Kết cấu bài tiểu luận của chúng tôi bao gồm 3 phần: Phần 1: Trình bày nguyên lý về sự phát triển của chủ nghĩa duy vật biện chứng - Nội dung nguyên lý - Khái niệm sự vận động và sự phát
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP.HCM
VIỆN ĐÀO TẠO SAU ĐẠI HỌC
TIỂU LUẬN TRIẾT HỌC
ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU:
VẬN DỤNG CÁC PHẠM TRÙ ”VẬN ĐỘNG” VÀ ”PHÁT TRIỂN”
CỦA PHÉP BIỆN CHỨNG DUY VẬT VÀO PHÂN TÍCH CHU KỲ TRONG THỊ TRƯỜNG BẤT ĐỘNG SẢN
Nhóm 21 - Lớp Đêm 1 Khóa K24 thực hiện
Nhóm trưởng : Lê Đức Hiệp Thành viên 1 : Nguyễn Thị Hiếu Hạnh Thành viên 2 : Đặng Thị Kiều Hoa
Giảng viên phụ trách: TS.Bùi Văn Mưa
TP.Hồ Chí Minh, tháng 01 năm 2015
Trang 2LỜI MỞ ĐẦU
Một trong những vấn đề cơ bản của triết học đó là sự vật, hiện tượng tồn tại trong thế giới này đứng im hay không ngừng vận động? Trong suốt quá trình phát triển của triết học và khoa học, nhiều quan điểm lý giải đã được đưa ra, trong đó phải kể đến quan điểm về vận động và phát triển của chủ nghĩa duy vật biện chứng Quan điểm này không chỉ có giá trị trong triết học mà còn có giá trị đóng góp đáng kể vào công cuộc nhận định, phân tích và nghiên cứu thực tế về các sự vật, hiện tượng trong thế giới
Trong lãnh vực kinh tế, chúng ta thường hay nhắc đến khái niệm chu kỳ với sự lặp đi lặp lại theo thời gian Vậy điều gì tạo nên chu kỳ kinh tế này? Liệu có thể vận dụng quan điểm về vận động và phát triển của chủ nghĩa duy vật biện chứng vào phân tích và lý giải cho điều này không?
Để làm sáng tỏ câu hỏi trên, nhóm chúng tôi quyết định thực hiện đề tài tiểu luận triết học với tên gọi: “Vận dung các phạm trù “vận động” và “phát triển” của chủ nghĩa duy vật biện chứng vào phân tích chu kỳ trong thị trường bất động sản” Kết cấu bài tiểu luận của chúng tôi bao gồm 3 phần:
Phần 1: Trình bày nguyên lý về sự phát triển của chủ nghĩa duy vật biện chứng
- Nội dung nguyên lý
- Khái niệm sự vận động và sự phát triển
- Mối quan hệ giữa chúng
Phần 2: Vận dụng nội dung nguyên lý trên vào phân tích chu kỳ trong thị trường
bất động sản.
2.1 Hai mặt đối lập của thị trường – nguồn cung và lượng cầu
2.2 Cung – cầu gặp nhau và sự vận động phát triển của thị trường
2.3 Các giai đoạn của chu kỳ thị trường bất động sản
Phẩn 3: Kết luận.
1
Trang 31 Nguyên lý về sự phát triển của chủ nghĩa duy vật biện chứng.
