Nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh tại công ty kinh doanh than tây bắc

1

CH NGă1 C ăS LÝ LU N V HI U QU S N XU T KINH DOANH

C A DOANH NGHI P Khái ni m, phân lo i doanh nghi p, các ho tăđ ngăc ăb n c a doanh nghi p 1.1.

Khái ni m doanh nghi p:

Doanh nghi p hay đúng ra là doanh th ng là m t t ch c kinh t , có tên riêng,

có tài s n, có tr s giao d ch n đ nh, đ c đ ng kỦ kinh doanh theo quy đ nh c a pháp lu t nh m m c đích th c hi n các ho t đ ng kinh doanh

C ng theo Lu t doanh nghi p 2005 gi i thích, kinh doanh là vi c th c hi n liên

t c m t, m t s ho c t t c các công đo n c a quá trình đ u t , t s n xu t đ n tiêu th

s n ph m ho c cung ng d ch v trên th tr ng nh m m c đích sinh l i Nh v y doanh nghi p là t ch c kinh t v l i, m c dù th c t m t s t ch c doanh nghi p có các ho t đ ng không hoàn toàn nh m m c tiêu l i nhu n

Phân lo i doanh nghi p:

C n c vào Lu t Doanh nghi p 2005 thì hình th c pháp lý c a các lo i hình doanh nghi p Vi t Nam bao g m:

 Công ty trách nhi m h u h n (bao g m công ty trách nhi m h u h n hai thành viên tr lên và công ty trách nhi m h u h n m t thành viên) là doanh nghi p mà các thành viên trong công ty ch u trách nhi m v các kho n n và ngh a v tài s n khác c a công ty trong ph m vi s v n đi u l c a công ty

 Công ty c ph n là doanh nghi p mà v n đi u l c a công ty đ c chia thành nhi u ph n b ng nhau g i là c ph n Cá nhân hay t ch c s h u c ph n c a doanh nghi p đ c g i là c đông và ch u trách nhi m v các kho n n và các ngh a v tài

s n khác trong ph m vi s v n đã góp vào doanh nghi p

 Công ty h p danh là doanh nghi p trong đó có ít nh t hai thành viên là ch

s h u c a công ty, cùng kinh doanh d i m t cái tên chung (g i là thành viên h p danh) Thành viên h p doanh ph i là cá nhân và ch u trách nhi m b ng toàn b tài s n

c a mình v các ngh a v c a công ty Ngoài ra trong công ty h p danh còn có các thành viên góp v n

 Doanh nghi p t nhân là doanh nghi p do m t cá nhân làm ch và t ch u trách nhi m b ng toàn b tài s n c a mình v m i ho t đ ng c a doanh nghi p M i cá nhân ch đ c quy n thành l p m t doanh nghi p t nhân

Các doanh nghi p có v n đ u t n c ngoài đ c thành l p theo Lu t đ u t

n c ngoài 1996 ch a đ ng kí l i hay chuy n đ i theo quy đ nh

Các ho t đ ng c b n c a doanh nghi p:

Doanh nghi p nhà n c là t ch c kinh t do Nhà n c s h u toàn b v n

đi u l ho c có c ph n, v n góp chi ph i đ c t ch c d i hình th c công ti Nhà

n c, công ty c ph n, công ty trách nhi m h u h n

Doanh nghiêp nhà n c là doanh nghi p m t ch trong tr ng h p nhà n c s

h u toàn b v n đi u l (t c s h u 100%) Doanh nghi p nhà n c nhi u ch s

h u trong tr ng h p có c ph n, v n góp chi ph i có t l trên 50% và d i 100%

Nh v y doanh nghi p nhà n c có các đ c đi m:

Ch đ u t : là Nhà n c ho c Nhà n c cùng v i các t ch c, cá nhân khác

 S h u v n: Nhà n c s h u toàn b v n đi u l (100%) ho c s h u ph n

v n góp chi ph i (trên 50% nh ng d i 100% v n đi u l )

