Phân tích hoạt động phân phối thuốc tại phòng quân y tổng cục kỹ thuật

là đơn vị Quân y đảm bảo, chỉ đạo nghiệp vụ tuyến cao nhất của Tổng cục, dưới sự chỉ đạo, bảo đảm trực tiếp của Cục Quân y - Bộ Quốc phòng có nhiệm vụ khám bệnh và chữa bệnh cho cán bộ,

BỘ Y TẾ

TRƯỜNG ĐẠI HỌC DƯỢC HÀ NỘI

NGUYỄN QUYẾT THẰNG

PHÂN TÍCH HOẠT ĐỘNG PHÂN PHỐI

THUỐC TẠI PHÒNG QUÂN Y

TỔNG CỤC KỸ THUẬT

LUẬN VĂN DƯỢC SĨ CHUYÊN KHOA CẤP I

HÀ NỘI - NĂM 2015

BỘ Y TẾ

TRƯỜNG ĐẠI HỌC DƯỢC HÀ NỘI

NGUYỄN QUYẾT THẮNG

PHÂN TÍCH HOẠT ĐỘNG PHÂN PHỐI

THUỐC TẠI PHÒNG QUÂN Y

TỔNG CỤC KỸ THUẬT

LUẬN VĂN DƯỢC SĨ CHUYÊN KHOA CẤP I

CHUYÊN NGÀNH: TỔ CHỨC QUẢN LÝ DƯỢC

MÃ SỐ: 60720412

Người hướng dẫn: PGS TS Nguyễn Thị Song Hà

HÀ NỘI – NĂM 2015

LỜI CẢM ƠN

Để hoàn thành Luận văn này, tôi đã nhận được sự tận tình chỉ bảo của các Thầy, các Cô, sự nhiệt tình giúp đỡ của gia đình, bạn bè, đồng nghiệp.

Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới:

PGS TS Nguyễn Thị Song Hà – Trưởng phòng Sau đại học – Giảng viên Bộ môn Quản lý & Kinh tế dược, Trường đại học Dược Hà Nội, người đã

trực tiếp hướng dẫn tận tình, chu đáo để tôi hoàn thành Luận văn này

Tôi xin trân trọng cám ơn:

Ban giám hiệu Trường đại học Dược Hà Nội, Phòng Sau đại học, Bộ môn Quản lý & Kinh tế dược, Các Thầy giáo, Cô giáo, trường đại học Dược

Hà Nội, đã giảng dạy và cho tôi cơ hội được học tập nâng cao tại Trường

Tôi xin trân trọng cám ơn:

Thủ trưởng Cục Hậu cần, Thủ trưởng Phòng Quân y và các bạn đồng nghiệp đã tạo điều kiện giúp đỡ tôi hoàn thành luận văn tốt nghiệp này

Sau cùng, tôi xin gửi lời cảm ơn sâu sắc đến gia đình tôi, những người luôn luôn bên cạnh động viên chia sẻ hỗ trợ tôi trong mọi hoàn cảnh

DANH MỤC CÁC CHỮ, KÝ HIỆU VIẾT TẮT

6 FIFO First in, First out (nhập trước xuất trước)

7 FEFO First expiry date, First out (hết hạn trước

xuất trước)

DANH MỤC CÁC BẢNG

3.6 Danh mục thuốc PQY theo nhóm tác dụng năm

2012 - 2014

36

3.7 Danh mục thuốc PQY mua năm 2012 - 2014 37 3.8 Giá trị tiền thuốc tồn kho dự trữ năm 2012 - 2014 41 3.9 Yêu cầu về nhiệt độ và độ ẩm của kho thuốc 42

3.10 Số lượng thuốc PQY gửi trung tâm KNNC Dược quân đội kiểm tra chất lượng khi kiểm nhập năm

48

DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ, HÌNH ẢNH

1.2 Mô hình mạng lưới phân phối thuốc theo khuyến

1.3 Mô hình mạng lưới phân phối thuốc ở Việt Nam 10

1.4 Mô hình mạng lưới phân phối thuốc cho tất cả các

đối tượng sử dụng thuốc trong QĐ

3.11 Phần mềm theo dõi cấp phát, xuất, nhập, tồn, kiểm

MỤC LỤC

ĐẶT VẤN ĐỀ 1

Chương 1 TỔNG QUAN 3

1.1 Phân phối thuốc 3

1.1.1 Vai trò của phân phối thuốc trong chu trình cung ứng thuốc 3

1.1.2 Mạng lưới phân phối, kênh phân phối thuốc 3

1.1.3 “Thực hành tốt phân phối thuốc” (GDP) 5

1.2 Một vài nét về phân phối thuốc ở Việt Nam 9

1.2.1 Mô hình mạng lưới phân phối thuốc của Việt Nam 9

1.2.2 Mô hình phân phối thuốc trong Quân đội 11

1.3 Chức năng, nhiệm vụ và tổ chức hoạt động của hệ thống Quân y trong Quân đội 12

1.3.1 Hệ thống quản lý nghiệp vụ Quân y 12

1.3.2 Chức năng, nhiệm vụ, mô hình tổ chức của Phòng Quân Y – Tổng cục Kỹ thuật trong Quân đội [10] 14

1.3.3 Vị trí, chức năng, nhiệm vụ của bộ phận Dược - Phòng Quân y trong quân đội 16

Chương 2 ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 19

2.1 Đối tượng, địa điểm và thời gian nghiên cứu 19

2.2 Phương pháp nghiên cứu 19

2.2.1 Thiết kế nghiên cứu 19

2.2.2 Phương pháp thu thập số liệu: 22

2.3 Phương pháp xử lý kết quả nghiên cứu 22

Chương 3 KẾT QUẢ 23

3.1 Phân tích một số yếu tố nguồn nhân lực phục vụ cho hoạt động phân

phối của Phòng Quân y – TCKT năm 2012 – 2014 23

3.1.1 Khảo sát mô hình tổ chức, cơ cấu nhân lực của Phòng Quân y – TCKT 23 3.1.2 Trang thiết bị phục vụ hoạt động phân phối thuốc của PQY 28

3.2 Phân tích hoạt động phân phối thuốc theo các chỉ tiêu thực hành tốt phân phối thuốc - GDP tại Phòng Quân y - Tổng cục Kỹ thuật năm 2012 - 2014 34