“Quan điểm biện chứng cho rằng các sự vật, hiện tượng luôn vận động, phát triển Phát triển là một quá trình vận động tiến lên từ thấp đến cao, thay đổi dần dần về lượng dẫn đến sự thay đổi về chất, đưa tới sự ra đời của cái mới thay thế cái cũ Phát triển không phải lúc nào cũng theo đường thẳng, mà rất quanh co, phức tạp, thậm chí có thể có những bước lùi tạm thời; đó là quá trình diễn ra theo đường xoáy ốc và hết mỗi chu kỳ sự vật lặp lại dường như sự vật ban đầu nhưng ở cấp độ cao hơn.” [1,118]
“Quan điểm duy vật biện chứng khẳng định nguồn gốc của sự vận động, phát triển là nhũng mâu thuẫn nằm trong bản thân sự vật Chính quá trình liên tục giải quyết các mâu thuẫn bên trong bản thân sự vật dẫn đến sự vận động, phát triển tự thân của mọi sự vật trong thế giới.” [1,118]
Khi bàn về phát triển, V.I.Lênin đưa ra hai quan điểm về sự phát triển, trong đó ông nhấn mạnh quan điểm thứ hai: phát triển coi như sự thống nhất của các mặt đối lập Ông cho rằng chỉ có quan điểm này mới cho ta chìa khóa của sự tự vận động của tất thảy mọi cái đang tồn tại
Như vậy quan điểm duy vật biện chứng cho thấy rằng sự thống nhất của các mặt đối lập chính là nguyên nhân của sự vận động và phát triển Trong bản thân vật chất, các mặt đối lập luôn thống nhất, đấu tranh và chuyển hóa lẫn nhau, tác động lẫn nhau tạo ra nhiều trạng thái khác nhau của vật chất Như vậy để làm rõ sự vận động và phát triển của vật chất phải làm rõ được các mặt đối lập tác động đến sự vận động và phát triển đó là gì
Khái niệm sự vận động: “vận động là phương thức tồn tại, là thuộc tính cố hữu của vật
chất; vận động được hiểu như sự thay đổi nói chung; có nguồn gốc từ sự tương tác nội tại trong thế giới vật chất gây ra” [3,519]
Sự vận động có nhiều tính chất khác nhau và có thể được chia thành các hình thức cơ bản là: vận động cơ giới, vận động hóa học, vận động sinh học, vận động xã hội Trong đó vận động xã hội là phức tạp nhất
Trang 4Khái niệm phát triển: “phát triển là khuynh hướng vận động tiến lên từ thấp đến cao
(thay đổi về lượng), từ đơn giản đến phức tạp (thay đổi về chất), từ kém hoàn thiện đến hoàn thiện (thay đổi về lượng – chất), do việc giải quyết mâu thuẫn trong bản thân sự vật gây ra, được thực hiện thông qua bước nhảy về chất, và diễn ra theo xu hướng phủ định của phủ định Quá trình phát triển của các hệ thống – sự vật vật chất xảy ra trong thế giới không chỉ là sự thay đổi tiến bộ mà còn chứa trong mình những sự thay đổi thoái bộ tạm thời, không chỉ là sự thay đổi mà còn chứa trong mình những sự ổn định tương đối nữa Trong hiện thực, phát triển diễn ra rất phức tạp, bao gồm cả những bước lùi, thoái bộ tạm thời…” [1, 119-120]
Như vậy có thể nhận thấy vận động là nguồn gốc của phát triển Trong muôn vàn quá trình vận động xảy ra trong thế giới, có một xu hướng vận động tiến từ thấp lên cao, từ đơn giản đến phức tạp, từ kém hoàn thiện đến hoàn thiện, do việc giải quyết mâu thuẫn bên trong gây ra, được thực hiện thông qua bước nhảy về chất, và đi theo xu hướng phủ định của phủ định; đó là phát triển
2 Vận dụng nguyên lý về sự phát triển của chủ nghĩa duy vật biện chứng vào phân tích chu kỳ trong thị trường bất động sản.
