Ảnh hưởng của lạm phát, chu kỳ hoạt động đến việc nắm giữ tiền mặt của các doanh nghiệp việt nam

L các công ty Ngoài ra, hàng hóa cao, thêm.

NGUYÊN THI NGOC HUYÊN

ÊN VIÊC N M GI TIÊN M T CUA CAC DOANH NGHI P VI T NAM

LU N V N TH C S KINH T

TP.H Chí Minh – N m 2014

NGUYÊN THI NGOC HUYÊN

ÊN VIÊC N M GI TIÊN M T CUA CAC DOANH NGHI P VI T NAM

Chuyên ngành : Tài chính – Ngân hàng

a các doanh nghi p Vi t

TS T Uyên Uyên

T

T 15

T

T

TRANG PH BÌA

L I A OA

M C L C

DANH M C CÁC KÝ HI U, CH VI T T T

DANH M C CÁC B NG, BI U

DANH M C CÁC HÌNH V TH

T T T 1

H G GI I HI I 2

1.1 2

1.2 2

1.3 P u 3

1.4 3

1.5 4

H G 2 KHUNG LÝ THUY T C TÀI VÀ CÁC NGHIÊN C U R ÂY 5

2.1 n n m gi ti n m t 5

5

5

a vi 6

7

2.2 T 7

H G H G H GHI 21

3.1 21

3.2 P c hi n 21

3.3 23

3.4 Mô t bi 23

3.5 32

3.5.1 32

3.5.2 Chu k ho 33

4.1 T ng ng

OLS 36

4.1.1 T li u 36

4.1.2 Ki nh mô hình b ng ng OLS 41

4.1.2.1 H s a các bi n trong mô hình nghiên c u 41

4.1.2.2 ng tuy n 43

4.1.2.3 Ki nh hi i 44

4.1.2.4 Ki nh hi ng t 47

4.1.2.5 48

4.2 O S 49

4.3 ng GMM 53

4.3.1 54

4.3.2 55

4.3.2.1

55

4.3.2.2

56

4.3.3 K t qu th c hi n h i quy b ng ng GMM 57

H G H H I 60

5.1 60

5.2 61

62

DANH M T I I U T A O

P

DANH M C CÁC B NG, BI U

B ng 2.1 – B ng tóm t t các nghiên c 16

1 30

2 T

31

T 36

T  PI 39

T  40

42

T VI 43

B ng 4.6: Ki i 47

B ng 4.7: Ki 47

PI PI2 , Cycle, Cycle2 48

T c hi

O S 49

c hi ng GMM 54

55

57

T

58

DANH M C CÁC HÌNH V , TH

1 PI  39

2 cash 40

é ng ti n m t doanh nghi p niêm y t trên th ng V – D li trong mô hình là lo i d li u b c thu th p t các báo cáo tài chính c a các doanh nghi p niêm y t trên s giao d ch ch ng khoán thành ph H Chí Minh và s giao d ch ch ng khoán Hà N – 2013 K t qu b

hi n vi c n m gi ng ti n m t nhi Ngoài ra, k t qu bài nghiên c u này phát hi n các doanh nghi p n th c hi n vi c n m

gi ti n m t nhi các công ty có chu k ho c l i T kéo dài c doanh nghi p é các doanh nghi p l ng n m gi ti n m t nhi

T

H G GI I HI I

1.1 t

ng ti n m t n m gi là m

t Nhi u nghiên c t r ng doanh nghi n m t thích h phòng ng a m i b t tr c x y ra trong quá trình kinh doanh, t u ki doanh nghi p n c các Nhi u nghiên c n nhi u

ti n m t ó phát hi n r ng ng c n m gi các y u t

,

O O

W

T V

công

cao thì n tr

nan gi i v i các doanh nghi V

V

m t doanh nghi p

doanh nghi p Vi t Nam”