3.2.1 Mô hình mạng lưới phân phối thuốc 34

3.2.2 Hoạt động phân phối thuốc 35

Chương 4 BÀN LUẬN 50

4.1 Một số yếu tố nguồn nhân lực phục vụ cho hoạt động phân phối của Phòng Quân y – TCKT năm 2012 – 2014 50

4.1.1 Mô hình tổ chức, cơ cấu nhân lực của Phòng Quân y – TCKT 50 4.1.2 Trang thiết bị phục vụ hoạt động phân phối thuốc của PQY 51

4.2 Hoạt động phân phối thuốc tại Phòng Quân y – Tổng cục Kỹ thuật 52 4.2.1 Hoạt động tồn trữ, bảo quản thuốc 52

4.2.2 Hoạt động cấp phát thuốc 53

4.2.3 Hoạt động quản lý chất lượng 55

KẾT LUẬN VÀ ĐỀ XUẤT 57

I KẾT LUẬN 57

1 Một số yếu tố nguồn nhân lực phục vụ cho hoạt động phân phối của Phòng Quân y – TCKT năm 2012 – 2014 57

2 Hoạt động phân phối thuốc 57

II ĐỀ XUẤT 58

ĐẶT VẤN ĐỀ

Dân là nguồn lực quan trọng quyết định sự phát triển toàn diện của đất nước Đảng và Nhà nước ta luôn coi trọng nguồn lực vô cùng quý giá này, ngày 22 tháng 01 năm 2001 Ban chấp hành TW đã ra Chỉ thị 06/2001/CT -

TW về củng cố và hoàn thiện mạng lưới y tế cơ sở nhằm " Bảo đảm cho mọi người dân được chăm sóc sức khoẻ cơ bản với chi phí thấp, góp phần thực hiện công bằng xã hội, xoá đói giảm nghèo, xây dựng nếp sống văn hoá, trật tự an toàn xã hội, tạo niềm tin của nhân dân với chế độ xã hội chủ nghĩa" Ngày 23 tháng 02 năm 2005, Bộ chính trị đã đưa ra nghị quyết 46

- NQ/TW: “Về công tác bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân trong tình hình mới” Quan điểm cơ bản của nghị quyết là: “Sức khỏe là vốn quý nhất của mỗi con người và của toàn xã hội Bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân là hành động nhân đạo, trực tiếp bảo đảm nguồn nhân lực cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, là một trong những chính sách ưu tiên hàng đầu của Đảng và Nhà nước Đầu tư cho

lĩnh vực này là đầu tư phát triển, thể hiện bản chất tốt đẹp của chế độ"

Y tế nói chung là cơ sở khám chữa bệnh và chăm sóc sức khỏe toàn diện cho người bệnh, là đơn vị khoa học kỹ thuật có nghiệp vụ cao về công tác khám chữa bệnh và chăm sóc sức khỏe Một trong những nhiệm vụ quan trọng có ảnh hưởng lớn đến chất lượng công tác khám, chữa bệnh của ngành y tế là vấn đề cung ứng đầy đủ kịp thời, đảm bảo chất lượng của ngành dược

Từ năm 1986, Đảng và Nhà nước đã thực hiện chính sách đổi mới, mở cửa, đưa nền kinh tế Việt Nam hoạt động trong nền kinh tế thị trường theo định hướng xã hội chủ nghĩa có sự quản lý của Nhà nước Cũng như các ngành kinh tế khác, hoạt động của thị trường thuốc chịu nhiều tác động của

cơ chế mới và có những biến đổi mạnh mẽ Rõ ràng, những yếu tố tích cực

dồi dào, phong phú, người dân có nhiều hưởng lợi về thuốc Song nó cũng gây không ít khó khăn cho công tác quản lý Vì vậy, việc phân phối, quản

lý sử dụng thuốc hợp lý, hiệu quả tại các đơn vị y tế, nơi trực tiếp cung cấp dịch vụ y tế cho nhân dân đã và đang trở thành một đòi hỏi cấp thiết

Quân y - Cục Hậu cần - Tổng cục Kỹ thuật thuộc cấp chiến dịch của

Bộ Quốc phòng về công tác quân y trực thuộc Cục Hậu cần - Tổng cục Kỹ thuật là đơn vị Quân y đảm bảo, chỉ đạo nghiệp vụ tuyến cao nhất của Tổng cục, dưới sự chỉ đạo, bảo đảm trực tiếp của Cục Quân y - Bộ Quốc phòng có nhiệm vụ khám bệnh và chữa bệnh cho cán bộ, chiến sĩ, công nhân viên chức Quốc phòng trong toàn Tổng cục Là đơn vị quân đội nên công tác phân phối thuốc có những nét đặc thù riêng Với mong muốn đảm bảo ngày càng tốt hơn nữa về công tác phân phối thuốc của Quân y - Tổng

cục Kỹ thuật trong giai đoạn hiện nay, chúng tôi lựa chọn đề tài: " Phân tích hoạt động phân phối thuốc tại Phòng Quân y - Tổng cục Kỹ thuật" nhằm thực hiện các mục tiêu:

1 Phân tích một số yếu tố nguồn lực phục vụ hoạt động phân phối thuốc của Phòng Quân y - Tổng cục Kỹ thuật trong 3 năm 2012 - 2014

2 Phân tích hoạt động phân phối thuốc theo các chỉ tiêu Thực hành tốt phân phối - GDP tại Phòng Quân y - Tổng cục Kỹ thuật năm từ năm

2012 đến năm 2014

Từ đó đưa ra một số ý kiến đề xuất nhằm nâng cao chất lượng hoạt động phân phối thuốc tại Phòng Quân y - Tổng cục Kỹ thuật - Bộ Quốc phòng

