Khoá luận tốt nghiệp những sáng tác về chủ đề thế giới thực vật cho trẻ mầm non

Trong sự tri nhận hạn hẹp của bản thân người viết luận văn, chúng tôi nhận thấy, những tác phẩm viết về chủ đề thiên nhiên trong đó, có Thế giới thực vật cho lứa tuổi mầm non đã được nh

LỜI CẢM ƠN Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới Tiến Sĩ Nguyễn Thị Nhàn -

người đã tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình nghiên cứu và hoàn thành khóa luận Tôi cũng xin chân thành cảm ơn các thầy cô giáo trong khoa Giáo dục Tiểu học - Trường Đại học Sư phạm Hà Nội 2 đã quan tâm, tạo điều kiện thuận lợi cho tôi trong quá trình học tập, nghiên cứu

Trong khóa luận sẽ không tránh khỏi những thiếu sót và hạn chế, kính mong nhận được sự góp ý chân thành của các thầy cô giáo và các bạn

Hà Nội,tháng 5 năm 2015

Sinh viên

Vũ Thị Giang

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin khắng định đề tài: Những sáng tác về chủ đề Thế giới thực vật

cho trẻ mầm non là của riêng tôi, không trùng lặp với bất kỳ tác giả nào khác

Neu sai, tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm

Hà nội, tháng 5 năm 2015

Sinh viên

Vũ Thị Giang

M ỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1

1 Lí do chọn đề tài 1

2 Lịch sử nghiên cứ u 2

3 Mục đích nghiên cứu 5

4 Nhiệm vụ nghiên cứ u 5

5 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 5

5.1 Tư liệu khảo sá t 5

5.2 Phạm vi nghiên cứu 7

6 Phương pháp nghiên cứu 7

7 Đóng góp của khóa luận 7

8 Cấu trúc của khóa luận 7

NỘI D U N G 8

CHƯƠNG 1: NHỮNG SẮC THÁI BIỂU HIỆN VỀ CHÙ ĐỀ THẾ GIỚI THỰC VẬTCHO TRẺ MẦM NON 8

1.1 Giới thiệu một số tác giả tiêu b iểu 8

1.1.1 Tác giả Phạm Hố 8

ì ỉ.2 Tác giả Trần Đãng K hoa 10

1.2 Biểu hiện phong phú về chủ đề thực v ật 11

1.2.1 Thê giới hoa lả, cỏ cây quen thuộc, gần gũi 11

1.2.2 Thế giới hoa trải, cỏ cây đẹp đẽ, đa sắc m à u 18

1.2.3 Thê giới thiên nhiên phong phủ và đa dạng 24

Tiểu kết chương 1 32

CHƯƠNG 2: GIÁ TRỊ NGHỆ THUẬT NHỮNG SÁNG TÁC VỀ CHỦ ĐỀ THỰC VẬT CHO TRẺ MẦM NON 33

2.1 Nghệ thuật ca dao, đồng dao 33

2 ỉ ì Thê thơ và nhịp điệu 33

2.7.2 Hình ảnh thơ 34

2.1.3 Ngôn ngữ ca dao - đằng d a o 35

2.2 Nghệ thuật thơ c a 36

2.2 Ị Thế thơ và nhịp điệu 36

2.2.2 Ngôn ngữ thơ 39

2.2.2.7 Nghệ thuật sử dụng các từ loại linh hoạt 39

2.22.2 Các biện pháp nghệ thuật 42

2.3 Truyện kể 48

2.3.1 Dung lượng truyện 48

2.3.2 Ket cấu truyện 48

2.3.3 Nhân vật trong truyện 51

Tiểu kết chương 2 56

KÉT LUẬN 57

TÀI LIỆU THAM K HẢO 59

MỞ ĐẦU

1 Lí do chọn đề tài

1 Trong đời sống của mỗi con người, từ xưa cho tới nay, văn học đãtrở thành một nhu cầu không thể thiếu Văn học giúp hiểu biết của con người phong phú hơn, góp phần hình thành nhân cách Lứa tuổi thiếu nhi được giới nghệ sĩ luôn quan tâm Viết cho thiếu nhi, nhà văn, nhà thơ đã tiếp nhận ở nhiều khía cạnh khác nhau trong tâm lý, tính cách, sở thích, trạng thái cảm xúc vui, buồn, thích thú ở độ tuổi các em Từ đó, nhà văn, liền cầm bút viết tặng cho các bạn nhỏ tuổi những món quà tinh thần tốt đẹp

2 Tuyến tập thơ ca, truyện kê, câu đố cho trẻ mầm non (Tuyến tập) là

cuốn sách đáp ứng được nguồn giáo viên mầm non tìm hiểu Những sáng tác

của nhiều cây bút khác nhau đã làm nên diện mạo phong phú của Tuyến tập

Đó là các thể loại ca dao, đồng dao, thơ ca, truyện kể, câu đố Ở đó các sáng tác được sắp xếp theo 11 chủ đề xoay quanh lứa tuổi mẫu giáo Những tác phẩm được tuyển chọn đem đến cho học sinh nhiều giá trị hữu ích để làm giàu tâm hồn và giáo dục nhân cách Luận văn của chúng tôi tìm hiểu chủ đề về

Thế giới thực vật viết cho các em mầm non Đe tài này giúp cho giáo viên

tăng cường vốn tri thức, giúp trang bị cho trẻ những kiến thức về môi trường xung quanh Từ đó giáo dục trẻ thơ những tình cảm tốt đẹp đối với hoa lá cỏ cây các em cần hình thành ý thức giữ gìn, bảo vệ môi trường sống của con người Đe tài cũng giúp trẻ thơ biết yêu cái đẹp của cảnh vật quanh ta Như thế, văn chương đã góp phần giáo dục con người

3 Những sáng tác về chủ đề Thế giới thực vật cho trẻ mầm non Trong

Tuyến tập chúng tôi khảo sát chưa được giới khoa học và các nhà sư phạm đề

cập hệ thống, toàn diện, chưa có công trình chuyên biệt Điều đó đã giúp chúng tôi theo đuổi ý tưởng khoa học cho luận văn của mình

4 Là giáo viên mầm non tương lai, thực hiện luận văn này sẽ giúp người viết nâng cao hơn năng lực văn chương Đe tài cũng hữu ích cho công việc đứng lớp của người giáo viên trong trường mầm non.

