t li u xây d ng
Công ty TNHH s n xu t xây l p Thái H ng đ c thành l p t ngày 29 tháng 9
n m 2010 t i Huy n V n Giang, t nh H ng Yên
Vì ho t đ ng trong m t th i gian ch a lâu nên l c l ng lao đ ng c a Công ty
TNHH s n xu t xây l p Thái H ng không quá l n Công ty có t ng c ng 60 cán b công nhân viên (trong đó trình đ i h c là 25 ng i) Tuy nhiên, đây là đ i ng nhân viên có trình đ , kinh nghi m ch đ o qu n lý, đ i ng công nhân lành ngh và
k thu t cao, k t h p v i s n ng đ ng, ham h c h i, ti p thu t t khoa h c công ngh
Vì v y, l c l ng lao đ ng c a Công ty đư và đang không ng ng đ c nâng cao v
ch t l ng, đ m b o theo tiêu chu n hóa c a ngành, t o d ng m t Công ty uy tín và có
ch t l ng ph c v cao
T nh ng ngày đ u ho t đ ng kinh doanh, Công ty TNHH s n xu t xây l p Thái
H ng đư tham gia trong l nh v c xây d ng v i nhi m v chính là s n xu t và kinh doanh các qu ng kim lo i và xây d ng nhà các lo i… Ra đ i trong th i kì n n kinh
t có nhi u bi n đ ng, th i kì đ u, Công ty TNHH s n xu t xây l p Thái H ng đư ph i
đ i m t v i không ít khó kh n v nhân l c và c s v t ch t Tr i qua 4 n m xây d ng
và tr ng thành (2010-2014), Công ty đư d n ho t đ ng có hi u qu h n và ngày càng phát tri n, doanh thu và l i nhu n c a Công ty ngày càng t ng
đ t đ c nh ng k t qu trên là do ngày t nh ng ngày đ u thành l p và trong
su t quá trình ho t đ ng, Công ty đư xác đ nh đúng m c tiêu chi n l c, đ a ra gi i pháp h p lí, k p th i k t h p v i s ch đ o qu n lý, đ ng l i qu n lý đúng đ n c a Ban Giám c, c ng nh s n l c ph n đ u c a t p th cán b công nhân viên, s h
tr c a các c quan thông tin đ i chúng…
Trang 2525
2.1.2 C c u t ch c - nhân s
th c hi n t t nhi m v s n xu t kinh doanh, b t k công ty nào đ u có b máy
t ch c qu n lý v i ch c n ng nhi m v c th đ đi u hành các ho t đ ng s n xu t
kinh doanh c a công ty mình T i Công ty TNHH s n xu t xây l p Thái H ng, b máy
t ch c qu n lý đ c hình thành theo mô hình tr c tuy n ch c n ng Theo c c u này
ch c v cao nh t là Giám đ c Công ty cho đ n các phòng ban và nhân viên trong Công ty V i mô hình này, Công ty phát huy đ c n ng l c c a phòng ban b ph n,
t o đi u ki n cho h th c hi n ch c n ng chuyên sâu c a mình, cùng gánh vác trách
Giámăđ c: Là ng i đ i di n pháp lý c a Công ty là ng i đi u hành ho t đ ng
hàng ngày c a Công ty và là ng i ch u trách nhi m v k t qu s n xu t kinh doanh và làm tròn ngh a v v i Nhà N c
Phóăgiámăđ c: Ph trách quá trình tiêu th kinh doanh, th c hi n nhi m v theo
dõi đi u hành ho t đ ng kinh doanh hàng ngày đ m b o k t qu kinh doanh c a Công
ty Là ng i giúp giám đ c đi u hành m t s l nh v c c a Công ty theo s phân công
c a giám đ c Công ty, ch u trách nhi m tr c giám đ c, tr c pháp lu t v nh ng công vi c đ c giao Phó giám đ c c a Công ty giám đ c b nhi m, mi n nhi m, khen
th ng và k lu t
Giám c
Phó Giám c
Phòng Hành Chính
T ng
H p
Phòng Tài Chính -
Trang 26PhòngăhƠnhăchínhăt ng h p: T ch c qu n lý nhân s , l p k ho ch ti n l ng,
ti n th ng, và th c hi n quy t toán hàng n m, gi i quy t ch đ chính sách cho ng i lao đ ng, tuy n d ng, đào t o, nâng b c cho ng i lao đ ng, t ch c các ho t đ ng, thi đua khen th ng, k lu t và công tác Qu n lý và h ng d n các phòng ban c quan Công ty v công tác v n th , l u tr ; t ch c th c hi n công tác hành chính, v n th ,
