Hoàn thiện hệ thống thông tin kế toán về kinh phí đền bù giải tỏa tại ban giải tỏa dền bù số 2 đà nẵng

Có thể nói thông tin kế toán về kinh phí đền bù giải tỏa tại Ban Giải tỏa đền bù số 2 Đà Nẵng là quan tâm hàng đầu và là nhu cầu thông tin cần thiết đối với Lãnh đạo Ban cũng như đối với

ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG

NGUYỄN THỊ THU

HOÀN THIỆN THÔNG TIN KẾ TOÁN

VỀ KINH PHÍ ĐỀN BÙ GIẢI TỎA TẠI BAN GIẢI TỎA ĐỀN BÙ SỐ 2 ĐÀ NẴNG

Chuyên ngành: KẾ TOÁN

Mã ngành: 60.34.30

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN TRỊ KINH DOANH

Đà Nẵng - Năm 2015

ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG

Người hướng dẫn khoa học: TS ĐOÀN THỊ NGỌC TRAI

Phản biện 1: TS Đoàn Ngọc Phi Anh

Phản biện 2: TS Hồ Văn Nhàn

Luận văn đã được bảo vệ trước Hội đồng chấm Luận văn tốt nghiệp Thạc sĩ Quản trị kinh doanh họp tại Đại học Đà Nẵng vào ngày 24 tháng 04 năm 2015

Có thể tìm hiểu luận văn tại:

- Trung tâm Thông tin – Học liệu, Đại học Đà Nẵng;

- Thư viện Trường Đại học Kinh tế, Đại học Đà Nẵng

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Hoạt động giải tỏa đền bù cần phải sử dụng một lượng lớn nguồn vốn ngân sách nhà nước Hoạt động này lại thường đối mặt với rất nhiều những rủi ro có thể gây nên những thất thoát đáng kể đối với vốn ngân sách nhà nước nên đòi hỏi phải có những cách thức kiểm soát thật chặt chẽ Chính vì vậy, Lãnh đạo thành phố thường xuyên quan tâm đến công tác giải tỏa đền bù và yêu cầu các Ban Giải tỏa đền

bù nói chung và Ban Giải tỏa đền bù số 2 Đà Nẵng nói riêng phải thường xuyên báo cáo về tình hình triển khai dự án, về những vướng mắc cũng như về tình hình sử dụng kinh phí và nhu cầu kinh phí cần cấp phát để UBND thành phố có kế hoạch cân đối cấp phát vốn cho

dự án triển khai đúng tiến độ

Có thể nói thông tin kế toán về kinh phí đền bù giải tỏa tại Ban Giải tỏa đền bù số 2 Đà Nẵng là quan tâm hàng đầu và là nhu cầu thông tin cần thiết đối với Lãnh đạo Ban cũng như đối với các cơ quan quản lý nhà nước nhằm phục vụ cho việc kiểm soát việc sử dụng kinh phí đền bù giải tỏa và giúp Lãnh đạo Ban quản lý, điều hành tốt công việc

Thêm vào đó, trong thời gian gần đây, dư luận từ phía các hộ giải tỏa ngày càng thể hiện sự bức xúc, không hài lòng trong việc đăng

ký nhận lô đất tái định cư Các phương tiện thông tin đại chúng như báo chí, truyền hình… cũng liên tục đăng tải vấn đề các Ban quản lý

dự án, Ban GTĐB có hiện tượng cất giữ đất tái định cư, dẫn đến việc

nợ đất tái định cư thực tế đối với các hộ giải tỏa, từ đó làm tăng thêm kinh phí đền bù giải tỏa do gia tăng chi phí chi hỗ trợ tiền thuê nhà cho các hộ dân

Thực tế này đã đặt ra yêu cầu cấp thiết về tính minh bạch, rõ ràng đối với thông tin kế toán về kinh phí đền bù giải tỏa tại các Ban GTĐB nói chung cũng như tại Ban GTĐB số 2 nói riêng Nói đúng

hơn, việc nâng cao chất lượng thông tin kế toán về kinh phí đền bù giải tỏa tại Ban GTĐB số 2 là vấn đề cấp thiết cần quan tâm hoàn thiện hơn bao giờ hết