2 Lịch sử nghiên cứu

Trong các sáng tác cho văn học thiếu nhi, các em luôn là nhân vật

chính Viết về đời sống, tâm tư, tình cảm, suy nghĩ của các em luôn thu hút những người nghệ sĩ

Những sáng tác cho thiếu nhi luôn được các nhà sư phạm, nhà nghiên cứu phê bình quan tâm

Trong sự tri nhận hạn hẹp của bản thân người viết luận văn, chúng tôi

nhận thấy, những tác phẩm viết về chủ đề thiên nhiên trong đó, có Thế giới

thực vật cho lứa tuổi mầm non đã được nhìn nhận trên một số phương diện

Những tên tuổi quen thuộc có tâm huyết với những sáng tác văn học thiếu nhi

là những tác giả tiêu biếu: Vũ Ngọc Bình, Vân thanh, Định Hải, Võ Quảng, Văn Hồng, Phạm Hổ, Lã Thị Bắc Lý, Hà Nguyễn Kim G iang

Luận văn của chúng tôi xin đề cập đến một số ý kiến nhận xét tiêu biểu

về đề tài hoa lá, cỏ cây cho học sinh lứa tuổi mầm non

Tác giả Tô Hoài khi bàn về “Tính triết lý trong đồng dao Việt Nam” có

trích dẫn bài Lúa ngỏ là cô đậu nành Tác giả viết: bài đồng dao này, “Cùng

một cách miêu tả và nội dung của nó cùng chung một hướng [ ] Mối tương quan của vạn vật, của thế giới tự nhiên cũng như thế giới con người, tổ tiên ta

đã nhìn ra sự ràng buộc với nhau trong một bầu trời không khí yêu thương

[Theo 12, tr.79]

Tác giả Lã Thị Bắc Lý và Lê Thị Ánh Tuyết trong Giáo trình phương

pháp cho trẻ mầm non làm quen với tác phấm văn học, (Nxb Giáo dục 2009),

khi nhận xét về hình ảnh, vần điệu, nhạc điệu, ngôn ngữ trong thơ viết cho trẻ

mầm non có trích những bài thơ làm dẫn dụ, trong đó có bài Bắp cải xanh của Phạm Hổ và bài Hoa kết trải của Thu Hà Nhận xét về bài thơ của Phạm Hổ,

người viết cho rằng: “ Thơ không chỉ có vần mà còn phản ánh cách gieo vầnthật phù hợp với sức hấp dẫn của các em” Ví dụ:

Bắp cải xanh Xanh mát mắt

Lá cải sắp Sắp vòng tròn Búp cải non Nam ngủ giữa, [tr.9]

về bài thơ của Thu Hà, tác giả nhấn mạnh tới cách dùng từ của nhà thơ như sau: “Đặc biệt có nhiều từ tượng hình, từ tượng thanh, nhiều động từ, nhiều tính từ miêu tả, tính từ chỉ màu sắc [ ] Nhờ hàng loạt các tính từ miêu

tả (chói chang, nho nhỏ, xinh xinh), các từ tượng hình (đốm lửa, rung rinh )

và các động từ chỉ màu sắc (tim tím, vàng vàng, đỏ, trắng tinh ) [ ] giúp trẻ hình dung về các loài hoa với những màu sắc và hình dáng rất cụ thể” [7,

tr 10-11] Sau đó, người viết trích ra bài thơ Hoa kết trải:

Hoa cà tim tím Hoa mướp vàng vàng Hoa lựu chói chang

Đỏ như đốm lửa Hoa vừng nho nhỏ Hoa đỗ xinh xinh Hoa mận trắng tinh Rung rinh trước gió [tr 10]

Cũng trong trang 28 ở sách trên, tác giả ca gợi vẻ đẹp trong bài thơ Hồ

sen của Nhược Thủy và cũng trích toàn văn bài thơ [7, tr 27-28].

Tác giả Lã Thị Bắc Lý trong công trình Văn học thiếu nhỉ với giáo dục

trẻ em lứa tuổi mầm non cũng nhiều lần trích dẫn những sáng tác về chủ đề

thực vật như các bài Cây dây leo (Xuân Tửu), Hoa kết trải (Thu Hà), Hoa sen (Nhược Thủy), Bắp cải xanh (Phạm Hổ)

Tác giả Vân Thanh trong bài tiếu luận “Thơ viết cho các em những năm gần đây”, khi đề cập đến cái hay cái đẹp của thơ thiếu nhi cũng đánh giá cao tính giáo dục, chất trữ tình trong các sáng tác Tác giả đã trích những bài

thơ dẫn dụ: Bài Bắp cải xanh của Phạm Hổ cũng được tác giả trích dẫn [12,

tr.57]

Ở một bài viết khác có nhan đề “Đọc thơ ca mẫu giáo”, tác giả Vân

Thanh cũng chỉ ra vẻ đẹp của Hồ Sen trong thơ Nhược Thủy Tác giả nhận

xét: “ Vẻ đẹp của thiên nhiên bao giò' cũng hướng dẫn các em y như một người bạn [Theo 13, tr.891 ]

về ý nghĩa giảo dục của các sáng tác thuộc chủ đề Thế giới thực vật có

liên quan đến đề tài cũng được các nhà nghiên cứu, phê bình quan tâm

Chẳng hạn, tác giả Hà Nguyễn Kim Giang trong Giáo trình phương

pháp tố chức hoạt động cho trẻ mầm non làm quen với tác phầm văn học

(NxbGD 2009), có nhấn mạnh: “Trước hết, tính giáo dục được coi là một trong những đặc trưng cơ bản nhất của Văn học thiếu nhi Văn học thiếu nhi

có vai trò vô cùng to lớn trong việc giáo dục toàn diện nhân cách trẻ em cả về đạo đức, trí tuệ và thẩm mỹ” [tr.5]

Những nhà văn, nhà thơ, những nhà nghiên cứu khác đều nhận thấy rất

rõ vai trò giáo dục của văn học thiếu nhi đối với trẻ thơ

Tóm lại, những bài viết, những ý kiến của giới nghiên cứu về những

sáng tác chủ đề Thế giới thực vật thường chỉ dừng ở những nhận xét lẻ tẻ đối

với từng sáng tác của một tác giả nào đó Chúng tôi thấy chưa có công trình

nào nghiên cứu toàn diện, chuyên biệt về những sáng tác qua Tuyến tập luận

văn chúng tôi khảo sát Căn cứ vào tình hình nghiên cứu, chúng tôi thấy vẫn

còn khoảng chống khoa học, vì vậy chúng tôi lựa chọn đề tài Những sáng tác

về chủ đề Thế giới thực vật cho trẻ mẩm non.