1.2 t u u c th c hi n é

V

T

Th nh t, ki

i chi

Th hai, ki

m

é t c

i v i hay không? 1.3 P p áp u u này thu

c thu th p t HOSE X

– 2013

P là é O S th c hi n t qu xu t hi n cho th

nên kh c ph c các v này, tác gi d

th c hi n h i quy 1.4 Ý t

m t

Bên c

doanh nghi p

vi c ng t n m gi doanh nghi p

V doanh nghi p t

ng ti n m t n m gi

H G 2 KHUNG LÝ THUY T C TÀI VÀ GHI

R ÂY T n n m gi ti n m t c a các doanh nghi p T

vi c n m

m t doanh nghi p mà c th là ng c a l m phát, chu k ho ng 2.1 s t u t qu n n m gi ti n m t 2.1.1 t u t ss v s t t t T

các :

T các

T các

, doanh inh

T các Các doanh

2.1.2 t u t tr t t p

d ng tài tr b

T é

c

Theo lý thuy t tr t t phân h ng, các công ty s s d ng l i nhu n gi l tài tr cho các d t t m nh m gi m chi phí do thông tin b t cân x ng gây ra Theo lý thuy t này, ti n m c s d ng t t m gi a l i nhu n gi l i và nhu c a doanh nghi p C th , các doanh nghi p s

tiên s d ng các ngu n tài tr n i b c a mình nên khi dòng ti n ho thì các doanh nghi p s t l n m gi ti n m t tài tr cho các d án có i

ng cao ho tr n và cu T ng h p khi l i nhu n gi l tài tr các d án m i, các doanh nghi p s d ng ti n m t n m gi m i s d ng

2.1.3 t u t á c a vi c t

c a Miller và Orr (1966)

V

é

é

m t

T m t

ti n m t s

ng m t

T

é

2.1.4 t u t t t

Lý thuy t dòng ti n t do (Jensen, 1

m t

doanh nghi p V

m thêm các n tài tr t không

và

c a các nhà qu n lý không

2.2 qu á u t tr t

m t doanh nghi p mà c th là ng c a l m phát và chu k ho ng 969 Nadiri khi s n m t t i thi u công ty thu c t quý 1/1948 n quý 4/1960 s n m t t i thi u c a các công ty ch u ng y u t l m phát d , y u t

Ngoài ra, b p nghi m v

n m gi ti n m t c a các công ty nh m m

999 r ng

ti n m t n m gi O ng s

chi ti u c a mình so v i nghiên c u c a Nadiri Trong bài nghiên c u này, nhóm tác gi sung thêm các y u t n ng ti n m t n m gi c

m y, quy mô công ty Nhóm tác gi phát hi n có

s m t cân b ng v n luân chuy n ng n h n l n s có

ng m t trên không bao g m ti n m t (total non-cash assets) s m t cân b ng v n luân chuy n ng n h n th p Ngoài ra, nhóm tác gi còn nh n th y, c

d công ty có quy mô các công ty cao s ng m t

không bao g m ti n m t i các công ty khác C

u ng so v i d báo c a mô hình lý thuy u ki n các nhà qu ng nh m t

hóa giá tr tài s n c a c Các công ty n m gi ng nhi u

ng ngu n tài tr é

m gi ti n m t nh m m

200 khi n Q

b sung thêm vào bài nghiên c u các y u t ng ti n m t n m gi c

ng ngu n v n bên ngoài d a trên m i quan h c a doanh nghi p v i ngân hàng công ty thu c ngành B

-

T

é vi c n m gi ti n m t c a các công ty t i Nh t B n có

ch ng b i y u t ng ngu n v n bên ngoài hay

không , các công ty ng khi có kh ng l n

Khác v i các nghiên c u khác, Michael Faulkender 2002 l i nghiên c u v

vi c n m gi ti n m t trong các công ty nh Trong bài nghiên c u này, tác gi các là: y tài chính, thông tin b t cân x ng, th i gian ho ng, quy mô công ty tài chính cao ng m t nhi u các công ty s d

b y u này, ch ng t các công ty n m gi ti n m t Ngoài ra s nh n th c

gi ng các công ty khác

200 rr r c a mình khi nghiên c u v T

(EMU) cho th ng ti n m t c a các công ty ch u ng b i các

y u t n, tài s n thanh kho y, quy mô công ty

T ng ti n m t n m gi c ng ; quy mô công ty K t qu bài nghiên c u còn phát hi ng ti n m t n m gi có

ng trái chi u v i n ngân hàng u này cho th y, các công ty thân thi t é các công ty d dàng ti p c n ngu n v n vay t