 Hình th c t n t i: doanh nghi p nhà n c có nhi u hình th c t n t i N u doanh nghi p nhà n c do nhà n c s h u 100% v n đi u l thì có các lo i hình doanh nghi p nh : công ty nhà n c, công ty c ph n nhà n c, công ty trách nhi m

h u h n nhà n c m t thành viên, công ty trách nhi m h u h n nhà n c N u doanh nghi p do nhà n c s h u trên 50% v n đi u l thì có th t n t i d i các lo i hình doanh nghi p sau: công ty c ph n, công ty trách nhi m h u h n

 Trách nhi m tài s n: doanh nghi p nhà n c ch u trách nhi m trong ph m vi tài s n c a doanh nghi p Nhà n c ch u trách nhi m h u h n trong ph m vi tài s n góp v n vào doanh nghi p

 T cách pháp lỦ: doanh nghi p nhà n c có t cách pháp nhân

 Lu t áp d ng: các công ty nhà n c đã th c hi n chuy n đ i thành công ty

c ph n, công ty trách nhi m h u h n s t ch c và ho t đ ng theo lu t doanh nghi p Các lo i doanh nghi p nhà n c khác t ch c và ho t đ ng theo lu t doanh nghi p

Hi u qu s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p

1.2.

Khái ni m hi u qu s n xu t kinh doanh

1.2.1.

1.2.1.1 Khái Ni m

i v i t t c các doanh nghi p, các đ n v s n xu t kinh doanh ho t đ ng trong n n kinh t , v i các c ch qu n lý khác nhau thì có các nhi m v m c tiêu ho t

đ ng khác nhau Ngay trong m i giai đo n phát tri n c a doanh nghi p c ng có các

m c tiêu khác nhau Nh ng có th nói r ng trong c ch th tr ng n c ta hi n nay,

m i doanh nghi p ho t đ ng s n xu t kinh doanh đ u có m c tiêu bao trùm lâu dài là

t i đa hóa l i nhu n đ t đ c m c tiêu này m i doanh nghi p ph i xây d ng cho mình m t chi n l c kinh doanh và phát tri n doanh nghi p thích ng v i các bi n

đ ng c a th tr ng, ph i th c hi n vi c xây d ng các k ho ch kinh doanh, các

ph ng án kinh doanh, ph i k ho ch hóa các ho t đ ng c a doanh nghi p và đ ng

th i ph i t ch c th c hi n chúng m t cách có hi u qu

Trong quá trình t ch c xây d ng các ho t đ ng qu n tr trên, doanh nghi p

ph i luôn ki m tra, đánh giá tính hi u qu c a chúng Mu n ki m tra đánh giá các ho t

đ ng s n xu t kinh doanh chung c a toàn doanh nghi p c ng nh t ng l nh v c, t ng

b ph n bên trong doanh nghi p thì doanh nghi p không th không th c hi n vi c tính

3

hi u qu kinh t c a các ho t đ ng s n xu t kinh doanh đó V y thì hi u qu kinh t

c a các ho t đ ng s n xu t kinh doanh (hi u qu s n xu t kinh doanh) là gì? hi u

đ c ph m trù hi u qu kinh t c a ho t đ ng s n xu t kinh doanh thì tr c tiên ph i tìm hi u hi u qu kinh t nói chung là gì T tr c đ n nay có r t nhi u tác gi đ a ra các quan đi m khác nhau v hi u qu s n xu t:

 Theo P Samerelson và W Nordhaus: hi u qu s n xu t di n ra khi xã h i không th t ng s n l ng m t lo t hàng hóa mà không c t gi m m t lo t s n l ng hàng hóa khác M t n n kinh t có hi u qu n m trên gi i h n kh n ng s n xu t c a

nó Th c ch t quan đi m này đã đ c p đ n khía c nh phân b có hi u qu các ngu n

l c c a n n s n xu t xã h i Vi c phân b và s d ng các ngu n l c s n xu t trên

đ ng gi i h n kh n ng s n xu t s làm cho nên kinh t có hi u qu cao Có th nói

m c hi u q a đây mà tác gi đ a ra là cao nh t, lỦ t ng và không th có m c hi u

qu nào cao h n n a

 Có m t s tác gi l i cho r ng hi u qu kinh t đ c xác đ nh b i quan h t

l gi a s t ng lên c a hai đ i l ng k t qu và chi phí Các quan đi m này m i ch đ

c p đ n hi u qu c a ph n t ng lên ch không ph i c a toàn b ph n tham gia vào quy trình kinh t