2.1 Hai mặt đối lập của thị trường – nguồn cung và lượng cầu
Trước khi vận dung nguyên lý phát triển của chủ nghĩa duy vật biện chứng vào phân tích, chúng ta phải hiểu rõ các mặt đối lập nào tạo nên sự vận động và phát triển của thị trường
Bất kỳ thị trường nào cũng được tạo nên bởi hai yếu tố cơ bản và bắt buộc phải có là nguồn cung và lượng cầu Hai yếu tố này mang tính trái ngược nhau nhưng phải luôn tồn tại, nếu chỉ có nguồn cung mà không có lượng cầu thì không thể hình thành được thị trường và ngược lại Hai yếu tố này gặp nhau, kết hợp với nhau tại điểm cân bằng của thị trường Đồng thời chúng cũng luôn tự vận động, thay đổi và tác động chuyển hóa lẫn nhau tạo ra những điểm cân bằng mới của thị trường
3
Trang 5 Nguồn cung bất động sản
Nguồn cung bất động sản có thể được hiểu là khả năng cung ứng bất động sản cho thị trường, bao gồm nhiều loại từ đồi núi đất hoang, đất nền dự án, nhà phố, căn hộ chung
cư, đến nhà xưởng, văn phòng cho thuê… Nguồn cung này được thể hiện và chịu ảnh hưởng cụ thể bởi những chủ thể cung tham gia thị trường
Nguồn cung thị trường không cố định mà luôn vận động và thay đổi Nguyên nhân của sự vận động này đến từ sự vận động của các chủ thể cung tham gia thị trường Một căn nhà đang xây, một dự án đang được tiến hành, một khu vực dân cư đang bị giải tỏa… mỗi phút giây trôi qua đều có sự thay đổi, và từ đó góp phần tạo nên sự vận động của nguồn cung thị trường
Lý giải sâu xa hơn, sự vận động của các bộ phận này đến từ nhiều yếu tố tác động, cả từ bên trong và bên ngoài bộ phận Một căn nhà đang xây phụ thuộc vào tiến độ và ý định gia chủ, một dự án đang triển khai phụ thuộc vào chủ dự án, đó là những yếu tố nội tại bên trọng Nhưng một sắc lệnh được ban hành, hoặc sự tham gia thị trường của một lực lượng nước ngoài có thể là một tác động từ bên ngoài khiến những cá nhân, chủ thể tham gia thị trường phải điều chỉnh hành vi và qua đó làm thay đổi nguồn cung bất động sản Nguồn cung thị trường bất động sản có độ trễ nhất định, do đặc thù của bất động sản cần nhiều thời gian mới có thể thay đổi Mặt khác nguồn cung bất động sản trên thực tế thường chỉ có xu hướng tăng và giữ nguyên, ít có xu hướng giảm , nếu giảm cũng giảm rất ít do đất đai là tài sản cố định, không mất đi theo thời gian
Lượng cầu bất động sản
Tương tự như nguồn cung, lượng cầu bất động sản có thể được hiểu là nhu cầu về sử dụng bất động sản của thị trường, bao gồm nhiều loại và đến từ nhiều chủ thể như cá nhân, doanh nghiệp, tổ chức, Chính phủ… Lượng cầu này cũng chịu ảnh hưởng cụ thể bởi những chủ thể cầu tham gia thị trường
Trang 6Lượng cầu của thị trường không cố định mà luôn vận động và thay đổi Nguyên nhân của
sự vận động này cũng đến từ sự vận động của các chủ thề cầu tham gia thị trường, dưới tác động của các yếu tố bên trong hoặc bên ngoài chủ thể Một cặp vợ chồng chuyển ra ở riêng, một doanh nghiệp mở rộng sản xuất, một sự di cư sang khu vực khác… đều góp phần tạo nên sự vận động của lượng cầu
Nói tóm lại, cung và cầu chính là hai mặt đối lập luôn tồn tại trong vật chất là thị trường Hai mặt đối lập này không thể tách rời nhau trong bản thể vật chất mà phải luôn tồn tại và thống nhất với nhau tại một vị trí, thời điểm cụ thể tạo nên điểm cân bằng của thị trường Chúng cũng luôn vận động và phát triển; luôn đấu tranh, tác động và chuyển hóa lẫn nhau, qua đó khiến thị trường luôn vận động và phát triển