l u tr c a c quan Công ty theo quy đ nh c a pháp lu t Ki m tra th th c và th t c hành chính trong vi c ban hành các v n b n c a Công ty T ch c và ph c v các cu c
h p, làm vi c, ti p khách c a lưnh đ o Công ty; thông báo ý ki n k t lu n t i các h i
ngh , cu c h p giao ban, làm vi c c a giám đ c; ph i h p v i các phòng, chu n b các bài vi t, tr l i, ph ng v n cho lưnh đ o Công ty Tham m u cho lưnh đ o v công tác
t ch c nhân s c a Công ty T ch c, ki m tra, đôn đ c th c hi n công tác b o v tài
s n c a công ty qu n lý, l p và th c hi n các ph ng án b o v các m c tiêu quan
tr ng, các công trình tr ng đi m trong toàn b khu v c Công ty qu n lý i v i khách
đ n giao d ch, làm vi c ho c tham quan giao l u, nhân viên b o V có trách nhi m
h ng d n và th c hi n đ y đ các quy đ nh đư ban hành, nghiêm c m không cho
ng i không có nhi m v vào khu v c làm vi c c a Công ty Ph i h p v i các c quan chính quy n t i đ a ph ng đ th c hi n vi c qu n lý nhân, h kh u trong Công ty theo quy đ nh hi n hành c a Nhà n c và ho t đ ng khác t i đ a ph ng Th c hi n các nhi m v khác do phó giám đ c Công ty giao
Phòngă kinhă doanh: Ch c n ng nhi m v chính c a phòng kinh doanh: Tham
m u, giúp vi c cho giám đ c trong vi c qu n lý, đi u hành công vi c th c hi n các
l nh v c k ho ch, kinh doanh, ti p th , qu ng cáo vào l nh v c công ngh thông tin Xây d ng chi n l c kinh doanh dài h n, trung h n, ng n h n, k ho ch ho t đ ng s n
xu t, kinh doanh, d ch v ; xây d ng và tri n khai k ho ch chi n l c ti p th , qu ng cáo c a Công ty Qu n lý vi c theo dõi các h p đ ng kinh t T ng h p, phân tích, l p báo cáo v tình hình kinh doanh tháng, quý, 6 tháng, c n m theo yêu c u c a Ban lưnh đ o công ty và các nhi m v khác do Giám c giao
PhòngătƠiăchínhă- k toán: Phòng tài chính k toán là phòng tham m u, giúp vi c
cho giám đ c trong vi c t ch c công tác k toán, b máy k toán đ m b o đúng các quy đ nh c a pháp lu t v công tác k toán Th c hi n công tác t ng h p báo cáo qu n
tr n i b , các báo cáo ra bên ngoài cho các c quan Nhà n c có th m quy n theo
ch c n ng, nhi m v đ c giao Ch u trách nhi m tr c pháp lu t, giám đ c v các
ho t đ ng đó theo quy đ nh c a pháp lu t và ch c n ng, nhi m v , th m quy n đ c
giao
Phòngăv tăt : Liên k t v i các nhà cung c p đ mua s m thi t b thay th ph
tùng máy móc, đ ng th i l p k ho ch mua s m công c , nguyên v t li u Th c hi n
quy t toán v t t tiêu hao; l p báo cáo tình hình th c hi n đ nh m c tiêu hao nguyên
Trang 2727
v t li u trong kì, trong n m T đó cân đ i nhu c u nh p v t t c ng nh lên d toán
nhu c u tiêu dùng v t t trong kì, trong quý Duy t và d trù ngân sách s d ng nguyên li u cung c p đúng và đ nguyên li u cho vi c ho t đ ng c a Công ty
2.2.ă ă Tìnhăhìnhăs n xu t kinh doanh t iăCôngătyăTNHHăs n xu tăxơyăl păTháiăH ng
2.2.1 Tình hình tài s n - ngu n v n c a Công ty TNHH s n xu t xây l p Thái H ng
TìnhăhìnhătƠiăs n t iăcôngăty
B ng 2 1 ăTìnhăhìnhătƠiăs n c aăCôngătyăTNHHăs n xu tăxơyăl păTháiăH ng
VT: tri u đ ng
(Ngu n: BCTC Công ty TNHH s n xu t xây l p Thái H ng giai đo n 2012- 2014)
Trong giai đo n 2012– 2014, t i Công ty TNHH s n xu t xây l p Thái H ng đư