Chương 1 TỔNG QUAN 1.1 Phân phối thuốc

“Thực hành tốt phân phối thuốc” là một phần của công tác bảo đảm chất lượng toàn diện để bảo đảm chất lượng thuốc được duy trì qua việc kiểm soát được đầy đủ tất cả các hoạt động liên quan đến quá trình phân phối thuốc Sản phẩm có được sản xuất tốt nhưng trong quá trình phân phối không được đảm bảo, dưới tác dụng của điều kiện môi trường như nắng nóng, mưa độ ẩm cao sẽ làm cho sản phẩm bị hư, bị giảm chất lượng Chính vì vậy, việc tuân thủ các nguyên tắc của GDP là góp phần duy trì ổn định chất lượng của sản phẩm trong quá trình lưu thông trên thị trường, giúp

hệ thống đảm bảo chất lượng được củng cố bền vững

1.1.1 Vai trò của phân phối thuốc trong chu trình cung ứng thuốc

Cung ứng thuốc là quá trình đưa thuốc từ nơi sản xuất đến tận người sử dụng Trong đó tồn trữ và cấp phát nằm trong nhiệm vụ phân phối thuốc Chu trình cung ứng thuốc có thể được tóm tắt khái quát theo hình 1.1

Lựa chọn

Lựa chọn

PHÂN PHỐI

Hình 1.1 Chu trình cung ứng thuốc quốc gia [3]

1.1.2 Mạng lưới phân phối, kênh phân phối thuốc

Mạng lưới phân phối là toàn bộ các kênh phân phối Theo khuyến cáo của WHO mạng lưới phân phối thuốc trên thế giới được trình bày trong hình 1.2

Mua sắm Hướng dẫn

sử dụng

Thông tin

Công Khoa Nghệ Học

Mô hình bệnh tật, Phác đồ điều trị, Ngân sách

CÁC TUYẾN HỆ THỐNG TƯ NHÂN HỆ THỐNG NHÀ NƯỚC

Cấp đa quốc gia

Các nhà cung ứng đa Cơ quan mua sắm quốc gia quốc tế

Các doanh nghiệp sản Các cơ quan cung Cấp quốc gia xuất thuốc trong nước ứng của chính phủ:

Hồ sơ sản phẩm; Các công ty bán buôn Đơn vị mua sắm;

Đơn vị nhập khẩu; Quản lý tồng trữ, tài chính, kho thuốc,…

Cấp tỉnh, thành phố Các nhà phân phối Các công ty, bệnh viện,

Cấp huyện Cấp huyện: trung tâm y tế, bệnh viện,…

Các hiệu thuốc, đại lý

Các cán bộ làm việc

Đường phân phối của

thống, kho thuốc trung

ương truyền thống

thể biến đổi (theo kế

hoạch hoặc không theo

kế hoạch)

Đường thu thập thông ti

Hình 1.2 Mô hình mạng lưới phân phối thuốc theo khuyến cáo của WHO [14]

Kênh phân phối là những con đường đi của thuốc từ nơi sản xuất đến người sử dụng Các kênh phân phối bao gồm các dạng sau:

+ Kênh phân phối trực tiếp: Kênh cấp không Trong kênh phân phối trực tiếp, doanh nghiệp thiết lập những quan hệ trực tiếp với khách hàng hiện tại, khách hàng tiềm năng thông qua lực lượng bán hàng bên trong

và bên ngoài, hoặc các đại lý của chính doanh nghiệp Hạn chế của kênh này là doanh nghiệp hay thiếu cả kinh nghiệm cần thiết lẫn quy mô

+ Kênh phân phối gián tiếp: Kênh cấp 1, 2, 3 , cấp n có độ dài ngắn khác nhau, số lần hàng hóa qua tay trung gian càng nhiều thì kênh phân phối càng dài, cấp kênh càng lớn Kênh phân phối gián tiếp sử dụng một hoặc nhiều trung gian giữa nhà sản xuất và người tiêu dùng Bằng việc chuyển các công việc phân phối cho các thành viên khác của kênh như đại lý, nhà bán buôn, nhà bán lẻ, ngoài gia tăng xâm nhập thị trường, nhà sản xuất có thể đạt được sự tiết kiệm tương đối do những trung gian phân phối này, phân phối sản phâm của nhiều nhà sản xuất khác nhau vì vậy sẽ chia sẻ các chi phí cố định cao của việc thực hiện các chức năng phân phối cho khối lượng sản phâm được phân phối lớn hơn (kho dự trữ hàng,

hỗ trợ bán hàng, trợ giúp khách hàng, thu thập thông tin )

Hiện tại các doanh nghiệp thường sử dụng kênh phân phối hỗn hợp Với một số khách hàng, doanh nghiệp phục vụ qua kênh phân phối trực tiếp, một số khách hàng khác lại phục vụ qua kênh phân phối gián tiếp Việc sử dụng kênh phân phối hỗn hợp tạo nên sức mạnh cạnh tranh thành công trong hệ thống phân phối nhờ kết hợp những ưu lợi điểm của từng loại kênh, đáp ứng tối đa phục vụ thỏa mãn nhu cầu của người tiêu dùng

1.1.3 “Thực hành tốt phân phối thuốc” (GDP)

Thuốc là một loại hàng hóa đặc biệt, có ảnh hưởng rất lớn đến sức

tay người tiêu dùng, thì nghành Dược Việt Nam trong giai đoạn vừa qua đã triển khai thực hiện 2 mục tiêu cơ bản của Chính sách Quốc gia về thuốc:

“Bảo đảm cung ứng thường xuyên và đủ thuốc có chất lượng cho công tác phòng và chữa bệnh cho nhân dân”, “Bảo đảm sử dụng thuốc hợp lý, an toàn, có hiệu quả” Để đạt được điều đó, một trong những giải pháp quan trọng hàng đầu mà Bộ y tế áp dụng đó là triển khai thực hiện các nguyên tắc Thực hành tốt (GPS), đảm bảo chất lượng thuốc Bộ Y tế đã ban hành các quyết định chính thức áp dụng về tiêu chuẩn “Thực hành tốt sản xuất thuốc của hiệp hội các nước Đông Nam Á(GMP - ASEAN) - 9/1996” [1],

“Thực hành tốt kiểm nghiệm thuốc(GLP) - 5/2000” và “Thực hành tốt bảo quản thuốc(GSP) - 6/2001”, “Thực hành tốt sản xuất thuốc theo khuyến cáo của Tổ chức y tế thế giới(GMP - WHO) - 2004”, “Thực hành tốt phân phối thuốc” (GDP) – 12/2007 [2]