2.2 Cung – cầu gặp nhau và sự vận động của thị trường.
Nguồn cung và lượng cầu luôn tồn tại, tuy đối lập nhưng lại rất thống nhất với nhau Các chủ thể cung luôn mong muốn bán được bất động sản với giá cao nhất, trong khi các chủ thể cầu luôn mong muốn mua được bất động sản với giá thấp nhất, thể hiện sự mâu thuẫn
về mặt lợi ích Tuy nhiên sự mâu thuẫn này đều xuất phát từ một mục tiêu là tối đa hóa lợi ích nhận được và tối thiểu hóa chi phí bỏ ra Và sự mâu thuẫn này cũng phải được giải quyết và thống nhất với nhau tại điểm cân bằng thì giao dịch mới xảy ra, nếu không cả chủ thể cung và chủ thể cầu đều không đạt được mục đích cuối cùng của mình
Để có thể thống nhất, hai mặt đối lập này phải không ngừng đấu tranh, tác động và chuyển hóa lẫn nhau Sự đấu tranh tác động chuyển hóa lẫn nhau thể hiện bởi những lời chào giá, những buổi gặp mặt, những thuyết phục, giảm giá và nhượng bộ… giúp hai bên đạt đến thỏa thuận cuối cùng tại một mức giá xác định
Trong bản thân mỗi chủ thể tham gia thị trường đều tồn tại hai mặt đối lập và thống nhất
là nguồn cung và lượng cầu Ví dụ mỗi người sở hữu bất động sản đều tồn tại trong bản thân nhu cầu sử dụng hoặc đầu tư bất động sản đó, và họ cũng có thể rao bán hoặc cho thuê làm ảnh hưởng đến nguồn cung Mức độ thống nhấ và chuyển hóa giữa hai mặt này khác nhau sẽ tạo ra những quyết định khác nhau của chủ thể Nếu yếu tố lượng cầu chiếm
ưu thế, người đó sẽ giữ bất động sản đó để sử dụng, thậm chí mở rộng thêm hoặc mua bất
5
Trang 7động sản khác và tác động đến lượng cầu Nếu yếu tố nguồn cung chiếm ưu thế, người đó
sẽ rao bán bất động sản và tác động đến nguồn cung
Sự tác động chuyển hóa giữa hai mặt đối lập còn thể hiện theo khía cạnh chuyển hóa trong nội bộ nguồn cung hoặc trong nội bộ lượng cầu và chuyển hóa lẫn nhau Một dự án chung cư được xây dựng sẽ làm tăng nguồn cung về nhà ở chung cư nhưng ngược lại làm giảm nguồn cung về đất trống (do phần đất trống trước đó đã được sử dụng để xây chung cư) Đó chính là sự chuyển hóa trong nội bộ nguồn cung
Nhưng nguồn gốc của nó vẫn xuất phát từ việc tác động chuyển hóa giữa hai mặt đối lập
là lượng cầu và nguồn cung: khi chủ thể cung nhận thấy nhu cầu về nhà ở chung cư cao hơn nhu cầu về đất trống, họ mua hoặc sử dụng đất trống để tiến hành các dự án chung
cư Như vậy phải có nguồn gốc từ lượng cầu mới tác động lên chủ thể làm nguồn cung thay đổi Đó chính là sự tương tác giữa các mặt đối lập trong mọi hoàn cảnh Sự chuyển hóa trong nội bộ lượng cầu cũng diễn ra tương tự
Chuyển hóa lẫn nhau thể hiện dưới hình thức nguồn cung trở thành lượng cầu và ngược lại Một cá nhân vừa bán xong một căn nhà sẽ làm nguồn cung bất động sản giảm, nhưng anh ta sẽ cần mua một căn nhà khác để ở hoặc một mảnh đất khác để đầu tư, làm lượng cầu về bất động sản tăng Nguồn gốc của hoạt động cũng xuất phát từ sự tác động và chuyển hóa liên tục giữa nguồn cung – lượng cầu
Như vậy mỗi chủ thể tham gia hoặc tồn tại trong thị trường đều cho ta thấy rõ sự thống nhất của các mặt đối lập là nguồn cung và lượng cầu, nhưng tùy những hoàn cảnh khác nhau mà mặt đối lập nào chiếm ưu thế hơn và thể hiện ra bên ngoài nhiều hơn Cứ như thế, nguồn cung và lượng cầu luôn vận động và thay đổi liên tục, luôn thống nhất và tác động lẫn nhau tạo ra một thị trường cụ thể luôn vận động