có s thay đ i khá l n v T ng tài s n c ng nh c a c c u tài s n c a Công ty D a vào báo cáo tài chính c a Công ty ta l p ra B ng 2.1 th hi n c c u tài s n c ng nh
xu h ng phát tri n c a Công ty trong giai đo n 2012-2014
D a vào B ng 2.1, ta có Bi u đ 2.1 C c u tài s n c a Công ty nh sau:
T l (%)
Trang 28Bi uăđ 2 1.ăC ăc uătƠiăs n c aăCôngătyăgiaiăđo n 2012 - 2014
ng n h n
Bi u đ 2.1 v c c u tài s n qua các n m cho ta th y tài s n ng n h n c a Công ty TNHH s n xu t xây l p Thái H ng chi m t tr ng ph n l n trong t ng tài s n
c a doanh nghi p
Quy mô t ng tài s n c a Công ty có s thay đ i qua 3 n m N m 2012 t ng tài
s n c a Công ty đ t 4.192.826.428 đ ng, sang n m 2013 t ng tài s n t ng lên đ t con
s 5.367.809.430 đ ng t ng 1.174.983.002 đ ng t ng ng 28,02 % so v i n m 2012 Quy mô t ng tài s n c a Công ty ti p t c t ng 2.347.088.192 lên t i m c m c
7.714.897.622 đ ng vào n m 2014 t ng 43,72 % so v i n m 2013 S t ng gi m c a quy mô tài s n này là ch y u đ n t tài s n ng n h n Quy mô tài s n ng n h n có s thay đ i qua 3 n m, n m 2012 là 3.150.386.235 đ ng, n m 2013 t ng 734.483.373
s n ng n h n t p trung ch y u vào các kho n ph i thu ng n h n và hàng t n kho Do đ c thù ngành xây d ng là thi công các công trình trong th i gian dài d n đ n th i gian thanh toán ch m, làm kho n m c ph i thu khách hàng chi m t tr ng l n M t khác,
kho n m c hàng t n kho chi m t tr ng l n là do có m t s công trình đang xây d ng
d dang, ch a hoàn thành th y rõ đ c tài s n ng n h n t ng lên qua các n m, ta
s xét các kho n m c trong tài s n ng n h n trong t ng n m c th nh sau:
Kho n m c ti n trong giai đo n 2012 – 2014 c a công ty chi m t trong c th
nh sau: N m 2012 là 14,78%, t c là đ t 465.493.325 đ ng, n m 2013 t ng
262.431.890 tri u đ ng t ng ng t ng 56,38% so v i n m 2012, chi m t tr ng
Trang 2929
18,74% Trong n m 2013 kho n m c ti n t ng so v i n m 2012, nguyên nhân là do Công ty đư thu đ c các kho n ph i thu khách hàng t n m tr c, n m 2013 Công ty tiêu th đ c nhi u hàng khách hàng đư thanh toán b ng m t i u này giúp công ty
thu n l i h n trong vi c thanh toán cho các giao d ch v a và nh , tuy nhiên nó c ng có
h n ch không sinh lưi mà còn m t nhi u chi phí cho vi c gi ti n Vì v y công ty c n xem xét s d t n qu h p lý là ph i v a đ m b o kh n ng thanh toán, v a đ m b o
kh n ng sinh l i
N m 2014 kho n m c ti n gi m 48,68% t ng ng 35.434.556 tri u đ ng so v i
n m 2013, do l ng ti n Công ty d tr dùng đ chi tr các nhu c u c n thi t t i doanh
nghi p gi m, vi c gi m l ng ti n d tr c ng giúp công ty tránh r i ro v l m phát
Các kho n ph i thu chi m m t t tr ng khá cao trong c c u TSNH c a Công ty
N m 2012, kho n m c này đ t 1.027.412.245 tri u đ ng, chi m t tr ng 32,61% Sang n m
2013, kho n m c này gi m xu ng m c 952.261.214 đ ng, gi m 75.151.031 đ ng t ng
ng 7,31% so v i n m 2012, chi m t tr ng là 24,51% nguyên nhân là do kho n m c hàng
t n kho và ti n trong c c u TSNH t ng cao N m 2014 các kho n ph i thu ti p t c t ng lên
t i con s 2.503.431.646 đ ng, chi m t tr ng 44,37% Các kho n ph i thu t ng cao đ ng ngh a v i vi c doanh nghi p b chi m d ng v n nhi u, do v y s d n đ n tình tr ng thi u
