Nghiên cứu phân tích hành vi báo cáo sự cố y khoa tại bệnh viện từ dũ

HSOPSC Hospital Survey on Patient Safety Culture... Carthey, Diagnosing vulnerable system sysdrome.

Tôi tên: Nguy n Th Kim Y n

Là h c viên cao h c l p Th c s Kinh t và Qu n tr S c kh e, khóa 2013-2015 c a Khoa Kinh t Phát tri n, tr ng i h c Kinh t Thành ph H Chí Minh

Tôi xin cam đoan đây là ph n nghiên c u do tôi th c hi n Các s li u, k t lu n nghiên c u trình bày trong lu n v n này là trung th c và ch a đ c công b các nghiên c u khác

Tôi xin ch u trách nhi m v nghiên c u c a mình

H c viên

Nguy n Th Kim Y n

TRANG PH BÌA

L I CAM OAN

DANH M C CÁC B NG

DANH M C BI U

DANH M C HÌNH

TÓM T T

CH NG 1: T NG QUAN TÀI - 1

1.1 Lý do ch n đ tài - 1

1.2 M c tiêu nghiên c u - 2

1.3 i t ng và ph m vi nghiên c u - 2

1.4 Ph ng pháp nghiên c u - 3

1.5 Ý ngh a th c ti n c a nghiên c u - 3

1.6 K t c u lu n v n - 3

CH NG 2: C S LÝ THUY T – MÔ HÌNH NGHIÊN C U - 4

2.1 Lý thuy t v s c y khoa - 4

2.2 Lý thuy t các mô hình nghiên c u liên quan - 12

2.3 Mô hình nghiên c u đ xu t - 14

TÓM T T CH NG 2 - 15

CH NG 3: PH NG PHÁP NGHIÊN C U - 17

3.1 Thi t k nghiên c u - 17

3.3 Ph ng pháp ti n hành - 19

3.4 i t ng kh o sát - 19

3.5 Phân tích, x lý s li u - 19

3.6 Mô t bi n s - 20

TÓM T T CH NG 3 - 23

CH NG 4: K T QU NGHIÊN C U - 24

4.1 Th ng kê mô t - 24

4.2 Phân tích m i liên quan v i d đ nh hành vi báo cáo s c - 43

4.3 Phân tích m i liên quan v i t n su t báo cáo s c - 47

4.4 Phân tích m i liên h gi a ki n th c chung, thái đ chung v qui trình, thái đ lo s chung, ni m tin chung v báo cáo s c v i đ c tính m u nghiên c u - - 52

TÓM T T CH NG 4 - 56

CH NG 5: K T LU N VÀ NH H NG CHÍNH SÁCH - 57

5.1 K t lu n - 57

5.2 xu t gi i pháp - 58

5.3 H n ch và h ng m r ng nghiên c u - 59

PH L C: Phi uđi u tra, t ng quan b nh vi n T D

HSOPSC Hospital Survey on Patient Safety Culture

DANH M C B NG

B ng 4.1 D đ nh hành vi báo cáo s c .27

B ng 4.2 Thang đi m đánh giá ki n th c chung v h th ng báo cáo s c .32

B ng 4.3 Thái đ v h th ng báo cáo 35

B ng 4.4 Thái đ lo s .37

B ng 4.5Ni m tin v s c suýt x y ra 39

B ng 4.6Ni m tin v s c do sai bi t 40

B ng 4.7 Ni m tin v s c đ c bi t nghiêm tr ng 41

B ng 4.8 M i liên quan gi a ki n th c chung v i hành vi 43

B ng 4.9 M i liên quan gi a thái đ chung v h th ng báo cáo v i hành vi 44

B ng 4.10 M i liên quan gi a thái đ lo s chung v i hành vi 44

B ng 4.11 M i liên quan gi a hành vibáo cáo v ini m tinbáo cáo s c .45

B ng 4.12 M i liên quan gi a đ c tính m u nghiên c u v i hành vi 46

B ng 4.13 M i liên quan gi a ki n th c chung v i t n su t báo cáo 48

B ng 4.14 M i liên quan gi a t n su t báo cáo s c và thái đ chung v h th ng báo cáo 48

B ng 4.15 M i liên quan gi a t n su t báo cáo s c và thái đ lo s chung 49

B ng 4.16 M i liên quan gi a t n su t báo cáo s c và ni m tin báo cáo chung 49

B ng 4.17 M i liên quan gi a t n su t báo cáo s c và đ c tính m u nghiên c u 50

B ng 4.18 M i liên quan gi a ki n th c chung và đ c tính m u nghiên c u 52

B ng 4.19 M i liên quan gi a thái đ chung v qui trình và đ c tính m u nghiên c u 53

B ng 4.20 M i liên quan gi a thái đ lo s chung và đ c tính m u nghiên c u 54

B ng 4.21 M i liên quan gi a ni m tin báo cáo s c chung và đ c tính m u nghiên c u 55

DANH M C BI U

Bi u đ 4.1 Phân b gi i tính 24

Bi u đ 4.2 Ch c danh ngh nghi p 25

Bi u đ 4.3 Thâm niên công tác 26

Bi u đ 4.4 Ch c v .26

Bi u đ 4.5 D đ nh hành vi chung 29

Bi uđ 4.6 T n su t báo cáo s c .30

Bi u đ 4.7 Ki n th c đúng v h th ng báo cáo s c .31

Bi u đ 4.8 Ki n th c chung v h th ng báo cáo s c .33

Bi u đ 4.9 Thái đ chung v h th ng báo cáo s c .36

Bi u đ 4.10 Thái đ chung v lo s .38

Bi u đ 4.11 Ni m tin báo cáo s c chung 42

DANH M C HÌNH

Hình2.1 Mô t các l p hàng rào b o v h th ng phòng ng a s c y khoa 5

Hình 2.2 Mô hình TRA 12

Hình 2.3 Mô hình TPB 13

Hình 2.4 Mô hình nghiên c u đ xu t c a tác gi 14

Hình 3.1 Qui trình nghiên c u 18

Tên đ tài: Phân tích hành vi báo cáo s c y khoa t i B nh vi n T D

S c y khoa là m t s vi c x y ra b t ng bao g m ch t hay ch n th ng

v t lý ho c tâm lý nghiêm tr ng, ho c nh ng vi c d n đ n r i ro (JCI, 2000) Hi n nay, s c y khoa là m t v n đ đáng quan tâm không ch các n c phát tri n mà còn các n c đang phát tri n, đ c bi t là Vi t Nam M t nghiên c u đ c kh o sát trên 780 b nh án m t cách ng u nhiên cho th y 13,5% ng i nh p vi n g p s c y khoa, trong đó 49% s c có th phòng ng a đ c (Daniel, 2010) S c y khoa do

ph u thu t theo c tính c a T ch c y t th gi i ch ra r ng, trong 25 b nh nhân thì có m t ng i ph u thu t, và t l t vong liên quan đ n ph u thu t chi m t 0,4% đ n 0,8%, và bi n ch ng do ph u thu t chi m t l t 3% đ n 16% (B Y t , 2014).T i Vi t Nam, m t cu c ph ng v n 89 đi u d ng công tác t i B nh vi n đa khoa khu v c Cai L y cho th y k t qu nh sau, 148 s c liên quan đ n chuyên khoa ngo i s n, 592 s c liên quan đ n thu c Và nh ng n i x y ra s c nhi u