Sự vận động này chịu tác động của rất nhiều yếu tố như kinh tế, chính trị, xã hội… và có hình thức là một sự vận động xã hội Trong sự vận động này có một xu hướng phát triển
từ thấp đến cao, giải quyết các mâu thuẫn của nguồn cung – lượng cầu và tạo nên chu kỳ của thị trường
Trang 8Điểm đỉnh thị trường
GĐ phát triển:
Nguồn cung tăng
Lượng cầu tăng
GĐ đình trệ:
Nguồn cung tăng
Lượng cầu giảm
Mức
giá
cân
bằng
2.3 Các giai đoạn của chu kỳ thị trường bất động sản
Chu kỳ của thị trường, đó là quá trình đấu tranh và chuyển hóa lẫn nhau liên tục giữa các mặt đối lập và có xu hướng lặp đi lặp lại theo thời gian Một thị trường cấu tạo bởi hai mặt đối lập là nguồn cung và lượng cầu, với sự biến động tăng giảm của cung và cầu có thể tạo ra 4 dạng kết hợp: cung giữ nguyên (hoặc giảm ít) cầu giảm, cung giữ nguyên cầu tăng, cung tăng cầu tăng, và cung tăng cầu giảm 4 dạng kết hợp này thay phiên nhau tạo nên 4 giai đoạn căn bản của thị trường tương ứng với suy thoái, phục hồi, phát triển và đình trệ Để thấy rõ hơn điều này chúng ta hãy phân tích 4 giai đoạn của thị trường bất động sản
Giai đoạn suy thoái:
Đây là giai đoạn nguồn cung giữ nguyên và cầu liên tục giảm Giai đoạn này bắt đầu khi các dự án đã xây dựng được tung hết ra thị trường, không có dự án mới được xây thêm (do giá đã giảm trong một thời gian dài), như vậy nguồn cung bắt đầu ổn định và không tăng nữa Tuy nhiên lượng cầu liên tục giảm do các tác động từ bên ngoài như kinh tế khó khăn… hay do tác động từ bên trong lượng cầu như các nhà đầu tư kỳ vọng mức giá giảm xuống nữa Yếu tố lượng cầu giảm liên tục tác động vào yếu tố nguồn cung giữ nguyên làm mức giá cân bằng liên tục giảm Mức giá cân bằng giảm lại tiếp tục khiến nhà đầu tư không xây thêm dự án mới, củng cố cho nguồn cung giữ nguyên; đồng thời gia tăng kỳ vọng của lượng cầu về việc giá giảm thêm, cũng cố lượng cầu giảm xuống Qua đó tạo ra một mức giá cân bằng mới thấp hơn mức giá cũ
Hai mặt đối lập nguồn cung và lượng cầu liên tục tác động và chuyển hóa lẫn nhau, tạo ra
sự vận động không ngừng giảm xuống của vật chất là thị trường bất động sản trong giai đoạn này, trước khi bước sang giai đoạn mới
7
Trang 9Điểm đáy thị trường
GĐ suy
thoái :
Nguồn cung
giữ nguyên,
Lượng cầu
giảm
GĐ phục hồi:
Nguồn cung giữ nguyên Lượng cầu tăng
Thời gian
Giai đoạn phục hồi:
Sau một thời gian dài suy giảm, mức giá thị trường đã xuống đến điểm thấp nhất gọi là đáy thị trường Một tác động từ ngoại lực như nền kinh tế có tín hiệu hồi phục hoặc từ nội lực lượng cầu như sự di dân… sẽ làm lượng cầu về bất động sản tăng Thời điểm lượng cầu chuyển từ giảm sang tăng chính là điểm nút mà ở đó thị trường bất động sản thực hiện bước nhảy để chuyển từ giai đoạn suy thoái sang giai đoạn phục hồi
Ở giai đoạn này, lượng cầu liên tục tăng tác động vào nguồn cung đang giữ nguyên (do chưa có dự án mới hoặc các dự án mới chưa được tung ra thị trường) làm mức giá cân bằng liên tục tăng, vật chất là thị trường bất động sản liên tục vận động thay đổi trạng thái Mức giá tăng cũng làm nhu cầu đầu tư hoặc sở hữu bất động sản tăng để tránh phải chịu mức giá cao hơn, làm lượng cầu càng tăng thêm, dẫn tới mức giá càng tăng Mức giá càng tăng cũng dần thu hút nhiều nhà đầu tư để bổ sung nguồn cung, tuy nhiên nguồn cung chưa thể tăng ngay Cứ thế thị trường luôn vận động cho đến khi đạt đến một điểm nút mới, mà ở đó thị trường chuyển sang giai đoạn tiếp theo
Giai đoạn phát triển.