 M t s quan đi m l i cho r ng hi u qu kinh t đ c xác đ nh b i t s gi a

k t qu đ t đ c và chi phí b ra đ có đ c k t qu đó i n hình cho quan đi m này là tác gi Manfred Kuhn, theo ông: tính hi u qu đ c xác đ nh b ng cách l y k t qu tính theo đ n v giá chia cho chi phí kinh doanh ây là quan đi m đ c nhi u nhà kinh t và

qu n tr kinh doanh áp d ng vào tính hi u qu kinh t c a các quá trình kinh t

 Hai tác gi Whohe và Doring l i đ a ra hai khái ni m v hi u qu kinh t ó

là hi u qu kinh t tính b ng đ n v hi n v t và hi u qu kinh t tính b ng đ n v giá

tr Theo hai ông thì hai khái ni m này hoàn toàn khác nhau: m i quan h t l gi a

s n l ng tính theo đ n v hi n v t (chi c, kg,…) và l ng các nhân t đ u vào (gi lao đ ng, đ n v thi t b , nguyên v t li u,…) đ c g i là tính hi u qu có tính ch t k thu t hay hi n v t M i quan h t lê gi a chi phí kinh doanh ph i ch ra trong đi u

ki n thu n l i nh t và chi phí kinh doanh th c t ph i chi ra đ c g i là tính hi u qu xét v m t giá tr xác đ nh tính hi u qu v m t giá tr ng i ta còn hình thành t

l gi a s n l ng tính b ng ti n và các nhân t đ u vào tính b ng ti n Khái ni m hi u

qu kinh t tính b ng đ n v hi n v t c a hai ông chính là n ng su t lao đ ng, máy móc thi t b và hi u su t tiêu hao v t t , còn hi u qu tính b ng giá tr là hi u qu c a

ho t đ ng qu n tr chi phí

 M t s khái ni m đ c nhi u nhà kinh t trong và ngoài n c quan tâm chú

ý và s d ng ph bi n đó là: hi u qu kinh t c a m t s hi n t ng (ho c m t quá trình) kinh t là m t ph m trù kinh t ph n ánh trình đ l i d ng các ngu n l c đ đ t

đ c m c tiêu đã xác đ nh ây là khái ni m t ng đ i đ y đ ph n ánh đ c tính

hi u qu kinh t c a ho t đ ng s n xu t kinh doanh

T các quan đi m v hi u qu kinh t thì có th đ a ra khái ni m v hi u qu kinh t c a các ho t đ ng s n xu t kinh doanh (hay hi u qu s n xu t kinh doanh) c a các doanh nghi p nh sau: hi u qu s n xu t kinh doanh là m t ch tiêu kinh t t ng

h p ph n ánh trình đ s d ng các ngu n v t l c, tài chính c a doanh nghi p đ đ t

hi u qu cao nh t

1.2.1.2 B n ch t hi u qu s n xu t kinh doanh

Hi u qu s n xu t kinh doanh là ph m trù ph n ánh m t ch t l ng c a các ho t

đ ng kinh doanh, ph n ánh trình đ l i d ng các ngu n l c s n xu t (lao đ ng, máy móc thi t b , nguyên v t li u, ti n v n) trong quá trình ti n hành các ho t đ ng s n

xu t kinh doanh c a doanh nghi p B n ch t hi u qu s n xu t kinh doanh là nâng cao

n ng su t lao đ ng xã h i và ti t ki m lao đ ng s n xu t ây là hai m t có m i quan

h m t thi t c a v n đ hi u qu kinh doanh Chính vi c khan hi m các ngu n l c và

s d ng c ng có tính c nh tranh nh m th a mãn nhu c u ngày càng t ng c a xã h i,

đ t ra yêu c u ph i khai thác, t n d ng tri t đ và ti t ki m các ngu n l c đ t đ c

m c tiêu kinh doanh, các doanh nghi p bu c ph i chú tr ng các đi u ki n n i t i, phát huy n ng l c, hi u qu c a các y u t s n xu t và ti t ki m m i chi phí

