Quản lý hoạt động bồi dưỡng của dự án phát triển giáo viên trung học phổ thông và trung cấp chuyên nghiệp cho cán bộ quản lý giáo dục luận văn ths giáo dục học

Chương 1 Cơ sở lí luận của vấn đề quản lí hoạt động bồi dưỡng cho cán bộ quản lí giáo dục 7 1.4 Đặc thù hoạt động bồi dưỡng và quản lí hoạt động bồi dưỡng của Dự án giáo dục 22 Chương 2

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC

ĐINH THU TRANG

QUẢN LÍ HOẠT ĐỘNG BỒI DƯỠNG CỦA DỰ ÁN PHÁT TRIỂN GIÁO VIÊN TRUNG HỌC PHỔ THÔNG VÀ TRUNG CẤP CHUYÊN NGHIỆP

CHO CÁN BỘ QUẢN LÍ GIÁO DỤC

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÍ GIÁO DỤC Chuyên ngành: QUẢN LÍ GIÁO DỤC

Mã số: 60 14 05

HÀ NỘI – 2012

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC

ĐINH THU TRANG

QUẢN LÍ HOẠT ĐỘNG BỒI DƯỠNG CỦA DỰ ÁN PHÁT TRIỂN GIÁO VIÊN TRUNG HỌC PHỔ THÔNG VÀ TRUNG CẤP CHUYÊN NGHIỆP

CHO CÁN BỘ QUẢN LÍ GIÁO DỤC

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÍ GIÁO DỤC Chuyên ngành: QUẢN LÍ GIÁO DỤC

Mã số: 60 14 05

Cán bộ hướng dẫn: GS.TS Nguyễn Thị Mỹ Lộc

HÀ NỘI – 2012

ĐH SP KT TP HCM Đại học Sư phạm Kĩ thuật thành phố Hồ Chí Minh

CNTT Công nghệ thông tin DTTS Dân tộc thiểu số KT&KĐCLGD Khảo thí và kiểm định chất lượng giáo dục

DANH MỤC CÁC SƠ ĐỒ, BẢNG BIỂU

Sơ đồ:

Sơ đồ 1.1: Quy trình bồi dưỡng theo cách tiếp cận hệ thống

Sơ đồ 1.2: Nội dung bồi dưỡng cán bộ quản lí giáo dục

Sơ đồ 1.3: Các phương thức, hình thức bồi dưỡng

Sơ đồ 2.3: Kết quả hoạt động bồi dưỡng trong nước

Sơ đồ 2.4: Quy trình biên soạn tài liệu bồi dưỡng

Chương 1 Cơ sở lí luận của vấn đề quản lí hoạt động bồi dưỡng

cho cán bộ quản lí giáo dục

7

1.4 Đặc thù hoạt động bồi dưỡng và quản lí hoạt động bồi

dưỡng của Dự án giáo dục

22

Chương 2 Thực trạng quản lí hoạt động bồi dưỡng của Dự án

Phát triển Giáo viên Trung học phổ thông và Trung cấp chuyên nghiệp cho cán bộ quản lí giáo dục

33

2.2 Khái quát về Dự án Phát triển Giáo viên Trung học phổ

thông và Trung cấp chuyên nghiệp

34

2.3 Thực trạng quản lí hoạt động bồi dưỡng của Dự án Phát

triển Giáo viên Trung học phổ thông và Trung cấp chuyên nghiệp

43

2.4 Những điểm mạnh, yếu của Dự án Phát triển Giáo viên

Trung học phổ thông và Trung cấp chuyên nghiệp trong quản lí chương trình bồi dưỡng cán bộ quản lí giáo dục và những cơ hội, thách thức đặt ra

