- Hiểu khả năng của ngôn ngữ lập trình bậc cao, phân biệt được với ngôn ngữ máy và hợp ngữ.. - Biết các thành phần của ngôn ngữ lập trình và phân biệt được các thành phần này.. HOẠT ĐỘNG
Trang 1Khái niệm về lập trình và ngôn ngữ lập trình
I MỤC TIÊU:
- Biết các khái niệm về lập trình và ngôn ngữ lập trình.
- Hiểu khả năng của ngôn ngữ lập trình bậc cao, phân biệt được với ngôn ngữ máy và hợp ngữ.
- Hiểu ý nghĩa của chương trình dịch, phân biệt được biên dịch và thông dịch.
- Biết các thành phần của ngôn ngữ lập trình và phân biệt được các thành phần này.
II
CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH
1.Chuẩn bị của giáo viên :
- Sách giáo khoa, sách giáo viên.
- Máy vi tính, máy chiếu.
- Có thể chuẩn bị một đoạn chương trình viết bằng một ngôn ngữ lập trình bậc cao nào đó.
2.Chuẩn bị của học sinh :
- Sách giáo khoa, vở ghi.
III HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC:
Hoạt động 1(25p):
- Tìm hiẻu khái niệm lập trình và ngôn ngữ lập trình.
- Tìm hiểu ý nghĩa và phân biệt sự khác nhau giữa các loại chương trình dịch.
HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIÊN HOẠT ĐỘNG CỦA HỌC SINH
Hỏi: Em hãy nêu các loại ngôn ngữ lập trình mà em
biết, phân biệt ngôn ngữ lập trình bậc cao và các
ngôn ngữ máy?
Hỏi: Nêu các bước để giải bài toán trên máy tính.
Như vậy, để giải các bài toán trên máy tính điện tử,
sau khi xác định bài toán, xây dựng thuật toán là viết
chương trình Công việc đó được gọi là lập trình
Hỏi: Vậy lập trình là gì?
Máy tính chỉ trực tiếp hiểu được chương trình viết
- Ngôn ngữ lập trình bậc cao, hợp ngữ, ngôn ngữ máy
- Phân biệt ngôn ngữ lập trình bậc cao và ngôn ngữ máy:
Ngôn ngữ lập trình bậc cao gần với ngôn ngữ tự nhiên, không phụ thuộc vào các loại máy, chương trình viết bằng ngôn ngữ bậc cao cần phải dịch sang ngôn ngữ máy để máy thực hiện
- Xác định bài toán
- Lựa chọn và thiết kế thuật toán
- Viết chương trình
- Hiệu chỉnh
- Viết tài liệu
Lập trình là sử dụng cấu trúc dữ liệu và các câu lệnh của ngôn ngữ lập trình cụ thể để mô tả dữ liệu và diễn đạt các thao tác của thuật toán
Trang 2bằng ngôn ngữ máy vì vậy để máy tính hiểu được
chương trình viết bằng ngôn ngữ lập trình bậc cao cần
có chương trình chuyển đổi nó thành chương trình viết
bằng ngôn ngữ máy Chương trình làm nhiệm vụ
chuyển đổi đó gọi là chương trình dịch
Vậy chương trình dịch là gì?
Input: Chương trình viết bằng ngôn ngữ lập trình bậc
cao
Output: Chương trình máy tính hiểu được
Hỏi: Tham khảo các ví dụ trong sách giáo khoa em
hãy cho biết có những loại chương trình dịch nào? và
nêu đặc điểm của mỗi loại.?
Nhận xét ý kiến học sinh và nhấn mạnh lại sự khác
biệt của hai loại chương trình dịch
Trong môi trường làm việc của ngôn ngữ lập trình cụ
thể ngoài chương trình dịch còn có một số thành phần
liên quan có chức nằng như: biên soạn, lưu trữ, tìm
kiếm
Chương trình có chức năng chuyển đổi chương trình viết bằng ngôn ngữ lập trình bậc cao thành chương trình thực hiện được trên máy tính
Trả lời câu hỏi:
Thông dịch:
- Kiểm tra tính đúng đắn của câu lệnh tiếp theo trong chương trình nguồn
- Chuyển đổi câu lệnh đó thành một hoặc nhiều câu lệnh trong chương trình nguồn
-Thực hiện các câu lệnh vừa chuyển đổi được
Biên dịch:
- Duyệt, phát hiện lỗi, kiểm tra tính đúng đắn các câu lệnh trong chương trình nguồn
- Dịch toàn bộ chương trình nguồn thành một chương trình đích có thể thực hiện được trên máy tính và có thể lưu trữ và sử dụng lại về sau
Hoạt động 2(15p): Tìm hiểu các thành phần của ngôn ngữ lập trình.
HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIÊN HOẠT ĐỘNG CỦA HỌC SINH
1 Các thành phần cơ bản:
Mỗi ngôn ngữ lập trình thường có 3 thành phần cơ bản :
Bảng chử cái, cú pháp, ngữ nghĩa
?Tham khảo SGK em hãy cho biết ý nghĩa của các thành
chương trình
- Cú pháp: Là bộ quy tắc để viết chương trình.
- Ngữ nghĩa: Xác định ý nghĩa thao tác cần thực hiện,
ứng với tổ hợp kí tự dựa vào ngữ cảnh của nó
Trang 3Nhận xét, chuẩn hoá ý kiến của học sinh và đưa ra một
số minh hoạ cho mỗi thành phần
Lưu ý: chương trình dịch chỉ phát hiện lỗi cú pháp.
IV TỔNG KẾT(5P):
- Củng cố lại nội dung tiết học để học sinh hiểu rõ khái niệm lập trình,ngôn ngữ lập trình và ý nghĩa của chương trình dịch.
- Phân biệt được sự khác nhau giữa phân biệt thông dịch và biên dịch.
- Xem trước nội dung bài 2.
