HƯỚNG dẫn học SINH PHƯƠNG PHÁP ôn tập PHÙ hợp với PHONG CÁCH học tập TRONG dạy học LỊCH sử

HƯỚNG DẪN HỌC SINH PHƯƠNG PHÁP ÔN TẬP PHÙ HỢP VỚI PHONG CÁCH HỌC TẬP TRONG DẠY HỌC LỊCH SỬ Giáo viên: Doãn Thị Hồng Nhung Trường: THPT Chuyên Hạ Long – Quảng Ninh MỞ ĐẦU Đổi mới phương

HƯỚNG DẪN HỌC SINH PHƯƠNG PHÁP ÔN TẬP

PHÙ HỢP VỚI PHONG CÁCH HỌC TẬP

TRONG DẠY HỌC LỊCH SỬ

Giáo viên: Doãn Thị Hồng Nhung

Trường: THPT Chuyên Hạ Long – Quảng Ninh

MỞ ĐẦU

Đổi mới phương pháp dạy và học đang là một yêu cầu cấp bách trong ngànhgiáo dục Phương pháp dạy và học phải được đổi mới sao cho người học là ngườichủ động chiếm lĩnh tri thức và người dạy là người hướng dẫn, chỉ đạo cho việchọc tập đó Vì vậy việc dạy cho học sinh cách học trở thành một trong những mụctiêu quan trọng của nhà trường phổ thông hiện nay Đặc biệt với môn Lịch sử thìđiều đó lại càng quan trọng

Hiện nay nhiều học sinh không yêu thích thậm chí sợ môn Lịch sử Thực tế,còn tồn tại những quan niệm sai lầm như: Lịch sử là “học thuộc lòng”, “học vẹt”,không đòi hỏi tư duy sáng tạo, không gắn liền với thực tiễn Nguyên nhân là dophương pháp dạy của giáo viên còn nhàm chán không gây được hứng thú với họcsinh, mặt khác học sinh không biết cách học hoặc chưa có phương pháp học hiệuquả Giáo viên thường quan tâm nhiều đến nội dung, phương pháp dạy mà chưadành sự chú ý đúng mức tới việc hướng dẫn học sinh phương pháp học hiệu quả.J.M.Dénommé và Madelein Roy trong cuốn “Tiến tới một sư phạm tương tác” đãmạnh rằng: “Quan trọng là học cách học Muốn học được thì phải học cách học”.Muốn cho hoạt động học diễn ra đạt kết quả cao, học sinh phải biết cách học nghĩa

là phải có phương pháp tiếp thu và ghi nhớ kiến thức

Từ thực tiễn trên, đòi hỏi bức thiết đặt ra là học sinh phải được hướng dẫnphương pháp học nói chung, phương pháp ôn tập kiến thức nói riêng Song cáchthu nhận và xử lý thông tin của mỗi cá nhân lại diễn ra theo nhiều cách thức khácnhau Do đó hiệu quả của việc học tập không chỉ phụ thuộc vào phương pháp dạy

mà còn chịu ảnh hưởng của phong cách học tập của mỗi người Như vậy nếu giáo

viên hướng dẫn học sinh phương pháp ôn tập kiến thức môn Lịch sử phù hợp vớichính phong cách học tập của mình sẽ tạo ra động lực lớn giúp các em vượt quađược những rào cản “định kiến” về môn Lịch sử “Dạy học hợp tác giữa người dạy

và người học bao giờ cũng mang lại hiệu quả cao hơn so với việc các em tự mòmẫm”

Xuất phát từ những lý do trên tôi đã lựa chọn vấn đề nghiên cứu “Hướng

dẫn học sinh phương pháp ôn tập phù hợp với phong cách học tập trong dạy học Lịch sử” Bài viết chỉ đề xuất một số phương pháp hướng dẫn học sinh cách

học, cách ôn tập kiến thức phù hợp với phong cách học tập trong giai đoạn Lịch sửViệt Nam 1930-1945

NỘI DUNG

CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA VIỆC HƯỚNG DẪN ÔN TẬP PHÙ HỢP PHONG CÁCH HỌC TRONG DẠY HỌC LỊCH SỬ

Theo “Bách khoa toàn thư tuổi trẻ” thì một trong 5 chìa khóa vàng để đạt tới

sự thành công trong học tập là phải ôn tập một cách có khoa học Tính khoa học ở

đây có thể hiểu là ôn tập một cách logic, có tính hệ thống, khái quát, và các phươngpháp ôn tập phải được dựa trên những điểm mạnh về tư duy của bản thân ngườihọc Trong học tập môn Lịch sử yêu cầu của hoạt động ôn tập và hướng dẫn họcsinh phương pháp rất quan trọng

1 Lý thuyết về kiểu học và việc hướng dẫn ôn tập.

1.1 Khái niệm “phong cách học”

Các nhà nghiên cứu đã đưa ra rất nhiều quan điểm khác nhau về phong cáchhọc Theo Dunn & Dunn – những chuyên gia nghiên cứu về kiểu học trong nhiều

năm: “Kiểu học là cách người học bắt đầu tập trung, xử lý, tiếp thu và nhớ được

kiến thức mới và khó” Định nghĩa của Dunn mang tính khái quát và trở nên phổ

biến, được gọi là mô hình kiểu học Dunn và Dunn

Dựa vào các định nghĩa trên chúng ta có thể hiểu phóng cách học là cách

thức mà mỗi cá nhân bắt đầu tập trung vào quá trình xử lý, tiếp thu, ghi nhớ và sở hữu những kiến thức mới tùy thuộc vào thói quen tư duy (hoạt động trí óc) và dưới tác động của môi trường học tập

Lý thuyết về các kiểu học rất có ý nghĩa trong việc “giúp người giáo viênquan tâm đến việc xác định phong cách học của học sinh, hiểu được đối tượngngười học của mình để làm cơ sở cho việc lựa chọn cách dạy, hướng dẫn học sinhcách học phù hợp hoặc điều chỉnh cách học khi cần thiết nhằm tạo ra một môitrường học tập thuận lợi cho người học” [15,43] Khi người học biết cách học, biếtcách tiếp thu và lưu giữ kiến thức thì khi ấy người học sẽ thật sự có hứng thú vớihoạt động học tập của mình Hơn nữa học không phải chỉ là đối diện với nhữngthông tin mới mà còn là huy động tổng thể các kiến thức lưu giữ trong trí nhớ (cáckiến thức cũ), do đó ôn tập tri thức đã tiếp nhận một cách vững chắc sẽ là cơ sở chohọc sinh tiếp thu tri thức mới Học mà biết cách học sẽ trở thành “sức bật” của việchọc tập

1.2 Các cách phân loại kiểu học.

Mỗi người có một hệ thần kinh với những đặc điểm nổi trội riêng vì thế mỗingười sẽ có một kiểu học riêng Dựa trên những quan điểm khác nhau đã có nhiềucách phân loại kiểu học Người ta ước tính rằng có khoảng 400 kiểu học Trong đó

cách phân loại của Dunn & Dunn là cách phân loại phổ biến nhất thường đượcgắn với cách phân loại của tâm lý học, chia làm 7 loại là: kiểu học ngôn ngữ, kiểuhọc lôgic, kiểu học hình ảnh, kiểu học âm thanh, kiểu học hoạt động, kiểu họcnhóm và kiểu học độc lập Được thể hiện ở sơ đồ dưới đây:

Những biểu hiện bên ngoài của các phong cách học được thể hiện như sau:

- Kiểu học ngôn ngữ (Verbal Style) thường thích đọc, nói hoặc viết trong

quá trình học tập Họ thường có thói quen đọc sách và các tài liệu tham khảo, cókhả năng hùng biện và thuyết phục người khác về quan điểm của mình Họ có thểtìm ra cách diễn đạt cho riêng mình trong khi nói hoặc viết Ghi nhớ tên người, têncác địa danh, ngày tháng là khả năng rất tốt của họ Đối với những người có phongcách học này thì cách học thích hợp của họ là đọc to, nghe đọc hoặc đọc tài liệuKhi học lịch sử những học sinh có kiểu học này thường có thiên hướng đọc lênthành lời hoặc viết đi viết lại những điều cần học ra giấy nhiều lần để có thể nhớđược

- Kiểu học lôgic (Logical Style) thường nổi trội về bán cầu não trái, thích tìm

hiểu mối quan hệ giữa các thông tin, sắp xếp theo thứ tự trong một hệ thống hoặcluôn đưa ra những lập luận giải thích cho những khái niệm trừu tượng hoặc các vấn

đề mang tính phức tạp Cách học tốt nhất là vẽ sơ đồ, phân loại các kiến thức cầnnhớ, tìm hiểu mối qua hệ giữa các thông tin Trong thực tế học lịch sử, những họcsinh có kiểu học logic thường rất nhanh trong việc trả lời các câu hỏi mang tínhsuy luận, hoàn thành các bài tập ghép nối thông tin, sắp xếp các sự kiện theo tiếntrình lịch sử hoặc tham gia các trò chơi ô chữ…

- Kiểu học hình ảnh (Visual Style) thường nổi trội về não phải, thu nhận

thông tin dễ dàng qua các hình ảnh, hình vẽ hoặc sơ đồ, biểu đồ… Người họcthường thích vẽ, thích màu sắc và có khả năng quan sát, thu nhận hình ảnh trựcgiác cũng như tưởng tượng tốt Cách học tốt nhất là trực quan với các biểu đồ, cácbức tranh, những màu sắc…Khi học lịch sử các em thích học qua quan sát tranhảnh, bản đồ, xem phim tư liệu…

- Kiểu học âm thanh (Aural Style) thường thuộc về những học sinh thích hát,

thích nghe nhạc hoặc có thói quen được học trong môi trường có âm nhạc Nhữnghọc sinh này có khả năng nhớ tốt các giai điệu của các bản nhạc, có cảm giác tốt vềnhịp điệu lên xuống của âm thanh Do vậy âm nhạc thường tạo cho các em có tâmtrạng thoải mái và có động lực học tập tốt hơn Môi trường học tốt nhất là nhữngmôi trường tràn đầy những giai điệu êm ái, họ thường học bằng cách thông qua âmnhạc

- Kiểu học hoạt động (Physical Style) thích đi lại, vận động cơ thể trong khi

học hoặc sử dụng ngôn ngữ cơ thể để giao tiếp (ví dụ cử động tay, nháy mắt, lắcđầu…) Người học có kiểu học này thường thích được tham gia các hoạt động họctập hoặc trò chơi vận động trong khi học trên lớp, thích tự học trong tư thế đi đi lại

lại hơn là ngồi yên một chỗ Cách học phù hợp với học sinh có kiểu học này làluôn hoạt động và tiếp xúc các luồng thông tin mới.

- Kiểu học nhóm (Social Style) là của những người thích học theo nhóm

hoặc học cùng làm việc với những người khác Họ có thiên hướng thích chia sẻ,giúp đỡ và hợp tác với người khác trong quá trình làm việc và họ học tập tốt nhấtkhi được chia sẻ, hợp tác với người khác

- Kiểu học độc lập (Solitary Style) Người có kiểu học này là những người

có thiên hướng thích tập trung, làm việc một mình : tự nghiên cứu, tự tìm tòi vàkhám phá mọi thứ Trong đó phương thức mà họ thể hiện hoặc cảm nhận và tiếpcận các vấn đề đều mang đậm quan điểm cá nhân Những người có kiểu học nàythích học tập trong môi trường yên tĩnh, thích tự lập trong mọi công việc và mongmuốn được thực hiện những nhiệm vụ mang tính nghiên cứu, được tự lập kế hoạch

và tự hoàn thành sản phẩm mang tính cá nhân

Có thể thấy cách phân chia của Dunn rất phong phú và gần như là chuẩn xácbởi cách phân chia này được xuất phát từ việc nghiên cứu não bộ của con người.Hiện nay cách phân chia này của Dunn ngày càng được ưa chuộng vì người tanhận ra rằng nó "phù hợp với học sinh học tập theo phong cách lựa chọn ưu tiênvới các hướng dẫn cải thiện thành tích học tập và thái độ với học sinh học tập"

1.3 Cách thức, công cụ xác định phong cách học.

Các kiểu học hay phong cách học trên có thể xác định thông qua những biểuhiện bên ngoài của học sinh, song chúng ta có thể xác định chính xác xem ngườihọc có kiểu học nào nổi trội hay pha trộn các kiểu học khác nhau bằng cách sửdụng bộ câu hỏi trắc nghiệm điều tra

Trong quá trình học tập cũng như ôn tập kiến thức người học có thể sử dụngnhiều kiểu học khác nhau (âm thanh, hình ảnh, vận động, ngôn ngữ…) tuy nhiên

bao giờ người học cũng trội về 1 kiểu học nhất định Với cách phân loại kiểu họccủa Dunn có thể kiểm tra trắc nghiệm trực tuyến và xử lý kết quả bằng phần mềmtrên trang web: http://www.learning-styles-online.com Bài test gồm 70 câu hỏi,mỗi phần có 10 câu tương ứng với các kiểu học tập: hình ảnh , âm thanh, ngônngữ, vận động, logic, nhóm, độc lập Đây là hệ thống câu hỏi đã được chuẩn hóaquốc tế và được nhiều nước sử dụng nhằm nâng cao kết quả học tập cho học sinh.

Từ các lý thuyết trên có thể thấy mỗi người đều có một thói quen hoạt độngtrí óc khác nhau và có thiên hướng về một kiểu học nhất định Kiểu học có tácđộng rất lớn tới quá trình học tập cũng như hoạt động ôn tập kiến thức của ngườihọc Do vậy vấn đề đặt ra là học sinh cần xác định được kiểu học – phong cách họccủa mình để có thể phát huy được các điểm mạnh và khắc phục được những hạnchế trong kiểu học của mình trong quá trình ôn tập kiến thức

2 Quan niệm về ôn tập trong dạy học môn Lịch sử

2.1 Khái niệm ôn tập

Theo từ điển tiếng Việt thông dụng, ôn tập có hai nghĩa, nghĩa thứ nhất: ôntập là học để nhớ, để nắm chắc, nghĩa thứ hai: ôn tập là hệ thống lại kiến thức đãdạy để học sinh nắm chắc chương trình Theo từ điển Tiếng Việt của trung tâm từđiển ngôn ngữ Hà Nội (Hoàng Phê chủ biên), ôn tập là học và luyện lại những điều

đã học để nhớ, để nắm chắc Như vậy “ôn tập” có thể được hiểu là quá trình học

và luyện lại những điều đã học để nhớ, để nắm chắc Hoạt động này có thể diễn ra dưới sự tổ chức, hướng dẫn của giáo viên hoặc có thể do cá nhân tự thực hiện

Theo các nhà giáo dục, tiêu biểu là Nguyễn Hữu Châu cho rằng: “Ôn tập, cũng giống như luyện tập và thực hành đều sử dụng việc nhắc và nhớ lại Mặc dù cũng nhằm giúp đạt được các mục đích của luyện tập và thực hành, ôn tập nhằm nhiều mục đích khác nữa” Nghĩa là ôn tập là giúp học sinh củng cố tri thức, kĩ

năng kĩ xảo, tạo khả năng cho giáo viên sửa chữa những sai lầm lệch lạc trong trithức của học sinh, rèn luyện kĩ năng kĩ xảo, phát huy tính tích cực, độc lập tư duycũng như phát triển năng lực nhận thức, chú ý cho học sinh.

Tục ngữ Việt Nam đã dạy: “Ôn cũ để biết mới”, “có mới để nới cũ” (ở đây

nới có cái nghĩa là mở rộng, cơi nới, phát triển) có thể coi những câu tục ngữ thôngthái này là nguyên tắc chỉ đạo cho kĩ thuật ôn tập Và như vậy rõ ràng ôn tập là mộthoạt động đầy sáng tạo

Tiếp thu các quan niệm của các tác giả trên, chúng tôi cho rằng ôn tập là

quá trình người học khái quát, hệ thống lại những kiến thức đã lĩnh hội theo một trật tự mới phù hợp với yêu cầu và đặc điểm cá nhân.

2.2 Đặc điểm của kiến thức lịch sử và vai trò của ôn tập trong học tập môn Lịch sử.

Ở trường phổ thông, “việc dạy học lịch sử trước hết phải cung cấp cho họcsinh những kiến thức khoa học (chức năng giáo dưỡng) để trên cơ sở ấy tiến hànhviệc giáo dục tư tưởng chính trị, phẩm chất đạo đức (chức năng giáo dục) và bồidưỡng khả năng nhận thức và hành động của học sinh (chức năng phát triển)”[2,45]

Kiến thức lịch sử bao gồm nhiều yếu tố: sự kiện lịch sử, các niên đại, địa

danh, nhân vật lịch sử, các biểu tượng, khái niệm lịch sử, các quy luật…[2, 46].

Khi nói đến lịch sử là nói đến các sự kiện lịch sử, mà những sự kiện đó đã diễn ratrong quá khứ tại một thời gian và không gian nhất định, học sinh không thể cảmnhận được trực tiếp mà phải mường tượng về quá khứ Đối với học sinh giỏi quốcgia môn Lịch sử một trong những yêu cầu quan trọng trong việc học tập là phải ghinhớ được kiến thức Lịch sử Tuy nhiên không phải lúc nào học sinh cũng địnhhướng được cho mình một cách học đúng đắn, phù hợp với khả năng nhận thức,

ghi nhớ của bản thân, nhiều em vẫn thường sử dụng cách nhớ là “học vẹt” Trongkhi đó hướng dẫn học sinh ôn tập là một khâu vô cùng quan trọng trong quá trìnhgiảng dạy trên lớp cũng như giảng dạy đội tuyển của giáo viên.

Để việc học tập của học sinh đạt kết quả tốt giáo viên cần tổ chức hướng dẫnhọc sinh ôn tập lại tất cả kiến thức đã dạy ngay ở trên lớp cũng như ở nhà Yêu cầucủa hướng dẫn ôn tập trong dạy học lịch sử hiện nay bao gồm:

- Việc hướng dẫn ôn tập phải được diễn ra thường xuyên, có thể được tiến hànhtrong tiết học (trong các bài ôn tập, trong quá trình giảng hoặc sơ kết bài học) hoặc

tự học ở nhà Tùy thuộc vào điều kiện giáo dục cụ thể khác nhau mà giáo viên cóthể lựa chọn những hình thức ôn tập khác nhau

- Giáo viên cần hướng dẫn học sinh các phương pháp ôn tập đa dạng, khác nhausao cho phù hợp với kiểu học Có thể vận dụng kiến thức liên môn trong quá trìnhhướng dẫn học sinh phương pháp ôn tập

- Phải có sự thống nhất chặt chẽ giữa các bước trong quá trình dạy học Nghĩa làgiữa bước cung cấp kiến thức mới, bước kiểm tra đánh giá và bước ôn tập phải có

sự thống nhất với nhau

- Trong quá trình ôn tập giáo viên đóng vai trò là người hướng dẫn, tổ chức chohọc sinh chủ động tham gia tích cực vào bài học Để tránh được tình trạng “họcvẹt”, “học thuộc lòng”, “học gạo” tức là học mà không hiểu được bản chất của sựkiện, hiện tượng đó ở học sinh, thì cần phát huy tối đa ưu điểm của các phươngpháp ôn tập để các em tham gia một các tích cực, chủ động, phát huy tư duy sángtạo

2.3 Các hình thức tổ chức hướng dẫn ôn tập trong dạy học Lịch sử ở trường

THPT.

Không phải bao giờ học sinh ngay lập tức ghi nhớ được mọi điều khi nghegiảng lần đầu, do đó việc tổ chức hướng dẫn ôn tập nhất là đối với bộ môn Lịch sử

là hết sức quan trọng Căn cứ vào tiêu chí: sự hướng dẫn của giáo viên, thời gian,địa điểm tiến hành ôn tập có thể chia làm hai hình thức sau:

- Tổ chức ôn tập trên lớp được diễn ra dưới sự chỉ dẫn trực tiếp của giáo viên.

Hình thức này được diễn ra trên lớp học, thời gian diễn ra có thể ngay sau khi giáoviên trình bày tài liệu mới hoặc vào khoảng thời gian sơ kết bài nhằm củng cố kiếnthức học sinh vừa lĩnh hội, chốt lại những kiến thức cơ bản, cốt lõi của bài học.Đặc biệt hình thức ôn tập này có thể được tiến hành trong những bài ôn tập tổngkết

- Ôn tập ngoài giờ lên lớp được diễn ra khi không có sự hướng dẫn trực tiếp

của giáo viên Hình thức này được thực hiện ngay sau khi nghe giảng, học sinh tựhọc ở nhà Học sinh tự ôn tập dựa trên cơ sở những cách thức ôn tập mà giáo viên

đã hướng dẫn phù hợp với kiểu học của mình hoặc dựa vào những bài tập giáo viêngiao về nhà

Dựa trên lý thuyết về kiểu học, chúng tôi xin đề xuất quy trình hướng dẫn ôntập kiến thức phù hợp phong cách học của học sinh gồmcác bước cơ bản cần tiếnhành để xác định kiểu học của học sinh và hướng dẫn học sinh ôn tập như sau:

- Bước 1: Tìm hiểu cách học hiện tại của học sinh, tức xác định đặc điểm của

học sinh trước khi hướng dẫn học sinh phương pháp ôn tập mới

- Bước 2: Xác định kiểu học của học sinh thông qua quan sát và thông qua bộ

câu hỏi trắc nghiệm quốc tế về các kiểu học

- Bước 3: Tìm hiểu mức độ hứng thú của học sinh với các phương pháp dạy

để từ đó làm cơ sở cho việc lựa chọn cách dạy của giáo viên, và hướng dẫn họcsinh cách ôn tập kiến thức phù hợp với kiểu học của học sinh:

- Bước 4: Đo kết quả ghi nhớ của học sinh, xác định độ sâu và mức độ hứng

thú của học sinh thông qua bài tập trắc nghiệm và tự luận

- Bước 5: Giáo viên đánh giá kết quả ôn tập kiến thức của học sinh để có sự

điều chỉnh kịp thời trong hướng dẫn học sinh phương pháp ôn tập kiến thức dựatheo kiểu học

HƯỚNG DẪN HỌC SINH PHƯƠNG PHÁP ÔN TẬP PHÙ HỢP VỚI

PHONG CÁCH HỌC

Học sinh học tốt nhất khi chọn được cách học phù hợp với những thói quencủa bản thân Dựa trên cơ sở lý thuyết về các kiểu học, trong quá trình giảng dạyngười giáo viên cần quan tâm đến kiểu học của học sinh để hướng dẫn học sinhcách học và ôn tập kiến thức phù hợp với từng kiểu học

Có rất nhiều hình thức khác nhau để hướng dẫn học sinh lựa chọn phươngpháp ôn tập kiến thức phù hợp với kiểu học Sau đây là một số đề xuất của chúngtôi nhằm hướng dẫn học sinh phương pháp ôn tập

1 Lập bảng niên biểu.

Lập bảng niên biểu nhằm hệ thống hóa các sự kiện cơ bản theo thứ tự thờigian đồng thời nêu mối liên hệ các sự kiện cơ bản nhất của một nước hay nhiềunước trong một thời kì Niên biểu có ba loại chủ yếu: niên biểu tổng hợp liệt kênhững sự kiện lớn xảy ra trong một thời gian dài, niên biểu chuyên đề đi sâu trìnhbày một vấn đề quan trọng của một thời kỳ lịch sử nhất định, niên biểu so sánhdùng để đối chiếu, so sánh các sự kiện xảy ra cùng một lúc trong lịch sử

Trong quá trình hướng dẫn học sinh ôn tập thì giáo viên cần định hướngthông tin để học sinh trình bày nội dung phù hợp Hoặc giáo viên có thể thiết kếbảng niên biểu trống để học sinh tự chọn sự kiện, kiến thức cơ bản để điền vào

Cách ôn tập này phù hợp với những học sinh có kiểu học ngôn ngữ, logic, và cá

nhân

Ví dụ: Trong quá trình dạy giai đoạn 1930-1945, GV có thể hướng dẫn họcsinh ôn tập những nội dung kiến thức cơ bản của hai giai đoạn 1930 – 1931 với

1936 – 1939, để thấy được hoàn cảnh lịch sử mỗi giai đoạn khác nhau nên Đảng ta

có sự chỉ đạo chiến lược, sách lược, hình thức đấu tranh cũng khác nhau bằng cáchlập bảng niên biểu so sánh:

- Chính trị: Mâu thuẫn xã hội gay gắt:

dân tộc VN >< Thực dân Pháp, nôngdân >< địa chủ

- Kinh tế: bước vào thời kì suy thoái,khủng hoảng

- Xã hội:

+ Công nhân: thất nghiệp+ Nông dân: rơi vào tình trạng bầncùng hóa và phá sản trên quy mô lớn

+ Các tầng lớp nhân dân lao độngkhác cũng bị ảnh hưởng bởi cuộckhủng hoảng

- Chính trị: có nhiều đảng pháichính trị hoạt động với nhiều

xu hướng khác nhau, nhưngĐảng cộng sản Đông Dương làđảng mạnh nhất

- Kinh tế: vẫn lạc hậu, phụthuộc vào chính quốc

- Xã hội:

+ Công nhân: thất nghiệp+ Nông dân: không có ruộngđất, tô thuế nặng nề

+ Tư sản bị chèn ép, tiểu tư sảnthất nghiệp

Kẻ thù

cách mạng

Đế quốc, phòng kiến, bọn phản cáchmạng

Phản động thuộc địa, chủ nghĩa

đế quốc, chống chiến tranh đế