3 Mục đích nghiên cứu

- Khẳng định giá trị nội dung và nghệ thuật những sáng tác về chủ đề

Thế giới thực vật cho trẻ mầm non (qua Tuyến tập được khảo sát).

- Hướng tới việc giáo dục trẻ mầm non ý thức giữ gìn, bảo vệ môi trường xung quanh, tình yêu thiên nhiên, cảnh vật

- Bản thân tác giả khóa luận trau dồi tri thức về văn học, sự hữu ích thiết thực đối với công việc dạy ở cấp học Giáo Dục Mầm Non sau này của một giáo viên tương lai

4 Nhiệm vụ nghiên cún

- Luận văn tìm hiểu những kiến thức lý luận liên quan đến các thể loại

ca dao, đồng dao, thơ ca, truyện

- Luận văn tìm hiểu những biểu hiện phong phú chủ đề Thế giới thực

vật Giá trị nghệ thuật những sáng tác đó.

- Luận văn chỉ ra ý nghĩa giáo dục đối với học sinh mầm non

5 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

5.1 Tư liệu khảo sát

- Khóa luận khảo sát những sáng tác về chủ đề Thế giới thực vật trong

Tuyên tập thơ ca, truyện kể, câu đố cho trẻ mầm non (Tuyển tập), (do Thúy

Quỳnh - Phương Thảo tuyển chọn), NXB Giáo Dục Việt Nam - 2009

- Khóa luận khảo sát các sáng tác sau:

* Tho’: Gồm có 26 bài

1 Hoa bướm (Nguyễn Đình Kiên)

2 Hoa mơ (Ngô Quân Miện)

3 Hoa kết trải (Thu Hà)

4 Hoa mào gà (Thanh Hào)

5 Lời chào của hoa (Võ Văn Trực)

6 Hoa đồng hồ (Phạm Thái Quỳnh)

7 Hồ sen (Nhược Thủy)

21 Cây bàng (Xuân Quỳnh)

22 Cây dừa (Trần Đăng Khoa)

23 Cây dây leo (Xuân Tửu)

24 Cây (Thy Ngọc)

25 Cây (Phạm Hổ)

26 Cây xấu ho{ Thái Thăng Long)

* Ca dao - Đồng dao: Gồm có 2 bài

1 Lúa ngô là cô đậu nành

2 Nhà tôi có một cây cau

* Truyện kể: Gồm có 12 truyện

/ Vì sao bìm bìm leo trên cây? (Ê-li-da-bét Ga-ken, Nguyễn Huy

Đàn dịch)

2 Chuyên trong vườn (Thành Tuấn)

3 Búp măng non (Sưu tầm)

4 Sự tích rau thì là (Nhược Thủy)

5 Chủ đỗ con (Viết Linh)

6 Sự tích cây khoai lang (Theo Báo Họa Mi)

7 Sự tích hạt thóc (Sưu tầm)

8 Cây tùng con (N.Ưây-lơ, Nguyễn Huy Đàn dịch)

9 Bé hành đi khám bệnh (Sưu tầm)

10 Hoa bìm bìm (Sưu tầm)

ỉ ỉ Sự tích một loài hoa (Phạm Đức - Phương Ly)

12 Chuyên của cây hoa hổng (Thanh Huyền)

5.2 Phạm vi nghiên cứu

- Nghiên cứu những sắc thái nội dung và giá trị nghệ thuật những sáng

tác thuộc chủ đề Thế giới thực vật qua Tuyến tập được khảo sát.

- Chỉ ra ý nghĩa giáo dục của những sáng tác chủ đề thực vật đối với học sinh lứa tuổi mầm non

6 Phương pháp nghiên cứu

- Phương pháp thống kê

- Phương pháp nghiên cứu tác phấm theo thể loại

- Kết họp các thao tác khoa học khác: Bình giảng, phân tích

7 Đóng góp của khóa luận

- Thông qua triển khai đề tài khóa luận, chúng tôi hi vọng giúp bạn đọc tìm hiểu sâu sắc hơn giá trị nội dung và hình thức nghệ thuật tiêu biểu trong

các sáng tác về chủ đề Thế giới thực vật trong Tuyến tập khảo sát.

- Luận văn góp phần giáo dục trẻ thơ tình yêu thiên nhiên, ý thức bảo

vệ gìn giữ môi trường xung quanh, góp phần giáo dục nhân cách học sinh

8 Cấu trúc của khóa luận

Ngoài phần Mở đầu và Ket luận, Tài liệu tham khảo, Nội dung chính của khóa luận gồm 2 chương sau:

Chương 1: Những sắc thái biểu hiện về chủ đề thế giới thực vật cho trẻ mầm non

Chương 2: Giá trị nghệ thuật những sáng tác về chủ đề thế giới thực vật cho trẻ mầm non

NỘI DUNG CHƯƠNG1 NHŨNG SẮC THÁI BIỂU HIỆN VỀ CHỦ ĐỀ THẾ GIỚI THỤC VẬT

CHO TRẺ MẰM NON

1.1 Giói thiệu một số tác giả tiêu biểu

Vì là một công trình Tuyển tập nên cuốn sách tập họp nhiều cây bút

khác nhau, thuộc các thể loại khác nhau Tổng số tác giả khá đông Trong đó,

số tác giả có thơ được tuyển chọn là 17, các cây bút truyện là 12 Ngoài ra còn những sáng tác là ca dao, đồng dao và truyện của tác giả nước ngoài và nghệ

Ông đỗ bằng Thành chung năm 1943 Sau Cách mạng Tháng Tám ông làm công tác tuyên truyền và tham gia hoạt động văn học nghệ thuật

Sau Hiệp định Geneva năm 1954, ông ra Bắc, tham gia sáng lập Hội Nhà Văn miền Bắc (1957) và cũng là một trong những người đầu tiên hình thành Nhà xuất bản Kim Đồng, nơi chuyên xuất bản văn hóa phẩm dành cho trẻ em

Sau ba năm làm việc tại Nhà xuất bản Kim Đồng, ông chuyển sang Nhà xuất bản Văn học rồi về báo Văn Nghệ, cơ quan ngôn luận của Hội Nhà văn Năm 1957 ông là thành viên sáng lập Hội Nhà văn Việt Nam

Chức vụ cuối cùng của ông ở tò' báo này là chức Phó tổng biên tập Từ năm 1983, ông là Phó trưởng ban đối ngoại của Hội Nhà văn Việt Nam và là Chủ tịch Hội đồng văn học thiếu nhi của hội.