v n và làm m t đi nhi u c h i kinh doanh khác Qua 3 n m Công ty v n ti p t c áp d ng chính sách cho khách hàng thanh toán ch m M c dù chính sách này có th khi n Công ty
m t thêm chi phí lưi vay nh ng Công ty v n th c hi n chính sách tr tr c m t ph n chi phí mua hàng cho nhà cung c p nh m t ng uy tín đ i v i nhà cung c p và t o đi u ki n đ có
th l y đ c hành hóa nhanh h n
Hàng t n kho chi m m t t tr ng l n trong c c u TSNH Kho n m c này
trong ba n m 2012-2014 l n l t là: 52,61% 56,75% và 49,01% N m 2012, giá tr hàng t n kho là 1.657.480.665 tri u đ ng, n m 2013 t ng lên t i 2.204.683.179 đ ng
và sang n m 2014 ti p t c t ng đ t 2.765.437.657 đ ng Hàng t n kho bao g m nguyên v t li u, thành ph m, hàng hóa, công c , d ng c và chi phí xây d ng d dang
T tr ng này cao là đi u bình th ng đ i v i m t doanh nghi p ho t đ ng trong l nh
v c xây d ng Do công tác thi công di n ra trong th i gian dài nên đòi h i Công ty
ph i d tr nguyên v t li u, công c , d ng c …và th ng đ c d tr d i d ng hàng
t n kho
Ng c l i v i tài s n ng n h n, tài s n dài h n trong n m 2013 có t tr ng t ng lên, t ng t 24,86% lên 27,62 % t c là t 1.042.440.193 đ ng t ng lên 1.482.939.822
đ ng N m 2014 t tr ng tài s n dài h n t ng ít lên m c 2.072.448.671 đ ng, chi m t
tr ng 26,86% trong t ng tài s n Bên c nh vi c chi tr cho các kho n chi phí tr tr c dài h n trong c c u tài s n dài h n, tài s n c đ nh luôn chi m t tr ng l n nh t và t
tr ng này có xu h ng t ng lên Các tài s n c đ nh có th i gian kh u hao trung bình
Trang 30cao, máy móc thi t b t 3 - 5 n m, ph ng ti n v n t i và nhà x ng trên 5-10 n m, nên trong giai đo n 2012 - 2014 tài s n c đ nh đang trích kh u hao nên giá tr b gi m
d n Tuy nhiên vào n m 2013-2014, công ty đ u t trang b thêm h th ng máy móc
thi t b đ ph c v cho ho t đ ng s n xu t kinh doanh nên tài s n c đ nh h u hình
t ng lên đáng k , n m 2013 t ng 37,42 % so v i n m 2012, n m 2014 t ng 530.119.189 đ ng t ng ng t ng 39,24 % so v i n m 2013
(Ngu n: BCTC t i Công ty TNHH SXXL Thái H ng giai đo n 2012-2014)
D a vào b ng 2.2 ta bi u đ c c u v ngu n v n c a công ty giai đo n
2012-2014 nh sau:
Trang 31l n ngu n v n làm cho kho n m c n ph i tr t ng lên và n m 2014 ti p t c t ng cao
t ng lên t i m c 1.119.747.447 đ ng t ng 96,41 % so v i n m 2013 t ng ng t ng
549.653.347 đ ng Nguyên nhân là do trong n m 2014 có thêm d án đang và chu n
b thi công nên Công ty c n huy đ ng m t l ng l n ngu n v n làm cho kho n m c
n ph i tr t ng cao
- Trong ba n m 2012 - 2014 n ph i tr chi m t tr ng th p h n so v i ngu n
v n CSH v i giá tr l n l t là 10,75%, 10,62% và 14,51% N ph i tr chi m t tr ng
th p trong c c u t ng ngu n v n cho th y Công ty đư qu n lý t t các kho n n Công
ty s d ng ngu n v n CSH nhi u h n v n vay giúp đ m b o kh n ng thanh toán h n
ch các r i ro Tuy nhiên, khi Công ty s d ng ít v n vay thì chi phí huy đ ng v n cao
h n và do các kho n ph i thu khách hàng m c cao nên s t n thêm 1 kho n giành cho chi phí qu n lý
Kho n m c ph i tr ng i bán chi m t tr ng 10,38% t ng đ ng m c
435.116.397 đ ng n m 2012 N m 2013, t tr ng kho n m c này gi m nh xu ng
9,10% do kho n m c thu t ng cao h n so v i m c t ng c a m c ph i tr ng i bán
Vì v y, trong n m 2013, kho n m c ph i tr ng i bán c a Công ty v n t ng lên 12,30