V m t đ nh l ng: Hi u qu kinh t c a vi c th c hi n nhi m v kinh t xã h i

bi u hi n trong m i t ng quan gi a k t qu thu đ c và chi phí b ra Xét v t ng

l ng thì hi u qu thu đ c khi k t qu kinh t đ t đ c l n h n chi phí, s chênh l ch này càng l n thì hi u qu ngày càng cao, s chênh l ch này nh thì hi u qu đ t đ c càng nh

V m t đ nh tính: Hi u qu kinh t thu đ c là m c đ ph n ánh s n l c c a

m i khâu, m i c p trong h th ng kinh t , ph n ánh trình đ n ng l c qu n lý kinh t

và gi i quy t nh ng yêu c u và m c tiêu chính tr , xã h i

Vì v y, yêu c u nâng cao hi u qu s n xu t kinh doanh là ph i đ t đ c k t qu

t i đa v i chi phí t i thi u, hay đ t k t qu t i đa v i chi phí nh t đ nh Chi phí đây

đ c hi u theo ngh a r ng là chi phí t o ra ngu n l c và chi phí s d ng ngu n l c,

đ ng th i ph i bao g m c chi phí c h i

1.2.1.3 ụ ngh a c a vi c nâng cao hi u qu s n xu t kinh doanh

Xu th toàn c u hóa đã làm cho s c nh tranh gi a các doanh nghi p ngày càng

tr nên gay g t và quy t li t h n Trong m t môi tr ng c nh tranh gay g t nh v y,

m i doanh nghi p đ u có m c tiêu xuyên su t đó chính là t i đa hóa l i nhu n ròng

Mu n t n t i và phát tri n đ c trong môi tr ng c nh tranh nh v y, doanh nghi p

ph i t o ra đ c l i th c nh tranh cho chính nh ng s n ph m, d ch v c a mình, đó là

s khác bi t hóa, ch t l ng, giá thành… t o ra đ c l i th c nh tranh v giá, b t

5

bu c các doanh nghi p ph i s d ng ngu n l c c a mình hi u qu h n so v i các doanh nghi p khác Ch nâng cao hi u qu s n xu t kinh doanh m i có th giúp cho doanh nghi p đ ng v ng đ c trong n n kinh t c ch th tr ng này

Trong khi các ngu n l c s n xu t ngày càng khan hi m, càng ngày nhu c u v các ngu n l c s n xu t vào s n xu t đ đáp ng nhu c u c a th tr ng ngày càng t ng cao Trong khi các ngu n l c này càng c n ki t thì nhu c u th tr ng ngày càng đa

d ng và t ng cao không ng ng i u này yêu c u các doanh nghi p ph i tr l i đúng các câu h i: S n xu t cái gì? S n xu t nh th nào? S n xu t cho ai? Vi c tr l i không đúng các câu h i trên s đ y các doanh nghi p b r i vào tình tr ng lãng phí ngu n l c

ho c không có ngu n l c đ s n xu t, d n đ n không có l i nhu n, t c là kinh doanh không hi u qu i u này s làm cho các doanh nghi p bi n m t trên th tr ng

Hi u qu s n xu t kinh doanh cao là m c tiêu hàng đ u c a các doanh nghi p

ây là ch tiêu t ng đ i ph n ánh trình đ s d ng các ngu n l c c a doanh nghi p

Hi u qu s n xu t kinh doanh càng cao ch ng t doanh nghi p s d ng r t t t các ngu n l c c a mình Vì v y, nâng cao hi u qu s n xu t kinh doanh là yêu c u khách quan đ doanh nghi p có th th c hi n đ c m c tiêu t i đa hóa l i nhu n ròng, t n t i

và phát tri n trong môi tr ng c nh tranh gay g t này

Ch tiêu đánh giá hi u qu s n xu t kinh doanh

1.2.2.