Ông vừa viết văn, làm thơ, viết kịch và vẽ tranh Nổi bật trong các sáng tác của ông là dành cho thiếu nhi; nhiều tác phẩm đã được đưa vào giảng dạy trong trường phổ thông

Năm 2001, ông được trao Giải thưởng Nhà nước về Văn học nghệ thuật, đợt 1

Một số tác phẩm tiêu biểu

Tác phẩm viết cho thiếu nhi

Thơ: Chú bò tìm bạn (Tuyển tập thơ, chọn từ hơn 15 tập thơ in riêng

từng tập, in lần thứ 3, có bổ sung, Kim Đồng, 1997)

Truyện: Chuyên hoa chuyên quả (Toàn tập, Hà Nội, 1993).

Kịch; Mỵ Châu - Trọng Thủy (Kim Đồng - 1993)

Tác phẩm viết cho người lớn

Thơ: Những ngày xưa thân ải (Hội Nhà văn, 1956); Ra khơi (Hội Nhà văn, 1960); Đi xa (Hội Nhà văn, 1973); Những ô cửa - những ngả đường (Hội

Nhà văn, 1982)

Truyện: Vườn xoan (Hội Nhà văn, 1962); Tình thương (Phụ nữ, 1973);

Cây bánh tét của người cô (Hà Nội, 1993).

Các giải thưởng văn học

Chú bò tìm bạn (tập thơ): giải thưởng loại A cuộc vận động sáng tác

cho thiếu nhi do Trung ương Đoàn Thanh niên cộng sản tổ chức năm 1957

Chú vịt bông (tập thơ) nhận giải loại A cuộc vận động sáng tác cho

thiếu nhi do Trung ương Đoàn thanh niên cộng sản tổ chức năm 1967-1968

Những người bạn im lặng nhận giải chính thức về thơ, Hội đồng văn

học thiếu nhi Hội nhà văn tặng (1985)

Nàng tiên nhỏ thành ốc (kịch), giải thưởng về kịch cho thiếu nhi do

Trung ương Đoàn Thanh niên cộng sản và Hội Nghệ sỹ sân khấu tặng (1986)

1.1.2 Tác giả Trần Đăng Khoa

Trần Đăng Khoa sinh ngày 24 tháng 4 năm 1958, quê làng Trực Trì,

xã Quốc Tuấn, huyện Nam Sách, tỉnh Hải Dương, là một nhà thơ, nhà báo

Từ nhỏ, ông đã được cho là thần đồng thơ văn Lên 8 tuổi, ông đã có thơ

được đăng báo Năm 1968, khi mới 10 tuổi, tập thơ đầu tiên của ông: Từ góc

sân nhà em được nhà xuất bản Kim Đồng ấn Có lẽ sáng tác được nhiều người

biết đến nhất của ông là bài thơ Hạt gạo làng ta, sáng tác năm 1968, được thi

sĩ Xuân Diệu hiệu đính, sau được nhạc sĩ Trần Viết Bính phổ nhạc (1971)

Ông cũng được biết đến nhiều với câu chuyện cháu bé Khoa đề nghị

đôi câu thơ "Đường ta rộng thênh thang tám thước" thành "Đường ta rộng

thênh thang ta bước" trong bài thơ Ta đi tới của nhà thơ Tố Hữu, khi bé Khoa

mới 10 tuổi

Trần Đăng Khoa nhập ngũ ngày 26 tháng 2 năm 1975 khi đang học lớp 10/10 tại trường phổ thông cấp 3 Nam Sách, quân số tại Tiểu đoàn 691 Trung đoàn 2 Quân tăng cường Hải Hưng Sau khi thống nhất, việc bổ sung quân cho chiến trường không còn cần thiết nữa, ông được bổ sung về quân chủng hải quân Sau đó ông theo học Trường Viết văn Nguyễn Du và được cử sang học tại Viện Văn học Thế giới M Gorki thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Nga Khi trở về nước ông làm biên tập viên Văn nghệ quân đội

Từ tháng 6 năm 2004, khi đã mang quân hàm thượng tá Quân đội nhân dân Việt Nam, ông chuyển sang công tác tại Đài tiếng nói Việt Nam, giữ chức Phó Trưởng Ban Văn học Nghệ thuật, sau đó là Trưởng Ban Văn học Nghệ thuật Đài Tiếng nói Việt Nam Năm 2008, khi Đài tiếng nói Việt Nam thành

lập Hệ phát thanh có hình VOVTV, ông được phân công làm Giám đốc đầu tiên của hệ này.

- Hiện nay, ông là Phó Bí thư Đảng ủ y Đài Tiếng nói Việt Nam

Tác phẩm

Trần Đăng Khoa không có nhiều tác phẩm, và danh hiệu “thần đồng thơ trẻ” của nhà thơ thời thơ ấu không hề liên quan hay được nối tiếp đến quãng đời về sau khi nhà thơ tham gia nhập ngũ, theo học ở Nga, khi về nước làm biên tập viên, làm báo Thi hứng một thời không là động lực cho xúc cảm khi tác giả đã cao tuổi Những tác phẩm nổi bật của Trần Đăng Khoa:

- Từ góc sân nhà em, 1968.

- Góc sân và khoảng trời, tập thơ, 1968, tái bản khoảng 30 lần, được

dịch và xuất bản tại nhiều nước trên toàn thế giới

- Khúc hát người anh hùng, trường ca, 1974.

- Bên cửa so máy bay, tập thơ, 1986.

- Chân dung và đoi thoại, tiểu luận phê bình, Hà Nội: Nhà xuất bản

Thanh niên, 1998, tái bản nhiều lần Tác giả cho biết ban đầu đã dự kiến phát hành tập II của tác phẩm này, nhưng hiện đã gộp bản thảo vào phần I để tái bản

- Bài Thơ tình người lính biển đã được Hoàng Hiệp phổ nhạc.

- Đảo chìm, tập truyện - ký, đến đầu năm 2009 đã tái bản 25 lần.