ngân hàng K t qu này trái v i k t qu nghiên c u c a Michael Faulkender (2002)

vi c ti n m t c a các

công ty

r 200 Kusnadi ng c a

th ng

S S X

Trong bài nghiên c u này, Kusnadi sung thêm các y u t

ng ti n m t n m gi c a các doanh nghi

f

Kusnadi vi c n m gi ti n m t c a các công ty có

và

r 200 D rr v s khi nghiên c u v qu n tr c a các công ty qu c t và v i

B sung thêm các bài nghiên c u v n m gi ti n m t, Dimarr và các c ng s c phát hi n

i các y u t n vi c ti n m t n m gi c a các doanh nghi p Nhóm tác gi , doanh nghi p các có

l i t t, các doanh nghi p ng ti n m t

có

quy n l i c a

é tr các c các

200 , Y v s

P A 3 – 2000 m

m i c a bài nghiên c u này, Yilmaz và c ng s c n, y u t h

th c u trúc v n quan tr n vi c n m gi

ng ti n m t doanh nghi p N

, doanh nghi p v i n m gi ti n m t nhi u

c l i

doanh nghi p h

u

P A

n m gi theo u m c tiêu

Ti ó 200 Aydin Neslihan Ozkan khi

v c a A –

Trong bài nghiên này nhóm tác gi phát hi n, c u trúc v n c a doanh nghi ng trong vi ng ti n m t n m gi c a các công ty K t qu nghiên c u, cho th m v i k t qu nghiên c u c a Y v

s 200 Nhóm tác gi phát hi n các công ty có h s n ph i tr trên t ng c ng ngu n v n th ng n m gi ng ti n m t nhi

ty h s n ph i tr trên t ng ngu n v n cao Ngoài ra, nhóm tác gi còn phát hi n, các y u t ng n vi c n m gi ti n m t c a doanh nghi ng cùng chi u v i dòng ti ng và ng trái chi u v i tài s n ng n h n 200 , u o sát gi thuy t cho r ng các công ty có s

kho n ti n m t l n nh a và gi m thi u bi ng c a l i nhu n D li u bài nghiên c c thu th p t s giao d ch ch ng khoán Tokyo

v i 9 n t n vi c

n m gi ti n m t có t ng trái chi u v i quy mô công ty, h s n ph i tr trên

t ng ngu n v n và ng cùng chi u v i l i nhu ng K t

qu nghiên c u này c a tác gi m v i k t qu nghiên c u c a Ferreira

vi c n m gi ng ti n m t c a các công ty ng trái chi u v i vi c s d ng

T i v ng thành, ng ti n m t n m gi các công ty

này v i các y u t : quy mô công ty,

các y u t

R Ngoài ra, y u t c a T Q

ng ti n m t n m gi c a các công ty Vào n 2007, Lin Wenyao khi

T Q – 2003 Lin nh các y u t ng, quy mô công ty, tài s n có tính thanh kho n có ng ti n m t n m gi c a các công ty

có tính

ng ti n m t n m gi c a các công ty V i k t qu nghiên c u này c m v i k t qu nghiên c u c a Ozkan và c ng s u th c nghi m n m gi ti n m t t i Anh Vào n 2008 khi

m t nhi u D a trên d

WR S RSP Bates và các c ng s c a mình nh t, th c hi n Fama-MacBeth Trong bài nghiên c u này, nhóm tác gi sung thêm hai y u t là hàng t n kho và các kho n ph n ng ti n m t n m gi c a các doanh nghi p Bates và c ng s c a ông

ng ti n m t n m gi c a các công ty M ng cùng chi u v i y u t r i ro dòng ti n, chi phí nghiên c u và phát tri ng trái chi u v i y u t hàng t n kho, các kho n ph i thu

m trung

V 2009

ng ti n m t n m gi doanh nghi p V i bài nghiên c u này, nhóm

tác gi n th y các y u t n ng ti n m t n m gi c a các công ty không ch ch ng b i các y u t n i t i c a các công ty n, quy

ng, tài s n có tính thanh kho … mà vi c n m gi ti n

gi cho r ng khi Chính ph th c hi n kh p c n

c a các doanh nghi p v i ngu n tr c ng t s tr nên khó

i v i các kho n vay tr nên nghiêm ng u ki n gi i ngân c t ch Vì v y, các công ty gia ng

