1. Trang chủ
  2. » Luận Văn - Báo Cáo

Two patterns of culture in xunzi the basic character of xunzis thought and an interpretation in the scope of intellectual history 1

10 369 0

Đang tải... (xem toàn văn)

THÔNG TIN TÀI LIỆU

Thông tin cơ bản

Định dạng
Số trang 10
Dung lượng 393,35 KB

Các công cụ chuyển đổi và chỉnh sửa cho tài liệu này

Nội dung

Trang 1

I

ACKNOWLEDGEMENT

Aft er m u ch p ai ns t ak i n g e ffo rt a nd c ons t ant s t r u ggl es , what I want

t o s a y a t t h e v er y m om ent of c om pl et i n g m y M A t he s i s i s t h at without m y parents’ unceasing encouragement , I would have never

com pl et e d m y g rad uat e edu c at i on and t hus n on e of m y

ac com pl i s hm ent s co ul d h av e b e en poss i bl e W i t hout m y La o s hi A/ P Lo Yuet Keung’s unfailing enlightenment, I would remain an ignorant boy

fi ndi n g hi s w a y i n t he m az e of a c ade m i c s chol ar s hi p, c h as i n g i nt o count l es s pi t f al l s W i t ho ut m y f ri end s ’ s uppo rt a nd t hei r s t i m ul at i n g

ex cha n ges wi t h m e , m y i nt el l ect ual vi si o n coul d n ot hav e ex pand ed as

i t di d and m y p er s on al cha r act er wo ul d f ai l t o de vel op

Ha rd w ork al w a ys pa ys o ff , or at l eas t , as I b el i e ve, wi l l

ev ent u al l y d o I s p ent al m o s t h al f a yea r wri t i n g m y t h es i s , not t o

m ent i on t he p r epa r a t i on fo r i t , a nd I ha ve gai n ed a l ot i n t h i s pro ce s s

The m os t un for get t a bl e ex pe ri e nc e i s t h e re vi s i on s t a ge o f m y t h es i s

La os hi ha d b e en qu e s t i oni n g m y a r gu m e nt s rel ent l es s l y; I h a d t o ke ep

on de f endi n g m ys el f vi s -à-vi s hi s p en et rat i n g c ri t i ci sm s A s a res ul t ,

m y a r gum ent b eco m es m o r e p re ci s e and cl ea r er, a nd m y t h esi s i s

Trang 2

II

gre at l y i m pro ve d Thro u gh t hi s a ca de m i c ex e rci s e, I h av e nu rt ur ed

i m port ant qu al i t i e s i n m ys el f a s a s chol a r , s uc h as p r eci s i o n , pru de nc e, per s ev e ra nc e

M y g r at i t ud e m us t a l s o b e ex t en ded t o t he fol l owi n g p eo pl e : A/ P

YUN G S ai S hi n g , whos e s em i na rs i ns pi re d m e t o s t ud y i nt el l ect ual

hi s t or y w i t h a n e w cri t i c al e ye N EO P en g Fu La os hi and m y res pe ct abl e s eni or M i s s Te oh J oo Ki ow k i ndl y l e nt m e rel ev ant

ac ad em i c m at e ri al s , whi c h e na bl e d m e t o s t ud y m or e ef fi ci en t l y Th e re

ar e m a n y ot h er t e ac her s an d f ri e nds w h o hav e h el p ed m e i n one w a y o r anot h e r T o t h em I o we m y d ee p es t grat i t ude

Trang 3

III

A c k n o w l e d g e m e n t I

目 录 I I I

A b s t r a c t V

序 V I

第 一 章 绪 论

1 问 题 与 文 献 1

2 结 构 与 概 念 5

第 二 章 从 政 治 批 评 与 学 术 批 评 看 荀 子 的 广 义 功 利 主 义

1 四 强 国 的 政 治 经 验 与 功 利 主 义 的 症 结 1 9

2 从 学 术 批 评 检 论 荀 子 的 广 义 功 利 主 义 2 7

3 政 治 境 界 论 3 7

4 礼 、 法 的 分 流 与 复 合 4 6

5 结 论 5 2

第 三 章 论 荀 子 广 义 功 利 主 义 的 论 理 结 构 及 其 在 儒 学 发 展 史 上 的 意 涵

1 广 义 功 利 主 义 的 论 理 结 构 5 7

2 儒 家 伦 理 学 的 两 条 进 路 6 3

3 结 论 7 2

第 四 章 从 哲 学 思 辨 返 回 经 验 现 实

1 本 体 论 思 潮 7 5

2 知 识 论 思 潮 8 4

3 试 论 荀 子 的 经 验 性 格 及 其 成 因 9 3

4 结 论 1 0 2

第 五 章 结 论 1 2 9

Trang 4

IV

参 考 书 目 1 3 3

Trang 5

V

ABSTRACT

Xun Zi w as on e o f t he g r eat es t C onf uci a n t hi nk e rs i n t he p r e -Qi n peri od Th e pu rpos e of t hi s t hes i s i s t o i nt er pr et t he b as i c ch ar act e r of