Giải thưỏiầg

Ông ba lần được tặng giải thưởng thơ của báo Thiếu niên Tiền phong (các năm 1968, 1969, 1971), Giải nhất báo Văn nghệ (1982) và Giải thưởng Nhà nước (năm 2000)

1.2 Biểu hiện phong phú về chủ đề thực vật

1.2.1 Thế giới hoa láy cỏ cây quen thuộc, gần gũi.

Bước chân vào thế giới thực vật, các em nhỏ sẽ bắt gặp tất cả những gìquen thuộc trong cuộc sống hàng ngày Ta sẽ gặp hoa mơ, hoa khế, hoa thị,

cây dừa, cây bắp cải xanh, củ cà rốt, cây dây leo; đó còn là truyện kể về chú

đỗ con, sự tích hạt thóc Tất cả đều có mặt trong Tuyển tập.

Trước hết, những cây cỏ hoa trải này là những loài quen thuộc trẻ

thường nhìn thấy trong vườn nhà, trước hiên nhà, trên đường đến trường hay

ngoài ruộng: Hoa khế, hoa chanh, cây thị, cây chanh, cây na, quả gấc, quả dừa, cây bắp cải, củ cà rố t

Đó đây ven đê hay cạnh đường đi ta gặp cây xấu hổ Cảnh tượng lá câykhép lại khi có cái gì đó chạm vào là rất quen thuộc:

Tay em khẽ chạm

Lá cụp vào rồi Cây như có mắt Phải không bạn ơi

{Cây xấu ho - Thái Thăng Long)

Câu chuyện Sự tích hạt thóc (Sưu tầm) giúp các em nhỏ biết được

nguồn gốc của hạt thóc có từ đâu và đây là loại hạt rất gần gũi với các em trong bữa ăn hàng ngày Lúa gạo nuôi sống dân tộc ta từ ngàn xưa đến nay:

“Một hôm , trong lúc đàn gà đang bới đất tìm giun và sâu bọ để ăn, bấtngờ một con chim bay qua và làm rơi một hạt xuống to bằng quả dừa.”

Cả họ nhà gà con nào con ấy kêu toáng và chạy xung quanh hạt lạ ấy,

bà tiên trên trời thấy đàn gà, cãi nhau inh ỏi nên đã đi xuống, bà liền hỏi “Ai

đã nhìn thấy”, “Bầy gà đồng thanh nói:

Cháu nhìn thấy trước !”

Nghe đàn gà nói vậy, “Bà Tiên không biết phân xử thế nào bèn lấy gậy đập nát những hạt ra thành từng mảnh nhỏ bằng hạt thóc như bây giờ và vung cho những hạt đó rơi xuống khắp nơi và nói:

Ai chịu khó bới thì sẽ nhặt được

Từ đó, bầy gà phải nhặt từng hạt thóc, những hạt còn sót lại mọc thành những cây lúa như bây giờ

Những cây rau, cây quả ngoài vườn nhà, ngoài ruộng quê hiện hữu trong lời thơ chân thực vốn như chúng vẫn thế ở bên ngoài Đó là cây bắp cải xanh xếp hình khéo léo:

Bắp cải xanh Xanh mát mắt

Lá cải sắp Sắp vòng tròn Búp cải non Nam ngủ giữa

(Củ cà rốt - Phạm Hổ)

Đen với câu chuyện Sự tích rau thì là của tác giả Nhược Thủy, các em

nhỏ sẽ biết được tại sao các loài rau gần gũi, thân quen với các em trong cuộc sống hàng ngày, trong mỗi bữa ăn lại có tên gọi như bây giờ, đặc biệt là cây rau thì là bé nhỏ, hấp tấp đi đâu cũng vội vàng nên mới có tên gọi là Rau Thì Là: Ngày xửa ngày xưa, ngày mới có các loại rau thì chưa rau nào có tên

cả, thành ra khó gọi quá, cứ nhầm luôn, mất cả thì giờ Một hôm, các loài rau

rủ nhau đến nhà Trời xin Trời đặt tên cho Trời nói: A phải đấy đặt tên cho dễ

gọi, dễ tìm.[ ] con thì là rau Cải Thìa nhé ! Cải thìa ạ? Vâng, cảm ơn Trời Sau Cải Thìa, lần lượt đến chị em nhà cải: [ ] Đến nhà Trời, chú vừa thở vừa nói: Xin trời đặt tên cho! Tên à ? Tên đặt cho các anh em, bạn bè của con hết

cả rồi Đe ta nghĩ thêm cho con vậy Xin trời nghĩ mau con còn về liên hoan [ ] Thế con thì là Trời vừa nói đến đây, còn đang nghĩ thêm tí nữa thì chú Rau bé hấp tấp đã tưởng là Trời đã nói xong, chú cuống quý vội vàng: Vâng, vâng, con Thì Là Rồi chú chào Trời và co cẳng chạy một mạch về vườn Các bạn xúm lại hỏi tên Chú rau bé đáp: Tôi thì là Thì là gì Thì là Thì là ! Mọi người cười ầm lên Vì thế, từ đó chú Rau bé hay rong chơi và hay hấp tấp phải mang cái tên “Thì Là” nghe chẳng ra thế nào

Ngoài vườn kia là cây chanh có nhiều quả:

Một lùm xanh biếc Che kín đàn gà Chanh non sần vỏ Chanh già láng vỏ Chanh cốm thơm quá

(Chanh - Phạm Hổ)

Đó còn là giàn gấc quen thuộc trước thềm nhà Những trái gấc chín vàng dấu trong lòng màu đỏ tươi như ủ mặt trời bên trong:

Sáng nay gấc khoe Đeo đầy giàn quả Nhộn nhịp ong bay Rung rình vòm lá.

Trái gấc xinh xinh Chín vàng nắng đỏ Bao nhiêu mặt trời Ngủ say trong đỏ

(Giàn Gấc - Đặng Vương Hưng)

Trong câu chuyện Sự tích một loài hoa, (Phạm Đức - Phương Ly) giúp

các em nhỏ khám phá ra một loài hoa tuy nhỏ bé Loài hoa này có màu đỏ, thân cỏ rất đẹp và đặc biệt loài hoa này rất gần gũi với các em nhỏ, loài hoa

ấy người ta gọi là Hoa Mười Giờ Chính loài hoa này đã tượng trưng cho chiếc đồng hồ để báo hiệu cho các loài hoa khác tham gia cuộc thi xem loài hoa nào đẹp nhất, nhưng: “Cuối cùng, bác c ổ thụ già tuyên bố:

Mỗi bông hoa đều có hương sắc riêng, tô điểm cho đất trời, cho cuộc đời đáng yêu Do vậy, tất cả các loài hoa đều xứng đáng nhận phần thưởng Tuy nhiên, có một bông hoa bé nhỏ báo hiệu thời gian thi cho chúng ta, đã cháy đỏ hết mình và bị kiệt sức héo tàn, đáng được trân trọng, đã đoạt giải đặc biệt.”