ti n m t n m c a mình lên u c a mình, nhóm tác gi

ng ti n m t T Chính ph th c

hi n s ngu n tr tài chính , m t

án

d phòng trong thuy t n m gi ti n m t

V 20 2 Amarjit Gill và Charul Shah nghiên c u v các y u t quy nh

vi c n m gi ti n m t c a các doanh nghi p Canada D li u bài nghiên c u g m

166 doanh nghi p niêm y t trên s giao d ch ch T n t

n 2010 Nhóm tác gi phát hi n, giá tr th ng trên giá tr s sách, dòng

ti n, v n luân chuy

n vi c n m gi ti n m t c a các doanh nghi p

V 20 Y ng s khi

h ng ti n m t v i d c thu th p t các

là l m phát và chu k ho ng K t qu nghiên c n l

vi c n m gi ti n m t T

ng ti n m t n m gi gia c a u

W n c ho ng ng ti n m t

n m gi c a các công ty

T ho ng kéo dài

n m gi ng m t

T nh ng nghiên c â ó th y gi i h c thu t trên th gi ã d s

quan tâm r t l i v i ch n m gi ti n m ã u lý thuy t

và b ng ch ng th c nghi m góp ph n làm sáng t này Tuy nhiên, t

th i c a Keyness v i s lý gi i v m gi ti n c a các doanh nghi p,

n lý thuy i (Miller và Orr, 1966), lý thuy t tr t t phân h ng (Myers

và Majluf, 1984), lý thuy t dòng ti n t do (Jensen, 1986) Và các công trình nghiên

c u th c nghi m c a nhi u tác gi trên th gi l q n các y u t ng

l ng ti n m t n m gi c a các doanh nghi L ng ti n m t n m gi c a các

n vi c n m gi ti n m t c a các doanh nghi p Trong bài nghiên c u này, tác gi

t p trung nghiên c u các y u t n vi c n m gi ti n m t c a các doanh

nghi p ó p trung nghiên c u ng c a l m phát, chu k ho ng

S n m t t i thi u c a các công ty ch u

u t

m phát, y u t

g

B

ty

- C

ng

v i các công ty khác

-

B sung thêm

bi

ng ngu n v n bên ngoài

Các

ng l này

nh

b y tài chính, thông tin b t cân

x ng, th i gian

ho ng, quy

mô công ty

-

n

m t nhi

s d

-

Các y u t dòng ti n, tài s n thanh kho

b y, quy mô công

ty

ng ti n m t n m gi c a công ty

A – 1999

Bi n: H s n

ph i tr trên t ng ngu n v n, dòng

n m gi ng ti n m t nhi khác

Lin

Wenyao

(2007)

T Q – 2003

Các y u t dòng ti i

ng, quy

mô công ty, tài

s n có tính thanh kho n

Y u

ng ti n m t

n m gi c a các công ty

t nhi

Nhóm tác gi

b sung thêm hai

y u t là hàng t n kho và các kho n

ph i thu

Các công ty M n m gi

ti n m t cùng chi u v i y u

t r i ro dòng ti n, chi phí nghiên c u và phát tri n; và

ng trái chi u v i

y u t hàng t n kho, các kho n ph i thu

Z

(2009)

ng ti t

n m gi doanh nghi p

Các y u t dòng ti n, quy mô

i

ng, tài

s n có tính thanh kho n, các chính

u hành

n n kinh t

ng ti n m t n m gi c a

ng cùng chi u v i chính sách ti n t

th t ch ng trái chi u v i chính sách ti n

ng ti n

m

Các y u t

l m phát (CPI), chu k ho ng, dòng ti n n i b ,

ng, bi n quy

mô, bi ng h

s v n luân chuy n so v i

ng ti n m t n m

gi

-

ng

m gi

m t

H G H G H GHI

3.1 D u u

S HOSE S

X www.cophieu68.com, www.vietstock.vn T

S quan sát

3.2 p áp t c hi n

é

V

é

V

nh O S – O S

- Fixed Effects Model)