hi s phi l o s oph y Fi r s t of al l , i t a r gu es t h at l i k e M o h i s t s and Le ga l i s t s , Xun Zi ’s t ho u ght al s o has a ut i l i t a ri an c har a ct e r , b ut hi s ut i l i t ari ani s m shoul d be und e rs t oo d i n a b ro ad er s e ns e H e w as c onc e rn e d about t h e

m at e ri al n eed s of t h e p eopl e a s w el l a s t hei r em ot i on al n eed s S e cond ,

Xun Zi ’s t hou ght al s o ex hi bi t s an em pi ri ca l b ent ; unl i ke hi s pre de c es s o rs Zi ch an and C on fu ci us , Xun Zi t ri ed t o cons t ru c t a ki nd o f epi s t em ol o g y b as ed on ex pe ri enc e La s t l y, t h e em pi ri cal ch a ra ct e r o f Xun Zi’s thought was determined by its utilitarian character As such,

ut i l i t a ri a n i s m i s t he r efo r e f und am e nt al t o Xun Zi ’ s t ho u ght

In t h e co nt ex t o f i nt el l ect ual hi st o r y, bot h t he ut i l i t ari a n a nd

em pi r i c al ch ar act e r of Xun Zi ’ s t ho u gh t ex em pl i fi ed t he hi s t o ri c al com p et i t i on and re c onci l i at i on o f t w o p art i cul ar p at t er ns of cul t u res —

t he pol i t i c al a nd i n t el l e ct u al cul t u re s of t h e Zh ou d yn as t y a nd t he

W arri n g S t at es p eri od S p eci fi cal l y, ut i l i t ari ani s m w as t h e m ai ns t re am

t hi nki n g duri n g t h e W arri n g S t at es p e ri od i n wh i ch Xun Zi l i ved, ye t

hi s b ro ad er s ens e o f ut i l i t ari ani sm i nh e r i t ed an d abs orb ed t h e el em ent s

Trang 6

VI

of ri t e s and m us i c from t h e Zhou pol i t i cal c ul t ur e Xun Zi ’s

em pi r i c i s m re fl e ct e d t h e t r end of ret u rni n g t o t h e em pi ri cal vi ews

es po us e d e arl i e r b y Zi ch an , C o nf uci u s and ot he rs At t h e s am e t i m e , Xun Zi also adopted many ideas from the “epistemolog ical movement”

whi c h r ei gned i n t he W ar ri n g S t at es er a

Trang 7

VII

我研究思想史的基本旨趣

(代序)

孟 子 说 : “ 颂 其 诗 , 读 其 书 , 不 知 其 人 , 可 乎 ? ” ( 《 孟 子 · 万 章 下》)显然,孟子的答案是否定的。读书贵能知人,而知人尤贵能知心。 我的业师劳悦强先生 曾说,读书应能设法了解书后面的人;后来先生将自

己 研 究 《 论 语 》 的 部 分 所 得 出 版 了 , 这 本 书 的 名 字 就 取 作 《 论 语 心 》1

。 读一个人的书而不了解它的作者,就好比与一个人交朋友而不了解他的为 人;如果不了解他的为人 ,却指望与他心心相印,那实在无异是一种痴心 妄想。就文科而言,学术研究必以 读书作为根基(其实理、法、医、工 诸 科,也贵能 多读书,牛顿自言之所以看得更远,是因为站在巨 人的肩上。 然非多读前人之书,何克臻此? ),读书之道既然如此,那么, 我们从事 学术研究,研读前人的著作,衡论前人的学术,难道不也应该先去了解我 们所欲研究的那个人吗?