Tuy nhiên, chất lượng thông tin kế toán cung cấp phụ thuộc vào việc tổ chức thu thập thông tin ban đầu, việc hệ thống hóa thông tin thu thập được và việc tổ chức cung cấp thông tin thông qua hệ thống báo cáo kế toán Do đó, để có thể cung cấp thông tin kế toán một cách đầy đủ, chính xác, kịp thời và giúp cho các nhà quản lý có thể khai thác thông tin một cách triệt để đòi hỏi thông tin cần phải được tổ chức thành một hệ thống khoa học

Hiện nay, việc tổ chức thu thập thông tin, xử lý và cung cấp thông tin kế toán về kinh phí đền bù giải tỏa tại Ban Giải tỏa đền bù số

2 còn tồn tại một số hạn chế Chẳng hạn việc thu thập những cơ sở pháp lý để có thể minh chứng được tính hiện hữu, có thật, giá trị của tài sản bị giải tỏa vẫn chưa đảm bảo cung cấp được một bằng chứng rõ ràng về sự tồn tại của tài sản được đền bù nên ảnh hưởng đến chất lượng của chứng từ lập ban đầu cũng như ảnh hưởng đến độ tin cậy của thông tin cung cấp; hay việc lập chứng từ kế toán còn thiếu sự kiểm soát của một số đơn vị ban ngành liên quan thông qua thiếu chữ

ký thể hiện trên chứng từ do đó thông tin cung cấp chưa phục vụ tốt cho yêu cầu kiểm soát Một số bộ phận chuyên môn đôi khi triển khai công việc không đúng theo quy trình nên thông tin cung cấp có thể bị trùng lắp hoặc thiếu sót Ngoài ra, báo cáo kế toán được xử lý thủ công; biểu mẫu một số báo cáo trình bày chưa rõ ràng, không có tính tổng hợp, gây khó khăn cho người sử dụng thông tin… Như vậy, thông tin cung cấp cho quản lý chưa đạt yêu cầu

Xuất phát từ thực tiễn trên, tác giả đã chọn đề tài “Hoàn thiện

thông tin kế toán về kinh phí đền bù giải tỏa tại Ban Giải tỏa đền bù

số 2 Đà Nẵng” làm luận văn tốt nghiệp

2 Mục tiêu nghiên cứu của đề tài

- Hệ thống hóa những vấn đề lý luận về thông tin kế toán, tổ chức thông tin kế toán trong một đơn vị

- Đánh giá thực trạng tổ chức thông tin kế toán về kinh phí đền

bù giải tỏa tại Ban Giải tỏa đền bù số 2 Đà Nẵng Qua đó đề xuất một số giải pháp nhằm hoàn thiện tổ chức thông tin kế toán, từ đó nâng cao chất lượng thông tin phục vụ cho yêu cầu quản lý của đơn vị

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

- Đối tượng nghiên cứu: Luận văn nghiên cứu thông tin kế toán

về kinh phí đền bù giải tỏa tại Ban Giải tỏa đền bù số 2 Đà Nẵng

+ Về thời gian: sử dụng số liệu năm 2014 để minh họa

4 Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng phương pháp quan sát trực tiếp, phỏng vấn cán bộ công chức, nghiên cứu tài liệu để tìm hiểu thực trạng tổ chức thông tin kế toán tại đơn vị Sau đó tổng hợp kết quả nghiên cứu và phân tích các hạn chế, từ đó đề xuất các giải pháp hoàn thiện

tổ chức thông tin kế toán về kinh phí đền bù giải tỏa tại đơn vị để nâng cao chất lượng thông tin phục vụ cho yêu cầu quản lý

* Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài

Trên cơ sở lý luận về thông tin kế toán, tổ chức thông tin kế toán về kinh phí đền bù giải tỏa cũng như đánh giá thực trạng tổ chức thông tin kế toán về kinh phí đền bù giải tỏa tại Ban Giải tỏa đền bù số