55

Chương 3 Các biện pháp quản lí nhằm nâng cao chất lượng của

hoạt động bồi dưỡng cho cán bộ quản lí giáo dục

62

3.4 Kiểm chứng sự nhận thức về tính cấp thiết và khả thi của

MỞ ĐẦU

1 Lí do chọn đề tài

Trong giai đoạn mới của sự nghiệp phát triển giáo dục, với bối cảnh quốc

tế có nhiều thời cơ và thách thức, trước những yêu cầu mới của phát triển kinh

tế - xã hội và xu thế hội nhập, cán bộ quản lí giáo dục là lực lượng nòng cốt quyết định việc thực hiện thắng lợi các mục tiêu của Chiến lược phát triển giáo dục Tuy nhiên những hạn chế, yếu kém về số lượng, chất lượng, cơ cấu của đội ngũ cán bộ quản lí giáo dục; công tác đào tạo, bồi dưỡng, cơ chế quản

lí, sử dụng, đánh giá và chế độ chính sách đối với cán bộ quản lí giáo dục đang đặt đội ngũ này trước những yêu cầu cấp thiết phải củng cố về số lượng, nâng cao về chất lượng để đảm đương được sứ mệnh trong giai đoạn mới Do

đó, phát triển đội ngũ cán bộ quản lí giáo dục là một trong những giải pháp chiến lược nhằm phát triển giáo dục Việt Nam giai đoạn 2011 – 2020 (theo

Dự thảo Chiến lược phát triển giáo dục Việt Nam giai đoạn 2011 – 2020) Vì vậy, công tác bồi dưỡng cho cán bộ quản lí giáo dục luôn được Đảng và Nhà

nước chú trọng

Dự án Phát triển Giáo viên Trung học phổ thông (THPT) và Trung cấp chuyên nghiệp (TCCN) là một dự án sử dụng nguồn vốn hỗ trợ chính thức (ODA) với đơn vị chủ quản là Bộ Giáo dục và Đào tạo và được tài trợ bởi Ngân hàng Phát triển Châu Á Mục tiêu chính của Dự án là nâng cao chất lượng giáo dục THPT và TCCN thông qua việc xây dựng, nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lí giáo dục; giải quyết cơ bản tình trạng vừa thiếu, vừa yếu và không đồng bộ của đội ngũ giáo viên THPT và TCCN hiện nay. Dự án đang triển khai các nhóm hoạt động:

Biên soạn tài liệu;

Đào tạo bồi dưỡng;

Xây dựng chính sách;

Cấp học bổng cho sinh viên người dân tộc thiểu số;

Xây dựng cơ bản;

Mua sắm đấu thầu

Dự án đã phối hợp với nhiều đơn vị (i) tổ chức biên soạn được 126 chương trình, tài liệu đào tạo, bồi dưỡng; (ii) cấp được 5.044 suất học bổng cho sinh viên người dân tộc thiểu số; (iii) đã và đang xây dựng 19 công trình (giảng đường, thư viện, phòng học đa năng, sân điền kinh, văn phòng…); (iv) cung cấp thiết bị, đồ gỗ cho 17 trường đại học và 13 Sở Giáo dục và Đào tạo thụ hưởng Dự án; (v) xây dựng được 04 Chuẩn (Chuẩn hiệu trưởng trường trung học, Chuẩn giám đốc trung tâm giáo dục thường xuyên, Chuẩn nghề nghiệp giáo viên THPT, Chuẩn nghiệp vụ sư phạm giáo viên TCCN)… Nhưng tất cả những thành quả đó sẽ không mang lại hiệu quả, tác động lâu dài nếu các chủ thể tiếp nhận không được quán triệt, chuyển giao những kiến thức, kĩ năng… Đặc biệt là đội ngũ cán bộ quản lí giáo dục - đội ngũ cốt cán trong việc triển khai các hoạt động của Dự án Do đó, để góp phần làm nên thành công của

Dự án Phát triển Giáo viên THPT và TCCN, Ban Điều hành Dự án rất chú trọng đến vấn đề bồi dưỡng nâng cao năng lực cho đội ngũ này.Tính đến 30/9/2012, Dự án đã tổ chức đào tạo, bồi dưỡng cho 25.963 người trong đó có hơn 17.024 người là cán bộ quản lí giáo dục các cấp, chiếm 65% tổng số người được bồi dưỡng Sắp tới Dự án còn rất nhiều khoá bồi dưỡng cho cán

bộ quản lí giáo dục

Công tác bồi dưỡng của một dự án giáo dục có nhiều điểm khác với công tác bồi dưỡng ở nhà trường, nó vừa có nhiều ưu việt hơn nhưng cũng mang lại nhiều thách thức hơn đối với người quản lí Hoạt động bồi dưỡng của một dự