就 思 想 史 研 究 来 说 , “ 知 人 ” 的 功 夫 不 但 是 要 了 解 思 想 家 的 生 平 , 还要理解他的思想宗旨 。大凡每一位自成一家的思想家尽管千言万语, 必 定有一个开宗明义的学术宗旨,是以老子曰“道”,孔子曰“仁”,孟子

曰 “ 义 ” , 庄 子 曰 “ 真 ” , 濂 溪 曰 “ 主 静 ” , 程 子 曰 “ 主 敬 ” , 朱 子 曰

“敬义夹持”,阳明曰“致良知”„„ 。 其人独有一种修养, 是以其学独 具一番神貌;其心独有一种见识, 是以其言独有一个宗旨。 由是以观之, 则庄子之言“见独” (《庄子·大宗师》 ),《大学》、《中庸》、《礼

器 》 之 言 “ 慎 独 ” , 陈 寅 恪 之 言 “ 独 立 之 精 神 ”2

, 也 必 是 其 人 先 有 一 段 孤往独造的涵养与见识充蓄其中,然后方 道得此一“独”字亲切。道有所 以致之术,理有所以然之故。大凡一种学术宗旨的提出,又 必有一种基本

立 场 以 作 为 其 论 理 上 的 基 石 , 是 以 老 子 主 “ 法 自 然 ” , 孔 子 言 “ 礼 之

1

劳 悦 强 师 《 论 语 心 》 ( 香 港 : 阿 汤 图 书 , 2 0 0 6 ) 。

2

陈 寅 恪 〈 清 华 大 学 王 观 堂 先 生 纪 念 碑 铭 〉 , 见 《 金 明 馆 丛 稿 二 编 》 ( 北 京 : 三 联 书

店 , 20 01 ), 页 2 46 。

Trang 8

VIII

本”,孟子道“性善”,濂溪阐“太极”„„思想研究不但贵能 察见所然 之独,也贵能昭析所以然之故。 宗旨既明,立场既悉 ,然后乃能“若挈裘 领,诎五指而顿之,顺者不可胜数也。” (《荀子·劝学》)

当 我 们 自 称 在 研 究 某 人 思 想 的 基 本 立 场 时 , 我 们 实 际 上 所 做 的 工 作

只 是 对 这 个 人 留 下 的 文 字 、 事 迹 、 遗 物 、 声 音 或 图 像 等 外 在 形 迹 进 行 分

析 。 传 统 上 我 们 所 谓 的 思 想 史 研 究 , 往 往 只 局 限 于 研 究 思 想 家 留 下 的 文

字 ; 而 所 谓 的 哲 学 史 研 究 , 更 只 局 限 于 这 些 文 字 中 的 某 种 经 过 筛 选 的 部 分。然而,研究的局限原只 是一种基于种种原因而养成的人为的惯习,而

思 想 的 形 迹 事 实 上 却 不 拘 一 格 、 无 处 不 在 。 古 有 恒 言 , “ 文 如 其 人 ” ,

“字如其人”,孟子也说:“ 君子所性,仁义礼智根于 心。其生色也,睟 然見于面,盎于背,施于四体,四体不言而喻。” ( 《孟子·尽心上》)

《 大 学 》 说 : “ 诚 于 中 , 形 于 外 。 ” 反 之 , “ 不 诚 则 不 独 , 不 独 则 不 形。”(《荀子·不苟》)这即是说,一个人无论是在他的声音笑貌、言 谈举止上,或是在他的文 字书画 中,都不可避免地会沾带着他本人的思想 基因,流露出其所然之独。

史 料 杷 梳 与 思 想 辨 析 是 思 想 史 研 究 的 两 个 基 本 环 节 , 缺 一 不 可 。 理 论上,天底下没有脱离历史的思想,也没有脱离思想的历史。任何思想的 背后都牵涉着某些史料,任何史料的背后都蕴涵着某种思想。这即是说,

理 论 上 在 任 何 门 类 历 史 研 究 的 基 础 上 , 我 们 都 有 办 法 进 而 进 行 思 想 史 研 究。比如,在政治史的基础上,我们就能够研究政治思想史;在妇女史的 基础上,我们就能够研究妇女思想史;在经学史的基础上,我们就能够研 究经学思想史„„。杷梳史料,是为了察 见思想家所然之独;辨析思想,

是 为 了 探 求 其 所 以 然 之 故 。 思 想 史 研 究 者 不 仅 要 培 养 起 对 于 历 史 的 考 据 欲,还要砥砺出对于思想的辨析力;不独贵能察见其所然之独,更贵能推 究其所以然之故。