Các em cũng sẽ nhìn thấy những cây dừa xanh mát vươn cao giữa trời quê hương Những quả dừa được ví như đàn lợn con, mà những con lợn thì vô cùng gần gũi đối với mỗi gia đình:

Cây dừa xanh tỏa nhiều tàu Dang tay đón gió gật đầu gọi trăng Thân dừa bạc phêch tháng năm Quả dừa - đàn lợn con nam trên cao

(Cây dừa - Trần Đăng Khoa)

Một chú gà ngơ ngác, lang thang trong vườn hoa, đôi mắt nhìn không chớp khi chú giật mình nhìn thấy bông hoa mào gà mà chú ngỡ là mào của mình Chú kêu lên hoảng hốt, tưởng ai đã lấy mào của chú cắm lên cây hoa ấy:

Một hôm chú gà trong Lang thang trong vườn hoa Đen bên hoa mào gà

Ngơ ngác nhìn không chớp.

Bông gà kêu hoảng hốt:

- Lạ thật ỉ Các bạn ơi ỉ

Ai lấy mào của tôi Cam lên cây này thế?

(Hoa mào gà - Thanh Hào)

Vì sao bìm bìm leo trên cây? (Ê-li-da-bét Ga-ken) câu chuyện kể về

một loài hoa có màu hồng, màu xanh rất là đẹp Ở đây, tác giả đã giúp trẻkhám phá ra một điều kì diệu của một loại hoa, có hình dạng “Trổ hoa hìnhquả chuông màu hồng, màu xanh xinh đẹp phủ kín mặt đất, chứ chưa bao giờtìm cách leo lên cao hơn” Đó là một loài hoa chỉ bò dưới đất nhưng Bìm Bìm

đã cảm thông, muốn làm bạn, chia sẻ với Chim Chích con thiệt thòi vì bịthương không thể bay được ra ngoài tổ nhận biết thế giới xung quanh Chính

vì lòng cảm thông với bạn và lòng ham thích của mình nên Bìm Bìm nó đã cốvươn leo lên cao để làm bạn với Chim Chích: “Cách đó không xa, tít tậnngọn cây cao có tổ hai mẹ con Chim Chích Chích con tàn tật Nó bị gãy mộtcánh và hầu như không thể bay được [ ] Nhưng cuối cùng, lòng ham thíchcủa nó mãnh liệt đến nỗi nó quấn quanh thân cây, bám vào vỏ rồi vào cành,lên tận tổ của Chích con” và đó chính là cách Bìm Bìm học leo cây

Quả thị còn giúp các em nhỏ ngủ ngon hon khi có thị kề bên má thơmthơm mát mát Kỳ diệu hơn, khi quả thị đi vào những lời kể của bà trong cổ

(Thị - Phạm Hổ)

Những bông hoa bé nhỏ, gần gũi thân quen với trẻ trong những chậu hoa, giỏ hoa cũng được tác giả Phạm Thái Quỳnh miêu tả sinh động Những cánh hoa rung rinh, đỏ như ông mặt trời, giống như chiếc đồng hồ không kim,

cứ đều đều mỗi ngày, tới mười giờ là hoa lại nở Và, chính sự thức giấc của hoa đã tạo cho bé thói quen ý thức về thời gian:

Có một loài hoa Ngủ nhiều hơn thức Mặt trời lên cao Hoa mới mở mắt.

Mười giờ hoa nở

Hoa nở, bé gọi:

“Mẹ ơi, mười g iờ ”.

(Hoa đồng hồ - Phạm Thái Quỳnh)

Câu chuyện Búp măng non (Sưu tầm) giúp trẻ hình dung ra quá trình

trưởng thành của những cây tre, rừng tre Mở đầu câu chuyện là hình ảnh cây tre rất gần gũi, quen thuộc với các em “Cây tre mọc thẳng, dáng cao cao, lá nhòn nhọn, trông rất đẹp Bất kể trời gió lớn mưa to, tre vẫn thẳng vút, không bao giờ ngả nghiêng.” Đe có thể xuyên qua mặt đất, các chú măng con đã phải trải qua rất nhiều khó khăn và vất vả, nhưng những chú măng cũng chưa thế vươn lên khỏi mặt đất, Măng non nản lắm, nhưng nhờ có Tre mẹ động viên an ủi, các chú măng non đã cố gắng suy nghĩ và nhờ sự thông minh, nhanh nhẹn của mình các chú măng non đã xuyên qua mặt đất, lên được mặt đất các chú chim sẻ thấy măng non đã vội khen tấm tắc vì măng non rất giỏi

và từ đó các Măng non được ông mặt trời chiếu sáng, lớn lên rất nhanh, “Từ búp măng non, chú đã trở thành cây tre nhỏ giống mẹ Những cây tre nhỏ sẽ hợp thành một rừng tre mới.”

Như vậy, những sáng tác trên muốn nói với các em rằng, muôn vàn hoa

lá, cỏ cây xung quanh chúng ta cũng có nhịp sống, sự sống Chúng cũng lớn lên hàng ngày như các em, hãy biết yêu thương, bảo vệ, chăm sóc và trân trọng chúng Chúng là bè bạn thân thiết của con người, bảo vệ cho cuộc sống con người được mát mẻ, được đẹp hơn

1.2.2 Thế giới hoa trái, cỏ cây đẹp đẽ, đa sắc màu

Màu sắc là vẻ đẹp ưu thế của thế giới cỏ cây hoa trái xứ sở nhiệt đớinày Nhiều sắc màu từ nhiều loài hoa trái làm đẹp những trang thơ

Qua những sáng tác, bạn đọc nhận ra một thế giới hoa trái cỏ cây đẹp

đẽ vì màu sắc của chúng.