án giáo dục có mục đích rõ ràng, đáp ứng gần hơn nhu cầu của người học, triệu tập được đội ngũ chuyên gia giỏi để có được tư vấn tốt nhất cho mỗi chương trình bồi dưỡng,… Tuy nhiên bên cạnh những điểm mạnh đó thì tồn tại một số thách thức khá lớn đối với người quản lí hoạt động bồi dưỡng của

dự án giáo dục như việc triệu tập học viên, triệu tập học viên đủ số lượng đã

là việc khó, triệu tập học viên đúng thành phần lại càng khó khăn hơn…

Trong khi đó việc triệu tập học viên trong nhà trường lại là điều thuận lợi, vì

dễ bố trí công việc của từng cá nhân và bồi dưỡng đã theo kế hoạch định trước Do đó đòi hỏi người quản lí dự án phải có năng lực tổ chức, tập hợp hơn hẳn so với người quản lí một hoạt động bồi dưỡng tại nhà trường Trên đây chỉ là một số lợi thế và khó khăn đối với việc quản lí hoạt động bồi dưỡng Cần thiết phải nghiên cứu để đưa ra các biện pháp làm phát huy lợi thế của hình thức bồi dưỡng của dự án giáo dục, cũng như thấy rõ hơn những thách thức để công tác quản lí có hiệu quả

Quản lí hoạt động bồi dưỡng là một trong những nhiệm vụ chủ yếu của tôi tại Dự án Phát triển Giáo viên THPT&TCCN Do đó đề tài này phù hợp và có ích cho lĩnh vực công tác của bản thân

Nếu nghiên cứu thành công, đề tài này sẽ góp phần làm sáng tỏ lí luận về quản lí hoạt động bồi dưỡng, quản lí hoạt động bồi dưỡng trong một Dự án về giáo dục, sự khác biệt giữa hoạt động bồi dưỡng thường xuyên với một hoạt động bồi dưỡng do một Dự án về giáo dục triển khai Và đề xuất các biện pháp quản lí hoạt động bồi dưỡng của các Dự án về giáo dục nói chung và Dự

án Phát triển Giáo viên THPT&TCCN nói riêng cho đối tượng là cán bộ quản

lí giáo dục nhằm bảo đảm hiệu quả các chương trình này

2 Mục tiêu nghiên cứu

Đề xuất được các biện pháp quản lí hoạt động bồi dưỡng của Dự án Phát triển Giáo viên THPT&TCCN cho cán bộ quản lí giáo dục đạt hiệu quả cao đáp ứng yêu cầu về chất lượng của đội ngũ này trong bối cảnh mới

3 Nhiệm vụ nghiên cứu

Nghiên cứu cơ sở lí luận về quản lí hoạt động bồi dưỡng cho cán bộ quản

lí giáo dục

Tìm hiểu thực trạng quản lí hoạt động bồi dưỡng của Dự án Phát triển Giáo viên THPT&TCCN cho cán bộ quản lí giáo dục từ tháng 01/2008 đến nay

Đề xuất các biện pháp quản lí hoạt động bồi dưỡng cho cán bộ quản lí giáo dục

4 Phạm vi nghiên cứu

Đề tài này chỉ đề cập đến thực trạng quản lí hoạt động bồi dưỡng của Dự

án Phát triển Giáo viên THPT&TCCN cho cán bộ quản lí giáo dục từ tháng 01/2008 đến tháng 9/2012 Và kiểm chứng các biện pháp quản lí hoạt động bồi dưỡng tại một hoạt động bồi dưỡng của Dự án Phát triển Giáo viên THPT&TCCN cho cán bộ quản lí giáo dục trong năm 2012

5 Giả thuyết nghiên cứu

Nếu có các biện pháp quản lí đồng bộ hoạt động bồi dưỡng cho cán bộ quản lí giáo dục có căn cứ khoa học và thực tiễn thì đội ngũ cán bộ quản lí giáo dục sẽ đáp ứng về số lượng và nâng cao về chất lượng, đảm đương được

sứ mệnh trong giai đoạn mới

6 Phương pháp nghiên cứu

6.1 Phương pháp nghiên cứu lí thuyết

Nghiên cứu lí thuyết quản lí, lí luận dạy học, giáo dục cho người lớn, lí thuyết quản lí phát triển nguồn nhân lực, tìm hiểu đặc điểm tâm lí xã hội của đối tượng cán bộ quản lí giáo dục khi tham gia bồi dưỡng, các đề án, văn bản, báo cáo về tình hình đội ngũ cán bộ quản lí giáo dục… để làm cơ sở lí luận của đề tài

6.2 Phương pháp nghiên cứu thực tiễn

Nghiên cứu sản phẩm hoạt động: Sau mỗi hoạt động bồi dưỡng, các cán bộ phụ trách phải xây dựng báo cáo kết quả hoạt động, trong đó nêu rõ quy trình triển khai, những khó khăn, vướng mắc, những điểm được và chưa được, những đánh giá về kết quả bồi dưỡng Nhiều hoạt động bồi dưỡng còn thu thập các phiếu đánh giá của người được bồi dưỡng Đây là những tài liệu có ích cho việc tìm hiểu về kết quả quản lí một số hoạt động bồi dưỡng của Dự

án từ tháng 01/2008 đến tháng 9/2012

Khảo sát thực trạng thông qua các báo cáo và phỏng vấn một số chuyên gia, cán bộ phụ trách: Căn cứ kết quả tìm hiểu bước đầu thông qua các tư liệu của các hoạt động đã triển khai, báo cáo của các cán bộ phụ trách về kết quả triển khai các hoạt động của bộ phận, kết hợp với việc phỏng vấn các cán bộ trực tiếp triển khai các hoạt động bồi dưỡng của Dự án để làm rõ hơn thực trạng quản lí… Từ đó phân tích được điểm mạnh, điểm yếu, thời cơ, thách thức (phân tích SWOT) đối với công tác quản lí hoạt động bồi dưỡng của Dự

án

Kiểm chứng các biện pháp đề xuất thông qua quan sát thực nghiệm và phiếu khảo sát: Trong quá trình kiểm chứng hiệu quả của một số biện pháp đề xuất bằng việc vận dụng một hoặc một vài biện pháp đã đề xuất vào hoạt động bồi dưỡng cụ thể; quan sát quy trình, diễn biến, kết quả của hoạt động; kết hợp với kết quả khảo sát 25 cán bộ (gồm ban tổ chức, giảng viên và một

số học viên) để đánh giá tính hiệu quả và khả thi của biện pháp

Một số đối tượng liên quan đến công tác quản lí hoạt động bồi dưỡng được khảo sát, phỏng vấn:

Phó trưởng Ban điều hành Dự án Phát triển Giáo viên THPT&TCCN Các Trưởng Bộ phận: Kế hoạch – tổng hợp, Đào tạo và Bồi dưỡng, Chuẩn và kiểm định Đây là ba Bộ phận chịu trách nhiệm triển khai các hoạt động bồi dưỡng của Dự án

Một số đại diện đơn vị phối hợp với Dự án

Một số chuyên gia về quản lí giáo dục

Một số đối tượng được bồi dưỡng và cơ quan cử cán bộ tham gia khoá bồi dưỡng do Dự án tổ chức

Một số cán bộ, chuyên viên của Dự án - những người tham gia trực tiếp vào quản lí hoạt động bồi dưỡng

6.3 Phương pháp xử lí thông tin

Sử dụng kết hợp phương pháp xử lí toán học đối với các thông tin định lượng và xử lí logic đối với các thông tin định tính để làm rõ thực trạng quản

lí hoạt động bồi dưỡng của Dự án cho cán bộ quản lí giáo dục và kiểm chứng các biện pháp đề xuất

7 Cấu trúc luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, khuyến nghị, tài liệu tham khảo, luận văn được trình bày trong 3 chương:

Chương 1: Cơ sở lí luận của vấn đề quản lí hoạt động bồi dưỡng cho cán

CHƯƠNG 1

CƠ SỞ LÍ LUẬN CỦA VẤN ĐỀ QUẢN LÍ HOẠT ĐỘNG BỒI DƯỠNG

CHO CÁN BỘ QUẢN LÍ GIÁO DỤC

1.1 Điểm qua một số nghiên cứu liên quan tới công tác quản lí hoạt động bồi dưỡng cho cán cán bộ quản lí giáo dục

Quan điểm xuyên suốt của Đảng và Nhà nước ta khẳng định tầm quan trọng của đội ngũ cán bộ quản lí giáo dục trong việc điều hành hệ thống giáo dục đang ngày càng mở rộng và phát triển Cán bộ quản lí giáo dục là đội ngũ

có vai trò quan trọng hàng đầu trong sự nghiệp nâng cao dân trí và đào tạo nguồn nhân lực cho đất nước Sau 22 năm đổi mới, việc xây dựng đội ngũ cán

bộ quản lí giáo dục đã đạt được những thành tựu quan trọng, tuy nhiên vẫn còn nhiều yếu kém, bất cập Vì vậy, trong kết luận của Hội nghị lần thứ sáu Ban chấp hành Trung ương Đảng khoá IX đã nhấn mạnh “Xây dựng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lí giáo dục một cách toàn diện” Cụ thể hoá chủ trương này, ngày 15/6/2004 Ban Bí thư Trung ương Đảng ban hành chỉ thị số 40-CT/TW về việc xây dựng, nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lí giáo dục Theo tinh thần đó ngày 11/01/2005, Thủ tướng Chính phủ ra Quyết định số 09/QĐ-TTg về việc phê duyệt Đề án “Xây dựng, nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lí giáo dục giai đoạn 2005 – 2010” Đề

án đã đưa ra được nhiều giải pháp, trong đó có “Quy hoạch, kế hoạch hoá công tác đào tạo, luân chuyển, bồi dưỡng nhà giáo và cán bộ quản lí giáo dục” Sau 5 năm nghiên cứu, triển khai đã mang lại những kết quả nhất định xong chưa đáp ứng được mục tiêu đặt ra Hiện nay, các nhà lãnh đạo, quản lí đang nghiên cứu, hoàn thiện “Chiến lược phát triển giáo dục Việt Nam giai đoạn 2011 – 2020” trên cơ sở bài học kinh nghiệm từ việc thực hiện Đề án và

“Chiến lược phát triển giáo dục Việt Nam giai đoạn 2001 – 2010”

Nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ quản lí giáo dục luôn là vấn đề trọng tâm trong các đề án, chiến lược phát triển giáo dục của Đảng và Nhà nước

Các Hội thảo khoa học quốc gia về giáo dục luôn đề cập đến vấn đề làm thế nào để tăng cường xây dựng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lí giáo dục một cách toàn diện Ngày 05 tháng 01 năm 2012, tại Hà Nội, Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam đã tổ chức hội thảo khoa học về “Đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục Việt Nam” Đến tham dự Hội thảo có nhiều nhà Lãnh đạo , các nhà khoa học, các chuyên gia cao cấp trong lĩnh vực giáo dục Hội thảo đã thông qua 17 báo cáo tham luận về nhiều vấn đề quan trọng, trong đó có bài tham luận của GS.TS Vũ Ngọc Hải nhấn mạnh đến việc bồi dưỡng tăng cường năng lực cho đội ngũ cán bộ quản lí giáo dục

Có một số đề tài nghiên cứu, luận văn thạc sĩ đề cập đến các biện pháp quản lí hoạt động bồi dưỡng cho đội ngũ cán bộ quản lí giáo dục Có thể kể đến:

Luận văn thạc sĩ “Một số biện pháp hoạt quản lí hoạt động bồi dưỡng

hiệu trưởng tiểu học của trường cao đẳng sư phạm Tiền Giang” do ông

Nguyễn Văn Mĩ Danh nghiên cứu (Học viên lớp Cao học Quản lí giáo dục khoá 14 - Trường Đại học Sư phạm TP Hồ Chí Minh) Đề tài đã tìm hiểu thực trạng quản lí việc thực hiện chương trình bồi dưỡng hiệu trưởng trường tiểu học và đề xuất những biện pháp cải tiến công tác quản lí việc thực hiện chương trình trong thời gian tới

Luận văn thạc sĩ “Quản lí công tác bồi dưỡng nâng cao năng lực đội

ngũ hiệu trưởng các trường tiểu học huyện An Lão thành phố Hải Phòng” do

bà Lê Thị Tuyến nghiên cứu (Học viên lớp Cao học Quản lí giáo dục khoá 9 - Trường Đại học Giáo dục) Đề tài đã tìm hiểu thực trạng công tác bồi dưỡng nâng cao năng lực đội ngũ hiệu trưởng các trường tiểu học huyện An Lão thành phố Hải Phòng Từ đó đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng công tác bồi dưỡng cho đối tượng trên