nh t là khoa h i s c c p c u, khoa s n, ho c khoa ph u thu t v i t l t 40% đ n 50%, nh ng n i có c ng đ lao đ ng cao, ho c đ c áp d ng k thu t m i (Nguy n Th M Linh, 2010) M t s c y khoa s h u ích n u đ c công khai, phân tích đ t đó rút kinh nghi m nh m không l p l i l n sau Tuy nhiên, m t rào

c n r t l n trong vi c ghi nh n và báo cáo s c là v n hóa bu c t i và tr ng ph t,

d n đ n tâm lý e ng i báo cáo

T D , b nh vi n s n ph khoa hàng đ u khu v c phía Nam, th c hi n nhi m v ch đ o tuy n v chuyên môn, k thu t cho 32 t nh thành khu v c, m i ngày b nh vi n ti p nh n kho ng 2.600 l t b nh nhân đ n khám, và đi u tr n i trú

g n 340 b nh nhân V i tình tr ng quá t i và áp l c công vi c cao, b nh vi n đã tri n khai h th ng qu n lý s c nh th nào? Trong công tác qu n lý y, nh ng

y u t nào tác đ ng đ n vi c báo cáo s c c a nhân viên Nh m góp ph n xây

d ng m t môi tr ng an toàn cho công tác khám ch a b nh t i b nh vi n, góp ph n

chính tác đ ng đ n báo cáo s c t i B nh vi n T D ”

B ng ph ng pháp nghiên c u đ nh l ng d a trên b d li uph ng v nb câu h i t đi n g iđ n 271 nhân viên, s li u th ng kê cho th y 20,9%, cóhành vi đúng v báo cáo s c nhân viên,39% đã t ng báo cáo t 1 s c tr lên, ki n

th cchung v báo cáo s c ch đúng 12%, h u h t nhân viên ph i thông qua Ban lãnhđ o khoa tr c khi báo cáo, không bi t ai là ng i báo cáo và ph i g i báo cáo

v đâu a s nhân viên ng h báo cáo s c 68,3%, tuy nhiên v n còn r t nhi u

ng i lo s khi tham gia báo cáo 60,9%;trong đó s b k lu t, s ph i h i h p là

n i tr i h n c ; nhóm k thu t viên có tháiđ lo s cao h n bác s Khi xãy ra s c 21,6% nhân viên tin r ng s báo cáo các tr ng h p s c suýt x y ra, 16,6% s báo cáo các s c do sai bi t và 27,7% s báo cáo các s c đ c bi t nghiêm tr ng Sau khi phân tích m iliên quan b ng phép ki m chi bình ph ng và test chính xác fisher

nh n th y các nhóm tháiđ v qui trình, tháiđ lo s và ni m tin báo cáo có nh

h ngđ n hành vi báo cáo N h sinh tin r ng s báo cáo khi có s c vàđã t ng báo cáo t m t s c cao h n bác s , ki n th c v báo cáo s c c a n h sinh c ng cao h n bác s Ng i có ki n th cđúngđã t ng báo cáocao g p 3,3 l n nh ng ng i

có ki n th c ch a đúng.T đó, tác gi khuy n ngh c n t p hu n l i qui trình qu n

lý s c cho nhân viên toàn b nh vi n, t ng c ng khuy n khích khen th ng cho công tác báo cáo sai sót, có hình th c báo cáo n c danh và s cam k tkhông tr ng

ph t c a lãnhđ o

CH NG 1: T NG QUAN TÀI

1.1 LÝ DO CH N TÀI

S c y khoa là m t s vi c x y ra b t ng bao g m ch t hay ch n th ng

v t lý ho c tâm lý nghiêm tr ng, ho c nh ng vi c d n đ n r i ro (JCI, 2000) Hi n nay, s c y khoa là m t v n đ đáng quan tâm không ch các n c phát tri n mà còn các n c đang phát tri n, đ c bi t là Vi t Nam M t nghiên c u đ c kh o sát trên 780 b nh án m t cách ng u nhiên cho th y 13,5% ng i nh p vi n g p s c y khoa, trong đó 49% s c có th phòng ng a đ c (Daniel, 2010) S c y khoa do

ph u thu t theo c tính c a T ch c y t th gi i ch ra r ng, trong 25 b nh nhân thì có m t ng i ph u thu t, và t l t vong liên quan đ n ph u thu t chi m t 0,4% đ n 0,8%, và bi n ch ng do ph u thu t chi m t l t 3% đ n 16% (B Y t , 2014)

T i Vi t Nam, m t cu c ph ng v n 89 đi u d ng công tác t i B nh vi n đa khoa khu v c Cai L y cho th y k t qu nh sau: 148 s c liên quan đ n chuyên khoa ngo i s n, 592 s c liên quan đ n thu c Và nh ng n i x y ra s c nhi u

nh t là khoa h i s c c p c u, khoa s n, ho c khoa ph u thu t v i t l t 40% đ n 50%, nh ng n i có c ng đ lao đ ng cao, ho c đ c áp d ng k thu t m i (Nguy n Th M Linh, 2010)

S c y khoa là nh ng v n đ khó tránh kh i và nhi u khi n m ngoài t m

ki m soát Khi s c y khoa không mong mu n x y ra, c ng i b nh và th y thu c

đ u là n n nhân, và đ c bi t đ i v i ng i b nh ph i gánh ch u h u qu v m t s c

kh e và th m chí t vong Tuy nhiên, n u các s c y khoa không đ c ghi nh n và không đ c tìm hi u nguyên nhân thì nh ng s c này s ti p t c x y ra và gây thi t h i v s c kh e và tính m ng c a ng i b nh Do v y, m t s c y khoa s

h u ích n u đ c công khai, phân tích đ t đó rút kinh nghi m nh m không l p l i

l n sau Tuy nhiên, m t rào c n r t l n trong vi c ghi nh n và báo cáo s c là v n hóa bu c t i và tr ng ph t, d n đ n tâm lý e ng i báo cáo

Tuy th c t cho th y, không ph i t t c s c , sai sót y khoa đ u gây h u qu nghiêm tr ng Nh ng s c , sai sót không gây h u qu nghiêm tr ng là c h i cho

vi n ti p nh n kho ng 2.600 l t b nh nhân đ n khám, và đi u tr n i trú g n 340

b nh nhân V i tình tr ng quá t i và áp l c công vi c cao, b nh vi n đã tri n khai h

th ng qu n lý s c nh th nào? Trong công tác qu n lý y, nh ng y u t nào tác

đ ng đ n vi c báo cáo s c c a nhân viên Nh m góp ph n xây d ng m t môi

tr ng an toàn cho công tác khám ch a b nh t i b nh vi n, góp ph n ch đ ng phòng ng a nh ng s c , sai sót l p l i; xác đ nh t m quan tr ng c a h th ng báo

cáo s s t nguy n t i b nh vi n, tác gi ti n hành nghiên c u “Phân tích hành vi

báo cáo s c y khoa t i B nh vi n T D ”

1.2 M C TIÊU NGHIÊN C U

M c tiêu c a đ tài là phân tích hành vi báo cáo s c y khoa c a nhân viên

B nh vi n

1.3 I T NG VÀ PH M VI NGHIÊN C U

i t ng nghiên c u là hành vi báo cáo s c y khoa t i b nh vi n T D

Ph m vi nghiên c u là nhân viên công tác t i Khoa c p c u ch ng đ c và Khoa Gây

mê H i s c, n i ti p xúc tr c ti p v i b nh nhân v i c ng đ làm vi c và áp l c công vi c cao, d n đ n kh n ng sai sót r t l n đ ng th i đây c ng là n i B nh vi n đang thí đi m công tác báo cáo s c D li u nghiên c u trích t b n câu h i kh o sát tr c ti p t nhân viên hai khoa Gây mê h i s c và C p c u ch ng đ c

Th i gian nghiên c u t tháng 11/2014 đ n tháng 4/2015

1.4 PH NG PHÁP NGHIÊN C U

tài s d ng ph ng pháp nghiên c u đ nh l ng qua ph ng v n b ng câu

h i t 271 nhân viên công tác t i hai khoa C p c u ch ng đ c và Gây mê h i s c

Th ng kê mô t nh m xác đ nh ki n th c, thái đ , hành vi, t n su t báo cáo và ni m tin báo cáo s c c a m u kh o sát Qua đó tác gi s d ng ph ng pháp phân tích

đ n bi n b ng phép ki m đ nh (Chi)2, Fisher chính xác nh m xác đ nh các y u t liên quan đ n d đ nh báo cáo s c c a nhân viên t i hai khoa Nghiên c u s d ng các công c tính toán và phân tích s li u là ph n m m x lý th ng kê Stata 12

1.5 Ý NGH A TH C TI N C A NGHIÊN C U

tài phân tích các y u t tác đ ng đ n hành vi báo cáo s c y khoa t i b nh

vi n, t đó tác gi đ xu t các ki n ngh nh m c i thi n và nâng cao ch t l ng công tác báo cáo s c

1.6 K T C U LU N V N

N i dung đ tài đ c tác gi trình bày g m 5 ch ng:

Ch ng1: t ng quan đ tài nh m gi i thi u lý do ch n đ tài, m c tiêu,

CH NG 2: C S LÝ THUY T-MÔ HÌNH NGHIÊN C U

Ch ng này tác gi trình bày các lý thuy t liên quan đ n s c y khoa, lý thuy t các mô hình liên quan đ n d đ nh hành vi c a m i cá nhân nh mô hình hành đ ng h p lý (TRA), và mô hình hành vi d đ nh (TBP) t đó làm c s lý thuy t đ xây d ng mô hình nghiên c u

2.1 LÝ THUY T V S C Y KHOA

2.1.1 nh ngh a các khái ni m

S c y khoa không mong mu n là t n th ng làm cho ng i b nh m t kh

n ng t m th i ho c v nh vi n, kéo dài ngày n m vi n ho c ch t Nguyên nhân do công tác qu n lý khám ch a b nh h n là do bi n ch ng b nh c a ng i b nh (WHO, 2001) S c y khoa là m t s vi c x y ra b t ng bao g m ch t hay ch n

th ng v t lý ho c tâm lý nghiêm tr ng, ho c nh ng vi c d n đ n r i ro (JCI, 2000)

Sai sót y khoa là th t b i trong vi c th c hi n m t hành đ ng đã đ c l p k

nh ng tr c tr c nh v ki n th c công ngh đ i v i trang thi t b y t , ho c là nh ng

l i l n h n do y u t ch quan c a con ng i gây ra hay là t t c nh ng nguyên nhân khác xu t phát t nhi u khía c nh mà con ng i có th ho c không th d

đoán tr c đ c

Theo Hi p h i an toàn ng i b nh Th gi i phân lo i theo tính ch t chuyên

môn, s c y khoa đ c chia thành 6 nhóm: (1) s c y khoa do nh m tên ng i

b nh, (2) s c y khoa do thông tin bàn giao c a cán b y t không đ y đ , (3) do sai sót trong s d ng thu c, có th x y ra trong t t c các công đo n t kê đ n, c p

phát thu c, pha ch thu c, s d ng thu c và theo dõi sau dùng thu c, (4) s c y khoa do nh m l n liên quan t i ph u thu t (nh m v trí, nh m ph ng pháp, nh m

ng i b nh), (5) do nhi m khu n b nh vi n và (6) là s c y khoa do ng i b nh b

té ngã trong khi đang đi u tr t i các c s y t

Reason (n m1997) mô hình pho mát Th y S gi i thích cách th c các s c

x y ra trong h th ng Mô hình cho th y l i m t t ng c a h th ng ch m sóc s c

kh e th ng ch a đ đ gây s c , nó là k t qu c a nhi u t ng l p b o v khác nhau trong đó phân thành l i cá nhân và l i h th ng L i cá nhân hay còn g i là l i

ho t đ ng, là nh ng ng i thu c t ng phòng th cu i cùng tr c ti p ch m sóc, ti p xúc ng i b nh, và khi s c x y ra h th ng b đ l i Tuy nhiên th c t cho th y

có nhi u l i cá nhân do h th ng gây ra, và 80% s c do l i h th ng L i h th ng liên quan đ n các qui trình, qui đ nh c a t ch c, các chính sách không phù h p, và các y u t này không đ c chú ý khi xem xét phân tích nguyên nhân s c , do đó

các l i t ng t s ti p t c x y ra

Hình 2.1 Mô t các l p hàng rào b o v h th ng phòng ng a s c y khoa Ngu n: Reason J Carthey, Diagnosing vulnerable system sysdrome

Phân lo i theo các y u t liên quan, ng i gây ra s c có th không ch

đ nh gây s c nh ng vì làm vi c theo thói quen, nh gì làm n y, ki n th c, kinh nghi m h n ch hay do nh h ng tâm lý, tình c m khi th c bi n công vi c; ho c

c ng có th do c ý không làm theo qui trình, l m d ng thu c, ho c k thu t trên

ng i b nh

Phân lo i theo m c đ tác đ ng đ n ng i b nh, s c đ c chia làm 3 lo i

bao g m s c suýt x y ra, s c sai bi t và s c đ c bi t nghiêm tr ng S c suýt

x y ra là s c ho c t p h p các tình hu ng không gây nguy hi m ho c t n th ng trên th c t vì nó ch a x y ra nh ng có kh n ng gây nguy hi m ho c t n th ng

n u nó x y ra Ví d nh c p phát sai thu c nh ng ng i b nh ch a dùng, thi t b đang s d ng không an toàn/không ho t đ ng, l n l n gi a hai b nh nhân có cùng tên nh ng b nh nhân ch a s d ng thu c ho c trang thi t b S c sai bi t là m t

s vi c x y ra không gi ng nh mong đ i, nguyên nhân là do không tuân th các chính sách, qui trình, qui đ nh nh hút thu c khu v c nghiêm c m; th c hi n thu c quá li u trên b nh nhân, nh ng không nh h ng nghiêm tr ng; hay b quên

g c, d ng c trong c th ng i b nh trong quá trình th c hi n ph u thu t nh ng đã

đ c phát hi n sai sót tr c khi b nh nhân ra kh i phòng m ; hay nh nhân viên b kim đâm hay máu b n vào m t trong làm vi c Và s c đ c bi t nghiêm tr ng là s

c gây ch t ho c gây t n th ng nghiêm tr ng không mong mu n ho c không mong đ i v m t th ch t ho c tinh th n, ho c nh ng r i ro t nh ng s c đó là r t

l n nh t vong ho c m t ch c n ng v nh vi n do t n th ng té ngã, th ng t cung, nhi m trùng n ng sau n o bu ng t cung, dò bàng quang – âm đ o, xu t huy t n i,

v t cung, ho c gãy x ng đòn, li t đám r i cánh tay, sang ch n m t, s não, c ng

nh l i truy n máu nghiêm tr ng, ho c b nh nhân t t , ho c b c ng hi p trong

b nh vi n

2.1.3 Báo cáo s c

Báo cáo s c là vi c thu th p các thông tin t b t k s vi c nào đó có nguy

c gây h i ho c đã gây h i cho ng i b nh H th ng báo cáo s c đóng vai trò c

b n trong vi c rút kinh nghi m t th c ti n các sai sót, th t b i đ c ghi nh n l i

trong các báo cáo s c , t ng c ng an toàn ng i b nh, ng n ch n tình tr ng l p l i

c ng nh gi m thi u đ c nguy c x y ra các s c t ng t trong t ng lai

phù h p v i nh ng nguyên t c đ o đ c, báo cáo s c đ c tri n khai b ng

ph ng pháp c th trong khuôn kh pháp lý rõ ràng có tính b o m t Ch ng trình giáo d c và các ho t đ ng t ng c ng n ng l c c n thi t cho các bên liên quan khác nhau đ giúp m i ng i hi u rõ h n v công c báo cáo nên đ c s d ng Báo cáo

s c đ c ghi nh n d i hình th c gi y ho c thông tin đi n t đ ghi nh n nh ng nguy c ti m tàng hay th t s x y ra cho b nh nhân Nhân viên t giác tuân th qui trình báo cáo s c t i đ n v công tác

đ m b o nhân viên báo cáo toàn b các s c , sai sót, ho c nguy c ti m n

r i ro cao, nhà qu n lý ph i xây d ng và duy trì môi tr ng khuy n khích m i

ng i báo cáo nh ng sai sót, th a nh n sai ph m, đ a ra ý ki n và trao đ i ý ki n Khi các nhân viên lo s b tr thù, h ít khi báo cáo sai sót và nh th c s y t s

m t m t ngu n thông tin giá tr v an toàn cho b nh nhân Và đ t ng s l ng và

ch t l ng báo cáo s c , t ch c có ph ng cách b o v ng i có liên quan kh i các hình th c x lý k lu t, cho phép báo cáo bí m t ho c ho c gi u tên ng i báo cáo, tách c quan thu th p, phân tích các báo cáo ra kh i c quan có th m qui n x

lý k lu t, cung c p cho ng i báo cáo nh ng thông tin ph n h i nhanh chóng, h u ích, d hi u; và đ n gi n hóa qui trình báo cáo (L u Tr ng Tu n, 2014)

2.1.4 Qui trình báo cáo s c

N m 2014 B nh vi n T D đã ban hành qui trình qu n lý s c v i m c đích ghi nh n b ng h s , đi u tra, theo dõi và xác đ nh xu h ng c a t t c các s

c và tình hu ng xung quanh nh ng s c đ qu n lý s c m t cách phù h p và k p

th i, nh m nâng cao ch t l ng ch m sóc đi u tr và s an toàn cho ng i b nh

Qu n lý s c là qui trình có tính h th ng nh m nh n di n, thông báo, u tiên, đi u tra và ki m soát tác đ ng c a m t s c và hành đ ng đ ng n ng a tái di n s c

Khi có s c x y ra, nhân viên ch ng ki n ho c nh n bi t s c có trách nhi m báo cáo s c t i th i đi m nh n bi t s c ho c càng s m càng t t trong vòng 24 gi Sau khi nh n đ c báo cáo nhân viên qu n lý s c s ki m tra các

hành đ ng kh c ph c s c t c th i có phù h p không và ti n hành đi u tra, sau đó

b ph n chuyên trách s t ch c h p phân tích nguyên nhân g c, t đó đ xu t gi i pháp c i ti n và ph n h i đ n nhân viên

2.1.5 Kh o l c các nghiên c u

M t kh o sát trên 89 đi u d ng t i BV K KV Cai L y cho th y các s c y khoa không mong mu n liên quan đ n thu c 30,42%; s c liên quan c n lâm sàng 12,54%; r i ro ngh nghi p 16,03%, chuyên khoa ngo i s n 7,61% và các s c y khoa khác là 33,4% (Nguy n Th M Linh, 2010) Theo th ng kê t i Canada hàng

n m có 2,5 tri u ng i nh p vi n và c tính có 185.000 ng i b nh g p s c y khoa Các chuyên gia y t M c tính ít nh t có 44.000 đ n 98.000 ng i b nh t vong trong các b nh vi n c a M hàng n m do s c y khoa S ng i ch t vì s c

y khoa trong các b nh vi n c a M cao h n t vong do tai n n giao thông, ung th

vú, t vong do HIV (IOM, 1999) M t s c , r i ro x y ra cho ng i b nh gây ra

nh ng m t mát, đau th ng cho ng i b nh, gia đình ng i b nh và gây nh ng t n

th t v kinh t là đi u đau lòng, không ai mong mu n Các cu c kh o sát t i M vào

cu i th k 20 cho th y s c y khoa không th đ c nh n di n và ng n ch n vì nó không đ c báo cáo, các đi u d ng ng i báo cáo sai sót c a b n thân mình hay c a

ng i khác khi g p ph i s c vì th t c báo cáo r m rà d n đ n tâm lý ít thay đ i,

s ki n cáo

Trong các ngành công nghi p có nguy c cao, báo cáo d n đ n nh ng c i ti n đáng k v an toàn thông qua các cu c đi u tra có h th ng các s c t đó nhân viên hi u và s a ch a nh ng th t b i c a h Tuy nhiên, trong khi m t s t ch c thành công trong vi c xây d ng h th ng báo cáo, thì nh ng t ch c khác l i g p nhi u khó kh n Lý do h th ng báo cáo không thành công r t nhi u và đa d ng V

c b n s trách nhi m và tr thù, c m giác t i l i, s hành đ ng tr ng ph t, v n hóa

an toàn kém trong m t t ch c, thi u s hi u bi t gi a các bác s v nh ng gì c n

đ c báo cáo, thi u hi u bi t v cách th c báo cáo và làm th nào báo cáo d n đ n

nh ng thay đ i đ c i thi n an toàn b nh nhân c bi t, thi u h th ng phân tích các báo cáo và thông tin ph n h i tr c ti p v i các bác s đ c xem là rào c n l n

đ i v i s tham gia c a lâm sàng Báo cáo s c đ c đánh giá nh là m t ph n quan tr ng trong khuôn kh qu n lý r i ro c a m i b nh vi n, hi n nay có nhi u nghiên c u trên th gi i v báo cáo s c nh m tìm hi u t i sao nhân viên y t không báo cáo

T i an M ch, m t cu c kh o sát vào n m 2002 trên 4.019 bác s và đi u

d ng cho th y thái đ đ i v i báo cáo s c , sai sót có s khác bi t l n gi a các nhóm Nhóm bác s không thích ho c mi n c ng ph i báo cáo là 34%, trong khi nhóm đi u d ng là 21% Lý do không báo cáo là thói quen, lo s b chú ý, nguy c

b khi n trách (Madsen và c ng s , 2006) M t cu c kh o sát 186 bác s và 587 y tá Nam Úc cho th y h u h t các bác s và y tá (98,3%) bi t r ng b nh vi n c a h có

m t h th ng báo cáo s c Y tá bi t làm th nào đ truy c p báo cáo chi m t l 88,3%, trong khi bác s là 43%; đã t ng hoàn thành m t báo cáo Y tá là 89,2% và bác s là 64,4%; và bi t ph i làm gì v i báo cáo hoàn thành nhóm y tá c ng chi m

t l cao h n nhóm bác s v i t l l n l t là 81,9% và 49,7% Rào c n c a vi c ít báo cáo là do thi u thông tin ph n h i chi m t l 57,7% nhóm y tá và 61,8% nhóm bác s (Kingston và c ng s , 2004)

K t qu t ng t trong nghiên c u c a Vincent (1999) khi ti n hành kh o sát

42 bác s s n khoa và 156 n h sinh t i hai đ n v s n khoa n m 1998 H u h t các nhân viên bi t v s c và h th ng báo cáo t i đ n v N h sinh báo cáo s c cao h n so v i các bác s , và nhân viên báo cáo s c nhi u h n c p lãnh đ o

Nh ng lý do chính cho vi c không báo cáo c ng lo ng i b đ l i, kh i l ng công

vi c cao và ni m tin (m c dù v vi c đã đ c ch đ nh là ph i báo cáo) M t kh o sát h i c u trên 250 bà m và em bé t i hai đ n v s n khoa London nh m đánh giá các s c đ c báo cáo cho th y t l các s c do nhân viên báo cáo là 23% và

s c do nhân viên qu n lý r i ro phát hi n là 22%, còn l i 55% s c đ c xác đ nh khi xem xét l i các tr ng h p c n chú ý 48% s c nghiêm tr ng đ c báo cáo, s

c ít nghiêm tr ng chi m t l 24% và s c ch a x y ra chi m 15% Bên c nh đó, nhân viên chuyên trách qu n lý r i ro xác đ nh thêm 16% s c nghiêm tr ng không

đ c báo cáo (Stanhope và c ng s , 1999)

M t kh o sát trên 338 bác s n i trú cho th y h u h t đ ng ý báo cáo s c đ

c i thi n ch t l ng ch m sóc b nh nhân trong t ng lai (84,3%), 73% báo cáo các sai sót nh , 92% báo cáo các sai sót gây t n h i đ n b nh nhân Tuy nhiên th c t cho th y ch 17,8% ng i tr l i đã t ng báo cáo các sai sót nh (k t qu đi u tr kéo dài ho c khó ch u), 3,8% báo cáo các sai sót nghiêm tr ng (d n đ n khuy t t t

ho c t vong) 54,8% bi t đ c làm th nào đ báo cáo và 39,5% bi t đ c các l i

c n báo cáo (Kaldjian và c ng s , 2008) M t nghiên c u t i B nh v n đa khoa Hàn

Qu c cho th y rào c n đ i v i báo cáo s c bao g m không đ m b o v v n đ b o

m t, thi u chia s thông tin gi a các b ph n liên quan, thi u kh n ng ti p c n báo cáo (trong các ngày ngh ), c ng nh khi m khuy t c a qui trình báo cáo (liên quan nhi u b ph n), và kh n ng s d ng h th ng báo cáo (Jee-In Hwang, Sang-IL Lee

đ báo cáo, các đ nh ngh a không rõ ràng, s nh m l n ng i có trách nhi m báo cáo (Adriana Parrella và c ng s , 2013) Nghiên c u c a Evans t n m 2001 đ n

2003 ch ra r ng, y tá có trên 5 n m kinh nghi m đã t ng hoàn thành báo cáo s c cao h n nh ng ng i thâm niên công tác d i 5 n m, bác s có th i gian công tác

d i 5 n m báo cáo s c nhi u h n bác s trên 5 n m kinh nghi m Và lãnh đ o báo cáo s c ít h n nhân viên (Evans, 2001-2003)

B ng t ng k t các đi m chính c a các nghiên c u tr c đây

Kaldjian (2008)

- Ki n th c

- Thái đ

- Ni m tin Rào c n ho t đ ng c a h th ng báo cáo s c an

toàn ng i b nh t i b nh vi n đa khoa Hàn Qu c

c a Jee-In Hwang và c ng s (2012)

- Ki n th c

- Thái đ

Ki n th c, kinh nghi m và thách th c c a báo cáo

s c sau tiêm ch ng (Adriana Parrella và c ng s ,

ch c v Ngu n: t ng h p c a tác gi

Nh n xét: các nghiên c u trên v báo cáo s c cho th y ki n th c, thái đ ,

ni m tin và các đ c đi m cá nhân có liên quan đ n hành vi báo cáo s c

2.2 LÝ THUY T CÁC MÔ HÌNH NGHIÊN C U LIÊN QUAN

Trên c s đ i t ng nghiên c u c a đ tài là các y u t tác đ ng đ n báo cáo

s c , trong đó bi n ph thu c là d đ nh báo cáo, do đó đ tài trình bày 02 h c thuy t quan tr ng liên quan đ n d đ nh hành vi c a m i cá nhân là thuy t hành

đ ng h p lý TRA (Theory of Reasoned Action) và thuy t hành vi d đ nh TPB (Theory of Planned Behaviour)

Thuy t hành đ ng h p lý TRA

Thuy t hành đ ng h p lý TRA (Theory of Reasoned Action) đ c Ajzen và Fishbein xây d ng t n m 1967 và đ c hi u ch nh m r ng theo th i gian Mô hình TRA cho th y ni m tin xã h i và cá nhân liên quan đ n ý đ nh th c hi n hay không th c hi n hành vi và là mô hình thích h p đ xác đ nh các y u t d đoán

Hình 2.2: Mô hình TRA Ngu n: Ajzen I; Fishbein (1975)

hành vi Ý đ nh hành vi là các y u t có nh h ng đ n hành vi c a m i cá nhân, các y u t này cho th y m c đ s n sàng ho c n l c mà các đ i t ng s b ra đ

th c hi n hành vi (Ajzen và Fishbein, 1975) Do v y, đ tìm hi u hành vi tác gi xem xét hai y u t thái đ và chu n ch quan Trong mô hình TRA, thái đ mà m t

ng i đ c đánh giá tích c c hay tiêu c c c a vi c th c hi n hành vi (Fishbein and Ajzen, 1975) Y u t chu n ch quan liên quan đ n ni m tin c a m t ng i cho

r ng m t nhóm hay m t cá nhân c th nào đó ngh anh ta nên hay không nên th c

hi n hành vi và đ ng c hành đ ng c a anh ta s tuân theo nh ng nhóm hay cá nhân

c th trên (Ajzen và Fishbein, 1980)

Thuy t hành vi d đ nh

Hình 2.3: Mô hình TPB Ngu n: Ajzen, I., The theory of planned behaviour, 1991, trang 182

Thuy t hành đ ng h p lý TRA b gi i h n khi d đoán vi c th c hi n các hành vi không th ki m soát đ c; y u t v thái đ đ i v i hành vi và chu n ch quan không đ đ gi i thích cho hành đ ng c a cá nhân Thuy t hành vi d đ nh TPB (Theory of Planned Behaviour) đ c Ajzen (1985) xây d ng b ng cách b sung thêm y u t nh n th c ki n soát hành vi vào mô hình TRA Thành ph n nh n

th c ki m soát hành vi ph n ánh vi c d dàng hay khó kh n khi th c hi n hành vi,

đi u này ph thu c vào s s n có c a các ngu n l c và các c h i đ th c hi n hành vi.

Mô hình nghiên c u đ xu t

Trên c s hai h c thuy t TRA và TPB có ý ngh a trong vi c gi i thích ý

đ nh c a m i cá nhân, tác gi đ xu t mô hình nghiên c u v i bi n ph thu c là ý

đ nh báo cáo s c , t n su t báo cáo s c và các bi n đ c l p nh h ng đ n ý đ nh này

Hình 2.4: Mô hình nghiên c u đ xu t Ngu n: đ xu t c a tác gi Bên c nh các y u t thái đ , chu n ch quan, ki n th c, nghiên c u còn xem xét đ n các y u t khác có kh n ng nh h ng đ n ý đ nh báo cáo nh đ c đi m cá

nhân (kinh nghi m, ch c v , chuyên môn công tác) Các y u t này đ c đ xu t trên c s các nghiên c u tr c

Các đ nh ngh a

Thái đ

Fishbein và Ajzen (1975) đ nh ngh a thái đ là s đánh giá tích c c hay tiêu

c c c a cá nhân v vi c th c hi n m c tiêu Trong nghiên c u các y u t tác đ ng

đ n hành vi báo cáo s c : thái đ c a nhân viên là nh ng ý ngh tích c c hay tiêu

c c đ n báo cáo s c , thái đ tích c c h ng đ n vi c th ng xuyên và luôn luôn báo cáo, bao g m các thái đ v qui trình và s lo l ng c a b n thân

Chu n ch quan

Là áp l c xã h i nh n th c đ th c hi n ho c không th c hi n hành vi (Ajzen,1991) hay là ni m tin c a m t ng i r ng m t nhóm hay cá nhân c th nào

đó ngh anh ta nên ho c không nên th c hi n hành vi và đ ng c hành đ ng c a anh

ta s tuân theo nh ng nhóm hay cá nhân c th trên (Ajzen vàFishbein, 1980) Nghiên c u các y u t tác đ ng đ n hành vi báo cáo s c , chu n ch quan là ni m tin v kh n ng ch p nh n hay không ch p nh n báo cáo s c khi có s c xãy ra

ho c nh n đ c s khuy n khích c a đ n v qu n lý s c , c a lãnh đ o b nh vi n thông qua vi c khen th ng cho các khoa/phòng có nhi u báo cáo

TÓM T T CH NG 2

Ch ng này gi i thi u c s lý thuy t v d đ nh báo cáo s c t i b nh vi n

T D , các lý thuy t v s c và qui trình qu n lý s c t i b nh vi n Mô hình nghiên c u, trong đó bi n ph thu c là d đ nh hành vi báo cáo s c , t n su t báo

cáo s c và 3 bi n đ c l p bao g m: (1) ki n th c v qui trình báo cáo s c , (2) chu n ch quan là ni m tin v ch p nh n hay không ch p nh n báo cáo s c , (3) thái đ v vi c báo cáo Ch ng ti p theo tác gi trình bày qui trình nghiên c u,

ph ng pháp nghiên c u và mô t các bi n s trong nghiên c u

qu n lý s c c a b nh vi n, b câu h i HSOPSC và tham kh o ý ki n chuyên gia

B c 2: nghiên c u chính th c đ c th c hi n sau khi b ng câu h i đã đ c

hi u ch nh l i v i ngôn ng rõ ràng, d hi u theo góp ý c a các thành viên tham gia

th nghi m b ng câu h i Các b ng câu h i sau đó đ c g i đ n nhân viên t i hai khoa C p c u Ch ng đ c và Gây mê h i s c

3.1.2 Qui trình nghiên c u

Qui trình nghiên c u đ c th c hi n theo trình t nh sau, đ u tiên tác gi xác đ nh m c tiêu nghiên c u, mô hình nghiên c u, xây d ng thang đo, sau đó tác

gi ti n hành nghiên c u th nghi m t đó đi u ch nh b ng câu h i d hi u và phù

h p m c tiêu nghiên c u Ti p theo tác gi th c hi n kh o sát và th ng kê phân tích

xác đ nh các y u t tác đ ng đ n ý đ nh báo cáo s c

Hình 3.1: Qui trình nghiên c u

3.2 Xây d ng b ng câu h i đi u tra

B ng câu h i đi u tra đ c xây d ng d a trên nhu c u th c t c a b nh vi n, qui trình qu n lý s c và b câu h i HSOPSC c ng nh các chuyên gia v qu n lý

ch t l ng công tác t i b nh vi n Sau đó tác gi ti n hành th nghi m b ng câu h i

v i m t nhóm bao g m 35 thành viên chuyên trách m ng l i qu n lý ch t l ng

tr c thu c t t c khoa/phòng M i thành viên có trách nhi m đánh giá n i dung

b ng câu h i có d hi u, có gây hi u l m không, và phù h p m c tiêu kh o sát K t

qu th nghi m cho th y 2/3 s nhân viên tham gia th nghi m hi u b ng câu h i nghiên c u, ¼ s nhân viên ph n h i v vi c c n làm rõ h n khái ni m ni m tin báo cáo s c và m t s l i chính t Nh v y sau 2 tháng xây d ng và th nghi m,

b ng câu h i hoàn thi n và ti n hành kh o sát

3.3 Ph ng pháp ti n hành

Sau khi b ng câu h i đã đ c hi u ch nh v i ngôn ng rõ ràng, d hi u, tác gi thành l p nhóm kh o sát g m 4 nhân viên tr c thu c phòng Qu n lý ch t l ng trong đó có 1 n h sinh, 2 c nhân Y t công c ng và 1 c nhân ng v n nh m ti n hành thu th p s li u b ng cách ph ng v n 271 nhân viên khoa C p c u Ch ng đ c

và Gây mê h i s c Sau khi ti n hành t p hu n, tác gi và nhóm nghiên c u xây

d ng k ho ch hành đ ng v vi c thu th p m u t i hai khoa kh o sát D li u thu

đ c s đ c nh p li u b ng ph n m m epi data và x lý s li u b ng Stata 12.0

3.4 i t ng kh o sát

Nghiên c u đ c th c hi n trên t t c nhân viên làm vi c t i hai khoa C p

c u ch ng đ c và Gây mê h i s c th a mãn tiêu chu n ch n m u là t nguy n tham gia nghiên c u và đ i t ng kh o sát trong đ tu i lao đ ng Nhân viên h u h p

đ ng làm l i và/ho c v ng m t t i th i đi m nghiên c u s đ c lo i tr kh i danh sách nghiên c u Nh v y, c m u nghiên c u là 271/298

3.5 Phân tích, x lý s li u

D li u đ c mô t và phân tích b ng ph n m m Stata 12.0, v bi u đ b ng

ph n m m Excel 2010, chèn và ki m soát tài li u b ng ph n m m Endnote X1

mô t và phân tích các y u t tác đ ng đ n báo cáo s c , tác gi s d ng k thu t

th ng kê trong y sinh h c

3.5.1 Th ng kê mô t

mô t các bi n s trong b s li u bao g m các bi n v ki n th c, thái đ ,

ni m tin, đ c đi m cá nhân, d đ nh báo cáo s c và t n su t báo cáo, tác gi mô t

t n su t và t l ph n tr m đ i v i bi n đ nh tính; đ i v i bi n đ nh l ng mô t trung bình và đ l ch chu n

3.5.2 Phân tích m i liên quan

Phép ki m chi bình ph ng, Fisher chính xác đ c dùng đ ki m đ nh s liên h gi a các bi n đ c l p và bi n ph thu c v i bi n ph thu c là bi n nh phân

đ c mã hóa thành 2 giá tr 0 và 1 T s chênh OR là ch s ph n ánh m i liên quan

gi a bi n đ c l p và ph thu c, v i OR = 1 không có m i liên quan gi a bi n đ c

l p và ph thu c; OR>1 th hi n m i liên quan thu n; và OR<1 th hi n m i liên quan ngh ch

3.6 Mô t bi n s

3.6 1 c đi m cá nhân

Gi i là bi n nh phân mang giá tr 1 là nam, và 2 là n Thâm niên công tác

đ c tính b ng s n m công tác t i b nh vi n, mang giá tr 1 n u <5 n m kinh nghi m và 2 n u ≥ 5 n m kinh nghi m Ch c danh ngh nghi p là bi n s mang 6 giá tr c th nh 1 là bác s , 2 là đi u d ng/n h sinh, 3 k thu t viên, 4 d c s ,

5 h lý, và 6 là khác T ng t , ch c v là bi n g m 5 giá tr , bao g m 1 dành cho

tr ng khoa, 2 phó khoa, 3 n h sinh/đi u d ng tr ng khoa, 4 n h sinh/đi u

d ng phó khoa, và 5 là nhân viên

3.6 2 Ki n th c v qui trình báo cáo s c

Các bi n s ki n th c v qui trình s c là bi n s nh giá g m 2 giá tr ki n

th c đúng và ch a đúng M t ng i có ki n th c đúng v đ nh ngh a s c là ng i

bi t đ c s c bao g m t t c các s vi c x y ra khác v i ho t đ ng bình th ng trong B nh vi n M t ng i có ki n th c đúng v đ n v qu n lý s c là ng i bi t

đ c Phòng Qu n lý ch t l ng là đ n v qu n lý s c M t ng i có ki n th c

đúng v ng i ch u trách nhi m báo cáo s c c a Khoa/phòng là b t k ng i nào

bi t v s c M t ng i có ki n th c đúng v trình t báo cáo s c c a b nh vi n

là ng i bi t đ c khi s c x y ra ph i vi t phi u báo cáo s c và g i v Phòng

Qu n lý ch t l ng C ng nh ki n th c đúng v m c đích c a báo cáo s c là tránh l p l i sai sót t ng t cá nhân ho c khoa/phòng khác

3.6.3 Thái đ

Thái đ đ c th hi n hai thành ph n bao g m thái đ v qui trình và thái đ

lo s Thang đo thái đ g m 16 câu h i đ c đo l ng theo thang đo Likert 5 c p

đ t hoàn toàn đ ng ý cho đ n hoàn toàn không đ ng ý, (1) hoàn toàn đ ng ý, (2)

đ ng ý, (3) không ý ki n, (4) không đ ng ý, và (5) hoàn toàn không đ ng ý

Trong đó thái đ v qui trình g m 10 câu h i nh :

(1) báo cáo giúp c i thi n vi c ch m sóc ng i b nh

(2) báo cáo s c giúp h c t p kinh nghi m gi a các đ ng nghi p t t h n (3) báo cáo s c giúp phòng tránh sai sót t t h n

(4) không có trách nhi m báo cáo

(5) bi u m u quá ph c t p

(6) báo cáo s c không thay đ i đ c gì

(7) báo cáo ch là thêm vi c

(8) tr ng/phó khoa không cho phép báo cáo

(9) m t th i gian đ báo cáo

(10) ngh s c thu c chuyên môn m i báo cáo

i v i thái đ lo s bao g m 6 câu h i nh sau:

3.6.4 N i m tin v báo cáo s c

đánh giá ni m tin v báo cáo s c chúng tôi đo l ng theo 4 m c đ (1) không bao gi , (2) không th ng xuyên, (3) th ng xuyên, (4) luôn luôn bao g m các bi n s đo l ng s c suýt x y ra, s c sai bi t, và s c đ c bi t nghiêm

(1) nhân viên b kim đâm

(2) b nh nhân té ngã trong b nh vi n nh ng ch a gây h u qu nghiêm tr ng (3) hút thu c trong khu v c nghiêm c m

(4) quên g c, d ng c trong ph u thu t nh ng phát hi n k p th i

(2) tai bi n do ph u thu t

(3) ph n ng ph do đi u tr

(4) b nh nhân t vong đ t ng t

(5) b nh nhân ngã d n đ n t vong ho c m t ch c n ng v nh vi n

(6) b nh nhân b ng n c khi r a b ng gây t n th ng nghiêm tr ng

(7) h sinh, đi u d ng cho b nh nhân xu t vi n khi ch a có y l nh c a BS

3.6.5 Hành vi báo cáo s c

đánh giá hành vi báo cáo s c , tác gi s d ng thang đo 5 đi m đ đo

l ng trong đó (1) không bao gi , (2) hi m khi, (3) đôi khi, (4) th ng xuyên, và (5) luôn luôn, bao g m các n i dung :

(1) báo cáo s c x y ra nh ng đã đ c phát hi n và ng n ch n k p th i tr c khi nh h ng lên b nh nhân

(2) báo cáo s c x y ra do không tuân th các chính sách, qui trình, qui đ nh

Trong ch ng 3 tác gi đã trình bày ph n thi t k nghiên c u c a đ tài bao

g m xây d ng qui trình nghiên c u, ph ng pháp nghiên c u đ nh l ng đ c th c

hi n thông qua 2 b c: nghiên c u th nghi m b ng câu h i và nghiên c u chính

th c Kh o sát chính th c đ c th c hi n b ng cách phát b ng câu h i tr c ti p cho

đ i t ng kh o sát là nhân viên đang công tác t i 2 khoa C p c u ch ng đ c và Gây

mê h i s c c a b nh vi n, đ ng th i tác gi đã gi i thi u các thang đo trong nghiên

c u D li u thu th p đ c phân tích b ng ph n m m stata theo ph ng pháp phân tích th ng kê y sinh h c Thông qua đó k t qu nghiên c u c ng nh các gi i pháp,

đ xu t, ki n ngh s đ c trình bày trong các ch ng ti p theo

CH NG 4: K T QU NGHIÊN C U

Ch ng này tác gi trình bày k t qu nghiên c u g m 3 ph n, mô t các bi n

s trong nghiên c u, xác đ nh m i liên quan các y u t tác đ ng đ n báo cáo s c

b ng phép ki m chi bình ph ng, Fisher chính xác và h s liên quan đ đo đ k t

h p

4.1 TH NG KÊ MÔ T

Ph n này tác gi s mô t các đ c đi m m u nghiên c u, các bi n s v ki n

th c, thái đ , hành vi và t n su t báo cáo đ có cái nhìn chung v công tác báo cáo

s c hi n nay t i b nh vi n

4.1.1 c tính m u nghiên c u

Sau khi ti n hành thu th p s li u và ki m tra toàn b các phi u theo tiêu chí

ch n m u thu đ c 271 phi u h p l K t qu mô t v gi i, thâm niên công tác, chuyên môn, ch c v đ c trình bày nh sau

Bi u đ 4.1: Phân b gi i tính

K t qu phân tích cho th y gi i tính trong m u nghiên c u phân b theo t l

n 88%, và nam chi m 12% T l này phù h p v i th c t t i b nh vi n, t l n chi m 85% t ng s nhân viên t i b nh vi n

12%

88%

NamN

Bi u đ 4.2: Ch cdanh ngh nghi p

Trong 271 nhân viên tham gia nghiên c u có 9% bác s ; 60% n h sinh,

đi u d ng; k thu t viên 19%; h lý 10%; nhân viên khác (nh ng ng i làm vi c hành chánh) 2% T i khoa Gây mê h i s c, k thu t viên 40% trong t ng s nhân viên, nh v y k t qu này phù h p v i th c t t i b nh vi n

Bi u đ 4.3: Thâm niên công tác

Nhân viên công tác t i b nh vi n t 5 n m tr lên chi m t l g p 2 l n s nhân viêncó thâm niên công tác d i 5 n m

Bi u đ 4.4: Ch c v

K t qu kh o sát cho th y nh ng ng i làm công tác qu n lý t i khoa chi m

t l ch 4%, trong khi s nhân viên tham gia nghiên c u chi m 96%

4.1.2 D đ nh hành vi báo cáo s c

Trong các ngành có liên quan tr c ti p đ n tính m ng con ng i, m t s su t

nh có th đ l i h u qu nghiêm tr ng, n u các s c đó đ c phát hi n k p th i

đ c ch nh s a s không gây thi t h i cho con ng i c v m t th ch t và kinh t ,

đ c bi t trong nghành Y Trong môi tr ng b nh vi n v i áp l c công vi c cao ph i

ch u trách nhi m v tính m ng c a ng i b nh, khi đ n khám và ch a b nh thì vi c phát hi n và báo cáo s c có giá tr r t l n, nó là bài h c đ rút kinh nghi m, không

đ s c t ng t x y ra không nh ng cho b n thân mà còn cho các b ph n khác trong b nh vi n, gi m thi t h i v ng i và tài s n đ ng th i góp ph n nâng cao

ch t l ng b nh vi n Th nh ng m c đ th ng xuyên và luôn luôn báo cáo các s

th ys c x y ra nh ng đ c phát hi n và ng n ch n k p th i m c đ báo cáo theo

th t là th ng xuyên; đôi khi và luôn luôn báo cáov i t l t ng ng là 44,3%; 26,6% và 17% Nh v y, nh ng s c này đ c phát hi n, báo cáo và kh c ph c

ây là k t qu t t c a qu n lý ch t l ng b nh vi n C n có chính sách khen

th ng, khuy n khích cá nhân, t p th phát hi n và ng n ch n s c x y ra

S c x y ra do không tuân th chính sách, qui trình, và phác đ ; m c đ báo cáo theo th t là hi m khi, đôi khi và th ng xuyên báo cáo v i t l t ng ng là 30,6%; 27,2% và 20,9%; m c đ luôn luôn báo cáo l i chi m t l th p nh t v i t l

là 7,5% Nhân viên y t hi m khi báo cáo các s c x y ra do không tuân th chính sách, qui trình, và phác đ do lo s b tr ng ph t, ki m đi m nên còn ch a m nh

d n báo cáo C n có thêm nghiên c u phân tích đ c đi m này, có nh th m i c i thi n t t ch t l ng qu n lý b nh vi n Nhân viên y t bu c ph i tuân th chính sách, qui đ nh, và phác đ c a b nh vi n

S c gây t vong ho c t n th ng nghiêm tr ng m c đ báo cáo là th ng xuyên, hi m khi, và không bao gi báo cáo v i t l t ng ng là 27,4%; 22,6% và 21,9%%); m c đ th ng xuyên báo cáo còn chi m t l th p là 14,8% K t qu này

c ng khá phù h p vì theo qui đ nh các tr ng h p t vong m , t vong s sinh hay tai bi n nghiêm tr ng thì ch có m t s ít nhân viên có ch c n ng m i bi t và m i

đ c phép báo cáo s c Bên c nh đó th ng kê c ng cho th y các s c x y ra không ph i lúc nào c ng đ c báo cáo, t l hi m khi báo cáo và không bao gi báo cáo còn cao, đ c bi t là s c do không tuân th qui trình là 30,6% và 13,8%; s c

đ c bi t nghiêm tr ng là 22,6% và 21,9%; và th p nh t là s c x y ra nh ng phát

hi n và ng n ch n k p th i, t ng ng 10,3% và 1,9%

N u tính c ng d n cho bi n s có báo cáo s c , g m hi m khi, đôi khi,

th ng xuyên, và luôn luôn báo cáo thì k t qu có báo cáo s c trong nghiên c u

cho t ng lo i s c th ng ng là s c x y ra nh ng phát hi n ng n ch n t m th i

là 98,1%; s c x y ra do không tuân th chính sách, qui đ nh, phác đ chi m t l 86,2%; và s c gây t vong ho c t n th ng nghiêm tr ng là 78,1% K t qu này cao h n nhi u, không phù h p v i th c t vì theo báo cáo c a đ n v qu n lý s c

b nh vi n, 9 tháng đ u n m 2014 t l có báo cáo các s c đ c bi t nghiêm tr ng là 48,3%, s c do sai bi t là 32,4% và s c suýt x y ra là 20,2% S sai bi t này có

th do sai l ch do nh l i khi ph ng v n các đ i t ng nghiên c u, ho c nhân viên y

t có suy ngh s báo cáo s c nh ng có th vì các lý do ch quan hay khách quan

mà quên không báo cáo, nh ng khi nghiên c u thì nh sai l m đã báo cáo Qu n lý

ch t l ng b nh vi n c n l u ý y u t này, nâng cao nh n th c cho m i nhân viên y

t v th c hi n báo cáo s c ngay khi x y ra s c

4.1.3 D đ nh hành vi chung

D đ nh hành vi chung đ c chia làm 2 nhóm, hành vi đúng và hành vi ch a đúng Các bi n s bao g m 5 giá tr nh sau không bao gi , hi m khi, đôi khi,

th ng xuyên, và luôn luôn M i hành vi có 1 l a ch n, hành vi đúng g m th ng xuyên ho c luôn luôn, và đ c cho 1đi m T ng s đi m đánh giá hành vi chung là

3 đi m đ c phân b nh sau, hành vi đúng khi t ng s đi m ≥ 2 đi m (≥75%) và

hành vi ch a đúng khi t ng s đi m ≤ 1 đi m (<75%)

Qua bi u đ (bi u đ 4.5) th ng kê k t qu hành vi báo cáo s c cho th y nhân viên ch a th t s s n sàng báo cáo các s c khi x y ra

Bi u đ 4.5: D đ nh hành vi chung

N m 2014, b nh vi n đã xây d ng và tri n khai qui trình qu n lý s c , ph

bi n đ n toàn th nhân viên qua t ch c các đ t t p hu n cho t t c nhân viên 35khoa/phòng Bên c nh đó đ khuy n khích báo cáo s c , Ban giám đ c b nh

vi n đã ch tr ng khen th ng nh ng khoa/phòng có ho t đ ng tích c c trong công tác báo cáo Khoa C p c u ch ng đ c và Gây mê h i s c là nh ng khoa tr ng

21%

79%

HV đúng

HV ch a đúng

đi m v m t chuyên môn c a b nh vi n, đã đ c ch n tri n khai thí đi m qui trình

qu n lý s c t đ u n m 2014 đ n nay, t t c nhân viên c a khoa c ng đ c t p

hu n qui trình, tuy nhiên th c hành chung v báo cáo s c nhân viên ch đúng 21%, có th s c x y ra qua m t th i gian do b n r n công vi c nhân viên quên báo cáo ho c không n m qui trình báo cáo, không bi t s c đ báo cáo ho c các lo

s c a b n thân đã ng n c n báo cáo và nh v y t l s c thông qua báo cáo không chính xác