Mô hình h nh t (OLS) là mô hình h i quy d li u b

gi n nh n không gian và th i gian c a d li u b ng và ch

có th ng nh ng ng th c c a bi n gi i thích lên bi n ph thu c

T é

VI

i quan h gi a các bi n là hai chi u, h i quy tuy n tính s d

nh t (OLS) không còn cung c c tính t

ng v ng, không ch ch, phân ph i chu n và hi u qu ngay c t n t i v

n i sinh trong mô hình

O O

ng cách các kho n

T u này,

-

T t

Công th c ng ch s giá tiêu dùng theo Laspeyres:

Trong bài nghiên c u này, ng c a y u t l n vi c n m

ti n m t c a các công ty, tác gi thu th p ch s

c = 100) T T

Bi n Cycle (Bi n u t

Trong bài nghiên c u này, cách tính bi n chu k ho ng c a tác gi d a vào

W

C ng bình quân (cycle) = s kho bình quân (invent)

+ k thu ti n bình quân (recv)

T

Bi n s ngày t n kho bình quân (Invent): i

bi n Invent (s ngày t n kho bình quân):

Invent = 360*Giá tr hàng t n kho bình quân

Giá v n hàng bán

Bi n s ngày thu ti n bình quân (Bi n Recv):

Công th c tính:

Recv =

360*N ph i thu bình quân Doanh thu thu n

m t cho kinh doanh

O O 2004

Công th c tính:

CF = L i nhu n k c thu + Kh u hao – Chi tr c t c

T ng tài s n

Bi n Lnasset (bi n quy mô công ty)

Công th c tính:

Lnasset = Log(T ng tài s n)

Theo k t qu bài nghiên c u c a tác gi Faulkender (2002), Ozkan và Ozkan (2004), W (2013) các công ty có quy mô l ng n m gi

ti n m t nhi Tuy nhiên, k t qu nghiên c u c a Ferreira 2003 phát hi n r ng

T nh ng l p lu n bên trên, tác gi

vi c n m gi ti n m t c a các công ty có th c âm v i bi n quy mô công ty

Tobin Q = T ng giá tr tài s n theo th ng

T ng giá tr tài s n theo s sách

T

T ng giá tr tài s n theo th ng = Giá tr th ng c a v n ch s h u

+ t ng n v n s sách

G = *(nhân)

Theo k t qu nghiên c u c a tác gi O O Ozkan

W

t nhi ng th p

T nh ng l p lu ng (Tobinq)

vi c n m gi ti n m t c a các công ty có th có + n bi i ng (Tobinq)

Bi n Risk (Bi n r i ro)

Trong bài trái %

T O

V R +

Bi n NWC (h s bi n v u u so v i t t s

Trong bài nghiên c u này, tác gi ng bi n h s bi ng v n luân chuy n

so v i t ng tài s n ( NWC) d a vào cách tính c a Ferreira và Vilela 2004

Bi n NWC (t-1)

gi ti n m t c a các công ty ch ng trái chi u v i các tài s n có tính thanh kho có tích tr tài s i d ng các tài s n có tính thanh kho n cao s n m gi ng ti n m c l i

Công th c:

Sdebt = N ph i tr ng n h t - N ph i tr ng n h (t-1)

T ng tài s tTheo k t qu nghiên c u c O O n các công

ty có h s n ph i tr trên t ng ngu n v n th ng n m gi ti n m t nhi s n ph i tr trên t ng ngu n v n cao

Cycle ng bình quân (cycle) = s

(invent) + k thu ti n bình quân (recv)

Invent 360* Giá tr hàng t n kho bình quân

Giá v n hàng bán Recv 360*N ph i thu bình quân

Doanh thu thu n

CF L i nhu n k c thu + Kh u hao – Chi tr c t c

T ng tài s n

Lnasset log(t ng tài s n)

Tobinq T ng giá tr tài s n theo th ng

T ng giá tr tài s n theo s sách

3.5 Các g t i t u

3.5.1 L p át tá ng ng t m t p

công ty T m phát gây ra Ngoài ra, l còn gây ra

ty

L làm cho lên ( các t có tính

S f V V

có tính

L các công ty Ngoài ra, hàng hóa cao, thêm

T quá ng

ng ti n c a qu c gia b m t giá C u hành n n kinh t

l m phát b ng cách

Vì th