Với bài thơ Hoa kết trải, tác giả Thu Hà miêu tả những bông hoa rực rỡ

màu sắc Các em nhỏ cảm nhận được vẻ đẹp lộng lẫy, tươi tốt của mảnh vườn:

Hoa cà tím tím Hoa mưóp vàng vàng Hoa lựu chói chang

Đỏ như đốm lửa Hoa vừng nho nhỏ Hoa đ ẽ xinh xỉnh Hoa mận trắng tinh Rung rinh trước gió

(Hoa kết trải -Thu Hà)

Trong câu thơ đầu, tác giả Thu Hà đã miêu tả hoa cà với màu tím nhè nhẹ “Hoa cà tím tím”; câu thơ thứ hai tác giả đã lặp lại hai lần từ vàng để nhằm nhấn mạnh cho trẻ thấy hoa mướp có màu vàng rất rõ “Hoa mướp vàng vàng” Hoa lựu với màu đỏ rực rỡ giống như những tia nắng hè chói chang:

“Hoa lựu chói chang, đỏ như đốm lửa”

Không chỉ thế, tác giả còn nhắc nhở các em phải biết trân trọng, giữ gìn, bảo vệ cho mảnh vườn mãi mãi giữ được vẻ đẹp ấy:

Này các bạn nhỏ Đừng hải hoa tươi Hoa yêu mọi người Nên hoa kết trải.

(Hoa kết trải - Thu Hà)

Đen với Chuyên của cây hoa hồng, tác giả Thanh Huyền cho các em

nhỏ biết nhiều loại hoa khác nhau: “Nào là Cúc vàng tươi, nào Violet tím biếc, nào Thược Dược đủ màu sắc rực rỡ Nhưng đẹp nhất, thơm nhất vẫn là Hoa Hồng”, mỗi loài hoa có một sắc màu khác nhau làm cho thiên nhiên của con người thêm sức sống

Với trí tưởng tượng phong phú, Ngô Quân Miện miêu tả hoa mơ kết hợp với rất nhiều sự vật xung quanh như chú gà vàng, những tia nắng ấm áp, cơn gió, làm cho những cánh hoa mơ bay bay và trận mưa trắng đã xuất hiện:

Gốc mơ già Hoa nở trang Con gà vàng Nằm sưởi nắng.

Cơn gió đến Rung cành cây Hoa bay bay Trận mưa trắng.

(Hoa m ơ - Ngô Quân Miện)

Bài thơ Khế của tác giả Phạm Hổ giúp trẻ tưởng tượng ra hình ảnh cây

khế bình dị mà vẫn thật đẹp Những chùm hoa nhỏ màu tím từ cành cao rơi xuống giếng, tắm mát rồi nhẹ nhàng theo gàu nước lên:

Hoa từ cành cao

Rủ nhau xuống giếng Tắm xong, hoa tỉm Theo gàu nước lên.

Còn hình ảnh quả khế, được tác giả miêu tả giống như vàng treo trên cây, long lanh với màu vàng khi quả khế chín:

Khê chín đầy cành Vàng treo lóng lánh.

(Khế- Phạm Hổ)

Trong bài thơ Thị (Phạm Hổ), hình ảnh quả thị được tác giả miêu tả vô

cùng đẹp đẽ và ấn tượng đối với các em nhỏ, từ những chiếc lá tới quả thị xanh, quả thị chín:

Lá xanh quả xanh

Lá xanh quả vàng Chìm chuyền rung rinh.

cThị - Phạm Hổ) Đen với truyện Hoa bìm bìm (Sưu tầm), các em nhỏ sẽ biết được tại sao

các loài hoa lại có màu sắc, hình dáng đẹp như vậy

“Ngày xửa ngày xưa, các loài hoa chưa có màu sắc như bây giờ Một hôm, có một cô Tiên từ trên trời bay xuống, áo của cô có dải lụa bay phấp phới, xanh, đỏ, tím, vàng rất đẹp Bên bờ dậu, Bìm Bìm cố vươn mình để ngắm cô Tiên xinh đẹp, rực rỡ Một cô Tiên sà xuống bên Bìm Bìm và hỏi:Bìm Bìm ơi ! Cháu có thích màu áo của cô không ?

Cháu thích lắm, nhất là màu tím

Cô tiên nói:

Cô sẽ cho cháu mấy viên ngọc quý có thể hóa phép ra các màu mà cháu thích.”

Và chính vì điều đó Bìm Bìm đã tặng cho các bạn xung quanh mình như bạn hoa mướp “Bìm Bìm tung viên ngọc vàng vào chùm nụ mướp Tức

khắc, nụ mưóp nở ra một đám hoa vàng sáng rực cả góc vườn.”, hoa mào gà

“Bìm Bìm tung viên ngọc màu đỏ vào chùm nụ hoa mào gà Ngay lập tức, những nụ hoa nở thành một chùm hoa đỏ thắm rực rỡ”, đám mây “ Mình sẽ tung viên ngọc màu xanh lên trời Tức khắc, các đám mây trắng biến thành màu xanh trông thật đẹp.”, và cuối cùng là viên ngọc màu tím dành cho Bìm Bìm “ Tức khắc hoa Bìm Bìm chuyển thành màu tím dịu như áo cô Tiên”.Hình ảnh củ cà rốt với lá màu xanh, củ màu đỏ được Phạm Hổ miêu tả khá đặc biệt:

Lá xanh

Củ đỏ Lớn nhỏ Bên nhau Đất đội Ngập đầu Nhảy lên Đẹp thật

{Củ cà rốt - Phạm Hổ)

Hình ảnh cây bắp cải có lá màu xanh và cách xếp hình khéo léo:

Bắp cải xanh Xanh mát mắt

Lá cải sắp Sắp vòng tròn Búp cải non Nam ngủ giữa

(Bắp cải xanh - Phạm Hố)

Đen với Chuyện trong vườn của tác giả Thành Tuấn, các em sẽ được

gặp nhiều hoa trái, cỏ cây đẹp, nhiều màu sắc khác nhau Cây hoa giấy kiêu ngạo vì “Cây Hoa Giấy có những cành gai màu nâu bóng phổng phao lớn lên

từng ngày Những cành lá xanh mưót đua nhau leo dây trên giàn làm nền cho những bông hoa tím đỏ rực rỡ Mùa xuân đến, cây hoa giấy đâm chồi nảy lộc Mưa phùn mùa xuân làm Cây Hoa Giấy tươi tốt hơn Hàng trăm bông hoa giấy thắm đỏ nở đồng loạt trông như một bức thảm đỏ rực.”; còn cây táo con

“Thì thân sần sùi, nứt nẻ với ít cành lá nhỏ xíu, cong cong.”, cây táo con cũng không nói gì, nó chỉ lặng im Nhưng mùa thu đến, táo đã bắt đầu ra hoa và kết quả: “Chẳng bao lâu, hoa tàn và kết thành những quả táo nhỏ xíu màu xanh Đến mùa thu, những quả táo đã to và chín vàng”

Qua những sáng tác ta còn thấy, thế giới hoa trái cỏ cây còn có vẻ đẹp

vì những dáng vẻ sinh động.