“Thực hành tốt phân phối thuốc” là một phần của công tác bảo đảm chất lượng toàn diện để bảo đảm chất lượng thuốc được duy trì qua việc kiểm soát đầy đủ tất cả các hoạt động liên quan đến quá trình phân phối thuốc [3], [6] Bản nguyên tắc này đưa ra các nguyên tắc cơ bản, các hướng dẫn chung về “Thực hành tốt phân phối thuốc”, nêu lên các yêu cầu cần thiết cho việc vận chuyển, bảo quản, phân phối thuốc để bảo đảm việc cung cấp thuốc đến tay người tiêu dùng một cách kịp thời, đầy đủ và có chất lượng như dự kiến

Nội dung nguyên tắc “Thực hành tốt phân phối thuốc của BYT” ban hành năm 2011 qui định về các nội dung cơ bản sau [3]:

- Quy định về tổ chức:

+ Cơ sở phân phối thuốc phải có tư cách pháp nhân

+ Sơ đồ tổ chức và phân công nhiệm vụ rõ ràng

- Quy định về nhân sự:

+ Cơ sở phải có đủ số lượng cán bộ, nhân viên phù hợp với qui mô

phân phối thuốc

+ Có trình độ chuyên môn phù hợp và được đào tạo về GDP

+ Phải có đủ kinh nghiệm công tác phù hợp với chức trách được giao

- Quy định về quản lý chất lượng:

+ Tất cả các thuốc phải được lưu hành hợp pháp, và phải được mua, cung cấp cũng như bán, giao hàng, gửi hàng bởi các cơ sở sản xuất, kinh doanh dược hợp pháp, đáp ứng các quy định của pháp luật

+ Phải có đầy đủ giấy tờ hợp pháp chứng minh chất lượng sản phẩm Các thông tin này phải luôn có sẵn để cung cấp cho các cơ quan quản lý và người sử dụng dù ở đầu hay cuối kênh phân phối

- Quy định về cơ sở, kho tàng và bảo quản:

+ Tất cả các cơ sở phân phối thuốc phải có các điều kiện kho tàng, phương tiện bảo quản thuốc tuân thủ theo đúng các nguyên tắc “Thực hành tốt bảo quản thuốc" (GSP)

+ Kho phải có các khu vực bảo quản, khu vực nhận và xuất hàng, khu vực lấy mẫu, điều kiện và yêu cầu trong bảo quản, nhận hàng, quay vòng hàng tồn kho và kiểm soát các dược phẩm quá hạn

- Quy định về vận chuyển, phương tiện vận chuyển và trang thiết bị: + Quá trình vận chuyển thuốc phải đảm bảo giữ nguyên tính toàn vẹn

và chất lượng thuốc

+ Tất cả các phương tiện vận chuyển, trang thiết bị được sử dụng trong bảo quản, phân phối và xử lý thuốc phải thích hợp với mục đích sử dụng và phải bảo vệ được thuốc tránh các điều kiện có thể ảnh hưởng xấu đến độ ổn định, tính toàn vẹn của bao bì, thuốc và phòng tránh việc nhiễm bẩn

+ Phải có trang bị theo dõi điều kiện môi trường vận chuyển

- Quy định về bao bì và nhãn trên bao bì:

+ Thuốc phải được bảo quản và phân phối trong các bao bì không gây

tránh các ảnh hưởng bên ngoài, kể cả việc nhiễm khuẩn

+ Bao bì phải được thiết kế để phù hợp với điều kiện vận chuyển: bằng đường bộ, đường thủy, đường không,…

+ Nhãn ngoài bao bì phải rõ ràng, dán chắc chắn và đầy đủ nội dung theo quy định của pháp luật

- Quy định về giao hàng và gửi hàng

+ Thuốc chỉ được bán và hoặc phân phối cho cơ sở dược hợp pháp được phép mua những sản phẩm đó theo quy định của pháp luật

+ Phải có các văn bản chứng minh tính hợp pháp của cá nhân, cơ sở

đó trước khi thuốc được gửi

- Quy định về hồ sơ tài liệu:

Phải có sẵn các quy chế, quy định liên quan đến hoạt động kinh doanh thuốc, các tài liệu chuyên môn thích hợp để tra cứu, các quy định, quy trình, hồ sơ tài liệu để bảo đảm thực hiện đúng các yêu cầu về bảo quản, phân phối thuốc và cung cấp cho cơ quan có thẩm quyền khi có yêu cầu

- Quy định về thu hồi sản phẩm và sản phẩm bị loại, bị trả về

+ Phải thiết lập một hệ thống, bao gồm cả quy trình bằng văn bản, để thu hồi nhanh chóng và có hiệu quả những thuốc được xác định hoặc nghi ngờ là có khiếm khuyết và chỉ định rõ người chịu trách nhiệm thu hồi + Sản phẩm bị loại bỏ và những sản phẩm bị trả lại cho nhà phân phối phải được nhận dạng phù hợp và được xử lý theo một quy trình, trong đó ít nhất phải có việc giữ các sản phẩm đó ở khu vực biệt trữ nhằm tránh lẫn lộn và ngăn ngừa việc tái phân phối cho tới khi có quyết định về biện pháp

xử lý Điều kiện bảo quản áp dụng cho thuốc bị loại bỏ hoặc trả về phải được duy trì trong suốt quá trình bảo quản và vận chuyển cho tới khi có quyết định sau cùng

Việc đánh giá và đưa ra quyết định về xử lý thuốc loại bỏ, thuốc trả về phải được thực hiện bởi một người được phân công bằng văn bản của

người có thẩm quyền Khi tiến hành đánh giá, phải tính đến tính chất của sản phẩm bị trả lại, các điều kiện bảo quản đặc biệt, điều kiện và lai lịch cũng như thời gian kể từ khi xuất bán sản phẩm đó

1.2 Một vài nét về phân phối thuốc ở Việt Nam

1.2.1 Mô hình mạng lưới phân phối thuốc của Việt Nam

Theo cam kết khi Việt Nam gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO), từ ngày 1 tháng 1năm 2009, các doanh nghiệp nước ngoài được quyền nhập khẩu trực tiếp Do vậy, mô hình đưa sản phẩm từ nhà sản xuất đến tay người tiêu dùng cũng thay đổi Trước đây, quy trình đi theo thứ tự như sau: nhà sản xuất(nước ngoài) - nhà nhập khẩu ủy thác(tại Việt Nam)

- nhà phân phối bán buôn(tại Việt Nam) - nhà phân phối bán lẻ(tại Việt Nam) Hiện tại, quy trình đã được rút ngắn, lược bỏ khâu “nhà nhập khẩu

ủy thác” nhằm giảm thiểu chi phí Khi hàng đã nhập về Việt Nam, việc phải làm sao để thuốc có mặt ở các kênh bán lẻ là bài toán khó nhất Vào được kênh bán lẻ tư nhân dễ hơn(đối với những mặt hàng không cần kê toa) vì chỉ cần có chiết khấu, khuyến mãi phù hợp là được Còn để vào kênh bán lẻ nhà nước (nhà thuốc bệnh viện, qua đấu thầu) khó khăn hơn rất nhiều Sự ra đời của nhà thuốc Mỹ Châu 5 trong hệ thống nhà thuốc

Mỹ Châu tại thành phố Hồ Chí Minh cho thấy một xu thế mới trong kinh doanh bán lẻ dược phẩm: hình thành chuỗi nhà thuốc Mô hình này được các nhà chuyên môn đánh giá cao vì qua đó mới dễ thực hiện được chuẩn GPP(Good Pharmacy Practice), áp dụng trên toàn quốc kể từ năm 2010 mang lại nhiều lợi ích cho người tiêu dùng Trong những năm gần đây BYT đã thực hiện thành công 2 mục tiêu cơ bản của Chính sách Quốc gia

về thuốc của Việt Nam:

+ Bảo đảm cung ứng thường xuyên và đủ thuốc có chất lượng cho công tác phòng và chữa bệnh cho nhân dân Với tính xã hội hóa cao, với sự

tham gia của các thành phần kinh tế, mạng lưới phân phối thuốc phát triển mạnh mẽ trên toàn quốc, đảm bảo đủ thuốc cho nhu cầu điều trị, người dân

có thể dễ dàng tiếp cận cơ sở bán lẻ thuốc

+ Bảo đảm sử dụng thuốc hợp lý, an toàn, có hiệu quả: Bộ Y tế tích cực và cương quyết triển khai Chính sách quản lý chất lượng toàn diện, đảm bảo chất lượng thuốc từ sản xuất đến tận tay người tiêu dùng, đảm bảo

sử dụng thuốc hợp lý an toàn Tuân thủ nguyên tắc GDP, đến nay ở nước ta

đã hình thành một mạng lưới phân phối thuốc tương đối hoàn chỉnh Và mô hình mạng lưới phân phối tại Việt Nam hiện nay phù hợp với mạng lưới phân phối theo khuyến cáo của WHO

Theo Lê Viết Hùng, Nguyễn Thị Thái Hằng và cộng sự, mô hình mạng lưới phân phối thuốc của Việt Nam hiện nay thực hiện theo hình 1.3

Hình 1.3 Mô hình mạng lưới phân phối thuốc ở Việt Nam [7]

Ghi chú: đường đi của thuốc

1.2.2 Mô hình phân phối thuốc trong Quân đội

Trong Quân đội, công tác phân phối thuốc cũng tuân theo các nguyên tắc phân phối thuốc cơ bản của BYT đã ban hành(GDP), nhưng đồng thời cũng áp dụng một số nguyên tắc phân phối riêng mang tính chất đặc thù quân đội Đặc biệt với người sử dụng là quân nhân và thuốc bảo đảm sẵn sàng chiến đấu Mô hình mạng lưới phân phối thuốc trong quân đội có thể tóm tắt như trong hình 1.4

Trạm QY Tiểu đoàn và tương đương

Phòng QY

Quân khu, Quân đoàn, Tổng

cục

Các hãng phân phối quốc tế

Các nhà sản xuất đa

quốc gia

Các nhà thuốc bệnh viện, bệnh xá,

Hình 1.4 Mô hình mạng lưới phân phối thuốc cho tất cả các đối tượng

sử dụng thuốc trong QĐ

Ghi chú: đường đi của thuốc

1.3 Chức năng, nhiệm vụ và tổ chức hoạt động của hệ thống Quân y trong Quân đội

1.3.1 Hệ thống quản lý nghiệp vụ Quân y

Căn cứ Quyết định số 56/2001/QĐ - BQP ngày 11 tháng 01 năm 2001 của Bộ trưởng Bộ quốc phòng về việc "Ban hành Điều lệ công tác Quân y”

Tổ chức ngành Quân y đã được kiện toàn, phát triển và thống nhất công tác

chỉ đạo Hệ thống quản lý nghiệp vụ Quân y đã được Cục Quân y - Bộ

Quốc phòng khái quát theo hình 1.4

Hình 1.5 Hệ thống quản lý nghiệp vụ Quân y - Bộ Quốc phòng

Hệ thống tổ chức, chỉ đạo, quản lý của Ngành Quân y được tổ chức từ

cấp chiến lược, chiến dịch đến cấp chiến thuật , gồm:

 Cấp chiến lược có Cục quân y trực thuộc Bộ Quốc phòng

VIỆN VSPD QUÂN ĐỘI

TT YHDP PHÍA NAM

PHÓNG QUÂN Y

QUÂN KHU

QUÂN ĐOÀN, QUÂN CHỦNG

PHÒNG QUÂN Y TỔNG CỤC

 Cấp chiến dịch có Phòng quân y trực thuộc hậu cần quân khu, Quân đoàn, Quân chủng, Bộ đội biên phòng, Tổng cục và tương đương, Bệnh viện 175, Bệnh viện 108, Học viện Quân y, Viện Y học Dân tộc Quân đội

 Cấp chiến thuật có:

 Một số bệnh viên như Quân y viện 105, Quân y viện 5, Quân y viện

4, Quân y viện 121 thuộc các phòng Quân y Quân khu , Quân đoàn

 Ban quân y trực thuộc Phòng Hậu cần cấp sư đoàn, vùng hải quân, bộ chỉ huy quân sự tỉnh (thành phố) và tương đương

 Chủ nhiệm quân y và một số nhân viên quân y thuộc Ban hậu cần lữ đoàn, trung đoàn và tương đương

 Tiểu đoàn và tương đương có y sỹ và y tá trực thuộc tiểu đoàn bộ

 Đại đội và tương đương có y tá trực thuộc chỉ huy đại đội, chiến sỹ kiêm nhiệm công tác vệ sinh thuộc trung đội

1.3.2 Chức năng, nhiệm vụ, mô hình tổ chức của Phòng Quân Y – Tổng cục Kỹ thuật trong Quân đội [10]

Căn cứ vào Quyết định số: 379/QĐ – HC năm 1995 của Cục Hậu cần

- TCKT về việc ban hành quy chế làm việc của Phòng Quân y quy định

chức năng, nhiệm vụ như sau:

 Vị trí, chức năng của Phòng Quân y

Phòng quân y là một tổ chức trong hệ thống tổ chức thuộc Cục Hậu cần - các quân khu, quân đoàn quân binh chủng và tương đương, có chức năng làm tham mưu cho Đảng ủy, Chỉ huy Cục Hậu Cần về chỉ đạo, bảo đảm, quản lý công tác quân y đối với các đơn vị thuộc nội bộ các quân khu, quân đoàn quân binh chủng và tương đương Tổ chức thực hiện công tác quản lý, bảo vệ và chăm sóc sức khỏe cho cán bộ, chiến sỹ, công nhân viên chức quốc phòng của cơ quan, đơn vị Mọi hoạt động của Phòng Quân y đặt dưới sự lãnh đạo trực tiếp, toàn diện của Đảng ủy Cục Hậu cần, đồng thời dưới sự chỉ đạo về chuyên môn, nghiệp vụ của Cục Quân y

 Nhiệm vụ của Phòng Quân y

- Công tác tổ chức chỉ huy quân y, quản lý chỉ đạo ngành:

+ Chỉ đạo và bảo đảm cho nhiệm vụ SSCĐ của quân y các đơn vị

trong nội bộ đơn vị quản lý, tổ chức mạng lưới quân y thực hiện nhiệm vụ thường trực cấp cứu, khám bệnh, điều trị kịp thời, an toàn trên các tuyến + Quản lý về chuyên môn đối với cán bộ, nhân viên quân y các đơn vị

- Công tác vệ sinh phòng dịch:

+ Theo dõi và quản lý chặt chẽ tình hình dịch bệnh ở các khu vực đóng quân của cơ quan, đơn vị Chỉ đạo, hướng dẫn các đơn vị chủ động phòng chống, ngăn chặn và dập tắt kịp thời khi có dịch bệnh xảy ra, không

để lan rộng và biến chứng xấu Tổ chức thực hiện các nội dung công tác vệ sinh phòng bệnh, phòng chống dịch trong cơ quan, đơn vị Kiểm tra thực hiện công tác vệ sinh an toàn thực phẩm bếp ăn, vệ sinh môi trường và các công trình vệ sinh công cộng của cơ quan

+ Chỉ đạo và tổ chức thực hiện các nội dung công tác vệ sinh phòng dịch, phòng chống bệnh nghề nghiệp đối với các đơn vị trong nội bộ cần, góp phần bảo vệ sức khỏe, nâng cao sức chiến đấu và khả năng lao động, công tác của bộ đội trong mọi tình huống

- Công tác điều trị dự phòng:

+ Chỉ đạo và tổ chức thực hiện các nội dung công tác quản lý sức khỏe bộ đội, đề ra các biện pháp điều trị dự phòng thích hợp Công tác cấp cứu điều trị kịp thời, an toàn ở các tuyến theo phân cấp Chỉ đạo công tác khám kiểm tra lại sức khỏe phục vụ nhiệm vụ tuyển quân, tuyển sinh của đơn vị theo đúng tiêu chuẩn sức khỏe qui định

+ Chỉ đạo, hướng dẫn các tuyến quân y đơn vị thực hiện các chỉ tiêu quy định của Cục Quân y về điều trị bằng y học cổ truyền và kết hợp y học

cổ truyền với y học hiện đại

+ Tổ chức thực hiện tốt các nội dung của công tác quản lý sức khỏe, cấp cứu điều trị cho cán bộ, chiến sỹ, CNVCQP của cơ quan, đơn vị thuộc quyền quản lý

- Công tác dân số, gia đình và trẻ em, phòng chống HIV/AIDS:

+ Phối hợp các ngành có liên quan nâng cao chất lượng và hiệu quả công tác vận động giáo dục, tuyên truyền cho cán bộ, chiến sỹ, CNVCQP cần thực hiện tốt các mục tiêu của công tác DS- KHHGĐ, nắm vững các kiến thức về phòng chống nhiễm HIV/AIDS để tự bảo vệ cho bản thân, gia đình và cộng đồng

+ Chỉ đạo và tổ chức thực hiện các nội dung chương trình Dân số, Gia đình và Trẻ em, phòng chống nhiễm HIV/AIDS

- Công tác dược trang bị:

+ Bảo đảm kịp thời vật chất quân y cho các đơn vị theo đúng tiêu chuẩn định mức qui định Phân phối kinh phí nghiệp vụ theo tiêu chuẩn phân cấp của Cục Quân y và hướng dẫn đơn vị quản lý sử dụng an toàn hợp lý

+ Chỉ đạo, hướng dẫn và kiểm tra thực hiện các chế độ công tác dược chính ở các tuyến quân y đơn vị Chế độ kiểm kê, thanh xử lý vật chất quân

y theo phân cấp, đúng nguyên tắc qui định

- Công tác huấn luyện xây dựng ngành:

+ Chỉ đạo và tổ chức thực hiện nội dung huấn luyện và nghiên cứu khoa học ngành y cấp cơ sở cho các đối tượng theo qui định Phát hiện đề xuất với cấp trên và các cơ quan chức năng về nhu cầu đào tạo, sử dụng đội ngũ cán bộ, nhân viên quân y

+ Chỉ đạo các đơn vị đẩy mạnh phong trào thi đua “Xây dựng đơn vị quân y 5 tốt” và “Chiến sỹ quân y làm theo lời Bác Hồ”

+ Chỉ đạo, quản lý và tổ chức thực hiện công tác thống kê, báo cáo ngành theo quy định