要 察 见 其 所 然 之 独 , 有 各 种 各 样 的 切 入 角 度 。 可 以 从 地 理 切 入 , 如

陈寅 恪之 解天 师道3

、 严耕 望之 论学 派分 布4

;可 以从 历史 切入 , 如钱 穆之

2 0 0 1 ) , 页 1 7 - 4 5 。

Trang 9

IX

思·韦伯(Max Weber 1864-1920)之讲宗教8

;可以从语言切入,如傅斯

„„前辈的研究共同昭示我们, 举 凡 一切地理、历史、经济、语言的角度都莫不有助于我们 切入了解思想家所 然之独。当然,无论我们采取 何 种切入角度,最终的目标却是 “殊途而同 归,一致而百虑”( 《易经·系辞传下》 )。

思 想 家 其 所 然 之 独 有 林 林 种 种 的 切 入 角 度 , 其 所 以 然 之 故 也 有 形 形

色 色 的 主 客 因 缘 。 司 马 迁 说 : “ 文 王 拘 而 演 《 周 易 》 ; 仲 尼 厄 而 作 《 春 秋》;屈原放逐,乃赋《离骚》;左丘失明,厥有《国语》;孙子膑脚,

《 兵 法 》 修 列 ; 不 韦 迁 蜀 , 世 传 《 吕 览 》 ; 韩 非 囚 泰 , 〈 说 难 〉 〈 孤

愤 〉 。 ”1 1

这 阐 述 了 作 品 产 生 的 客 观 因 素 。 欧 阳 修 自 言 : “ 吾 〈 庐 山 高〉,今人莫能为,惟李太白能之;〈明妃曲〉后篇,太白不能为,惟杜

4

严 耕 望 〈 战 国 学 术 地 理 与 人 才 分 布 〉 , 见 《 严 耕 望 史 学 论 文 选 集 》 上 册 ( 北 京 : 中 华

书 局 , 2 0 0 6 ) , 页 2 7 - 5 9 。

6

吕 思 勉 《 中 国 制 度 史 》 ( 上 海 : 上 海 古 籍 出 版 社 , 2 0 0 6 ) 。

7

范 文 澜 《 中 国 通 史 》 ( 北 京 : 人 民 出 版 社 , 1 9 8 6 ) 。

8

马 克 思 · 韦 伯 《 儒 教 与 道 教 》 ( 南 京 : 江 苏 人 民 出 版 社 , 1 9 9 3 ) 。

9

傅 斯 年 〈 战 国 子 家 叙 论 〉 , 见 《 中 国 古 代 思 想 与 学 术 十 论 》 ( 桂 林 : 广 西 示 范 大 学 出

版 社 , 2 0 0 6 ) , 页 8 5 - 1 3 4 。

2 6 9 。

Trang 10

X

子美 能之 ;至 于 前篇 ,则 子美 亦不 能 为, 惟我 能之 也。 ” 这点 明 了 作品 诞生的主观因素。人之才性原本因人而异,而其遭遇亦复各不相同,著述 之道既已如此,思想研究何莫不然?故我们探寻 思想家其所以然之故,既 应该对其客观上的各种因素抱一番同情之了解,也应该对其主观上的基本 性格有一个整体之把握 。

阅 读 一 个 人 的 传 记 , 可 以 了 解 这 个 人 的 生 平 ; 阅 读 一 个 人 著 作 , 可

以 了 解 这 个 人 的 志 业 ; 研 究 一 个 人 的 思 想 史 , 可 以 了 解 这 个 人 的 心 路 历 程。思想史研究不但能让我们看见其所然之独,而且能帮助我们昭悉其所 以然之故, 从而对于此人获得一种最深入最彻底之理解。——这种彻底的 快意,在我看来,这正是思想史研究的独特魅力与可贵之处。从其小者言 之,每个人 的思想都是一个绵延不断的生命过程 ;从其大者言之,个体的 思想生命又 只是民族思想大生命中的一 个分子。小大之形虽异,研究之理 不殊。同样 地,要想 透彻地理解一个民族,也必须去理解它的思想史。梁

启超 言: “欲 觇 其国 文野 强弱 之程 度 如何 ,必 于学 术思 想 焉求 之。 ”1 3

无 论是出于对自身文化 之热爱,或者出于理解别国文化之热情,我都深深服 膺任公先生这句话。

页 4 2 4 。

1 3

梁 启 超 《 论 中 国 学 术 思 想 变 迁 之 大 势 》 ( 上 海 : 上 海 古 籍 出 版 社 , 2 0 0 1 ) , 页 4 。

Ngày đăng: 16/10/2015, 15:35

TỪ KHÓA LIÊN QUAN

TÀI LIỆU CÙNG NGƯỜI DÙNG

TÀI LIỆU LIÊN QUAN

🧩 Sản phẩm bạn có thể quan tâm