Hình ảnh quả na rất sinh động đã được Phạm hổ miêu tả qua những câu thơ sau:

Na non xanh Múi loắt choắt.

Na mở mắt Múi mở to

Na bỏ vò Đua nhau chín.

Môi chúm chím Hút múi ra Hạt nhả ra Đen lay láy.

( N a - Phạm Hổ)

Quả Dứa thì đầu xanh đội mũ vua:

Đầu xanh mũ vua Mình vàng áo giáp Một trăm con mắt

Nhìn quanh bổn bể

(Dứa - Phạm Hổ)

Chú măng non với thân hình khỏe khoắn, mạnh mẽ đã được tác giả

miêu tả qua truyện Búp măng non' “Có một chú Măng non sức lực khỏe

mạnh, thân hình mập mạp, tròn trịa Chú mặc rất nhiều lớp áo”

Hình ảnh hoa bướm được tác giả Nguyễn Đình Kiên miêu tả khá sinh động với những cánh hoa, những bông hoa xinh:

Xòe cánh bưóm Hoa chực bay

Re là dây Lôi hoa lại Thò tay hái Bông hoa xỉnh

Bé giật mình, Kìa cánh bướm.

(Hoa bướm - Nguyễn Đình Kiên)

Dáng vẻ bông hoa nhỏ còn ngái ngủ, bừng mở mắt:

Hoa còn ngái ngủ Ong đã đến rồi Hoa bừng mở mắt

- Xin chào bạn ong !

( Lời chào của hoa - Võ Văn Trực) Qua những vần thơ, những câu chuyên, thế giới hoa lả cỏ cây đẹp vì nhiều hương vị.

Bài thơ Hồ sen giúp trẻ cảm nhận vẻ đẹp của hoa sen trong buổi sớm

mai Ở đây, tác giả giúp trẻ tưởng tượng được ra cảnh hồ sen đang nở đẹp và cảm nhận được hương thơm quyến rũ mà thoang thoảng tỏa khắp không gian Màu xanh nhẹ nhàng, tươi mát của lá sen cùng với chị gió rung êm đềm làm cho hạt sương đêm đọng trên chiếc lá sen long lanh chạy:

Hoa sen đã nở Rực rỡ đầy hồ Thoang thoảng gió đưa Mùi hương thom ngát.

{Hồ sen - Nhược Thủy)

Hay mùi thơm của dứa hòa vào trong gió trên đồi đất đỏ:

Dứa chín trưa hè Trên đồi đất đỏ Một quả sóc ăn Thom lừng trong gió

(Dứa - Phạm Hổ)

Cùng là loài khế nhưng chúng lại có nhiều hương vị khác nhau chúng ngọt hoặc chua:

Khế ngọt, khế chua Đều chia năm cảnh Khế chín đầy cành Vàng treo lóng lánh.

(Khế - Phạm Hổ)

Như vậy, những nhà thơ muốn nhắn nhủ với các bạn nhỏ rằng, thế giới hoa trái cỏ cây đẹp đẽ vô cùng, gần gũi thân quen vá bổ ích với các em, vì vậy các em phải biết trân trọng những loài hoa trái ấy Chúng không chỉ có giá trị thẩm mĩ mà còn hữu ích đối với con người Hoa trái giúp con người Hoa lá

cỏ cây khiến trái đất tươi xanh cân bằng sinh thái

1.2.3 Thế giói thiên nhiên phong phú và đa dạng

Thiên nhiên quanh ta vô cùng phong phủ đa dạng Bởi vì ở thế giới đó có nhiều loài cây, loài hoa, loài quả: Cây rau dùng trong bữa ăn hàng ngày như cây

bắp cải, củ cà rốt, quả gấc,

Bắp cải xanh Xanh mát mắt

Lá cải sắp Sắp vòng tròn Búp cải non Nam ngủ giữa.

(Bắp cải xanh - Phạm Hố)

Câu chuyện Sự tích rau thì là của tác giả Nhược Thủy, giúp trẻ biết được

đặc điểm và lợi ích của cây rau thì là, dùng để làm gia vị trong các món ăn:

Con thì là lá nhỏ này

Có mùi thom này

Nấu canh cả thì ngon này

Thế giới thiên nhiên phong phủ và đa dạng vì chủng được trồng ở những nơi khác nhau: Ngoài vườn nhà, ngoài ruộng, dưới ao nước.

Bài thơ Đồng dao về củ của tác giả Vương Trọng giúp trẻ khám phá ra

nhiều các loại củ và mỗi củ được trồng ở một nơi như củ su hào, củ ấu, củ đậu, củ hành, củ riềng, củ sả, củ lạc và củ cà rốt:

Ngồi chơi trên đất

Hai câu thơ đầu nói về củ su hào Loại củ này nằm nhô trên mặt đất, nó

có thể được trồng trong vườn rau của gia đình hoặc trồng ngoài đồng ruộng:

Ngồi chơi trên đất,

Là củ su hào.

Có loại củ chỉ có ở dưới nước Đó chính là củ ấu:

Tập bơi dưới ao Đen sì củ ấu

Một loại củ ăn rất mát, không cần phải nấu chín, vậy mà nó cũng chỉ trồng ở những ruộng đồng quê gần gũi Đó là củ đậu:

Không cần phải nấu,

Củ đậu mát lành.

Những loại củ được trồng ở cả trong vườn nhà và ngoài ruộng đồng là

củ hành, củ riềng Những loại gia vị này cũng được nhà thơ đưa vào các sáng tác cho trẻ:

Lợn thích củ hành, Chỏ đòi riềng sả.

Hai câu thơ tiếp theo miêu tả một loại củ rất lạ, ăn rất ngon mà chỉ được trồng ngoài ruộng đồng: