quy định pháp luật hiện hành về thi đua khen thưởng và thực tiễn áp dụng tại truyền tải điện miền tây

Trong quá trình lao động, học tập, công tác và chiến đấu, có những tập thể, cá nhân lập được thành tích, được khen thưởng mà các thành tích ấy không bắt ngu n từ một phong trào thi đua n

Giảng viên hướng dẫn: Họ và tên sinh viên:

Thạc sĩ Diệp Thành Nguyên Nguyễn Trung Hiếu

QUY ĐỊNH PHÁP LUẬT HIỆN HÀNH

VỀ THI ĐUA KHEN THƯỞNG

VÀ THỰC TIỄN ÁP DỤNG TẠI TRUYỀN TẢI ĐIỆN MIỀN TÂY

Giảng viên hướng dẫn: Họ và tên sinh viên:

Thạc sĩ Diệp Thành Nguyên Nguyễn Trung Hiếu

QUY ĐỊNH PHÁP LUẬT HIỆN HÀNH

VỀ THI ĐUA KHEN THƯỞNG

VÀ THỰC TIỄN ÁP DỤNG TẠI TRUYỀN TẢI ĐIỆN MIỀN TÂY

LỜI CẢM ƠN THẦY CÔ

Trong suốt quá trình học tập vừa qua (từ năm 2011 - 2014), với sự

giảng dạy, dìu dắt tận tình của quý Thầy Cô Khoa Luật - Trường Đại Học

Cần Thơ đặc biệt là quý Thầy Cô trong Bộ môn Luật Hành Chính, qua các

bài giảng về lý thuyết và các bài chuyên môn, các buổi báo cáo - phản biện

đã giúp em nắm bắt được phần nào những kỷ năng cơ bản về việc nghiên

cứu luật, Thầy Cô đã bổ sung rất nhiều kiến thức bổ ích còn hạn chế trong

em Tuy nhiên, "trăm nghe không bằng một thấy", với phương châm "học

phải đi đôi với hành", Nhà trường đã dành thời gian và tạo điều kiện cho em

nghiên cứu thực tế tại Đơn vị, nhằm thấu suốt hơn nữa phần lý thuyết đã

được học và so sánh giữa lý thuyết với thực tế có gì khác nhau cũng như

những đặc trưng của Pháp Luật Việt Nam

Đạt được kết quả như ngày hôm nay, em vô cùng biết ơn Ban Giám

Hiệu Nhà trường, Khoa Luật và quý Thầy Cô trực tiếp giảng dạy cho em

những kiến thức cần thiết để thực hành trong quá trình công tác của mình

Em kính gửi lởi cảm ơn chân thành đến Thầy Diệp Thành Nguyên, Người đã

trực tiếp hướng dẫn em trong suốt thời gian em làm luận văn tốt nghiệp và

tạo điều kiện cho em hoàn thành chuyên đề này

Trong quá trình thực hiện và hoàn thành luận văn, do kiến thức còn hạn

hẹp sẽ không tránh khỏi những sai sót, xin quý Thầy Cô, các Cô Chú, Anh

Chị, các bạn chỉ bảo và hướng dẫn thêm cho em, đó là điều mọi sinh viên

như em luôn mong muốn, em xin chân thành tiếp thu sự chỉ bảo quý báu của

mọi người để em có nền tảng trao dồi thêm nghiệp vụ và kiến thức

Sau cùng em kính gửi đến quý Thầy Cô những lời chúc tốt đẹp nhất,

kính chúc Ban Giám Hiệu Nhà trường dồi dào sức khỏe, chúc Trường Đại

Học Cần Thơ đạt được những thắng lợi trong việc thực hiện nhiệm vụ kế

hoạch được giao

NHẬN XÉT CỦA THẦY CÔ

LỜI NÓI ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài:

Trong sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước, cũng như trong công cuộc đổi mới xây dựng tổ quốc, thi đua, khen thưởng luôn là một chủ trương, chính sách lớn của Đảng và Nhà nước ta Trong hơn 60 năm qua, toàn Đảng, toàn dân, toàn quân ta đã phát động và tổ chức nhiều phong trào thi đua sôi nổi, rộng khắp, góp phần tạo động lực to lớn, cổ vũ, động viên nhân dân ta vượt lên mọi khó khăn, thử thách, chung sức, chung lòng làm nên thắng lợi vẻ vang của cách mạng Việt Nam qua các thời kỳ lịch sử của đất nước

Tuy nhiên, qua nghiên cứu cho thấy công tác thi đua, khen thưởng trong những năm qua vẫn còn có những bất cập Khen thưởng còn dàn trải, theo kiểu

“Khen cán bộ, công chức nhiều, khen công nhân, nhân viên ít”, trong bình xét

khen thưởng còn nể nang, không thực chất, khen chưa đi cùng với thưởng, thi đua chưa thực sự gắn kết với khen thưởng nên chưa phát huy được hết sức mạnh của thi đua hoặc khen thưởng, chưa phát huy được vai trò là đòn bẩy cho việc hoàn thành và hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao Mặt khác, công tác thi đua, khen thưởng hầu như chỉ mang tính chất động viên, khuyến khích đối với những cá nhân, tập thể có thành tích xuất sắc trong một năm thực hiện nhiệm vụ, chưa chú trọng đến khen thưởng cho thành tích đột xuất của tập thể, cá nhân trong một vụ việc cụ thể nên cũng làm giảm vai trò, hiệu quả của công tác này

Để phục vụ công tác chuyên môn, nghiệp vụ cũng như nhu cầu học tập, nghiên cứu, trong những năm qua, một số cá nhân, tổ chức làm công tác thi đua, khen thưởng và các nhà quản lý, nghiên cứu khoa học đã có những đề tài nghiên cứu về các vấn đề liên quan đến lĩnh vực này Ngoài ra, còn một số bài viết đăng trên các tạp chí và cán bộ lãnh đạo làm công tác thi đua, khen thưởng ở một số tỉnh, thành phố, cơ quan, xí nghiệp đã tiến hành nghiên cứu, sắp xếp, hệ thống hóa các quy định của pháp luật về thi đua khen thưởng, để hình thành các tài liệu mang tính cẩm nang trong thực ti n hoạt động thi đua, khen thưởng của đơn vị mình

Là người đang công tác tại Phòng Hành Chánh Nghiệp Vụ thuộc Truyền

Tải Điện Miền Tây, tôi chọn đề tài: "Quy định pháp luât hiện hành về Thi đua

- Khen thưởng và thực tiễn áp dụng tại Truyền Tải Điện Miền Tây" làm luận

văn tốt nghiệp đại học của mình với hy vọng rằng đề tài này có thể đóng góp thêm phần nhỏ vào việc hoàn thiện công tác thi đua, khen thưởng tại Truyền Tải Điện Miền Tây (sau đây gọi là Đơn vị)

2 Mục đích nghiên cứu:

Luận văn làm sáng tỏ các căn cứ pháp lý để áp dụng trong thi đua, khen thưởng và thực ti n áp dụng; hệ thống hóa và đánh giá khái quát các quy định về thi đua, khen thưởng đang áp dụng; đánh giá tình hình thực hiện và đề xuất các giải pháp hoàn thiện quy định về thi đua, khen thưởng hiện nay tại Đơn vị

chế, bất cập đó

4 Phương pháp nghiên cứu:

Để thực hiện đề tài, người viết sử dụng phương pháp luận, duy vật lịch sử của Chủ nghĩa Mác - Lênin, bên cạnh đó người viết sử dụng phương pháp cụ thể như phương pháp phân tích luật viết, phương pháp tổng hợp đánh giá, phương pháp tâm lý xã hội học; phân tích và so sánh với thực ti n đang di n ra tại Đơn

vị

5 Bố cục của đề tài:

Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục, nội dung của luận văn g m 3 chương:

Chương 1 Khái quát chung về thi đua, khen thưởng;

Chương 2 Quy định pháp luật hiện hành về thi đua, khen thưởng;

Chương 3 Thực ti n áp dụng pháp luật trong công tác thi đua, khen thưởng tại Truyền Tải Điện Miền Tây và một số kiến nghị

CHƯƠNG 1 KHÁI QUÁT CHUNG VỀ THI ĐUA, KHEN THƯỞNG

1.1 Những vấn đề lý luận về thi đua, khen thưởng:

1.1.1 Khái niệm, bản chất và mối quan hệ thi đua, khen thưởng:

* Khái niệm thi đua:

Trong lịch sử xã hội loài người, để t n tại và phát triển đến ngày nay, con người đã phải trải qua một quá trình lao động bền bỉ và liên tục, sự gắn kết giữa con người với con người trong quá trình lao động đã tạo nên quá trình phát triển đi lên của xã hội loài người và thi đua chính là một trong những yếu tố làm nên sự gắn kết ấy

Chủ nghĩa Mác - Lênin cũng khẳng định, thi đua không giống với cạnh tranh như quan điểm của các nhà tư tưởng tư sản thời bấy giờ, bởi vì "Cạnh tranh là cố gắng giành phần hơn, phần thắng về mình giữa những người, những

tổ chức hoạt động nhằm những lợi ích như nhau", V.I Lênin viết: "Cạnh tranh

là một hình thức thi đua đặc biệt mà xã hội tư bản chủ nghĩa vốn có, là sự giành giật miếng ăn, giành giật ảnh hưởng và địa vị trên thị trường giữa những người sản xuất riêng lẻ" 1

Như vậy, thi đua xuất phát từ động cơ vì lợi ích tập thể, là

sự đoàn kết giúp nhau cùng tiến bộ trong quá trình lao động tập thể, còn cạnh tranh xuất phát từ động cơ cá nhân, vị k , là tìm cách đ b p đối phương để tiến lên Cạnh tranh trong chủ nghĩa tư bản có tính phủ định, nó tất yếu dẫn đến tình trạng "cá lớn nuốt cá bé", còn thi đua trong chủ nghĩa xã hội làm cho mọi người, mọi tổ chức cùng thi đua, hợp tác để phát triển Tuy nhiên, trong thời kỳ quá độ

đi lên chủ nghĩa xã hội, với sự t n tại của hai thành phần kinh tế xã hội chủ nghĩa và tư bản chủ nghĩa, cạnh tranh và thi đua có thể cùng t n tại và phát huy những mặt tích cực của mình trong quá trình thúc đẩy xã hội phát triển

Vận dụng sáng tạo những quan điểm cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lênin về thi đua và thi đua xã hội chủ nghĩa vào hoàn cảnh nước ta, Chủ tịch H Chí Minh đã nâng quan niệm về thi đua lên tầm tư tưởng, coi thi đua là biểu hiện của lòng yêu nước, là những hành động cụ thể của mỗi cá nhân vì lợi ích chung của

cộng đ ng và xã hội, Người nói "Thi đua là yêu nước, ai yêu nước thì phải thi

Chủ tịch H Chí

Minh coi thi đua vốn t n tại khách quan trong xã hội khi nói: "…Tưởng lầm

rằng thi đua là một việc làm khác với những công việc hàng ngày Thật ra công việc hàng ngày chính là nền tảng thi đua Thí dụ từ trước đến nay ta vẫn ăn, vẫn

1

V I Lênin (1977), toàn tập, tập 36, NXB Tiến bộ, Mátxcơva (Trang 185)

2 Phát biểu tại Đại hội các chiến sĩ thi đua và cán bộ gương mẫu toàn quốc (01/5/1952)

mặc, vẫn ở, nay ta thi đua ăn, mặc, ở cho sạch, cho hợp vệ sinh, cho khỏi đau

ốm Xưa nay ta vẫn làm ruộng, nay ta thi đua làm cho ruộng tốt hơn, sản xuất nhiều hơn, mọi việc đều thi đua từ như vậy" 3

Thi đua yêu nước dưới chế độ xã hội chủ nghĩa được coi là một hình thức hợp tác sáng tạo mới giữa người với người, góp phần nảy nở và phát triển năng lực của con người Thi đua xã hội chủ nghĩa ra đời trên cơ sở lao động tập thể, những quan hệ tương trợ và hợp tác theo tinh thần đ ng chí

Nguyên tắc quan trọng nhất của thi đua xã hội chủ nghĩa là đoàn kết, hợp tác cùng phát triển, phổ biến sáng kiến kinh nghiệm; người tiền tiến thân ái giúp

đỡ người chậm tiến để đạt tới sự tiến bộ chung Thi đua xã hội chủ nghĩa không chỉ nhằm đến mục đích kinh tế, mà còn xây dựng con người mới, r n luyện nhân cách cao đ p cho người lao động Vì vậy, thi đua có ý nghĩa nhân đạo, nhân văn cao cả, thông qua thi đua để giáo dục động viên mọi người, nâng cao lòng yêu nước, ý thức giác ngộ giai cấp, trách nhiệm công dân và tính cộng đ ng xã hội

Như vậy, thi đua là một hiện tượng khách quan, là quy luật phát triển tất yếu trong quá trình hợp tác lao động của con người Ở đâu có hợp tác lao động thì ở đó nảy sinh thi đua Thi đua là cùng nhau đem hết tài năng, sức lực ra làm nhằm thúc đẩy lẫn nhau đạt thành tích tốt nhất trong chiến đấu, sản xuất, công tác hoặc học tập

Trong thời kỳ quá độ đi lên chủ nghĩa xã hội và hội nhập quốc tế của nước ta hiện nay, thi đua giữ vai trò hết sức quan trọng, góp phần tạo động lực

và là sức mạnh nội sinh để thúc đẩy phát triển kinh tế, xã hội Tuy nhiên, để ngày càng phát huy được vai trò, tác dụng của mình, thi đua cũng cần phải đổi mới đề phù hợp với từng giai đoạn cách mạng của đất nước Luật Thi đua, khen

thưởng quy định: "Thi đua là hoạt động có tổ chức với sự tham gia tự nguyện

của các cá nhân, tập thể nhằm phấn đấu đạt được thành tích tốt nhất trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc" 4

Theo khái niệm trên, thi đua trước hết là một hoạt động có tổ chức, đây

là yếu tố xuyên suốt quá trình tổ chức thi đua, từ khi lập kế hoạch, xác định mục tiêu, hình thức, đối tượng, tổ chức phát động, ký giao ước thi đua, kiểm tra, đôn đốc, sơ kết, tổng kết phong trào thi đua, biểu dương, nhân rộng điển hình tiên tiến… Phát động phong trào thi đua là những chủ thể có thẩm quyền theo quy định của Luật Thi đua - Khen thưởng, nội dung thi đua được thực hiện trên cơ sở các nguyên tắc quy định và khi tặng các danh hiệu phải dựa trên các căn cứ, tiêu chuẩn cụ thể

3

H Chí Minh (1995), toàn tập, tập 5, (trang 457)

4 Khoản 1, Điều 3, Luật Thi đua, Khen thưởng số 15/2003/QH11 ngày 26 tháng 11 năm 2003

Thi đua là hoạt động dựa trên nguyên tắc tự nguyện, tức là những cá nhân đều có thể theo ý chí của mình tham gia hoặc không tham gia các phong trào thi đua Mặt khác, thi đua là hoạt động có mục tiêu, định hướng rõ rệt, là kết quả cuối cùng mà các phong trào thi đua hướng tới, ngoài các mục tiêu cụ thể của mỗi phong trào thi đua, các phong trào thi đua yêu nước nói chung đều vì mục tiêu xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa

Chủ tịch H Chí Minh đã xem thi đua là biểu hiện của lòng yêu nước, là những hành động cụ thể của mỗi cá nhân vì lợi ích chung của cộng đ ng và xã hội

Như vậy, thi đua là một hiện tượng khách quan, là quy luật phát triển tất yếu trong quá trình hợp tác lao động của con người Ở đâu có hợp tác lao động thì ở

đó nảy sinh thi đua

* Khái niệm khen thưởng:

Trong bất cứ chế độ xã hội nào, việc thưởng, phạt cũng là một trong những biện pháp để định hướng chuẩn mực xã hội, nhằm nêu cao và khẳng định những hình mẫu lý tưởng Mỗi thời kỳ lịch sử, mỗi quốc gia, dân tộc khác nhau, việc thưởng, phạt cũng không giống nhau Ở những xã hội chưa có nhà nước, việc thưởng, phạt căn cứ vào phán quyết của cộng đ ng, trong thời kỳ này việc khen thưởng chủ yếu được biểu hiện thông qua sự công nhận và tôn vinh của cộng đ ng, thể hiện sự kính trọng của cộng đ ng đối với cá nhân và ở uy tín của cá nhân trong việc tham gia giải quyết những công việc của cộng đ ng, từ

đó trở thành hình mẫu tiêu biểu cho lý tưởng sống, chuẩn mực nhân cách của cộng đ ng Khi nhà nước hình thành, việc khen thưởng chủ yếu do nhà nước ghi nhận đối với những tập thể, cá nhân đáp ứng được những tiêu chí hoặc lập được thành tích, công trạng theo những quy định do nhà nước lập ra Khen thưởng trở thành nhu cầu, một phạm trù tất yếu cho sự t n tại và phát triển bền vững của cộng đ ng xã hội loài người

Trong Đại Việt sử ký toàn thư của Ngô Sỹ Liên và các sứ thần triều Lê, Lịch triều hiến chương loại chí của Phan Huy Chú có ghi lại về việc khen thưởng trong xã hội phong kiến Việt Nam, theo đó lý do mà những người được triều đình khen thưởng rất đa dạng, cụ thể là:

- Khen thưởng người có công trong chiến trận

- Khen thưởng người có công trong việc đi sứ

- Khen thưởng người phò tá có công lao tài đức

- Khen thưởng người tiến cử người hiền tài

- Khen thưởng người có lời tâu đúng

- Khen thưởng người cấp dưới giữ đúng phép công, không vị nể người quyền quý cấp trên

- Khen thưởng người có công làm thủy lợi

- Khen thưởng người có tài văn chương

Đối tượng khen thưởng là từ quan lớn đến thường dân, từ người già đến trẻ em (11 tuổi), từ nam giới đến phụ nữ, từ người kinh đến người thuộc các dân tộc thiểu số đều được khen thưởng

Hình thức khen thưởng cũng rất đa dạng Nếu còn sống, người được khen thưởng có thể được nhận một hoặc nhiều hình thức như: Được ban họ Vua (Quốc tính), được nghi công trạng vào sử sách, được vẽ hình, được dựng bia ghi công, được phong chức, được thưởng vàng bạc, được cấp ruộng đất Nếu người

có công đã mất thì Vua đích thân làm văn tế, giảm ăn, nghỉ coi chầu một số ngày, truy phong, truy tặng hoặc gửi vàng bạc, lụa để viếng, phong quan chức cho con, cấp ruộng đất cho con cháu thờ cúng

Cách đây hơn 600 năm Nguy n Trãi đã viết: Nhà nước thưởng nhiều hơn phạt là Nhà nước ph n vinh; nhà nước thưởng, phạt nghiêm minh là nhà nước vững mạnh; nhà nước phạt nhiều hơn thưởng là nhà nước đang suy tàn

Theo quan điểm của Chủ tịch H Chí Minh: "Trong một nước thưởng,

phạt phải nghiêm minh thì nhân dân mới yên ổn, kháng chiến mới thắng lợi, kiến quốc mới thành công" 6

Khen thưởng đúng người, đúng việc, kịp thời có tác dụng động viên, giáo dục, nêu gương; có công thì thưởng, có lỗi thì phạt, có công mới có huân, phải có công huân mới khen thưởng, thưởng cái nào đích đáng cái ấy

Nguyên Tổng Bí thư Trường Chinh thì cho rằng: Khen thưởng là một vấn đề thuộc phạm trù khoa học xã hội Công tác khen thưởng cũng như trừng phạt là một vấn đề hiện thực phát sinh và t n tại trong quá trình phát sinh, phát triển con người Giai cấp thống trị sử dụng nó như là một vũ khí để duy trì quyền lực thống trị của mình

Như vậy, khen là sự nhận xét, đánh giá tốt về một người nào đó, tổ chức nào đó, về cái gì, việc gì đó với ý hài lòng Còn thưởng là tặng tiền hoặc hiện vật

để tỏ ý khen ngợi và khuyến khích cá nhân hay tổ chức đã có công hay việc làm xuất sắc Khen thưởng là việc khen và thưởng một cách chính thức, có quyết định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền, vừa có ý nghĩa động viên về tinh

5

Đại Việt sử ký toàn thư (1993), tập 2, NXB Chính trị Quốc gia, Hà Nội

6 H Chí Minh (1995), toàn tập, tập 4, NXB Chính trị Quốc gia, Hà Nội (trang 163)

thần, vừa có sự khích lệ bằng vật chất Khen thưởng là một vấn đề liên quan đến nhiều lĩnh vực khác nhau của đời sống xã hội, phát sinh và t n tại trong quá trình phát triển của xã hội loài người, là vấn đề thuộc tâm lý xã hội, sinh hoạt tinh thần của con người Do đó khen thưởng phải thể hiện quan điểm quần chúng, phải có trách nhiệm cao trong việc thực hiện xét khen thưởng

Trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc hiện nay, khen thưởng vẫn giữ vai trò quan trọng, tạo động lực góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, khuyến khích động viên mọi tầng lớp nhân dân hăng hái lập thành tích trong lao động sản xuất và công tác

Trên cơ sở lý luận về thi đua, khen thưởng, Luật Thi đua, Khen thưởng quy

định: "Khen thưởng là việc ghi nhận, biểu dương, tôn vinh công trạng và khuyến

khích bằng lợi ích vật chất đối với cá nhân, tập thể có thành tích trong xây dựng và bảo vệ tổ quốc" 7

Mục đích căn bản của khen thưởng là khích lệ, khơi dậy một cách đúng đắn động cơ làm việc của mọi người, khiến cho họ coi việc thực hiện mục tiêu của tổ chức cũng như thực hiện nhu cầu của bản thân, từ đó làm cho tính tích cực và sáng tạo của họ tiếp tục được duy trì và phát huy, góp phần xây dựng con người mới xã hội chủ nghĩa

* Mối quan hệ giữa thi đua và khen thưởng

Thi đua và khen thưởng có mối quan hệ chặt chẽ, biện chứng với nhau Thi đua là cơ sở của khen thưởng, bởi vì như Chủ tịch H Chí Minh đã từng nói

"Thi đua là gieo tr ng, khen thưởng là gặt hái" và có tổ chức tốt phong trào thi đua thì kết quả khen thưởng mới cao Khen thưởng chính xác, kịp thời, đúng người, đúng việc sẽ có tác dụng động viên cho mùa thi đua sau đạt kết quả cao hơn Do vậy không coi nh khen thưởng trong thi đua, ngược lại không có thi đua thì không có căn cứ đánh giá thành tích khen thưởng

Thi đua tốt thì có nhiều thành tích để khen thưởng, bình bầu thi đua đúng giúp cho việc khen thưởng chính xác; bình bầu thi đua không chặt chẽ, nể nang, cào bằng thì dẫn đến khen thưởng tràn lan; bình bầu thi đua chiếu lệ, không kiểm tra kỹ dẫn đến khen sai Vì vậy muốn làm tốt công tác khen thưởng phải lãnh đạo tốt việc bình bầu thi đua ngay từ cơ sở

Khen thưởng là để đánh giá phong trào thi đua quần chúng, đánh giá đúng, khen thưởng chính xác, kịp thời có tác dụng thúc đẩy phong trào thi đua phát triển mạnh mẽ; khen thưởng kịp thời, thường xuyên sẽ duy trì phong trào

7 Khoản 2, Điều 3, Luật Thi đua, Khen thưởng số 15/2003/QH11, ngày 26 tháng 11 năm 2003

thi đua liên tục Nếu đánh giá không đúng, khen thưởng sai sẽ làm mất đi động lực thi đua, khen càng cao, tác hại càng lớn, càng rộng

Thi đua và khen thưởng có mối quan hệ biện chứng chặt chẽ với nhau, tác động lẫn nhau nhưng cũng độc lập với nhau, không phụ thuộc vào nhau Bởi

vì, không phải tất cả các hình thức khen thưởng đều xuất phát từ thi đua Trong quá trình lao động, học tập, công tác và chiến đấu, có những tập thể, cá nhân lập được thành tích, được khen thưởng mà các thành tích ấy không bắt ngu n từ một phong trào thi đua nào, chẳng hạn như khen thưởng đối ngoại, khen người có công giúp đỡ cách mạng, khen tổng kết thành tích kháng chiến, khen đột xuất cứu người, cứu tài sản của nhà nước và nhân dân, khen thưởng người có quá trình lâu dài trong cơ quan, tổ chức đoàn thể…

Thi đua là hành động cách mạng, là hành động tự nguyện, tự giác của quần chúng Khi tham gia phong trào thi đua, mục tiêu cuối cùng mà cá nhân, tổ chức hướng tới là kết quả trong thực hiện công việc của mình, chứ không phải là

để được khen thưởng, tôn vinh Người có ý thức tự giác cao không đòi hỏi phải

có hình thức động viên nào, trong kháng chiến cũng như trong xây dựng và bảo

vệ Tổ quốc, có rất nhiều người đã lập được những thành tích đặc biệt xuất sắc, thậm chí không tiếc xương máu, tính mạng của mình, hi sinh vì độc lập tự do cho Tổ quốc, vì cuộc sống bình yên của nhân dân Những chiến công, thành tích

mà họ đạt được không vì mục đích để được khen thưởng, mà xuất phát từ lòng yêu nước, vì sự bình yên của Tổ quốc và của nhân dân

Người có tinh thần thi đua cao tức là có tinh thần yêu nước cao, là người luôn có tinh thần học hỏi, suy nghĩa, tìm tòi, sáng tạo, vượt khó vươn lên để hoàn thành tốt nhiệm vụ Còn việc đánh giá thành tích, khen thưởng là sự thừa nhận của tập thể, trách nhiệm của lãnh đạo, của cơ quan nhà nước có thẩm quyền Muốn làm tốt công tác thi đua, khen thưởng, phải có sự quan tâm lãnh đạo của cấp ủy Đảng các cấp, cùng phối hợp chặt chẽ giữa vai trò vận động, tổ chức của đoàn thể chính trị - xã hội và vai trò quản lý nhà nước của chính quyền, để động viên mọi người phấn khởi, hăng hái thi đua thực hiện thắng lợi

sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước

Như vậy, có thể nói thi đua, khen thưởng là động lực phát triển xã hội Làm tốt công tác thi đua và công tác khen thưởng sẽ có tác dụng hỗ trợ lẫn nhau, thúc đẩy nhau, góp phần thúc đẩy xã hội phát triển

1.1.2 Vị trí, vai trò của thi đua, khen thưởng:

- Trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ của dân tộc cũng như trong thời kỳ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, thi đua, khen thưởng luôn đóng một vai trò quan trọng, thực sự trở thành động lực thúc đẩy mạnh mẽ các phong

trào cách mạng, phát huy sức mạnh tổng hợp, động viên, cổ vũ mọi tầng lớp nhân dân tham gia kháng chiến kiến quốc, thi đua lao động sản xuất, góp phần to lớn vào công cuộc giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước, xây dựng, phát triển

và bảo vệ Tổ quốc

Trước những thời cơ và thách thức vô cùng to lớn, công tác thi đua, khen thưởng càng có vị trí, vai trò hết sức quan trọng, cần tiếp tục thực hiện tư tưởng

của Chủ tịch H Chí Minh coi "thi đua, khen thưởng là động lực phát triển và là

biện pháp quan trọng để xây dựng con người mới, thi đua yêu nước phải được tiến hành thường xuyên, liên tục, hàng ngày" 8

có sức sống và mang tính hình thức Mặt khác, khen thưởng cũng phải đảm bảo khen đúng, chính xác và kịp thời theo nguyên tắc thành tích đến đâu khen đến

đó, sử dụng đa dạng các hình thức khen thưởng cho phù hợp Khen thưởng không kịp thời hoặc khen thưởng không đúng sẽ hạn chế tác dụng, không đảm bảo tính nêu gương, giáo dục thậm chí gây những hậu quả không tốt trong dư luận quần chúng, làm giảm hoặc mất động lực phấn đấu, nhiệt tình tham gia phong trào của các tầng lớp nhân dân

- Không chỉ là động lực của các phong trào cách mạng, thi đua, khen thưởng còn là một công cụ để quản lý nhà nước Phát hiện, nêu gương, khen thưởng các điển hình tiên tiến chính là một trong những nội dung quan trọng trong hoạt động quản lý của nhà nước thông qua biện pháp thuyết phục Những tập thể, cá nhân điển hình và những kinh nghiệm của họ đóng vai trò quan trọng

để tạo ra một phong trào rộng lớn trên phạm vi cả nước và có ảnh hưởng lớn đến hiệu quả quản lý nhà nước Tổ chức các phong trào thi đua yêu nước một cách hiệu quả, sẽ thu hút, động viên được đông đảo quần chúng nhân dân tham gia quản lý các công việc của nhà nước và xã hội, phát huy được lòng nhiệt tình, tính sáng tạo của quần chúng, giáo dục ý thức tự giác thực hiện các nghĩa vụ công dân của họ, chính là yếu tố cốt lõi góp phần nâng cao hiệu quả quản lý của nhà nước

Sinh thời Bác H đã từng nói: Trong mỗi con người đều có mặt thiện và mặt ác, nhiệm vụ của chúng ta là làm cho mặt thiện sinh sôi, nảy nở, mặt ác phải

8

Đảng Cộng Sản Việt Nam (1998), Chỉ thị số 35/CT-TW ngày 3/6/1998 của Bộ Chính trị Ban Chấp hành Trung ương Đảng về đổi mới công tác thi đua, khen thưởng trong giai đoạn cách mạng mới

đẩy lùi Suy cho cùng mọi việc lãnh đạo đề ra đều do các công dân và các tổ chức cơ sở thực hiện, vậy ai làm tốt, tập thể nào làm tốt phải biết và khen ngợi, phải tuyên dương để học tập Có như vậy những việc tốt, việc tích cực mới nhiều lên, mới phát triển lấn át và đẩy lùi cái xấu, tiêu cực Vì vậy, khen thưởng

là một khâu quan trọng trong quá trình tổ chức và chỉ đạo nhiệm vụ của Đảng và Nhà nước, của mọi cơ quan, tổ chức, là biện pháp quan trọng trong việc đánh giá kết quả, thành tựu, đánh giá mức độ cống hiến của một tổ chức, một cơ quan và của mỗi cá nhân Sử dụng thi đua, khen thưởng như một công cụ quản lý nhà nước, quản lý kinh tế - xã hội chính là phát huy nhân tố con người trong công tác thi đua, khen thưởng, thông qua hoạt động có chủ định của con người để tác động vào các yếu tố của quá trình sản xuất, lao động, học tập, nghiên cứu khoa học và trong quá trình quản lý, lãnh đạo Đó chính là việc phát huy sức mạnh của mỗi cá nhân và của cả tập thể vào giải quyết những vấn đề khó, những nhiệm vụ trọng tâm, bức xúc, tạo ra phong trào quần chúng để tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc trong việc thực hiện các mục tiêu, nhiệm vụ

- Có thể nói công tác thi đua, khen thưởng trong bất kỳ thời kỳ nào cũng

có vị trí, vai trò quan trọng, là biện pháp cần thiết để xây dựng con người mới, phát triển toàn diện Trong công tác lãnh đạo, quản lý việc tạo dựng, đẩy mạnh phong trào thi đua, hướng phong trào thi đua vào việc thực hiện thắng lợi các mục tiêu, nhiệm vụ đã đề ra Trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, thi đua, khen thưởng có nhiệm vụ phát huy mọi ngu n lực, góp phần nâng cao năng lực và trình độ khoa học công nghệ, gắn với việc nâng cao dân trí, đào tạo ngu n nhân lực, b i dưỡng nhân tài, tạo động lực mạnh mẽ cho sự phát triển đất nước Tinh thần thi đua yêu nước thiết thực còn thể hiện ở ý chí r n luyện phẩm chất chính trị, ra sức học tập, nghiên cứu khoa học, tiếp thu những thành tựu của khoa học công nghệ tiên tiến trên thế giới Thi đua tạo ra môi trường lành mạnh, củng cố, phát huy sức mạnh của khối đoàn kết toàn dân tộc

1.2 Quản lý nhà nước về công tác thi đua, khen thưởng:

1.2.1 Sự cần thiết phải quản lý nhà nước về công tác thi đua, khen thưởng:

Công tác thi đua, khen thưởng ngày càng trở thành một trong những công

cụ hỗ trợ đắc lực trong quản lý Nhà nước; làm tốt công tác thi đua, khen thưởng không những góp phần tạo ra động lực cho phong trào hành động cách mạng của quần chúng mà qua phong trào đó, những nhân tố tích cực được phát hiện và khen thưởng kịp thời sẽ tác động không nhỏ động viên tinh thần trách nhiệm, lòng nhiệt tình, sự say mê sáng tạo của quần chúng dẫn đến việc hoàn thành nhiệm vụ công tác đạt chất lượng cao, đem lại nhiều của cải vật chất cho xã hội,

qua đó cho chúng ta thấy được sự cần thiết phải quản lý nhà nước về công tác thi đua, khen thưởng

1.2.2 Nội dung quản lý nhà nước về công tác thi đua, khen thưởng:

1.2.2.1 Quy định về thi đua và các danh hiệu thi đua

- Thi đua là hoạt động có tổ chức với sự tham gia tự nguyện của cá nhân, tập

thể nhằm phấn đấu đạt được thành tích tốt nhất trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc9

- Mục tiêu thi đua nhằm tạo động lực động viên, lôi cuốn, khuyến khích mọi

cánhân, tập thể phát huy truyền thống yêu nước, năng động, sáng tạo, vươn lên hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao, vì mục tiêu dân giầu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh

- Về nguyên tắc thi đua: Có hai nguyên tắc g m "Tự nguyện, tự giác, công khai" và "Đoàn kết, hợp tác, cùng phát triển"10

Đây là hai nguyên tắc thể hiện bản chất, tính ưu việt của thi đua xã hội chủ nghĩa, quyền dân chủ của công dân khi quyết định tham gia phong trào thi đua và là cơ sở đảm bảo tính chính xác trong khen thưởng

- Về hình thức thi đua11: Thi đua thường xuyên và thi đua theo đợt (hoặc thi

đua theo chuyên đề)

+ Thi đua thường xuyên được tổ chức thực hiện hàng ngày, hàng tháng, hàng quý, hàng năm nhằm thực hiện mục tiêu, chỉ tiêu và chương trình công tác

đề ra

+ Thi đua theo đợt (hoặc thi đua theo chuyên đề) được tổ chức để thực hiện những nhiệm vụ công tác trọng tâm, đột xuất theo từng giai đoạn và thời gian được xác định

- Đối tượng thi đua12: Công dân Việt Nam, các cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức chính trị - xã hội - nghề nghiệp, tổ chức xã hội, nghề nghiệp, tổ chức kinh tế thuộc các thành phần kinh tế, đơn vị lực lượng vũ trang nhân dân, người Việt Nam ở nước ngoài; người nước ngoài,

cơ quan tổ chức nước ngoài và các tổ chức quốc tế ở Việt Nam

- Danh hiệu thi đua:13

+ Các danh hiệu thi đua đối với cá nhân: "Chiến sĩ thi đua toàn quốc";

"Chiến sĩ thi đua cấp Bộ, ngành, tỉnh, đoàn thể trung ương"; "Chiến sĩ thi đua cơ sở"; "Lao động tiên tiến", "Chiến sĩ tiên tiến"

9

Khoản 1, Điều 3, Luật Thi đua, Khen thưởng số 15/2003/QH11 ngày 26 tháng 11 năm 2003

10

Khoản 1, Điều 6, Luật Thi đua, Khen thưởng số 15/2003/QH11, ngày 26 tháng 11 năm 2003

11 Khoản 1, Điều 15, Luật Thi đua, Khen thưởng số 15/2003/QH11, Điều 6 Nghị định số 42/2010/NĐ-CP, ngày

15 tháng 4 năm 2010

12

Điều 2, Luật Thi đua, Khen thưởng số 15/2003/QH11, Điều 2 Nghị định số 42/2010/NĐ-CP

13 Điều 7, Luật Thi đua, Khen thưởng số 15/2003/QH11; Điều 11 Nghị định số 42/2010/NĐ-CP

+ Các danh hiệu thi đua đối với tập thể: "Cờ thi đua của Chính phủ"; "Cờ thi đua cấp Bộ, ngành, tỉnh, đoàn thể trung ương"; "Tập thể lao động xuất sắc", "Đơn

vị quyết thắng"; "Tập thể lao động tiên tiến", "Đơn vị tiên tiến"; Thôn, bản, làng,

ấp, tổ dân phố văn hóa và tương đương

+ Danh hiệu thi đua đối với hộ gia đình là "Gia đình văn hóa"

- Căn cứ xét danh hiệu thi đua: Phong trào thi đua, đăng ký tham gia thi đua, thành tích thi đua và tiêu chuẩn thi đua:

+ Phong trào thi đua là căn cứ quan trọng nhất làm căn cứ xét tặng danh hiệu thi đua Nếu phong trào thi đua không được phát động, sẽ không có tập thể,

cá nhân tham gia và không có điển hình tiên tiến để xét tặng các danh hiệu thi đua

+ Đăng ký tham gia thi đua là một trong những biện pháp triển khai thực hiện phong trào thi đua, khởi đầu cho một phong trào thi đua cụ thể Tập thể, cá nhân phải đăng ký tham gia phong trào thi đua, không có tập thể, cá nhân đăng

ký tham gia sẽ không có phong trào thi đua

+ Thành tích thi đua là kết quả thi đua đạt được của cá nhân, tập thể trong quá trình tham gia, kết quả đạt được trong phong trào thi đua càng xuất sắc thì hình thức khen thưởng danh hiệu thi đua càng cao

+ Tiêu chuẩn thi đua là những quy định của pháp luật đối với từng hình thức thi đua, từng danh hiệu thi đua

- Tiêu chuẩn các danh hiệu thi đua: Tiêu chuẩn danh hiệu thi đua được qui định từ Điều 21 đến Điều 31 Luật Thi đua, Khen thưởng và từ Điều 12 đến Điều 19 Nghị định số 42/2010/NĐ-CP của Chính phủ, với mỗi loại danh hiệu thi đua được quy định các tiêu chuẩn cụ thể, thành tích thi đua tương ứng với mức độ đóng góp cho sự nghiệp chung của đất nước, của Bộ, ngành, địa phương và đơn vị

1.2.2.2 Quy định về khen thưởng và các hình thức khen thưởng

- Khen thưởng là việc ghi nhận, biểu dương, tôn vinh công trạng và khuyến khích bằng lợi ích vật chất đối với cá nhân, tập thể có thành tích trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc14

- Nguyên tắc khen thưởng 15:

+ Chính xác, công bằng, công khai và kịp thời: Khen thưởng phải chính xác, đúng đối tượng, đúng hình thức, đúng thành tích Thực hiện công khai trong bình xét, khen thưởng và đề nghị cấp trên khen thưởng; công khai trong việc trao tặng, tuyên truyền các tập thể, cá nhân được khen Khen thưởng phải công

14

Khoản 2, Điều 3, Luật Thi đua, Khen thưởng số 15/2003/QH11, ngày 26 tháng 11 năm 2003

15 Khoản 2, Điều 6, Luật Thi đua, Khen thưởng số 15/2003/QH11

bằng, không phân biệt dân tộc, tôn giáo, giới tính, lứa tuổi và phải kịp thời, đảm bảo thời gian mới có ý nghĩa, tác dụng

+ Một hình thức khen thưởng có thể tặng nhiều lần cho một đối tượng: Trong quá trình học tập, lao động và công tác của các cá nhân và tập thể có thể lập được nhiều thành tích khác nhau trên nhiều lĩnh vực; khi xem xét đề nghị khen thưởng phải căn cứ vào thời gian, phạm vi ảnh hưởng, công lao đóng góp, hình thức và điều kiện lập được thành tích Thành tích đạt được, công lao đóng góp trong điều kiện và hoàn cảnh khác nhau nhưng đạt tiêu chuẩn của một mức hình thức khen thưởng, thì có thể tặng nhiều lần cho một đối tượng

+ Bảo đảm tính thống nhất giữa tính chất, hình thức và đối tượng khen thưởng: Tính chất, hình thức và đối tượng khen thưởng có liên quan chặt chẽ với nhau Tính chất ở đây là tính chất công việc hoặc lĩnh vực công tác của từng tập thể, cá nhân Hình thức khen thưởng từ thấp đến cao đã được quy định như: Giấy khen, Bằng khen, Huân chương Đối tượng khen thưởng là tập thể, cá nhân công tác trong một lĩnh vực hoặc một công việc cụ thể Hình thức khen thưởng phải phản ánh đúng thành tích đạt được trong từng lĩnh vực công tác cụ thể Đối tượng được khen thưởng cũng phải phản ánh đúng hình thức và thành tích

+ Kết hợp chặt chẽ giữa động viên về tinh thần phải đi đôi với thưởng về vật chất: Khen đi đôi với thưởng là một yêu cầu không thể thiếu bởi vì như quan niệm của nhân dân ta "trăm đ ng tiền công không bằng một đ ng tiền thưởng",

để động viên những cá nhân và tập thể có thành tích xuất sắc đóng góp cho việc thực hiện tốt các nhiệm vụ chính trị của địa phương, cơ quan, đơn vị Tuy nhiên, khen thưởng chủ yếu vẫn mang ý nghĩa tinh thần, động viên, khuyến khích, để tạo ra sức hút, động lực của phong trào thi đua

- Các hình thức khen thưởng16: Khen thưởng có 07 hình thức khen thưởng chủ yếu bao g m: Huân chương; Huy chương; Danh hiệu vinh dự Nhà nước; Giải thưởng H Chí Minh, Giải thưởng Nhà nước; K niệm chương, Huy hiệu; Bằng khen; Giấy khen

Tương ứng với 07 hình thức khen thưởng trên có 29 loại khác nhau, bao

g m 10 loại huân chương; 04 loại huy chương; 08 loại danh hiệu vinh dự Nhà nước; 02 loại giải thưởng, 01 loại k niệm chương; 01 loại huy hiệu; 02 loại

bằng khen và 01 loại giấy khen, cụ thể như sau:

+ Huân chương: Để tặng hoặc truy tặng cho cá nhân, tặng cho tập thể có công trạng, lập được thành tích thường xuyên, đột xuất hoặc có quá trình cống

16 Điều 8, Luật Thi đua, Khen thưởng số 15/2003/QH11, ngày 26 tháng 11 năm 2003

hiến, góp phần vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Huân chương có 10 loại, hình thức các loại, hạng huân chương được phân biệt bằng màu sắc, số sao,

số vạch trên dải và cuống huân chương, g m: "Huân chương Sao vàng"; "Huân chương H Chí Minh"; "Huân chương Độc lập" hạng nhất, hạng nhì, hạng ba;

"Huân chương Quân công" hạng nhất, hạng nhì, hạng ba; "Huân chương Lao động" hạng nhất, hạng nhì, hạng ba; "Huân chương Bảo vệ Tổ quốc" hạng nhất, hạng nhì, hạng ba; "Huân chương Chiến công" hạng nhất, hạng nhì, hạng ba;

"Huân chương Đại Đoàn kết dân tộc"; "Huân chương Dũng cảm"; "Huân chương Hữu nghị"

+ Huy chương: Để tặng cho sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, công nhân quốc phòng làm việc trong các đơn vị thuộc Quân đội nhân dân, sĩ quan,

hạ sĩ quan chuyên nghiệp làm việc trong cơ quan, đơn vị thuộc Công an nhân dân và người nước ngoài đã có thời gian cống hiến, đóng góp cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Huy chương có 04 loại, hình thức các loại, hạng huy chương được phân biệt bằng màu sắc, số vạch trên dải và cuống huy chương,

g m: "Huy chương Quân kỳ quyết thắng"; "Huy chương Vì an ninh Tổ quốc";

"Huy chương Chiến sĩ vẻ vang" hạng nhất, hạng nhì, hạng ba; "Huy chương Hữu nghị"

+ Danh hiệu vinh dự Nhà nước: Để tặng hoặc truy tặng cho cá nhân, tặng cho tập thể có những đóng góp đặc biệt xuất sắc vào sự nghiệp xây dựng và bảo

vệ Tổ quốc Danh hiệu vinh dự Nhà nước có 08 loại g m có: "Tỉnh anh hùng",

"Thành phố anh hùng"; "Bà m Việt Nam anh hùng"; "Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân"; "Anh hùng Lao động"; "Nhà giáo nhân dân", "Nhà giáo ưu tú";

"Thầy thuốc nhân dân", "Thầy thuốc ưu tú"; "Nghệ sĩ nhân dân", "Nghệ sĩ ưu tú";- "Nghệ nhân nhân dân", "Nghệ nhân ưu tú"

+ "Giải thưởng H Chí Minh", "Giải thưởng Nhà nước": Để tặng cho tác giả của một hoặc nhiều công trình, tác phẩm đã được công bố, sử dụng kể từ ngày thành lập nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa hoặc để tặng cho người nước ngoài có tác phẩm, công trình nghiên cứu về Việt Nam

+ K niệm chương, Huy hiệu: Để tặng cho cá nhân có đóng góp vào quá trình phát triển của bộ, ban ngành, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức xã hội Tên k niệm chương, tên huy hiệu, đối tượng và tiêu chuẩn do bộ,

ban ngành, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức xã hội qui định

K niệm chương, Huy hiệu phải được đăng ký với cơ quan quản lý nhà nước về thi đua, khen thưởng ở Trung ương

+ Bằng khen: Để tặng hoặc truy tặng cho cá nhân và tặng cho tập thể lập được thành tích thường xuyên và đột xuất Ngoài ra còn tặng hoặc truy tặng cho

cá nhân có thành tích trong thời kỳ kháng chiến

+ Giấy khen: Để tặng cho cá nhân và tập thể lập được thành tích thường xuyên và đột xuất

- Đối tượng khen thưởng: Cũng giống như đối tượng thi đua, đối tượng

khen thưởng rất rộng bao g m: Công dân Việt Nam, các cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức chính trị - xã hội - nghề nghiệp,

tổ chức xã hội, nghề nghiệp, tổ chức kinh tế thuộc các thành phần kinh tế, đơn vị lực lượng vũ trang nhân dân, người Việt Nam ở nước ngoài; người nước ngoài,

cơ quan tổ chức nước ngoài và các tổ chức quốc tế ở Việt Nam

Các đối tượng khen thưởng được qui định hầu hết trong các hình thức khen thưởng và các loại hình khen thưởng Tuy đối tượng khen rộng, nhưng từng đối tượng đều có qui định tiêu chuẩn và chính sách khen thưởng cụ thể, căn

cứ vào công lao đóng góp, phạm vi và ảnh hưởng của thành tích đã lập được cho

sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam để khen thưởng từng hình thức, loại hình khen thưởng và chính sách khen thưởng thích hợp

- Căn cứ để xét khen thưởng: Theo khoản 2 Điều 10 của Luật Thi đua, Khen thưởng, căn cứ để xét khen thưởng bao g m tiêu chuẩn khen thưởng, phạm vi, mức độ ảnh hưởng của thành tích và trách nhiệm, hoàn cảnh cụ thể lập được thành tích

+ Tiêu chuẩn khen thưởng là những qui định để xét tặng cho từng thành tích, hình thức và mức hạng khen thưởng Thành tích xuất sắc, công lao đóng góp to lớn thì hình thức, mức khen thưởng cao và ngược lại

+ Phạm vi, mức độ đạt được của thành tích là kết quả đạt được trong phong trào thi đua, mức độ công lao đóng góp, cống hiến cho sự nghiệp chung của đất nước, của bộ, ngành, đoàn thể Trung ương hoặc của từng địa phương

+ Trách nhiệm, hoàn cảnh cụ thể lập được thành tích là một trong những căn cứ để đánh giá phạm vi mức độ của thành tích đã đạt được Trách nhiệm tuy thấp, nhưng thành tích đạt được đặc biệt xuất sắc, phạm vi ảnh hưởng lớn và lập được trong điều kiện khó khăn, gian khổ thì hình thức và mức hạng khen thưởng cao và ngược lại

- Tiêu chuẩn khen thưởng: Tiêu chuẩn khen thưởng cho từng hình thức, loại hình khen thưởng, từng mức hạng, từng chính sách khen thưởng, được quy định từ Điều 32 đến Điều 76 Luật Thi đua, Khen thưởng và từ Điều 20 đến Điều 50 Nghị định số 42/2010/NĐ-CP Tiêu chuẩn khen thưởng tương ứng với

thành tích, kết quả đạt được trong phong trào thi đua, tương ứng với mức độ công lao đóng góp, cống hiến cho sự nghiệp chung của đất nước, của các bộ, ngành hoặc của từng địa phương và đơn vị Có loại hình thức khen thưởng được qui định bằng nhiều tiêu chuẩn, nhưng cũng có loại hình thức khen thưởng chỉ qui định bằng một tiêu chuẩn

- Các phương thức khen thưởng: Căn cứ vào từng hình thức, loại hình khen thưởng và thành tích tương ứng đạt được trong phong trào thi đua hoặc căn

cứ vào với mức độ thành tích đạt được Nhà nước qui định các phương thức khen thưởng chính g m: Khen thưởng thường xuyên, khen thưởng theo đợt (hoặc theo chuyên đề), khen thưởng đột xuất, khen thưởng quá trình cống hiến, khen thưởng theo niên hạn, khen thưởng đối ngoại

+ Khen thưởng thường xuyên: Là hình thức khen thưởng được tiến hành thường xuyên hàng năm cho tập thể, cá nhân đạt được thành tích xuất sắc sau khi kết thúc thực hiện nhiệm vụ kế hoạch hàng năm hoặc nhiều năm

Căn cứ để xét khen thưởng thường xuyên, cá nhân và tập thể được khen thưởng ngoài qui định về thời gian và thành tích đã lập được, còn phải đạt được danh hiệu thi đua và được tặng thưởng các hình thức khen thưởng cụ thể

+ Khen thưởng theo đợt (hoặc chuyên đề): Là hình thức khen thưởng cho tập thể, cá nhân đã đạt được thành tích xuất sắc sau khi kết thúc thực hiện một đợt thi đua (hoặc một chương trình, một chuyên đề công tác) do cơ quan nhà nước có thẩm quyền tổ chức

Căn cứ để xét khen thưởng theo đợt (hoặc chuyên đề) không nhất thiết phải căn cứ vào danh hiệu thi đua hàng năm và hình thức khen thưởng đã đạt được, mà căn cứ vào thành tích đạt được của cá nhân, tập thể đối với chuyên đề đó, các qui định này thể hiện trong kế hoạch tổ chức thực hiện phong trào thi đua theo chuyên đề Việc khen thưởng theo đợt (hoặc chuyên đề) chủ yếu áp dụng các hình thức khen thưởng thuộc thẩm quyền phát động thi đua (cấp nào phát động phong trào thi đua thì cấp đó khen thưởng các hình thức thuộc thẩm quyền) Những trường hợp đặc biệt xuất sắc mới đề nghị cấp trên khen thưởng

+ Khen thưởng đột xuất: Là hình thức khen thưởng cho tập thể, cá nhân

đã lập thành tích xuất sắc, đột xuất trong chiến đấu, phục vụ chiến đấu; đấu tranh phòng chống tội phạm, dũng cảm bảo vệ tài sản Nhà nước, tài sản và tính mạng nhân dân ; thành tích có tác dụng nêu gương trong địa phương hoặc Bộ, ngành hoặc toàn quốc

Thành tích đột xuất là những thành tích đạt được ngoài công việc thường xuyên, bình thường của tập thể, cá nhân và căn cứ vào mức độ ảnh hưởng của thành tích để xem xét hình thức đề nghị khen thưởng cho phù hợp

+ Khen thưởng quá trình cống hiến: Là chính sách khen thưởng cho cá

nhân tham gia trong các giai đoạn cách mạng (giữ các chức vụ, trọng trách được giao), có công lao, thành tích xuất sắc đóng góp cho sự nghiệp cách mạng của Đảng và Nhà nước

Căn cứ xét khen thưởng cho cán bộ lãnh đạo, quản lý có quá trình cống hiến là mốc giai đoạn tham gia công tác, thời gian tham gia công tác, số năm giữ chức vụ lãnh đạo và các hình thức k luật (nếu có) Chính sách khen thưởng này không căn cứ vào tiêu chuẩn danh hiệu thi đua và hình thức khen thưởng đã đạt được Đối tượng tham gia công tác giai đoạn khác nhau, thời gian và chức vụ tham gia công tác khác nhau thì hình thức và mức hạng khen thưởng cũng khác nhau

+ Khen thưởng theo niên hạn: Là chính sách khen thưởng cho cá nhân thuộc lực lượng vũ trang nhân dân, có thành tích, có thời gian xây dựng lực lượng vũ trang nhân dân

Khen thưởng theo niên hạn không căn cứ vào tiêu chuẩn danh hiệu thi đua và hình thức khen thưởng đã đạt được, mà căn cứ thời gian tham gia lực lượng vũ trang, có tinh thần tích cực công tác, học tập, hoàn thành nhiệm vụ được giao, trung thành với sự nghiệp cách mạng của Đảng, của dân tộc

+ Khen thưởng đối ngoại: Là chính sách khen thưởng cho tập thể, cá nhân người nước ngoài có thành tích, có công đóng góp vào công cuộc xây dựng

và bảo vệ Tổ quốc trên các lĩnh vực: chính trị, kinh tế, văn hóa - xã hội, an ninh

1.2.2.3 Quy định về thẩm quyền, thủ tục, hồ sơ đề nghị khen thưởng

- Thẩm quyền quyết định khen thưởng: Được quy định từ Điều 77 đến Điều 80 Luật Thi đua, khen thưởng, theo đó:

+ Chủ tịch nước quyết định tặng thưởng Huân chương, Huy chương,

"Giải thưởng H Chí Minh", "Giải thưởng Nhà nước", Danh hiệu vinh dự Nhà nước

+ Chính phủ quyết định tặng "Cờ thi đua của Chính phủ"

+ Thủ tướng Chính phủ quyết định tặng thưởng các danh hiệu:, "Chiến sĩ thi đua toàn quốc", "Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ"

+ Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, Chánh án Tòa án Nhân dân tối cao, Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao; lãnh đạo cơ quan, tổ chức ở Trung ương của các đoàn thể, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương quyết định tặng "Bằng khen cấp bộ, ngành, tỉnh, đoàn thể Trung ương"; danh hiệu: "Cờ thi đua cấp Bộ, ngành, tỉnh, đoàn thể Trung ương", "Tập thể Lao động xuất sắc", "Đơn vị Quyết thắng"

+ Thủ trưởng cơ quan, tổ chức thuộc Bộ, ban ngành cơ quan ngang bộ,

cơ quan thuộc Chính phủ, Chủ tịch Hội đ ng Quản trị, Tổng Giám đốc, Giám đốc các doanh nghiệp Nhà nước; Thủ trưởng cơ quan chuyên môn và tương đương thuộc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp huyện quyết định công nhận các danh hiệu: "Tập thể Lao động tiên tiến", "Đơn vị tiến tiến"; Danh hiệu "Chiến sĩ thi đua cơ sở", "Chiến sĩ tiên tiến" và giấy khen

+ Chủ tịch Ủy ban nhân dân huyện quyết định công nhận danh hiệu

"Thôn, làng, ấp, bản, tổ dân phố văn hóa"

+ Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã quyết định công nhận danh hiệu "Gia đình văn hóa"

- Thẩm quyền trao tặng: Theo qui định tại Điều 81 của Luật Thi đua, Khen thưởng, người có thẩm quyền quyết định tặng hình thức khen thưởng nào thì trực tiếp trao tặng hoặc ủy quyền trao tặng hình thức khen thưởng đó

Đại sứ hoặc người đứng đầu cơ quan đại diện ngoại giao nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam ở nước ngoài được ủy quyền trao tặng các hình thức khen thưởng của Nhà nước Việt Nam cho tập thể và cá nhân ở nước sở tại

- Tuyến trình khen thưởng: Theo qui định tại Điều 53 Nghị định số 42/2010/NĐ-CP: Cấp nào quản lý về tổ chức cán bộ và quỹ lương thì cấp đó có trách nhiệm xem xét trình cấp trên khen thưởng đối với các trường hợp thuộc phạm vi quản lý Ngoài ra còn quy định cụ thể đối với một số đối tượng sau:

+ Đại biểu Quốc hội chuyên trách ở trung ương và các tập thể cơ quan của Quốc hội do Văn phòng Quốc hội làm đầu mối tổng hợp h sơ, trình Thủ tướng Chính phủ;

+ Đại biểu Quốc hội chuyên trách ở địa phương và đại biểu Hội đ ng nhân dân chuyên trách, tập thể Hội đ ng nhân dân cấp tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương do Văn phòng Đoàn đại biểu Quốc hội và Hội đ ng nhân dân tổng

hợp h sơ, thủ tục trình Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương khen thưởng hoặc trình cấp trên khen thưởng

+ Các hội là tổ chức chính trị - xã hội - nghề nghiệp ở trung ương trình

Thủ tướng Chính phủ khen thưởng g m: Hội có tổ chức Đảng đoàn hoặc tổ chức Đảng trực thuộc Đảng bộ khối cơ quan Trung ương;

+ Các hội là thành viên do Liên hiệp các Hội Khoa học kỹ thuật Việt Nam quyết định thành lập do Liên hiệp các Hội Khoa học kỹ thuật Việt Nam khen thưởng hoặc trình cấp trên khen thưởng;

+ Các hội nghề nghiệp khác ở trung ương do Bộ quản lý nhà nước chuyên ngành về lĩnh vực đó khen thưởng hoặc trình cấp trên khen thưởng;

+ Các hội là tổ chức xã hội - nghề nghiệp, tổ chức nghề nghiệp thuộc địa phương do Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương khen thưởng hoặc trình cấp trên khen thưởng

+ Đối với các tổ chức kinh tế ngoài quốc doanh, công ty cổ phần, công ty trách nhiệm hữu hạn, doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, cấp nào quyết định cổ phần hóa, quyết định thành lập hoặc cấp giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh cho tổ chức đó thì cấp đó trình khen thưởng

+ Đối với các công ty, tổng công ty nhà nước (đã cổ phần hóa) thuộc Bộ, ngành quản lý nhà nước do Bộ, ngành đó khen thưởng hoặc trình cấp trên khen thưởng, kể cả các công ty, tổng công ty đã chuyển giao phần vốn nhà nước về Tổng công ty Đầu tư và Kinh doanh vốn nhà nước quản lý

+ Các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài có trụ sở đóng trên địa bàn tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương do Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương khen thưởng hoặc trình cấp trên khen thưởng (trừ những đơn vị là thành viên thuộc các Tập đoàn kinh tế và Tổng công ty nhà nước do Thủ tướng Chính phủ quyết định thành lập)

+ Đối với các khu công nghiệp, khu kinh tế, khu chế xuất đóng trên địa bàn tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương nào, do Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố đó khen thưởng và trình cấp trên khen thưởng

+ Đối với các Tập đoàn kinh tế, Tổng Công ty nhà nước do Thủ tướng Chính phủ thành lập, Đại học Quốc gia Hà Nội, Đại học Quốc gia thành phố H Chí Minh:

Việc tặng thưởng danh hiệu "Chiến sĩ thi đua cấp Bộ, ngành, tỉnh, đoàn thể Trung ương" cho cá nhân do Bộ trưởng, thủ trưởng cơ quan ngang Bộ, thủ trưởng cơ quan thuộc Chính phủ xem xét, quyết định

Việc đề nghị tặng thưởng "Cờ thi đua của Chính phủ", danh hiệu "Chiến

sĩ thi đua toàn quốc", "Anh hùng Lao động", "Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân", căn cứ đề nghị của Tập đoàn kinh tế, Tổng công ty nhà nước, Đại học Quốc gia Hà Nội và Đại học Quốc gia thành phố H Chí Minh, Bộ trưởng, thủ trưởng cơ quan ngang Bộ xem xét trình Thủ tướng Chính phủ

Tập đoàn kinh tế, Tổng Công ty Nhà nước, Đại học Quốc gia Hà Nội và Đại học Quốc gia thành phố H Chí Minh trình trực tiếp trình Thủ tướng Chính phủ về khen thưởng Huân chương, Huy chương các loại, Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ

- Thủ tục và h sơ đề nghị khen thưởng: Theo quy định tại Điều 83 Luật Thi đua, Khen thưởng và từ Điều 53 đến Điều 65 Nghị định số 42/2010/NĐ-CP, thủ tục, h sơ đề nghị khen thưởng được thực hiện như sau:

+ Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ, Thủ trưởng cơ quan thuộc Chính phủ, Chánh án Tòa án nhân dân tối cao, Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao; lãnh đạo cơ quan, tổ chức ở Trung ương của các đoàn thể, Chủ tịch

Ủy ban nhân dân cấp tỉnh xem xét, trình Thủ tướng Chính phủ, đề nghị Chủ tịch nước tặng thưởng huân chương, huy chương, "Giải thưởng H Chí Minh", "Giải thưởng Nhà nước", danh hiệu vinh dự nhà nước;

+ Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, lãnh đạo cơ quan, tổ chức ở Trung ương của các đoàn thể, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh đề nghị Chính phủ quyết định tặng "Cờ thi đua của Chính phủ"; đề nghị Thủ tướng Chính phủ quyết định tặng "Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ", danh hiệu "Chiến sĩ Thi đua toàn quốc"

+ Các danh hiệu thi đua, hình thức khen thưởng khác do cấp dưới trực tiếp của người có thẩm quyền quyết định danh hiệu thi đua, hình thức khen thưởng đề nghị

+ Cơ quan chức năng về thi đua, khen thưởng tiếp nhận, xem xét h sơ

và tham mưu cho người có thẩm quyền quyết định việc khen thưởng

Ngoài thủ tục chung nói trên, đối với một số danh hiệu thi đua và hình thức khen thưởng phải thực hiện các quy định sau:

+ Việc xét tặng hoặc truy tặng "Huân chương Sao vàng", "Huân chương

H Chí Minh" cho cá nhân thuộc diện Bộ Chính trị, Ban Bí thư quản lý do Bộ Chính trị, Ban Bí thư xem xét, kết luận Việc xét tặng "Huân chương Sao vàng",

"Huân chương H Chí Minh" cho tập thể do Ban Cán sự Đảng Chính phủ xem xét, kết luận; trường hợp đặc biệt, Ban Cán sự Đảng Chính phủ báo cáo Bộ

Chính trị, Ban Bí thư Trên cơ sở kết luận của Bộ Chính trị, Ban Bí thư hoặc

Ban Cán sự Đảng Chính phủ, Ban Thi đua - Khen thưởng Trung ương trình khen thưởng theo quy định

+ Đối với cán bộ thuộc diện cấp ủy Đảng quản lý trước khi trình các hình thức khen thưởng từ Huân chương Độc lập trở lên, danh hiệu "Nhà giáo nhân dân", "Thầy thuốc nhân dân", "Nghệ sĩ nhân dân", "Nghệ nhân nhân dân", danh hiệu Anh hùng, danh hiệu "Chiến sĩ thi đua toàn quốc", phải có ý kiến Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Thành ủy trực thuộc Trung ương, Ban cán sự Đảng, Đảng đoàn các bộ, ban, ngành, đoàn thể Trung ương

+ Đối với các trường hợp cán bộ thuộc diện Trung ương quản lý đề nghị hình thức khen thưởng từ Huân chương trở lên, danh hiệu Anh hùng và "Chiến

sĩ Thi đua toàn quốc", trước khi trình khen thưởng, Ban Thi đua - Khen thưởng Trung ương xin ý kiến Ban Tổ chức Trung ương về các nội dung quản lý cán bộ: Quá trình công tác, chức vụ và thời gian đảm nhận chức vụ, các hình thức khen thưởng và k luật (nếu có)

+ Đối với việc xét tặng danh hiệu "Nhà giáo nhân dân", "Nhà giáo ưu tú", "Thầy thuốc nhân dân", "Thầy thuốc ưu tú", "Nghệ sĩ nhân dân", "Nghệ sĩ

ưu tú", "Nghệ nhân nhân dân", "Nghệ nhân ưu tú", "Giải thưởng H Chí Minh",

"Giải thưởng Nhà nước"; căn cứ vào các đề nghị của Bộ, ngành, địa phương, Hội đ ng cấp nhà nước của các danh hiệu, giải thưởng trên xét phong tặng (thông qua việc bỏ phiếu tín nhiệm) Trên cơ sở đề nghị của Chủ tịch Hội đ ng Nhà nước xét tặng các danh hiệu trên, Ban Thi đua - Khen thưởng Trung ương tổng hợp trình Thủ tướng Chính phủ

+ Đối với danh hiệu anh hùng: Căn cứ đề nghị của Bộ, ngành, địa phương và ý kiến của các cơ quan liên quan, Hội đ ng Thi đua - Khen thưởng họp, thảo luận và bỏ phiếu tín nhiệm Những trường hợp đạt số phiếu đ ng ý của các thành viên Hội đ ng từ 90% trở lên, Thường trực Hội đ ng báo cáo Thủ tướng Chính phủ, Chủ tịch Hội đ ng Thi đua - Khen thưởng Trung ương, trên

cơ sở đó Ban Thi đua - Khen thưởng Trung ương tổng hợp h sơ trình Thủ tướng Chính phủ

- Hiệp y khen thưởng: Là hình thức lấy thêm thông tin của các cơ quan liên quan để có thêm căn cứ khi quyết định khen thưởng, hiệp y khen thưởng được qui định tại khoản 13 và khoản 15 Điều 53, Nghị định số 42/2010/NĐ-CP

Cơ quan thẩm định h sơ có trách nhiệm lấy ý kiến hiệp y của các cơ quan có liên quan Ban Thi đua - Khen thưởng Trung ương lấy ý kiến hiệp y của

bộ, ban, ngành, đoàn thể trung ương có chức năng quản lý ngành và lĩnh vực đối với các cơ quan, đơn vị thuộc tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương và cấp trưởng của các đơn vị này, khi trình các hình thức khen thưởng: ''Bằng khen của

Thủ tướng Chính phủ'', Huân chương các loại, danh hiệu "Chiến sĩ thi đua toàn quốc", danh hiệu Anh hùng;

Khi có văn bản xin ý kiến của Ban Thi đua - Khen thưởng Trung ương sau 15 ngày kể từ khi nhận được văn bản đề nghị, cơ quan được xin ý kiến có trách nhiệm trả lời Trường hợp không có ý kiến trả lời, tiếp sau 10 ngày Ban Thi đua - Khen thưởng Trung ương sẽ tiến hành các thủ tục trình khen thưởng

theo quy định

- Thời gian thẩm định h sơ: Ban Thi đua - Khen thưởng Trung ương thẩm định h sơ khen thưởng và trình Thủ tướng Chính phủ chậm nhất 15 ngày đối với các h sơ đủ điều kiện, 30 ngày đối với các trường hợp phải có ý kiến hiệp y Việc xem xét h sơ đề nghị tặng danh hiệu Anh hùng được thực hiện theo Quy chế của Hội đ ng Thi đua - Khen thưởng Trung ương

Văn phòng Chính phủ tổng hợp h sơ, trình Thủ tướng Chính phủ trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày nhận được tờ trình của Ban Thi đua - Khen thưởng Trung ương và h sơ theo quy định Văn phòng Chủ tịch nước trình Chủ tịch nước xem xét, quyết định khen thưởng trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày có văn bản đề nghị của Thủ tướng Chính phủ và h sơ theo quy định

- H sơ đề nghị khen thưởng:

H sơ đề nghị xét khen thưởng danh hiệu thi đua, Huân chương, Huy chương, "Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ", danh hiệu vinh dự Nhà nước,

"Giải thưởng H Chí Minh", "Giải thưởng Nhà nước" được qui định chung tại khoản 1, 2 Điều 84 của Luật Thi đua, Khen thưởng và cụ thể hóa tại Nghị định

số 42/2010/NĐ-CP Chính phủ như sau:

+ H sơ đề nghị trình Thủ tướng Chính phủ xét tặng thưởng danh hiệu

"Chiến sĩ thi đua toàn quốc", g m có: Tờ trình của Bộ, ngành, địa phương kèm theo danh sách đề nghị tặng danh hiệu "Chiến sĩ thi đua toàn quốc"; Báo cáo thành tích và tóm tắt thành tích của cá nhân có xác nhận của cấp trình Thủ tướng Chính phủ; báo cáo tóm tắt về nội dung các đề tài, sáng kiến, giải pháp trong công tác có xác nhận của Hội đ ng sáng kiến khoa học cấp Bộ, ngành, tỉnh; Biên bản bình xét và kết quả bỏ phiếu kín của Hội đ ng Thi đua - Khen thưởng của cấp Bộ, ngành, địa phương

+ H sơ trình Thủ tướng Chính phủ xét tặng "Cờ thi đua của Chính phủ,

g m có: Tờ trình của Bộ, ngành, địa phương kèm theo danh sách đề nghị tặng danh hiệu "Cờ Thi đua của Chính phủ"; báo cáo thành tích và tóm tắt thành tích của tập thể được đề nghị tặng thưởng có xác nhận của cấp trình Thủ tướng Chính phủ; biên bản bình xét và kết quả bỏ phiếu đề nghị của Hội đ ng Thi đua

- Khen thưởng của cấp trình Thủ tướng Chính phủ

+ H sơ đề nghị khen thưởng Huân chương các loại, "Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ" g m có: Tờ trình Bộ, ngành, địa phương kèm theo danh sách đề nghị khen thưởng; Báo cáo thành tích và bản tóm tắt thành tích của các

trường hợp đề nghị khen thưởng, có ‎ ý kiến xác nhận của cấp trình Thủ tướng

Chính phủ; biên bản bình xét và kết quả bỏ phiếu đề nghị của Hội đ ng Thi đua

- Khen thưởng của cấp trình Thủ tướng Chính phủ

+ H sơ đề nghị khen thưởng Huy chương g m có: Tờ trình của Bộ, ngành, địa phương; Danh sách trích ngang của các trường hợp đề nghị khen thưởng;

+ H sơ đề nghị phong tặng danh hiệu anh hùng g m có: Tờ trình của

Bộ, ngành, địa phương k m theo danh sách tập thể, cá nhân được đề nghị tặng thưởng; Văn bản đề nghị của cấp ủy Đảng cùng cấp; Báo cáo thành tích và tóm

tắt thành tích của các trường hợp đề nghị phong tặng danh hiệu, có ‎ ý kiến xác

nhận của cấp trình Thủ tướng Chính phủ; Biên bản và kết quả bỏ phiếu của Hội

đ ng Thi đua - Khen thưởng cấp trình Thủ tướng Chính phủ; Văn bản đề nghị của Hội đ ng Thi đua - Khen thưởng Trung ương (k m theo kết quả tổng hợp ý kiến của các thành viên Hội đ ng)

Trường hợp cá nhân, tập thể được đề nghị khen thưởng do có sáng kiến, phát minh, sáng chế ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật, công nghệ phải có xác

nhận của cơ quan quản lý‎ có thẩm quyền

Đối với các đơn vị thuộc đối tượng có nghĩa vụ nộp ngân sách cho Nhà nước thì khi đề nghị các hình thức khen thưởng cấp nhà nước cho đơn vị và cá nhân là Thủ trưởng đơn vị phải có xác nhận việc thực hiện hoàn thành nghĩa vụ nộp ngân sách Nhà nước của cơ quan tài chính

+ H sơ trình các danh hiệu "Nhà giáo, Thầy thuốc, Nghệ sĩ, Nghệ nhân" nhân dân, ưu tú, "Giải thưởng H Chí Minh", "Giải thưởng Nhà nước" g m có:

Tờ trình của Hội đ ng cấp nhà nước (k m theo danh sách); Tóm tắt thành tích cá nhân, có xác nhận của Hội đ ng cấp Nhà nước; Biên bản và kết quả bỏ phiếu kín của Hội đ ng cấp Nhà nước

+ H sơ đề nghị khen thưởng theo thủ tục đơn giản thực hiện theo qui định tại khoản 3 Điều 61, Nghị định số 42/2010/NĐ-CP của Chính phủ g m có:

Tờ trình đề nghị của Bộ, ngành, địa phương; Bản tóm tắt thành tích của cơ quan, đơn vị quản lý trực tiếp ghi rõ hành động, thành tích, công trạng để được đề nghị khen thưởng theo thủ tục đơn giản

- Về tiền thưởng và chế độ ưu đãi: Tiền thưởng cho các danh hiệu thi đua

và hình thức khen thưởng đã được qui định cụ thể tại các điều từ 70 đến 76 Nghị định 42/2010/NĐ-CP của Chính phủ Ngoài ra, còn được ưu tiên xét lên lương

sớm trước thời hạn, ưu tiên cử đi nghiên cứu, học tập, công tác, b i dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ ở trong nước và nước ngoài theo hướng dẫn của Bộ Nội vụ

- Ban hành các văn bản pháp luật về thi đua, khen thưởng;

- Xây dựng chính sách về thi đua, khen thưởng;

- Tuyên truyền, phổ biến, hướng dẫn và tổ chức thực hiện các quy định của pháp luật về thi đua, khen thưởng;

- Đào tạo, b i dưỡng cán bộ, công chức làm công tác thi đua, khen thưởng;

- Sơ kết, tổng kết, tặng thưởng các hình thức khen thưởng; đánh giá hiệu quả công tác thi đua, khen thưởng;

- Hợp tác quốc tế về thi đua, khen thưởng;

- Thanh tra, kiểm tra việc thực hiện các quy định pháp luật về thi đua, khen thưởng;

- Giải quyết khiếu nại, tố cáo, xử lý vi phạm pháp luật về thi đua, khen thưởng

1.3 Hệ thống cơ quan làm công tác thi đua, khen thưởng:

1.3.1 Ở Trung ương:

Có Ban Thi đua - Khen thưởng Trung ương trực thuộc Bộ Nội vụ:18

- Hướng dẫn việc thực hiện quy định của Chính phủ về đối tượng, quy trình, thủ tục, thời gian xét đối với các danh hiệu thi đua và hình thức khen thưởng; hình thức, thủ tục khen thưởng đơn giản; mẫu các hiện vật khen thưởng;

- Tổ chức, hướng dẫn thực hiện các phong trào thi đua, chính sách khen thưởng của Đảng và Nhà nước; hướng dẫn nghiệp vụ chuyên môn về thi đua, khen thưởng đối với các ngành, các cấp;

- Thẩm định h sơ đề nghị khen thưởng do các cơ quan, tổ chức trình Thủ tướng Chính phủ quyết định hoặc để Thủ tướng Chính phủ trình Chủ tịch nước quyết định khen thưởng theo quy định của pháp luật;

- Quy định việc thu h i, cấp, đổi hiện vật khen thưởng theo quyết định của cấp có thẩm quyền; chịu trách nhiệm chuẩn bị hiện vật k m theo các hình thức khen thưởng của Chủ tịch nước, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ;

- Vận động các ngu n tài trợ và quản lý, sử dụng quỹ thi đua, khen thưởng Trung ương; chỉ đạo, hướng dẫn, kiểm tra việc quản lý quỹ thi đua, khen thưởng

1.4 Sơ lược sự phát triển của pháp luật về thi đua, khen thưởng ở nước ta:

Giai đoạn từ năm 1945 đến 1954: Chủ tịch H Chí Minh ký Quốc lệnh ban hành 10 điều thưởng phạt ngày 26/1/1946, nêu rõ 10 loại công việc và thành tích cần được kịp thời khen thưởng; Sắc lệnh số 83/SL ngày 17/9/1947 thành lập Viện Huân chương, Sắc lệnh số 195-SL ngày 01/6/1968 thành lập Ban vận động thi đua

ái quốc trung ương và cấp cơ sở Noài các văn bản trên, Nhà nước còn ban hành một số văn bản quy định các hình thức khen thưởng, góp phần động viên nhân dân

cả nước thi đua lao động sản xuất và chiến đấu chống thực dân Pháp xâm lược Giai đoạn từ 1954 đến 1975: Nhà nước đã ban hành nhiều văn bản về thi đua, khen thưởng Ngoài một số văn bản quy định về danh hiệu thi đua và hình thức khen thưởng, các văn bản pháp luật thời kỳ này chủ yếu để hướng dẫn khen thưởng thành tích kháng chiến; ở miền Nam, Chính phủ cách mạng lâm thời cộng hòa miền Nam Việt Nam đã quyết định ban hành nhiều loại Huân chương, Huy chương, danh hiệu vinh dự nhà nước… tặng cho cán bộ, chiến sĩ, nhân dân miền Nam có thành tích xuất sắc trong chiến đấu, phục vụ chiến đấu chống đế quốc Mỹ

và tay sai

Giai đoạn từ 1975 đến 2003: Thời gian đầu khi đất nước mới thống nhất và thời kỳ trước đổi mới (năm 1986), các văn bản chủ yếu quy định và hướng dẫn việc khen thưởng thành tích kháng chiến Sau năm 1986, pháp luật về thi đua, khen thưởng cũng có nhiều tiến bộ Ngoài một số văn bản tiếp tục hướng dẫn khen thưởng kháng chiến, ngày 29/8/1994 Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Pháp lệnh quy định danh hiệu "Bà m Việt Nam Anh hùng" Chính phủ ban hành Nghị định số 56/1998/NĐ-CP ngày 30/7/1998 quy định các hình thức, đối tượng và tiêu

19 Phần I mục II khoản 13 Thông tư số 04/2008/TT-BNV ngày 04 tháng 6 năm 2008 của Bộ trưởng Bộ Nội vụ hướng dẫn chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Sở Nội vụ, Phòng Nội vụ thuộc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, cấp huyện

20 Phần II mục II khoản 13 Thông tư số 04/2008/TT-BNV

chuẩn khen thưởng của Chính phủ, các Bộ, cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, Ủy ban nhân dân các cấp và nhiều văn bản pháp luật khác… Các văn bản ngày càng được hoàn thiện về nội dung, hình thức, thể thức và kỹ thuật thuật trình bày văn bản

Từ năm 2003 đến nay: Quốc hội thông qua và ban hành Luật Thi đua, Khen thưởng số 15/2003/QH11 ngày 26 tháng 11 năm 2003 và Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thi đua, khen thưởng ngày 14/6/2005, Chính phủ ban hành Nghị định số 121/2005/NĐ-CP ngày 30/9/2005 quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Thi đua, Khen thưởng (nay là Nghị định định số 42/2010/NĐ-CP ngày 15/4/2010 của Chính phủ), Nghị định số 122/2005/NĐ-CP ngày 04/10/2005 quy định tổ chức làm công tác thi đua, khen thưởng; Nghị định số 50/2006/NĐ-CP ngày 19/5/2006 quy định mẫu Huân chương, Huy chương, Huy hiệu, Bằng Huân chương, Bằng Huy chương, Cờ Thi đua, Bằng khen, Giấy khen Ngày 31/7/2007, Văn phòng Chính phủ ban hành Thông tư số 01/2007/TT-VPCP hướng dẫn thực hiện Nghị định số 121/2005/NĐ-CP ngày 30 tháng 9 năm 2005 của Chính phủ, Thông tư số 02/2011/TT-BNV ngày 24 tháng 01 năm 2011 của

Bộ trưởng Bộ Nội vụ hướng dẫn thực hiện Nghị định số 42/2010/NĐ-CP ngày

15 tháng 4 năm 2010 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Thi đua, Khen thưởng và Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thi đua, Khen thưởng; Thông tư số 71/2011/TT-BTC ngày 24 tháng 5 năm 2011 của

Bộ trưởng Bộ Tài chính hướng dẫn việc trích lập, quản lý và sử dụng Quỹ thi đua, khen thưởng theo Nghị định số 42/2010/NĐ-CP ngày 15 tháng 4 năm 2010 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Thi đua, Khen thưởng và Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thi đua, Khen thưởng Những văn bản nêu trên là những văn bản pháp luật tương đối hoàn chỉnh về thi đua, khen thưởng ở Việt Nam hiện nay, được quy định khá thống nhất và chặt chẽ, thể hiện chính sách thi đua, khen thưởng của Nhà nước ta trong giai đoạn hiện nay

CHƯƠNG 2 QUY ĐỊNH PHÁP LUẬT HIỆN HÀNH VỀ THI ĐUA, KHEN THƯỞNG 2.1 Nguyên tắc thi đua, khen thưởng:21

Nguyên tắc thi đua: Có hai nguyên tắc g m "Tự nguyện, tự giác, công khai"

và "Đoàn kết, hợp tác, cùng phát triển" Đây là hai nguyên tắc thể hiện bản chất, tính ưu việt của thi đua xã hội chủ nghĩa, quyền dân chủ của công dân khi quyết định tham gia phong trào thi đua và là cơ sở đảm bảo tính chính xác trong khen thưởng

Nguyên tắc khen thưởng:

"Chính xác, công khai, công bằng, kịp thời"; "Một hình thức khen thưởng

có thể tặng nhiều lần cho một đối tượng"; "Bảo đảm thống nhất giữa tính chất, hình thức và đối tượng khen thưởng"; "Kết hợp chặt chẽ động viên tinh thần với khuyến khích bằng lợi ích vật chất"

2.2 Pháp luật hiện hành về thi đua:

Thi đua thường xuyên và thi đua theo đợt (hoặc thi đua theo chuyên đề)

+ Thi đua thường xuyên được tổ chức thực hiện hàng ngày, hàng tháng, hàng quý, hàng năm nhằm thực hiện mục tiêu, chỉ tiêu và chương trình công tác

đề ra

+ Thi đua theo đợt (hoặc thi đua theo chuyên đề) được tổ chức để thực hiện những nhiệm vụ công tác trọng tâm, đột xuất theo từng giai đoạn và thời gian được xác định

Nội dung tổ chức phong trào thi đua phải đảm bảo tính khoa học, thực

ti n và có tính khả thi; phải xác định rõ mục tiêu, phạm vi, đối tượng và nội

dung thi đua nhằm đạt được các chỉ tiêu trong từng phong trào thi đua

* Đối với cá nhân:

Thứ nhất, Lao động tiên tiến: được xét công nhận mỗi năm một lần vào

thời điểm tổng kết năm công tác của cơ quan, đơn vị cho các cá nhân là cán bộ, công chức, viên chức, công nhân, người lao động làm việc trong các cơ quan,

21

Điều 6, Luật Thi đua, Khen thưởng số 15/2003/QH11, ngày 26 tháng 11 năm 2003

22 Điều 6 Quyết định số 14/2011/QĐ-UBND

23 Điều 7 Quyết định số 14/2011/QĐ-UBND

24

Chương II mục 2 Nghị định số 42/2010/NĐ-CP ngày 15 tháng 4 năm 2010 quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Thi đua, Khen thưởng và Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thi đua, Khen thưởng

đơn vị, các cơ sở kinh tế quốc doanh và ngoài quốc doanh đạt các tiêu chuẩn sau:

- Hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao, đạt năng suất và chất lượng cao (bao g m hoàn thành số lượng và chất lượng các công việc được giao đạt năng suất, chất lượng và hiệu quả cao);

- Chấp hành tốt chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước; có tinh thần tự lực, tự cường, đoàn kết, tương trợ, tích cực tham gia các phong trào thi đua;

- Tích cực học tập chính trị, văn hóa, chuyên môn, nghiệp vụ;

- Có đạo đức, lối sống lành mạnh, được mọi người tín nhiệm

Đối tượng nữ nghỉ thai sản theo chế độ quy định của Nhà nước và những người có hành động dũng cảm cứu người, cứu tài sản, những người trong chiến đấu, phục vụ chiến đấu do bị thương tích cần điều trị, điều dưỡng theo kết luận của cơ quan y tế thì thời gian nghỉ vẫn được tính để xem xét tặng danh hiệu

“Lao động tiên tiến”

Cá nhân đi học, b i dưỡng ngắn hạn dưới 01 năm, nếu đạt kết quả từ loại khá trở lên, chấp hành tốt quy định của cơ sở đào tạo, b i dưỡng thì kết hợp với thời gian công tác tại cơ quan, đơn vị để bình xét danh hiệu “Lao động tiên tiến” Các trường hợp đi đào tạo từ 01 năm trở lên, có kết quả học tập từ loại khá trở lên thì năm đó được xếp tương đương danh hiệu “Lao động tiên tiến” để làm căn cứ xét tặng các danh hiệu thi đua và hình thức khen thưởng khác

Đối với cá nhân thuyên chuyển công tác thì đơn vị mới có trách nhiệm xem xét, bình bầu danh hiệu “Lao động tiên tiến” trên cơ sở có ý kiến nhận xét của đơn vị cũ (đối với trường hợp có thời gian công tác ở đơn vị cũ từ 6 tháng trở lên)

Các trường hợp không xét danh hiệu Lao động tiên tiến: Không đăng ký

thi đua; mới tuyển dụng dưới 10 tháng; nghỉ việc từ 40 ngày làm việc trở lên; bị

xử phạt hành chính; bị k luật từ khiển trách trở lên

Thứ hai, Chiến sĩ thi đua cơ sở: được xét tặng mỗi năm một lần vào thời

điểm kết thúc năm công tác của cơ quan, đơn vị đối với các cá nhân đạt cả 02 tiêu chuẩn sau:

- Là Lao động tiên tiến;

- Có sáng kiến cải tiến kỹ thuật, có giải pháp công tác, có đề tài nghiên

cứu hoặc áp dụng công nghệ mới để tăng năng suất lao động, tăng hiệu quả công tác, hoặc mưu trí, sáng tạo trong chiến đấu và phục vụ chiến đấu hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc

Việc bình xét danh hiệu “Chiến sĩ thi đua cơ sở’ phải lựa chọn những cá nhân tiêu biểu trong số cá nhân đạt danh hiệu “Lao động tiên tiến”, các cá nhân

đó nhất thiết phải có sáng kiến cải tiến kỹ thuật, giải pháp công tác, đề tài nghiên cứu, áp dụng khoa học công nghệ mới để nâng cao năng suất lao động, hiệu quả công tác của cơ quan, đơn vị

Thành lập Hội đ ng sáng kiến cấp cơ sở để xét duyệt công nhận sáng kiến, giải pháp, đề tài nghiên cứu cấp cơ sở, Hội đ ng xét duyệt sáng kiến cấp

cơ sở do Thủ trưởng cơ quan, đơn vị có thẩm quyền xét tặng danh hiệu “Chiến sĩ thi đua cơ sở” quyết định thành lập Thành phần Hội đ ng g m những thành viên có trình độ quản lý chuyên môn, kỹ thuật, có năng lực đánh giá, thẩm định các sáng kiến cải tiến hoặc các giải pháp, đề tài trong quản lý, tổ chức thực hiện nhiệm vụ của cơ quan, đơn vị

Thứ ba, Chiến sĩ thi đua cấp Bộ, ngành, tỉnh, đoàn thể Trung ương: được

xét tặng cho cá nhân đạt 2 tiêu chuẩn sau đây:

- Có thành tích tiêu biểu xuất sắc trong số những cá nhân 3 lần liên tục đạt danh hiệu “Chiến sĩ thi đua cơ sở”;

- Thành tích, sáng kiến, giải pháp công tác, đề tài nghiên cứu của cá nhân đó

có tác dụng ảnh hưởng đối với Bộ, ngành, tỉnh, đoàn thể trung ương và do Hội

đ ng Khoa học, sáng kiến cấp Bộ, ngành, tỉnh, đoàn thể trung ương xem xét, công

nhận

Hội đ ng Khoa học, sáng kiến cấp Bộ, ngành, tỉnh, đoàn thể trung ương

do Bộ, ngành, tỉnh, đoàn thể trung ương quyết định thành lập

Việc bình chọn, suy tôn danh hiệu chiến sĩ thi đua phải đảm bảo tính điển hình tiên tiến, tránh tràn lan; căn cứ tình hình thực ti n hàng năm các Bộ, ngành, tỉnh, đoàn thể Trung ương quy định t lệ % danh hiệu Chiến sĩ thi đua các cấp thuộc thẩm quyền để xét tặng (t lệ quy định ở thành phố Cần Thơ hiện nay đối với danh hiệu Chiến sĩ thi đua cơ sở là 40%/tổng số cá nhân đạt danh hiệu lao động tiên tiến trong từng cơ quan, đơn vị; đối với danh hiệu chiến sĩ thi đua cấp thành phố là 50%/tổng số cá nhân đạt danh hiệu Chiến sĩ thi đua cơ sở 03 năm liên tục trong từng cơ quan, đơn vị)

Thứ tư, Chiến sĩ thi đua toàn quốc: được xét tặng cho cá nhân đạt 2 tiêu

chuẩn sau đây:

- Có thành tích tiêu biểu xuất sắc trong số những cá nhân 2 lần liên tục đạt danh hiệu “Chiến sĩ thi đua cấp Bộ, ngành, tỉnh, đoàn thể trung ương”;

- Thành tích, sáng kiến, giải pháp công tác, đề tài nghiên cứu của cá nhân

đó có phạm vi ảnh hưởng rộng đối với toàn quốc

Việc đánh giá mức độ ảnh hưởng của sáng kiến, giải pháp công tác, đề tài nghiên cứu do Hội đ ng Khoa học, sáng kiến cấp Bộ, ngành, tỉnh, đoàn thể

trung ương xem xét, công nhận

* Đối với tập thể:

Thứ nhất, Tập thể Lao động xuất sắc: được xét công nhận mỗi năm một

lần vào thời điểm kết thúc năm và được xét tặng cho tập thể đạt các tiêu chuẩn sau:

- Sáng tạo, vượt khó, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, thực hiện tốt các nghĩa vụ đối với Nhà nước;

- Có phong trào thi đua thường xuyên, thiết thực, hiệu quả;

- Có 100% cá nhân trong tập thể hoàn thành nhiệm vụ được giao, trong đó

có ít nhất 70% cá nhân đạt danh hiệu Lao động tiên tiến;

- Có cá nhân đạt danh hiệu “Chiến sĩ thi đua cơ sở” và không có cá nhân

bị k luật từ hình thức cảnh cáo trở lên hoặc hình thức “chuyển làm công việc khác có mức lương thấp hơn trong thời hạn tối đa 6 tháng” trở lên (nếu là đối tượng thuộc phạm vi điều chỉnh của Bộ Luật lao động)

- Nội bộ đoàn kết, gương mẫu chấp hành tốt chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước

Thứ hai, Cờ thi đua cấp Bộ, ngành, tỉnh, đoàn thể Trung ương: được xét

tặng cho tập thể thuộc bộ, ngành, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, đoàn thể trung ương, tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương đạt các tiêu chuẩn sau:

- Hoàn thành vượt mức các chỉ tiêu thi đua và nhiệm vụ được giao trong năm; là tập thể tiêu biểu xuất sắc của cấp bộ, ngành, tỉnh, đoàn thể trung ương;

- Có nhân tố mới, mô hình mới để các tập thể khác thuộc bộ, ngành, cơ

quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, đoàn thể trung ương, tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương học tập;

- Nội bộ đoàn kết, tích cực thực hành tiết kiệm, chống lãng phí, chống tham nhũng và các tệ nạn xã hội khác

Thứ ba, Cờ thi đua Chính phủ: được xét tặng cho tập thể đạt các tiêu chuẩn

sau:

- Có thành tích, hoàn thành vượt mức các chỉ tiêu thi đua và nhiệm vụ được giao trong năm; là tập thể tiêu biểu xuất sắc trong toàn quốc;

- Có nhân tố mới, mô hình mới tiêu biểu cho cả nước học tập;

- Nội bộ đoàn kết, đi đầu trong việc thực hành tiết kiệm, chống lãng phí, chống tham nhũng và các tệ nạn xã hội khác

2.3 Pháp luật hiện hành về khen thưởng:

2.3.1 Hình thức khen thưởng:

Khen thưởng thường xuyên là hình thức khen thưởng được tiến hành

thường xuyên hàng năm cho tập thể, cá nhân đã đạt được thành tích xuất sắc sau khi kết thúc thực hiện nhiệm vụ kế hoạch hàng năm hoặc nhiều năm

Khen thưởng theo đợt (hoặc các chuyên đề) là hình thức khen thưởng cho tập thể, cá nhân đã đạt được thành tích sau khi kết thúc thực hiện một đợt thi đua, chương trình hoặc một chuyên đề công tác do Chủ tịch nước, Thủ tướng Chính phủ, Chủ tịch Ủy ban nhân dân các cấp, Thủ trưởng các cơ quan, đơn vị phát động

Khen thưởng đột xuất là hình thức khen thưởng cho tập thể, cá nhân đã đạt được thành tích đột xuất, trong chiến đấu, phục vụ chiến đấu; dũng cảm cứu người, tài sản của nhân dân và của Nhà nước (thành tích đột xuất là thành tích lập được trong hoàn cảnh không được dự báo trước, di n ra ngoài dự kiến kế hoạch công việc bình thường mà tập thể, cá nhân phải đảm nhiệm)

Khen thưởng quá trình cống hiến là hình thức khen thưởng cho cá nhân có quá trình tham gia trong các giai đoạn Cách mạng (giữ các chức vụ lãnh đạo quản lý trong các cơ quan nhà nước, các đơn vị sự nghiệp, các tổ chức chính trị, các tổ chức chính trị - xã hội), có công lao, thành tích xuất sắc đóng góp vào sự nghiệp cách mạng của Đảng và của dân tộc

Khen thưởng theo niên hạn là hình thức khen thưởng cho cá nhân thuộc lực lượng quân đội nhân dân và công an nhân dân có thành tích, có thời gian tham gia xây dựng lực lượng vũ trang nhân dân

Khen thưởng đối ngoại là hình thức khen thưởng cho tập thể, cá nhân người nước ngoài đã có thành tích, có đóng góp vào công cuộc xây dựng và bảo

vệ Tổ quốc Việt Nam trên các lĩnh vực: chính trị, kinh tế, văn hóa - xã hội, an ninh - quốc phòng

2.3.2 Nguyên tắc đề nghị khen thưởng:

Thành tích đạt được nhiều, công lao đóng góp lớn, phạm vi ảnh hưởng rộng thì mức hạng khen thưởng cao; không nhất thiết phải tuần tự có hình thức khen thưởng mức thấp r i mới khen thưởng mức cao; không cộng d n thành tích

đã khen của lần trước để nâng mức khen lần sau; không nhất thiết đề nghị lần khen sau phải cao hơn lần trước

Trong một năm không trình hai hình thức khen thưởng cấp nhà nước cho một đối tượng (trừ khen thưởng đột xuất), bao g m: Bằng khen Thủ tướng Chính phủ, Huân chương các loại, danh hiệu “Chiến sĩ thi đua toàn quốc” và

danh hiệu anh hùng Các trường hợp đề nghị tặng Huân chương có tiêu chuẩn liên quan đến “Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ”, thì sau 2 năm được tặng

“Bằng khen Thủ tướng Chính phủ” mới đề nghị xét tặng Huân chương

* Giấy khen của Thủ trưởng cơ quan, đơn vị thuộc bộ, ngành, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ; Chủ tịch Hội đ ng quản trị, Tổng giám đốc, Giám đốc các doanh nghiệp nhà nước; Thủ trưởng cơ quan chuyên môn và tương đương thuộc U ban nhân dân cấp tỉnh; Chủ tịch U ban nhân dân cấp huyện và Chủ tịch U ban nhân dân cấp xã

* Bằng khen của các Bộ, cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, Văn phòng Quốc hội, Văn phòng Chủ tịch nước, Toà án nhân dân tối cao, Viện kiểm sát nhân dân tối cao, Kiểm toán Nhà nước, Ủy ban Trung ương Mặt trận

Tổ quốc Việt Nam và cơ quan Trung ương của các đoàn thể, Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương

Thứ nhất, Giấy khen của Thủ trưởng cơ quan, đơn vị thuộc bộ, ngành, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ; Chủ tịch Hội đồng quản trị, Tổng giám đốc, Giám đốc các doanh nghiệp nhà nước; Thủ trưởng cơ quan chuyên môn và tương đương thuộc Uỷ ban nhân dân cấp tỉnh; Chủ tịch Uỷ ban nhân dân cấp huyện và Chủ tịch Uỷ ban nhân dân cấp xã được dùng để:

+ Tặng cho cá nhân đạt các tiêu chuẩn sau:

- Hoàn thành tốt nhiệm vụ;

- Có phẩm chất, đạo đức tốt; đoàn kết, gương mẫu chấp hành chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước;

- Thường xuyên học tập nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ

+ Tặng cho tập thể đạt các tiêu chuẩn sau:

- Hoàn thành tốt nhiệm vụ;

- Nội bộ đoàn kết, thực hiện tốt quy chế dân chủ ở cơ sở, tổ chức tốt các phong trào thi đua;

- Chăm lo đời sống vật chất, tinh thần trong tập thể; thực hành tiết kiệm;

- Thực hiện đầy đủ các chế độ, chính sách đối với mọi thành viên trong tập thể

Việc tặng thưởng Giấy khen được tiến hành thường xuyên, kịp thời cho các cá nhân, tập thể hoàn thành tốt nhiệm vụ ngay sau khi kết thúc đợt thi đua ngắn ngày, đợt thi đua theo chuyên đề hoặc hoàn thành một hạng mục công

25

Chương III Nghị định số 42/2010/NĐ-CP ngày 15 tháng 4 năm 2010 quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Thi đua, Khen thưởng và Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thi đua, Khen thưởng

trình và do thủ trưởng cơ quan, đơn vị quản lý trực tiếp xem xét, quyết định tặng thưởng

Thứ hai, Bằng khen của các Bộ, cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, Văn phòng Quốc hội, Văn phòng Chủ tịch nước, Toà án nhân dân tối cao, Viện kiểm sát nhân dân tối cao, Kiểm toán Nhà nước, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và cơ quan Trung ương của các đoàn thể, Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương được dùng để:

+ Tặng cho cá nhân đạt các tiêu chuẩn sau:

- Hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ;

- Đạt 2 lần liên tục danh hiệu “Chiến sĩ thi đua cơ sở” hoặc những cá nhân lập được thành tích xuất sắc được bình xét trong các đợt thi đua theo đợt, theo chuyên đề do Bộ, ngành, đoàn thể trung ương hoặc tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương phát động

+ Tặng cho các tập thể đạt các tiêu chuẩn sau:

- Hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ;

- Đạt 2 lần liên tục danh hiệu “Tập thể Lao động xuất sắc”, “Đơn vị quyết thắng” hoặc những tập thể lập được thành tích xuất sắc được bình xét trong các đợt thi đua theo đợt, theo chuyên đề do Bộ, ngành, đoàn thể trung ương hoặc tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương phát động

Thứ ba, Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ được dùng để:

+ Tặng cho cá nhân đạt các tiêu chuẩn sau:

- Đã được tặng bằng khen cấp bộ, ngành, tỉnh, đoàn thể trung ương, đạt danh hiệu “Chiến sĩ thi đua cơ sở” liên tục từ 5 năm trở lên;

- Lập được thành tích đột xuất

+ Tặng cho các tập thể đạt các tiêu chuẩn sau:

- Đã được tặng bằng khen cấp bộ, ngành, tỉnh, đoàn thể trung ương, đạt danh hiệu “Tập thể lao động xuất sắc” hoặc “Đơn vị quyết thắng” liên tục từ 3 năm trở lên;

- Lập được thành tích đột xuất

Thứ tư, Kỷ niệm chương, Huy hiệu được dùng để:

K niệm chương hoặc Huy hiệu để tặng cho cá nhân có đóng góp vào quá trình phát triển của bộ, ban, ngành, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội,

tổ chức xã hội

Tên k niệm chương, tên Huy hiệu, đối tượng và tiêu chuẩn tặng K niệm chương, Huy hiệu do bộ, ban, ngành, cơ quan trung ương của tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức xã hội quy định K niệm chương,

Huy hiệu phải được đăng ký với cơ quan quản lý nhà nước về thi đua, khen thưởng ở trung ương

Thứ năm, “Giải thưởng nhà nước” được xét tặng cho tác giả của một hoặc nhiều công trình nghiên cứu khoa học, công nghệ, giáo dục, những tác phẩm văn học, nghệ thuật có giá trị cao về khoa học, văn học, nghệ thuật, về nội dung tư tưởng, có tác dụng và ảnh hưởng lớn trong xã hội theo tiêu chuẩn sau:

- Các công trình nghiên cứu, ứng dụng tiến bộ khoa học, công nghệ xuất sắc, có tác dụng nâng cao năng suất lao động, đem lại hiệu quả kinh tế, góp phần đáng kể vào sự phát triển kinh tế - xã hội;

- Những sách giáo khoa, giáo trình có giá trị xuất sắc và được sử dụng rộng rãi trong nhà trường và các cơ sở giáo dục khác thuộc hệ thống giáo dục quốc dân;

- Các tác phẩm văn học, nghệ thuật có giá trị cao về nội dung tư tưởng và hình thức nghệ thuật, có tác dụng tốt trong việc giáo dục, xây dựng con người mới, nâng cao trình độ thẩm mỹ của nhân dân, góp phần đáng kể vào sự phát triển nền văn học, nghệ thuật Việt Nam

- “Giải thưởng nhà nước” được xét và công bố hai năm một lần vào dịp Quốc khánh 2-9

Thứ sáu, “Giải thưởng Hồ Chí Minh” được xét tặng cho tác giả của một hoặc nhiều tác phẩm, công trình nghiên cứu khoa học, công nghệ, giáo dục và văn học, nghệ thuật đạt các tiêu chuẩn sau:

- Trung thành với Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa;

- Có phẩm chất đạo đức tốt, có tài năng xuất sắc, tay nghề cao đã trực tiếp làm ra sản phẩm có giá trị kinh tế, kỹ thuật, mỹ thuật;

- Có công trong việc giữ gìn, truyền nghề, dạy nghề và phát triển ngành nghề thủ công mỹ nghệ truyền thống;

- Được đ ng nghiệp, quần chúng mến mộ, tiêu biểu cho các nghề thủ công mỹ nghệ của địa phương

- Danh hiệu “Nghệ nhân ưu tú” được xét và công bố hai năm một lần vào dịp Quốc khánh 2-9

Thứ tám, Danh hiệu “Nghệ nhân nhân dân” được xét tặng cho cá nhân có nhiều năm trong nghề, kế tục, giữ gìn, sáng tạo và phát triển ngành nghề thủ công mỹ nghệ truyền thống đạt các tiêu chuẩn sau:

- Trung thành với Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa;

- Có phẩm chất đạo đức tốt, có tài năng xuất sắc, tay nghề điêu luyện đã trực tiếp làm ra các sản phẩm có giá trị kinh tế, kỹ thuật, mỹ thuật cao;

- Có công lớn trong việc giữ gìn, truyền nghề, dạy nghề, sáng tạo và phát triển ngành nghề thủ công mỹ nghệ truyền thống;

- Được đ ng nghiệp, quần chúng mến mộ, kính trọng, tiêu biểu cho các nghề thủ công mỹ nghệ trong cả nước

- Danh hiệu “Nghệ nhân nhân dân” được xét và công bố hai năm một lần vào dịp Quốc khánh 2-9

Thứ chín, Danh hiệu “Nghệ sĩ ưu tú” được xét tặng cho cá nhân là diễn viên, đạo diễn, chỉ đạo nghệ thuật, chỉ huy dàn nhạc, biên đạo, quay phim, nhạc

sĩ, hoạ sĩ, phát thanh viên hoạt động trong các lĩnh vực văn hoá, nghệ thuật đạt các tiêu chuẩn sau:

- Trung thành với Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa;

- Có phẩm chất đạo đức tốt, có tài năng nghệ thuật, có tinh thần phục vụ nhân dân, được đ ng nghiệp và nhân dân mến mộ;

- Có thời gian hoạt động nghệ thuật từ 15 năm trở lên, riêng đối với loại

hình nghệ thuật xiếc từ 10 năm trở lên; được tặng nhiều giải thưởng của các

cuộc liên hoan, hội di n nghệ thuật trong nước hoặc ngoài nước

- Danh hiệu “Nghệ sĩ ưu tú” được xét và công bố hai năm một lần vào dịp Quốc khánh 2-9

Thứ mười, Danh hiệu “Nghệ sĩ nhân dân” được xét tặng cho cá nhân là diễn viên, đạo diễn, chỉ đạo nghệ thuật, chỉ huy dàn nhạc, biên đạo, quay phim, nhạc sĩ, hoạ sĩ, phát thanh viên hoạt động trong các lĩnh vực văn hoá, nghệ thuật đạt các tiêu chuẩn sau:

- Trung thành với Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa;

- Có phẩm chất đạo đức tốt, có tài năng nghệ thuật xuất sắc, có nhiều cống hiến cho sự nghiệp cách mạng Việt Nam, được đ ng nghiệp và nhân dân mến mộ;

- Có thời gian hoạt động nghệ thuật từ 20 năm trở lên, riêng đối với loại hình nghệ thuật xiếc từ 15 năm trở lên; được tặng nhiều giải thưởng của các cuộc liên hoan, hội di n nghệ thuật trong nước hoặc ngoài nước

- Danh hiệu “Nghệ sĩ nhân dân” được xét và công bố hai năm một lần vào dịp Quốc khánh 2-9

Thứ mười một, Danh hiệu “Thầy thuốc ưu tú” được xét tặng cho cá nhân

là bác sĩ, dược sĩ, y sĩ, thầy thuốc y học dân tộc làm công tác khám chữa bệnh, sản xuất dược phẩm, nghiên cứu y dược, vệ sinh phòng bệnh, phòng dịch và cán

bộ quản lý y tế đạt các tiêu chuẩn sau:

- Trung thành với Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa;

- Có phẩm chất đạo đức tốt, tận tụy với nghề, hết lòng thương yêu người bệnh, có tài năng, có nhiều thành tích xuất sắc trong nghề, được nhân dân, người bệnh và đ ng nghiệp tín nhiệm;

- Có thời gian trực tiếp làm công tác chuyên môn kỹ thuật trong ngành từ

15 năm trở lên; đối với cán bộ quản lý y tế thì phải có thời gian công tác trong ngành từ 20 năm trở lên trong đó có 10 năm trở lên trực tiếp làm công tác chuyên môn kỹ thuật

- Danh hiệu “Thầy thuốc ưu tú” được xét và công bố hai năm một lần vào dịp k niệm ngày Thầy thuốc Việt Nam 27-2

Thứ mười hai, Danh hiệu “Thầy thuốc nhân dân” được xét tặng cho cá nhân là bác sĩ, dược sĩ, y sĩ, thầy thuốc y học dân tộc làm công tác khám chữa bệnh, sản xuất dược phẩm, nghiên cứu y dược, vệ sinh phòng bệnh, phòng dịch

và cán bộ quản lý y tế đạt các tiêu chuẩn sau:

- Trung thành với Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa;

- Có phẩm chất đạo đức tốt, tận tụy với nghề, hết lòng thương yêu người bệnh, có tài năng và có nhiều thành tích xuất sắc trong phòng bệnh, chữa bệnh, phát triển khoa học kỹ thuật về y tế, có nhiều cống hiến cho sự nghiệp bảo vệ và nâng cao sức khoẻ của nhân dân, có ảnh hưởng rộng rãi trong nhân dân, được người bệnh và đ ng nghiệp tin cậy, kính trọng;

- Có thời gian trực tiếp làm công tác chuyên môn kỹ thuật trong ngành từ

20 năm trở lên; đối với cán bộ quản lý y tế thì phải có thời gian công tác trong ngành từ 25 năm trở lên trong đó có 15 năm trở lên trực tiếp làm công tác chuyên môn kỹ thuật