% t ng ng t ng 53.516.875 đ ng v n chi m d ng t nhà cung c p lên 488.633.272
tri u đ ng, chi m t tr ng trong c c u NVNH là 85,71% Nh v y v i kho n v n
chi m d ng trong ch m thanh toán, không ch u áp l c tr lưi vay, Công ty có th tranh
Trang 32th m t s c h i đ u t ho c chi tr cho các ho t đ ng mua s m làm gi m b t gánh
n ng lên tài chính Công ty N m 2014, Công ty đ t 1.042.160.841 đ ng, t ng
553.527.569 đ ng t ng ng 113,28 % do trong n m Công ty ch a thanh toán cho m t
s công ty cung c p
Các kho n m c khác nh ng i mua tr ti n tr c, thu và các kho n ph i n p
nhà n c, ph i tr ng i lao đ ng, qu khen th ng và phúc l i…chi m kho ng h n 5% đ n g n 20% ngu n v n ng n h n c a Công ty và nh h ng không đáng k nh
kho n m c trên
- V n ch s h u trong 3 n m đ u t ng, n m 2013 v n CSH t ng 1.056.034.140
đ ng t ng ng 28,22% so v i n m 2012 N m 2014, v n CSH ti p t c t ng lên m c
6.595.150.175 đ ng t ng ng t ng 37,46% so v i n m 2013 Qua 3 n m 2012-2014,
v n CSH đ u t ng nguyên nhân là do công ty kinh doanh có hi u qu , l i nhu n sau
thu luôn m c d ng và t ng qua các n m làm cho l ng ngu n v n c a Công ty
đ c c ng c và t ng thêm
V n đ u t c a ch s h u đ c gi nguyên trong n m c ba n m t 2012 đ n
2014 Có th th y vi c t ng v n đ u t c a CSH là c p thi t, giúp Công ty t ng s đ c
l p v tài chính, ph n nào đ m b o kh n ng phát tri n c a Công ty
L i nhu n sau thu ch a phân ph i: Ch tiêu này t ng đ u qua các n m C
th , n m 2013 t ng 1.056.034.140 đ ng, t ng đ ng t ng 68,50 % so v i n m 2012,
n m 2014 t ng 1.797.434.845 đ ng, t ng đ ng 69,19 % so v i n m 2013 i u này
cho th y ho t đ ng kinh doanh c a Công ty t ng đ i t t
Sau khi phân tích v c c u ngu n v n ng n h n c a Công ty TNHH s n xu t xây l p Thái H ng, ta nh n th y ngu n v n ng n h n có s t ng gi m qua 3 n m do
m t m t là Công ty c n gi m ho c b sung thêm v n l u đ ng sao cho phù h p v i
nhu c u c a t ng n m, m t khác là do s thay đ i v chính sách trong vi c phân b
ngu n v n c a Công ty đ phù h p v i tình hình kinh t có nhi u bi n đ ng nh hi n
qua:
Trang 3333
B ng 2 4 B ngăbáoăcáoăk t qu ho tăđ ng s n xu t kinh doanh
VT: tri u đ ng
(Ngu n: BCTC công ty TNHH SXXL Thái H ng giai đo n 2012-2014)
Qua b ng báo cáo k t qu ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a Công ty trong ba
n m 2012 và n m 2014, ta th y nhìn chung tình hình kinh doanh n m 2012 -2014 đư
có nh ng chi u h ng phát tri n h n C th nh sau:
V doanh thu :
Doanh thu thu n:
N m 2013 t ng 2.334.876.365 đ ng so v i n m 2012, t ng ng t ng 45,20 %
M c t ng doanh thu thu n có đ c là do Công ty đang ti n hành m r ng th tr ng
tiêu th các s n ph m trong ngành xây d ng trong n m 2013 nên chính sách bán hàng
đ c n i l ng đ thu hút thêm nhi u khách hàng m i, nên doanh s bán hàng t ng v i
t c đ đó
Sang n m 2014 ti p t c t ng 1.265.123.635 đ ng t ng ng v i 16,87% Tuy th
tr ng khách hàng đư n đ nh h n nh ng do ph i c nh tranh v i các công ty khác nên
doanh s bán ra v n t ng nh ng ít h n so v i n m 2013 i u này đ c gi i thích v i
n l c nâng cao ch t l ng d án, uy tín Công ty ngày t ng cùng v i nhu c u xây d ng
nhà , đ ng, tr ng, c ng nh các công trình nhà n c khác ngày càng cao và đa
L i nhu n sau thu 898,384 1.056,034 1.797,435 157,650 17,55 741,401 70,21