Các h s tài chính đ c coi là các bi u hi n đ c trung nh t v tình hình tài chính c a doanh nghi p trong m t th i kì nh t đ nh M i doanh nghi p khác nhau t i

m t th i đi m khác nhau s s d ng các h s tài chính khác nhau đ l t t m t cách

rõ nét và c th v th c tr ng tài chính c a doanh nghi p Do đó, vi c phân tích các h

s tài chính là m t n i dung quan tr ng trong quá trình phân tích tài chính doanh nghi p

1.2.2.1 H s kh n ng thanh toán

 H s kh n ng thanh toán hi n th i (h s kh n ng thanh toán n ng n h n) Công th c:

H s thanh toán hi n th i = Tài s n ng n h n

N ng n h n

H s này ph n ánh kh n ng chuy n đ i tài s n thành ti n đ trang tr i các kho n n ng n h n.Vì th , h s này c ng th hi n m c đ đ m b o thanh toán các kho n n ng n h n c a doanh nghi p

Thông th ng, khi h s này th p (nh h n 1) th hi n kh n ng tr n ng n

h n c a doanh nghi p là y u và c ng là d u hi u báo tr c nh ng khó kh n ti m n v

m t tài chính mà doanh nghi p có th g p ph i trong vi c thanh toán n H s này cao cho th y doanh nghi p có kh n ng cao trong vi c s n sàng thanh toán các kho n n

đ n h n Tuy nhiên không ph i h s này càng cao càng t t, vì đi u này s ph n ánh

l ng tài s n l u đ ng t n tr quá l n và b ph n tài s n này không v n đ ng, không sinh l i, ch ng t hi u qu s d ng tài s n c a doanh nghi p ch a cao

Tuy nhiên, h s này l n hay nh còn ph thu c vào đ c đi m ngành ngh kinh doanh c a doanh nghi p.Ch ng h n đ i v i doanh nghi p th ng m i, tài s n l u đ ng

th ng chi m t tr ng l n trong t ng tài s n nên h s này t ng đ i cao Do đó, khi đánh giá kh n ng thanh toán n ng n h n c n ph i d a vào h s đ c tr ng c a các doanh nghi p cùng ngành

 H s kh n ng thanh toán nhanh:

Công th c:

H s thanh toán nhanh = Tài s n ng n h n – hàng t n kho

N ng n h n

H s kh n ng thanh toán nhanh là m t ch tiêu đánh giá ch t ch h n kh

n ng thanh toán c a doanh nghi p đây, hàng t n kho b lo i tr ra, b i l trong tài

s n l u đ ng, hàng t n kho đ c coi là lo i tài s n có tính thanh kho n th p

H s này đ c xem nh là th c đo ph n ánh kh n ng thanh toán ngay c a các kho n n ng n h n c a doanh nghi p ây là ch tiêu đ c các ch n ng n h n r t quan tâm vì thông qua ch tiêu này, các ch n có th đánh giá đ c t i th i đi m phân tích, doanh nghi p có kh n ng thanh toán ngay các kho n n ng n h n hay không Tuy nhiên, trong m t s tr ng h p, ch tiêu này ch a ph n ánh m t cách chính xác

kh n ng thanh toán c a doanh nghi p, đ c bi t là các doanh nghi p có kho n ph i thu chi m t tr ng l n trong t ng tài s n l u đ ng

Do đó, đ đánh giá sát h n các kh n ng thanh toán c a doanh nghi p còn có án

th s d ng h s kh n ng thanh toán t c th i c a doanh nghi p

 H s kh n ng thanh toán t c th i

Công th c:

H s thanh toán t c th i = Ti n + T ng đ ng ti n

N ng n h n Trong đó, ti n bao g m: ti n m t, ti n g i, ti n đang chuy n kho n Các kho n

t ng đ ng ti n là kho n đ u t ng n h n v ch ng khoán, các kho n đ u t ng n

h n khác có th d dàng chuy n đ i thành ti n trong th i h n 3 tháng và không g p r i

ro l n

H s kh n ng thanh toán t c th i ph n ánh kh n ng thanh toán các kho n n

ng n h n b t k lúc nào, b i vì trong ngu n trang tr i các kho n n c a doanh nghi p

h t s c linh ho t

 H s thanh toán lãi vay

Lãi vay ph i tr là chi phí s d ng v n mà doanh nghi p có ngh a v ph i tr đúng h n cho ch n Ngu n đ tr lãi vay là l i nhu n tr c lãi vay và thu H s

7

thanh toán lãi vay ph n ánh m i quan h gi a l i nhu n tr c lãi vay và thu v i lãi vay ph i tr

Công th c:

H s thanh toán lãi vay = L i nhu n tr c lãi vay và thu

Lãi vay ph i tr trong k

Nh v y, h s thanh toán lãi vay ph n ánh s l i nhu n tr c lãi vay và thu mà doanh nghi p có th bù đ p đ c s ti n vay ph i tr trong k m c đ nào N u h

s này cao cho th y doanh nghi p kinh doanh hi u qu , m c sinh l i c a đ ng v n cao

đ đ đ m b o thanh toán lãi vay đúng h n và ng c l i

1.2.2.2 Hi u qu s d ng tài s n

a Hi u qu s d ng tài s n chung:

 T su t sinh l i c a tài s n: th hi n kh n ng t o ra l i nhu n sau thu c a tài s n mà doanh nghi p s d ng cho ho t đ ng kinh doanh, đ c xác đ nh b ng công

th c:

T su t sinh l i c a

tài s n (ROA) =

L i nhu n sau thu Tài s n bình quân

Ch tiêu này cho bi t trong k , doanh nghi p đ u t 1 đ ng tài s n thì thu đ c bao nhiêu đ ng l i nhu n sau thu Ch tiêu này càng cao ch ng t hi u qu s d ng tài s n c a doanh nghi p càng t t, góp ph n nâng cao kh n ng đ u t c a ch doanh nghi p

 S vòng quay tài s n:

S vòng quay tài s n = T ng doanh thu thu n

Tài s n bình quân

Ch tiêu này cho bi t trong m t k kinh doanh, tài s n quay đ c bao nhiêu vòng Ch tiêu này càng cao ch ng t các tài s n v n đ ng nhanh, góp ph n t ng doanh thu và là đi u ki n nâng cao l i nhu n cho doanh nghi p N u ch tiêu này th p, ngh a

là các tài s n v n đ ng ch m, có th hàng t n kho, s n ph m d dang nhi u, làm cho doanh thu doanh nghi p gi m Tuy nhiên, ch tiêu này ph thu c vào đ c đi m ngành ngh kinh doanh, đ c đi m c th c a t ng doanh nghi p

 Su t hao phí c a tài s n so v i doanh thu thu n

Kh n ng t o ra doanh thu thu n c a tài s n là m t ch tiêu kinh t c b n đ d

ki n v n đ u t khi doanh nghi p mu n m t m c doanh thu thu n nh d ki n, ch tiêu này th ng đ c xác đ nh:

Su t hao phí c a tài s n so

v i doanh thu thu n =

T i s n bình quân Doanh thu thu n bán hàng

Ch tiêu này cho bi t trong k , doanh nghi p thu đ c 1 đ ng doanh thu thu n thì c n bao nhiêu đ ng tài s n đ u t , ch tiêu này càng th p thì hi u qu s d ng tài

s n càng t t, góp ph n ti t ki m tài s n và nâng cao doanh thu thu n trong k c a doanh nghi p

 Su t hao phí c a tài s n so v i l i nhu n sau thu :

Ph n ánh kh n ng t o ra l i nhu n sau thu c a các tài s n mà doanh nghi p đang s d ng cho ho t đ ng kinh doanh, đ c xác đ nh:

Su t hao phí c a tài s n so

v i l i nhu n sau thu =

Tài s n bình quân

L i nhu n sau thu

Ch tiêu này cho bi t trong k doanh nghi p thu đ c 1 đ ng l i nhu n sau thu thì c n bao nhiêu đ ng tài s n Ch tiêu này càng th p ngh a là hi u qu s d ng các tài

s n càng cao, h p d n đ u t

b Hi u qu s d ng tài s n ng n h n

 T su t sinh l i c a tài s n ng n h n:

T su t sinh l i c a tài

s n ng n h n =

L i nhu n sau thu Tài s n ng n h n bình quân

Ch tiêu này cho bi t doanh nghi p đ u t 1 đ ng tài s n ng n h n thì t o ra bao nhiêu đ ng l i nhu n sau thu , ch tiêu này càng cao thì hi u qu s d ng tài s n ng n

h n càng t t, góp ph n nâng cao hi u qu kinh doanh cho doanh nghi p

Tài s n ng n h n bình quân đ c tính theo k phân tích, đ c xác đ nh nh sau: Tài s n ng n h n bình

TSNH đ u k + TSNH cu i k

2

 S vòng quay c a tài s n ng n h n:

S vòng quay c a tài s n

Doanh thu thu n Tài s n ng n h n bình quân

Ch tiêu này cho bi t trong k phân tích, các tài s n ng n h n quay đ c bao nhiêu vòng, ch tiêu này càng cao ch ng t hi u qu s d ng tài s n ng n h n càng t t

Ho c cho bi t 1 đ ng giá tr tài s n ng n h n đ u t trong k thì thu đ c bao nhiêu

đ ng doanh thu thu n Ch tiêu này th hi n s v n đ ng c a tài s n ng n h n trong k ,

ch tiêu này cao th hi n s v n đ ng c a tài s n ng n h n nhanh, đó là nhân t góp

ph n nâng cao l i nhu n

 Su t hao phí c a tài s n ng n h n so v i doanh thu:

Ch tiêu này cho bi t doanh nghi p mu n có 1 đ ng doanh thu thu n trong k thì c n bao nhiêu đ ng giá tr tài s n ng n h n ó là c n c đ đ u t tài s n ng n h n cho phù h p Ch tiêu này càng th p ch ng t hi u qu s d ng tài s n ng n h n c a doanh nghi p càng cao

Su t hao phí

c a tài s n ng n h n

so v i doanh thu

= Giá tr tài s n ng n h n bình quân trong k Doanh thu thu n trong k

9

 Su t hao phí c a tài s n ng n h n so v i l i nhu n sau thu :

Su t hao phí c a TSNH

so v i l i nhu n =

Tài s n ng n h n bình quân

L i nhu n sau thu

Ch tiêu này cho bi t đ có 1 đ ng l i nhu n sau thu thì c n bao nhiêu đ ng tài

s n ng n h n bình quân, ch tiêu này càng th p ch ng t hi u qu s d ng tài s n ng n

h n càng cao Ch tiêu này còn là c n c đ các doanh nghi p xây d ng d toán v nhu

c u tài s n ng n h n khi mu n có m c l i nhu n nh mong mu n

 T su t sinh l i c a tài s n ng n h n còn đ c xác đ nh qua công th c:

T su t sinh l i

c a TSNH =

S vòng quay c a

T su t sinh l i c a t ng doanh thu thu n

Nh v y, mu n ch tiêu t su t sinh l i c a tài s n ng n h n cao thì c n ph i có các bi n pháp nâng cao s vòng quay c a tài s n ng n h n và t su t sinh l i c a t ng doanh thu thu n

 S vòng quay c a hàng t n kho:

S vòng luân chuy n c a

hàng t n kho =

Giá v n hàng bán Hàng t n kho bình quân Trong đó:

Hàng t n kho bình quân = HTK đ u k + HTK cu i k

2

S vòng luân chuy n c a hàng t n kho cho bi t v n đ u t cho hàng t n kho quay đ c bao nhiêu vòng trong k , ch tiêu này càng cao ch ng t hàng t n kho v n

đ ng t t ó là m t nhân t góp ph n t ng doanh thu, l i nhu n cho doanh nghi p

Công th c xác đ nh:

Th i gian 1 vòng quay

c a hàng t n kho =

360

S vòng quay hàng t n kho

bi t đ c doanh nghi p mu n có 1 đ ng doanh thu thu n thì c n bao nhiêu

đ ng v n đ u t cho hàng t n kho, ta d a vào ch tiêu h s đ m nhi m hàng t n kho

đ c xác đ nh b ng công th c:

H s đ m nhi m

hàng t n kho =

Hàng t n kho bình quân

T ng doanh thu thu n

c Hi u qu s d ng tài s n dài h n

 T su t sinh l i c a tài s n dài h n:

T su t sinh l i

c a tài s n dài h n =

L i nhu n sau thu Tài s n dài h n bình quân

Ch tiêu này cho bi t c 1 đ ng giá tr tài s n dài h n bình quân s d ng trong

k t o ra bao nhiêu đ ng l i nhu n Ch tiêu này càng cao ch ng t hi u qu s d ng tài s n dài h n c a doanh nghi p càng t t, đó là nhân t h p d n các nhà đ u t

 S c s n su t c a tài s n dài h n:

S c s n xu t c a tài s n

Doanh thu thu n Giá tr tài s n dài h n bình quân

Ch tiêu này cho bi t trong k , các tài s n dài h n t o ra đ c bao nhiêu đ ng doanh thu thu n, ch tiêu này càng cao s càng góp ph n t ng l i nhu n cho doanh nghi p Bên c nh đó, ch tiêu này th hi n s c s n xu t c a tài s n dài h n, ch ng t tài s n dài h n ho t đ ng t t hay ch a t t, góp ph n nâng cao hi u qu ho t đ ng kinh doanh c a doanh nghi p

Trong đó:

Giá tr tài s n dài h n bình

quân trong k =

Giá tr TSDH đ u k + Giá tr TSDH cu i k

2

 Su t hao phí c a tài s n dài h n so v i doanh thu:

Su t hao phí c a tài s n

dài h n so v i doanh thu =

Giá tr TSDH bình quân trong k Doanh thu thu n

Su t hao phí c a tài s n dài h n so v i doanh thu cho bi t doanh nghi p mu n

có 1 đ ng doanh thu thu n trong k thì c n bao nhiêu đ ng giá tr tài s n dài h n ây

là c n c đ đ u t tài s n dài h n cho phù h p Ch tiêu này còn là c n c đ xác đ nh nhu c u v n dài h n c a doanh nghi p

 Su t hao phí c a tài s n dài h n so v i l i nhu n:

Công th c xác đ nh:

Su t hao phí c a tài s n

dài h n so v i l i nhu n =

Giá tr TSDH bình quân

L i nhu n sau thu

Ch tiêu này cho bi t doanh nghi p mu n có 1 đ ng l i nhu n sau thu thì c n bao nhiêu đ ng giá tr tài s n dài h n Ch tiêu này càng th p càng t t, và đó là c n c

đ đ u t tài s n dài h n cho phù h p ây c ng là c n c đ xác đ nh nhu c u v n dài

h n c a doanh nghi p khi mu n m c l i nhu n nh mong mu n

 T su t sinh l i c a tài s n c đ nh:

T su t sinh l i c a tài

L i nhu n sau thu Giá tr còn l i TSC bình quân

Ch tiêu này cho bi t c 1 đ ng giá tr TSC s d ng trong k thì t o ra bao nhiêu đ ng l i nhu n sau thu Ch tiêu này càng cao ch ng t hi u qu s d ng tài

s n c đ nh c a doanh nghiêp là t t, đó là nhân t h p d n các nhà đ u t