2 Đà Nẵng, cho phép đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện tổ chức

thông tin kế toán về kinh phí đền bù giải tỏa tại đơn vị Qua đó giúp nâng cao chất lượng thông tin đáp ứng yêu cầu quản lý của đơn vị

5 Kết cấu của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, luận văn được chia làm 3 chương:

Chương 1: Những vấn đề lý luận cơ bản về thông tin kế toán

và tổ chức thông tin kế toán

Chương 2: Thực trạng tổ chức thông tin kế toán về kinh phí

đền bù giải tỏa tại Ban Giải tỏa đền bù số 2 Đà Nẵng

Chương 3: Một số giải pháp nhằm hoàn thiện tổ chức thông tin

kế toán về kinh phí đền bù giải tỏa tại Ban Giải tỏa đền bù số 2 Đà Nẵng nhằm nâng cao chất lượng thông tin đáp ứng yêu cầu của quản lý

6 Tổng quan tài liệu nghiên cứu

CHƯƠNG 1 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ THÔNG TIN

KẾ TOÁN VÀ TỔ CHỨC THÔNG TIN KẾ TOÁN

1.1 KHÁI QUÁT VỀ THÔNG TIN KẾ TOÁN

1.1.1 Khái niệm và vai trò của thông tin kế toán

a Khái niệm về thông tin kế toán

* Khái niệm về thông tin

Từ điển tiếng Việt định nghĩa: “Thông tin là truyền tin cho nhau để biết” Thông tin có thể được tiếp nhận qua việc thu thập và xử

lý dữ liệu … giúp tăng thêm sự nhận thức và hiểu biết của con người

về một sự kiện, một hiện tượng nào đó

Nói một cách khác: “Thông tin là những dữ kiện, con số, hình ảnh … đã được xử lý, mang ý nghĩa phù hợp với nhu cầu cụ thể của người sử dụng” [7, tr.14]

* Khái niệm về thông tin kế toán

Trước hết cần hiểu khái niệm Hệ thống thông tin kế toán bao

gồm nguồn nhân lực, các phương tiện, các phương pháp kế toán được

tổ chức khoa học nhằm tạo lập và cung cấp thông tin kế toán cho người sử dụng

Do đó, có thể hiểu: “Thông tin kế toán là những thông tin có

được do hệ thống thông tin kế toán xử lý và cung cấp đáp ứng theo nhu cầu của người sử dụng”

Thông tin kế toán có những tính chất sau:

 Là thông tin kế toán tài chính

 Là thông tin hiện thực, đã xảy ra

 Là thông tin có độ tin cậy vì mọi số liệu kế toán đều phải

có chứng từ hợp lý, hợp lệ

 Là thông tin có giá trị pháp lý

b Vai trò của thông tin kế toán

Hoạt động kinh doanh của bất kỳ một doanh nghiệp nào cũng đều có liên hệ đến nhiều đối tượng Mỗi đối tượng trên có những nhu cầu thông tin riêng cần quan tâm Do vậy, xem xét vai trò của thông tin kế toán cần xem xét theo từng nhóm đối tượng riêng biệt

Có thể thấy vai trò của thông tin kế toán thể hiện qua hai nhóm đối tượng chính là các nhà quản lý ở doanh nghiệp và các đối tượng khác bên ngoài doanh nghiệp Cụ thể:

1.1.2 Yêu cầu đối với thông tin kế toán

Để phát huy vai trò của mình, thông tin kế toán cung cấp phải đáp ứng những yêu cầu sau đây:

- Bảo đảm tính thống nhất về nội dung và phương pháp tính toán

- Phản ánh trung thực và khách quan thực tế hoạt động của đơn vị

- Phản ánh kịp thời các hoạt động kinh tế tài chính xảy ra

- Phản ánh đầy đủ, toàn diện về mọi hoạt động kinh tế, tài chính của đơn vị

- Phải rõ ràng, dễ hiểu, bảo đảm cho các đối tượng sử dụng

đều có thể nhận thức đúng đắn hoạt động và kết quả hoạt động của đơn vị, thực hiện việc kiểm tra, kiểm soát hoạt động của đơn vị

1.2 KHÁI QUÁT VỀ TỔ CHỨC THÔNG TIN KẾ TOÁN

1.2.1 Thu nhận thông tin ban đầu

Đây là giai đoạn đầu tiên của quy trình kế toán, thực hiện

chức năng thu thập các dữ liệu liên quan đến các nghiệp vụ kinh tế tài chính phát sinh trong doanh nghiệp Các nghiệp vụ kinh tế trong giai đoạn này được phân chia thành 2 nhóm: bên trong và bên ngoài Các nghiệp vụ kinh tế bên ngoài liên quan đến các giao dịch giữa doanh nghiệp với các chủ thể độc lập ngoài doanh nghiệp như: người mua, người bán, ngân hàng, nhà nước và các cá nhân, tổ chức khác

Để thực hiện công việc này, kế toán sử dụng phương pháp

chứng từ kế toán, đó là phương pháp “sao chụp” các nghiệp vụ kinh tế

tài chính hình thành ở đơn vị

*Việc lập chứng từ kế toán cần tuân thủ các nguyên tắc:

Việc lập chứng từ kế toán phải đảm bảo yêu cầu: trung thực, chính xác, kịp thời, đầy đủ và về nội dung phải đảm bảo tính hợp lệ, hợp pháp Cụ thể:

- Tất cả các nghiệp vụ kinh tế, tài chính phát sinh liên quan đến hoạt động của đơn vị kế toán đều phải lập chứng từ kế toán

- Chứng từ kế toán phải lập rõ ràng, đầy đủ, kịp thời, chính xác theo nội dung quy định trên mẫu

- Nội dung nghiệp vụ kinh tế, tài chính trên chứng từ kế toán không được viết tắt, không được tẩy xóa, sửa chữa

- Chứng từ kế toán phải lập đủ số liên quy định

- Người lập, người ký duyệt và những người khác ký tên trên chứng từ kế toán phải chịu trách nhiệm về nội dung của chứng từ kế toán

Như vậy, thu thập thông tin thông qua việc lập chứng từ là bước đầu tiên của quy trình kế toán Nó ảnh hưởng đầu tiên và trực tiếp đến chất lượng các khâu sau của công tác kế toán cũng như ảnh

hưởng đến chất lượng thông tin kế toán

1.2.2 Xử lý thông tin

Đây là khâu tiếp theo của khâu thu nhận thông tin Trên cơ sở các dữ liệu trên chứng từ, kế toán thực hiện việc xử lý và cung cấp thông tin theo yêu cầu của quản lý

Cuối kỳ, kế toán thực hiện việc kiểm tra số liệu kế toán tổng hợp thông qua việc lập Bảng cân đối tài khoản, đồng thời kiểm tra số liệu giữa kế toán tổng hợp và kế toán chi tiết thông qua đối chiếu giữa

Sổ cái với các Bảng tổng hợp chi tiết tương ứng

* Tổ chức sổ sách kế toán cần đảm bảo các nguyên tắc sau:

- Kết cấu sổ kế toán phải khoa học, hợp lý, đảm bảo thuận tiện cho việc ghi chép, hệ thống hóa, tổng hợp thông tin phục vụ cho công tác quản lý kinh tế và tạo điều kiện thuận lợi cho việc kiểm tra, kiểm soát của Nhà nước

- Mỗi đơn vị kế toán chỉ có một hệ thống sổ kế toán cho một

1.2.3 Cung cấp thông tin

Đây là bước công việc cuối cùng trong quy trình xử lý kế toán với đầu ra là các báo cáo kế toán phục vụ cho nhu cầu thông tin của

Thuyết minh báo cáo tài chính

Ngoài báo cáo tài chính, kế toán còn lập các Báo cáo Kế toán quản trị và cung cấp các thông tin nhanh phục vụ cho nhu cầu quản lý

và tác nghiệp tại các bộ phận của doanh nghiệp

* Tổ chức báo cáo kế toán cần đảm bảo các nguyên tắc:

- Hệ thống các chỉ tiêu kinh tế trình bày trên báo cáo phải nhất quán giữa các kỳ kế toán Nguyên tắc này đảm bảo thông tin kế toán

có tính so sánh và tiện lợi khi sử dụng

- Các chỉ tiêu kinh tế được trình bày trên báo cáo phải thiết thực, được sắp xếp theo trình tự khoa học trong mối quan hệ cân đối

- Khi lập và trình bày các báo cáo tài chính cần tuân thủ theo

nguyên tắc hoạt động liên tục

- Doanh nghiệp phải lập báo cáo tài chính trên cơ sở kế toán dồn tích, ngoại trừ các thông tin được trình bày liên quan đến dòng tiền

Tóm lại, quy trình thu thập, xử lý và cung cấp thông tin kế toán là quá trình vận dụng nhiều phương pháp khác nhau một cách khoa học để phản ánh các đối tượng của kế toán

1.3 NHỮNG ĐẶC ĐIỂM VỀ TỔ CHỨC THÔNG TIN KẾ TOÁN TRONG CÁC ĐƠN VỊ THỰC HIỆN CÔNG TÁC ĐỀN

BÙ GIẢI TỎA

1.3.1 Một số khái niệm liên quan đến công tác đền bù giải tỏa

* Khái niệm Giải phóng mặt bằng: Giải phóng mặt bằng (gọi

tắt là giải tỏa) là một quá trình “làm sạch” mặt bằng thông qua việc thực hiện di dời các công trình xây dựng, vật kiến trúc, cây cối, hoa màu và một bộ phận dân cư trên một diện tích đất nhất định nhằm thực hiện quy hoạch, cải tạo hoặc xây dựng công trình mới [13]

* Khái niệm Đền bù: Đền bù thiệt hại có nghĩa là trả lại

tương xứng giá trị hoặc công lao cho một chủ thể nào đó bị thiệt hại vì mọi hành vi của chủ thể khác

* Khái niệm Hỗ trợ: Hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất là việc

Nhà nước giúp đỡ người bị thu hồi đất thông qua đào tạo nghề mới, bố trí việc làm mới, cấp kinh phí để di dời đến địa điểm mới [13]

* Khái niệm Kinh phí đền bù giải tỏa: Kinh phí đền bù giải

tỏa là toàn bộ kinh phí bỏ ra cho việc thực hiện quá trình giải phóng mặt bằng Bao gồm: Kinh phí bồi thường về đất; kinh phí bồi thường

về các loại tài sản trên đất; kinh phí hỗ trợ; kinh phí phục vụ công tác đền bù giải tỏa [14]

* Quy trình thực hiện công tác đền bù giải tỏa: Các Ban Giải

tỏa đền bù thực hiện quy trình đền bù giải tỏa theo Quyết định 47/2006/QĐ-UBND ngày 18/5/2006 của UBND thành phố Đà Nẵng (thường gọi tắt là Quyết định 47) Cụ thể theo trình tự như sau:

- Công bố phương án bồi thường, tái định cư

- Thực hiện công tác kiểm định

- Thực hiện công tác phúc tra

- Xét tính pháp lý về nhà và đất

- Xác định giá trị bồi thường, hỗ trợ

- Hỗ trợ trong giải tỏa, tái định cư

- Chi trả tiền bồi thường, tiền hỗ trợ

- Chuẩn bị đất tái định cư

- Đăng ký đất tái định cư

1.3.2 Đặc điểm tổ chức thông tin kế toán về kinh phí đền

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG TỔ CHỨC THÔNG TIN KẾ TOÁN

VỀ KINH PHÍ ĐỀN BÙ GIẢI TỎA TẠI BAN GIẢI TỎA

ĐỀN BÙ SỐ 2 ĐÀ NẴNG 2.1 GIỚI THIỆU VỀ BAN GIẢI TỎA ĐỀN BÙ SỐ 2 ĐÀ NẴNG

2.1.1 Khái quát sự hình thành của Ban Giải tỏa đền bù số

2 Đà Nẵng

2.1.2 Chức năng và nhiệm vụ của Ban Giải tỏa đền bù số 2

Đà Nẵng

a Chức năng của Ban GTĐB số 2

b Nhiệm vụ và quyền hạn của Ban GTĐB số 2

2.1.3 Cơ cấu tổ chức

2.1.4 Tổ chức công tác kế toán

a Tổ chức bộ máy kế toán

b Mối quan hệ trong tổ chức bộ máy kế toán

2.2 THỰC TRẠNG TỔ CHỨC THÔNG TIN KẾ TOÁN VỀ KINH PHÍ ĐỀN BÙ GIẢI TỎA TẠI BAN GIẢI TỎA ĐỀN BÙ

SỐ 2 ĐÀ NẴNG

2.2.1 Yêu cầu đặt ra đối với thông tin kế toán về kinh phí đền bù giải tỏa tại Ban GTĐB số 2 Đà Nẵng

Thông tin kế toán về kinh phí đền bù giải tỏa tại Ban GTĐB

số 2 ngoài việc cần thiết đối với Lãnh đạo thành phố và Lãnh đạo các

Sở thì thông tin chủ yếu nhằm phục vụ cho Lãnh đạo Ban GTĐB số 2 trong việc quản lý, điều hành dự án và kiểm soát việc sử dụng kinh phí đền bù giải tỏa

Theo đó, các cơ quan quản lý nhà nước cần những thông tin

về tổng kinh phí đền bù giải tỏa đã cấp phát cho Ban GTĐB số 2 cũng như số kinh phí Ban GTĐB số 2 đã sử dụng để chi trả cho các hộ dân giải tỏa để có thể đánh giá về tình hình tiếp nhận và sử dụng kinh phí đền bù giải tỏa của Ban GTĐB số 2

Đối với Lãnh đạo Ban, thông tin được quan tâm trước hết và thường xuyên chính là những thông tin phản ánh chi tiết về việc đền

bù giải tỏa của từng hộ dân Ngoài ra, Lãnh đạo Ban cần quan tâm đến những thông tin tổng hợp về kinh phí cấp phát thực tế của từng dự án

để có thể chủ động trong việc điều hành dự án triển khai đúng tiến độ được giao

2.2.2 Thực trạng tổ chức thu thập thông tin ban đầu về kinh phí đền bù giải tỏa tại Ban giải tỏa đền bù số 2 Đà Nẵng

* Tổ chức thu thập thông tin ban đầu về chi phí đền bù giải tỏa tại Ban Giải tỏa đền bù số 2 Đà Nẵng

Trong quy trình thực hiện công tác giải phóng mặt bằng, để thu thập những thông tin ban đầu về chi phí đền bù giải tỏa, Ban giải tỏa

đền bù số 2 đã thiết lập một hệ thống chứng từ kế toán, cụ thể:

+ Hồ sơ kỹ thuật thửa đất và Quyết định thu hồi đất

+ Biên bản kiểm định, bản vẽ mặt bằng và biên bản phúc tra phần ngầm

+ Biên bản phúc tra theo Quyết định 47

+ Các loại giấy tờ thu nhận trong công tác kiểm định

+ Đơn nhận tiền thuê nhà

+ Phiếu chi và biên bản về việc chi trả tiền đền bù, hỗ trợ

Để đảm bảo cung cấp kịp thời và đầy đủ thông tin về từng hộ giải tỏa, chứng từ kế toán về chi phí đền bù tại Ban GTĐB số 2 được

lưu trữ theo từng hộ dân

* Tổ chức thu thập thông tin kế toán về nguồn kinh phí đền

bù giải tỏa tại Ban Giải tỏa đền bù số 2 Đà Nẵng