1.3.3 Vị trí, chức năng, nhiệm vụ của bộ phận Dược - Phòng Quân y trong quân đội

 Vị trí, chức năng của bộ phận dược - Phòng Quân y

Vị trí, chức năng của bộ phận dược: Bộ phận dược là một bộ phận thuộc sự quản lý điều hành trực tiếp của Trưởng Phòng Quân y, là một tổ chức chuyên môn kỹ thuật về dược, tiếp nhận, tạo nguồn, cấp phát, quản lý, bảo quản thuốc, bông băng, hóa chất và vật tư quân y và triển khai các chế

độ chuyên môn về dược, tham gia lựa chọn Danh mục thuốc, đảm bảo thông tin thuốc, tư vấn về sử dụng thuốc, kiểm tra theo dõi việc sử dụng thuốc an toàn, hiệu quả, hợp lý trong toàn đơn vị, giúp trưởng Phòng Quân

y chỉ đạo thực hiện và phát triển công tác dược theo hướng của ngành và yêu cầu trong điều trị

 Nhiệm vụ của bộ phận Dược- Phòng Quân y

- Lập kế hoạch hàng năm về công tác đảm bảo trang bị kỹ thuật y tế cho các đơn vị thuộc Phòng Quân y đảm bảo kế hoạch ngắn hạn, dài hạn theo chỉ đạo của Trưởng Phòng Quân y, của ngành

- Lập dự trù thuốc, bông băng, hóa chất và vật tư quân y gửi về Cục Quân y

- Lập kế hoạch phân bổ ngân sách, tạo nguồn, tiếp nhận, cấp phát theo tiêu chuẩn, định mức và hướng dẫn nội dung chi tiêu ngân sách của cơ quan nghiệp vụ cấp trên

- Thực hiện công tác kiểm tra bảo đảm kỹ thuật, bảo quản, bảo dưỡng

và kiểm chuẩn trang thiết bị y tế theo phân cấp Hướng dẫn và đôn đốc việc chấp hành các tiêu chuẩn, chế độ nghiệp vụ kỹ thuật trang bị trong phạm vi mình quản lý

- Thực hiện công tác kiểm kê, đăng ký, thống kê theo dõi trang thiết bị

y tế thuộc phạm vi mình quản lý Báo cáo và thanh quyết toán theo qui định

- Tồn trữ, bảo quản thuốc, bông băng, hóa chất và vật tư quân y, hạn chế làm giảm chất lượng Dự trữ đủ cơ số SSCĐ, cơ số phòng chống lụt bão thiên tai thảm họa

- Tham gia quản lý kinh phí thuốc, bông băng, hóa chất và vật tư quân

y, thực hiện tiết kiệm đạt hiệu quả cao trong phục vụ người bệnh

- Hằng năm sơ kết công tác đảm bảo thuốc , bông băng, hóa chất và vật tư quân y, tham gia công tác huấn luyện nghiên cứu khoa học và cải

 Tổ chức bộ phận dược - Phòng Quân y

Tổ chức bộ phận dược - Phòng Quân y cần gọn nhẹ, sử dụng và phát huy được khả năng kiến thức của cán bộ theo định hướng chức trách nhiệm

vụ Bộ phận dược - Phòng Quân y thường gồm 2 bộ phận:

- Hành chính, dược chính, phân phối

- Kho

Qua nghiên cứu tham khảo một số đề tài, luận văn của một số đồng nghiệp, chúng tôi nhận thấy các đề tài, luận văn trước chủ yếu tập trung nghiên cứu hoạt động cung ứng, đánh giá hoạt động cấp phát, tồn trữ và hướng dẫn sử dụng thuốc trong bệnh viện mà chưa đi sâu vào phân tích hoạt động phân phối thuốc tại Phòng Quân y ở các Tổng cục, nơi có nhiều các đầu mối QY cơ sở nhỏ lẻ, tập trung ở vùng sâu vùng xa, vùng đặc biệt khó khăn, nhất là tính chất đặc thù về chức năng nhiệm vụ của các đơn vị như, mô hình bệnh tật khác nhau, trình độ chuyên môn đội ngũ y bác sĩ khác nhau,…

Hướng nghiên cứu mới của đề tài phân tích theo các chỉ tiêu thực hành tốt phân phối - GDP của Cục Quản lý Dược - Bộ Y tế áp dụng vào Phòng Quân y – Tổng cục Kỹ thuật từ đó có thể nhân rộng ra các Tổng cục khác và các Quân khu, Quân đoàn, Quân binh chủng và các đơn vị tương đương

Chương 2 ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 2.1 Đối tượng, địa điểm và thời gian nghiên cứu

- Đối tượng nghiên cứu: Hoạt động phân phối thuốc tại:

+ Phòng Quân y - Tổng cục Kỹ thật

+ Kho thuốc - Phòng Quân y - Tổng cục Kỹ thuật

+ Ban Quân y các đơn vị trực thuộc Tổng cục Kỹ thuật

- Địa điểm nghiên cứu:

+ Phòng Quân y – Tổng cục Kỹ thuật

- Thời gian nghiên cứu: từ tháng 1 năm 2012 đến tháng 12 năm 2014

2.2 Phương pháp nghiên cứu

2.2.1 Thiết kế nghiên cứu

Hình 2.1 Sơ đồ tóm tắt nội dung nghiên cứu

Phân tích hoạt động phân phối thuốc tại Phòng Quân y - Tổng cục Kỹ thuật

Khảo sát một số yếu tố nguồn lực phục vụ

công tác phân phối thuốc của Phòng Quân

*Mạng lưới phân phối,

* Hoạt động phân phối

- Danh mục hàng phân phối

- Hoạt động tồn trữ bảo quản

- Đảm bảo chất lượng thuốc

- Hoạt động cấp phát(giao hàng, gửi hàng, vận chuyển)

- Hoạt động quản lý chất lượng + Đảm bảo chất lượng đầu vào + Đảm bảo chất lượng trong bảo quản và cấp phát

Giải pháp khắc phục

Nâng cao hiệu quả phân phối thuốc

tại PQY-TCKT

Bảng 2.1 Các biến số nghiên cứu

Stt Nội dung Các biến Cách tính và giải thích

+ Số lượng BS CK II + Số lượng BS CK I + Số lượng DS ĐH + Số lượng DS TH + Số lượng Y sĩ

- Số lượng cán bộ của kho thuốc – PQY

+ Số lượng DS ĐH + Số lượng DS TH

Số lượng từng loại cán bộ

của PQY

% = Tổng số cán bộ của PQY

Số lượng từng loại cán bộ của kho thuốc PQY

% = Tổng số cán bộ của PQY

+ Số lượng quạt thông gió

+ Số lượng nhiệt kế, ẩm

kế + Số lượng máy vi tính

Số lượng từng loại trang thiết bị

% = Tổng số trang thiết bị

3 Kinh phí + Giá trị tiền dưới dạng

hiện vật + Giá trị tiền dưới dạng

tự chi

Số lượng từng loại kinh phí

% = Tổng số kinh phí

- Số lượng danh mục thuốc tự mua

- Số lượng thuốc gửi TTKNNC dược Quân đội kiểm tra chất lượng khi kiểm nhập

- Số lượng thuốc gửi TTKNNC dược Quân đội kiểm tra chất lượng trong quá trình bảo quản

và cấp phát

∑ DMT phân phối = ∑17 nhóm tác dụng

∑ DMT tự mua =∑ 05 nhóm tác dụng

+ Nghị định 65/2009/NĐ - CP ngày 31/7/2009 của Chính phủ sửa đổi

bổ sung một số điều Nghị định 123/2003/NĐ - CP, Thông tư liên tịch 195/2010/TTLT/BQP-BTC-BKH&ĐT ngày 23/11/2010 hướng dẫn thực hiện tiêu chuẩn vật chất hậu cần đối với quân nhân tại ngũ và theo khả năng ngân sách

+ Dự trù thuốc của các năm 2012, 2013 và 2014 của Phòng Quân y và của các đơn vị trực thuộc

+ Biên bản kiểm kê hàng năm (ngày 01/7 và 01/01)

+ Báo cáo kết quả công tác quân y hàng năm của các đơn vị, Phòng Quân y và Cục Quân y

+ Danh sách các đơn vị được hưởng chế độ 30a của Chính phủ

2.3 Phương pháp xử lý kết quả nghiên cứu

Các kết quả nghiên cứu được xử lý thống kê bằng phần mềm Excel

Chương 3 KẾT QUẢ 3.1 Phân tích một số yếu tố nguồn nhân lực phục vụ cho hoạt động

phân phối của Phòng Quân y – TCKT năm 2012 – 2014

3.1.1 Khảo sát mô hình tổ chức, cơ cấu nhân lực của Phòng Quân y – TCKT

Như vậy, PQY – TCKT, có cơ cấu tổ chức bao gồm toàn bộ các lĩnh

vực y tế theo mô hình y tế cộng đồng Các cán bộ được phân công thực hiện các mặt công tác theo chuyên ngành lĩnh vực cụ thể Qua khảo sát chúng tôi thấy, lĩnh vực công tác của các cán bộ được qui định cụ thể chức trách nhiệm vụ cho từng CB trong PQY, cụ thể:

* Trưởng phòng Quân y: Chỉ huy điều hành, tổ chức thực hiện nhiệm

Bộ phận Dược

Bộ phận vệ sinh phòng dịch

Bộ phận Kho

Bộ phận Nghiệp vụ dược

Chỉ đạo, quản lý và tổ chức thực hiện các nội dung nhiệm vụ công tác quân

y bao gồm: Công tác vệ sinh phòng dịch Công tác điều trị dự phòng, Công tác DS, GĐ&TE, Phòng chống lây nhiễm HIV/AIDS Công tác dược trang

bị và công tác huấn luyện xây dựng ngành Chỉ đạo quân y các đơn vị phối hợp với y tế địa phương nơi đóng quân triển khai các nội dung có liên quan đến công tác chăm sóc, bảo vệ sức khỏe bộ đội và nhân dân

* Phó trưởng Phòng: Phó trưởng phòng quân y là bác sỹ CKI là

người giúp trưởng phòng quân y quản lý điều hành các hoạt động của phòng quân y Thay thế trưởng phòng khi trưởng phòng vắng mặt

* Bộ phận vệ sinh phòng dịch: Nắm vững tình hình VSPD trong

Tổng cục để giúp trưởng phòng quân y đặt kế hoạch và chỉ huy đôn đốc các mặt công tác VSPD thích hợp với nhiệm vụ và hoàn cảnh của từng đơn vị thời bình cũng như thời chiến

* Bộ phận Dân số, gia đình và trẻ em: Nắm vững tình hình công tác

dân số, gia đình và trẻ em của các đơn vị Tổng cục Kỹ thuật Tham mưu cho trưởng phòng quân y quản lý và điều phối hoạt động công tác DS, GĐ

& TE

* Bộ phận điều trị: Nắm vững tình hình công tác điều trị của các đơn

vị thuộc Tổng cục Kỹ thuật Tham mưu cho trưởng phòng quân y các mặt công tác điều trị, cứu chữa thương bệnh binh để đảm bảo sức khỏe cho bộ đội Hàng năm xây dựng kế hoạch cụ thể về công tác chuyên môn, tổ chức thực hiện, định kỳ đánh giá kết quả và báo cáo lên cấp trên

* Bộ phận dược:

- Bộ phận nghiệp vụ dược: Nắm vững tình hình công tác dược của các đơn vị Tổng cục Kỹ thuật Tham mưu cho trưởng phòng quân y quản lý và điều phối hoạt động công tác dược trong TCKT

- Bộ phận kho: thực hiện bảo quản tồn trữ thuốc trong kho, tổ chức tiếp nhận và cấp phát thuốc cho các đơn vị theo kế hoạch

 Cơ cấu nhân lực

* Tại Phòng Quân y

Do Phòng quân y có nhiệm vụ chỉ đạo các công tác điều trị, dự phòng

và đảm bảo thuốc, vật tư y tế,… trong toàn TCKT Nên Phòng quân y cũng phải có các cán bộ chuyên môn nghiệp vụ phù hợp thực hiện các nhiệm vụ này Kết quả khảo sát nhân lực tại Phòng quân y được trình bày trong bảng 3.1 và hình 3.2

Bảng 3.1 Nhân lực của PQY năm 2012 - 2014

Số lượng

Tỷ lệ

%

Số lượng

Tỷ lệ

%

Số lượng