Đây là giai đoạn hưng thịnh nhất của thị trường bất động sản khi cả nguồn cung và lượng cầu đều tăng Điểm nút bắt đầu của giai đoạn này là khi các nhà cung cấp bắt đầu tung các dự án mới ra thị trường, làm nguồn cung chuyển từ trạng thái giữ nguyên sang trạng thái tăng Lượng cầu vẫn tăng và tác động lên nguồn cung làm mức giá cân bằng tiếp tục tăng Sự tác động này làm thị trường liên tục vận động theo hướng đi lên trước khi chuyển sang giai đoạn tiếp theo
Giai đoạn đình trệ.
Sau một thời gian liên tục tăng, do các tác động từ ngoại lực như một chính sách hạn chế giao dịch bất động sản được ban hành hoặc một tác động từ nội lực như kinh tế suy giảm làm lượng cầu về bất động sản giảm Ngay khi lượng cầu chuyển từ trạng thái tăng sang
Trang 10trạng thái giảm, thị trường bất động sản thực hiện bước nhảy qua điểm nút này để sang giai đoạn đình trệ Ở giai đoạn này, tác động giữa nguồn cung vẫn đang tăng (do các dự
án xây dựng trước đó vẫn được đưa ra thị trường) và lượng cầu sụt giảm liên tục khiến mmức giá cân bằng của thị trường liên tục giảm Thị trường vận động theo hướng đi xuống
Sự vận động đi xuống này tiếp tục kéo dài cho đến khi các dự án đã được tung ra hết, không có dự án mới được xây thêm vì giá đã giảm trong một thời gian dài làm cho lượng cung không còn tăng nữa, cũng là lúc thị trường thực hiện bước nhảy tại điểm nút này để quay trở lại giai đoạn suy thoái
3 Kết luận
Như vậy có thể thấy rõ chu kỳ của thị trường thực chất chỉ là quá trình vận động của thị trường và phát triển từ giai đoạn này sang giai đoạn tiếp theo, bằng cách thực hiện bước nhảy tại mỗi điểm nút Mỗi lần thực hiên bước nhảy, thị trường đang tự điều chỉnh để giải quyết mâu thuẫn giữa nguồn cung và lượng cầu Và mỗi lần như vậy thị trường lại thay đổi một chút theo hướng tiến bộ hơn, các yếu tố cung – cầu cũng thay đổi với nhiều cải tiến hơn, dù đường xoắn ốc phát triển chưa được thể hiện rõ
Khi thị trường thực hiện hết một chu kỳ và quay lại giai đoạn ban đầu, đường phát triển xoắn ốc trở nên rõ ràng hơn và thị trường cũng đã phát triển thêm nhiều bước mới, đó không còn là giai đoạn suy thoái (hoặc bất kỳ giai đoạn nào) giống như chu kỳ trước mà
là một giai đoạn suy thoái mới với những đặc điểm khác hẳn của nguồn cung và lượng cầu
Cùng với sự vận động của mình, tại một thời điểm cụ thể sẽ chỉ có một thị trường cụ thể với các đặc điểm cụ thể Thị trường sẽ luôn vận động và phát triển đi lên, hoặc đôi khi là tạm thời thoái bộ chứ không bao giờ quay lại với chính nó Vì cho dù ở thời điểm khác
9