Tuy nhiên các đề tài trên chủ yếu đề cập đến vấn đề quản lí hoạt động bồi dưỡng thường xuyên cho cán bộ quản lí giáo dục, chủ yếu là cho đối tượng hiệu trưởng, chứ không đề cập đến vấn đề quản lí hoạt động bồi dưỡng cho

mọi đối tượng cán bộ quản lí giáo dục (từ cấp trường, cấp Sở đến cấp Bộ) do một dự án giáo dục triển khai

Trên nguyên tắc bám sát định hướng, chủ trương của Đảng và Nhà nước;

kế thừa kết quả nghiên cứu của những tác giả đi trước, tôi sẽ tìm hiểu thực trạng quản lí hoạt động bồi dưỡng cho cán bộ quản lí giáo dục của Dự án Phát triển Giáo viên THPT&TCCN và đề xuất các biện pháp cụ thể nhằm nâng cao các chương trình bồi dưỡng của dự án giáo dục

1.2 Những vấn đề lí luận của đề tài

1.2.1 Quản lí

1.2.1.1 Khái niệm

Phần này sẽ làm rõ một số khái niệm cơ bản liên quan đến đề tài nghiên cứu, như: hoạt động quản lí, quản lí giáo dục, quản lí nhà trường, quản lí dự

án, người quản lí, người quản lí dự án

Định nghĩa kinh điển nhất về quản lí, đó là: Quản lí là tác động có định

hướng, có chủ đích của chủ thể quản lí (người quản lí) đến khách thể quản lí (người bị quản lí) – trong một tổ chức – nhằm làm cho tổ chức vận hành và đạt được mục đích của tổ chức Hiện nay, hoạt động quản lí thường được định

nghĩa rõ hơn: quản lí là quá trình đạt đến mục tiêu của tổ chức bằng cách vận

dụng các hoạt động (chức năng) kế hoạch hóa, tổ chức, chỉ đạo (lãnh đạo) và kiểm tra [11, (51)]

Trên cơ sở định nghĩa về hoạt động quản lí và mục tiêu của giáo dục thể hiện trong Luật Giáo dục, có thể định nghĩa hoạt động quản lí giáo dục như

sau: Quản lí giáo dục là hệ thống những tác động có định hướng, có chủ đích

của chủ thể quản lí ở các cấp khác nhau lên tất cả các mắt xích của hệ thống giáo dục quốc dân nhằm đảm bảo cho hệ thống giáo dục quốc dân vận hành bình thường và liên tục phát triển, mở rộng cả về số lượng cũng như chất lượng.

Theo PGS.TS Phạm Viết Vượng [19, (205-206)]: Quản lí trường học là

hoạt động của các cơ quan quản lí nhằm tập hợp và tổ chức các hoạt động của giáo viên, học sinh và các lực lượng giáo dục khác, cũng như huy động tối đa các nguồn lực giáo dục để nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo trong nhà trường Có nhiều cấp quản lí trường học: cấp cao nhất là Bộ Giáo

dục và Đào tạo, tiếp theo là Sở Giáo dục và Đào tạo ở tỉnh, phòng giáo dục ở huyện và cuối cùng là cơ quan quản lí trong các nhà trường - cấp quản lí quan trọng trực tiếp của hoạt động giáo dục

Dự án là tập hợp những đề xuất về việc bỏ vốn để tạo mới, mở rộng hay cải tạo những đối tượng nhất định nhằm đạt được sự tăng trưởng về số lượng, cải tiến hoặc nâng cao chất lượng sản phẩm hay dịch vụ nào đó trong một khoảng thời gian nhất định Mục tiêu của dự án luôn được xác định rõ ràng

Có thể đưa ra khái niệm về quản lí dự án như sau: Quản lí dự án là hoạt động

của các cơ quan quản lí nhằm tập hợp và tổ chức các lực lượng giáo dục, huy động tối đa các nguồn lực của dự án để giúp dự án vận hành và đạt được mục tiêu đã đề ra trong một khoảng thời gian nhất định

Có hoạt động quản lí thì phải có người quản lí, vậy người quản lí là gì:

Người quản lí là nhân vật có trách nhiệm phân bố nhân lực và các nguồn lực khác, chỉ dẫn sự vận hành của một bộ phận hay toàn bộ tổ chức để tổ chức hoạt động có hiệu quả và đạt đến mục đích [11, (10)]

Người quản lí dự án là người có trách nhiệm điều phối những nỗ lực khi lôi kéo các cá nhân thuộc các bộ phận khác nhau trong một tổ chức cùng thực hiện một dự án đặc biệt nào đó Vì lẽ các thành viên tham gia dự án sẽ không

những phải báo cáo công việc của dự án với người quản lí đơn vị của họ, mà còn phải báo cáo với người quản lí dự án, cho nên người quản lí dự án phải có

kĩ năng liên nhân cách cực kì mạnh mẽ để đảm bảo công việc diễn tiến trôi chảy [11, (12)]

1.2.1.2 Các chức năng và vai trò trong quản lí

a Kế hoạch hóa

Kế hoạch hóa có nghĩa là xác định mục tiêu, mục đích đối với thành tựu tương lai của tổ chức và các con đường, biện pháp, cách thức để đạt được mục tiêu, mục đích đó

Nội dung chủ yếu:

Xác định, hình thành mục tiêu đối với tổ chức;

Xác định và đảm bảo về các nguồn lực của tổ chức để đạt được mục tiêu;

Quyết định xem những hoạt động nào là cần thiết để đạt được các mục tiêu đó

b Tổ chức

Xét về mặt chức năng quản lí, tổ chức là quá trình hình thành nên cấu trúc các quan hệ giữa các thành viên, giữa các bộ phận trong một tổ chức nhằm làm cho họ thực hiện thành công các kế hoạch và đạt được mục tiêu tổng thể của tổ chức Quá trình tổ chức sẽ lôi cuốn việc hình thành, xây dựng các bộ phận, các phòng ban cùng các công việc theo chức năng của từng bộ phận, phòng ban và tiếp sau đó là vấn đề nhân sự

c Lãnh đạo - chỉ đạo

Lãnh đạo là sự liên kết, liên hệ với người khác và động viên họ hoàn thành những nhiệm vụ nhất định để đạt được mục tiêu của tổ chức Việc lãnh đạo không phải chỉ bắt đầu sau khi việc lập kế hoạch, thiết kế bộ máy đã hoàn tất,

mà nó diễn ra đồng thời và ảnh hưởng quyết định tới hai chức năng kia

d Kiểm tra

Thông qua kiểm tra, một cá nhân hay một nhóm người, hoặc một tổ chức theo dõi, giám sát các thành quả hoạt động và tiến hành những hoạt động sửa chữa, uốn nắn nếu cần thiết Một kết quả hoạt động phải phù hợp với những chi phí bỏ ra, nếu không tương ứng thì phải tiến hành những hành động điều chỉnh Đó cũng là tự điều chỉnh, diễn ra có tính chu kì như sau:

Người quản lí đạt ra những chuẩn mực thành đạt của hoạt động;

Người quản lí đối chiếu, đo lường kết quả, sự thành đạt so với chuẩn mực đã đặt ra;

Người quản lí tiến hành điều chỉnh những sai lệch;

Người quản lí hiệu chỉnh, sửa lại những chuẩn mực nếu cần

1.2.2 Bồi dưỡng

1.2.2.1 Khái niệm

Bồi dưỡng là hoạt động nhằm nâng cao năng lực, khả năng cống hiến của mỗi thành viên cho kết quả hoạt động của tổ chức Do đó đây là hoạt động nhằm nâng cao, cải thiện kĩ năng của mỗi thành viên đối với những công việc

mà họ đang thực hiện [11, (164)]

Đối với đối tượng cán bộ quản lí giáo dục, bồi dưỡng là các hoạt động giúp cán bộ quản lí giáo dục nâng cao năng lực thực hiện nhiệm vụ kể cả cho hiện tại và tương lai Bồi dưỡng hướng vào việc cải thiện hiệu quả công việc thông qua việc tăng cường những năng lực cần thiết Hoạt động này nhằm tăng cường kiến thức, kĩ năng về lãnh đạo, quản lí cho cán bộ quản lí giáo dục Hoạt động bồi dưỡng được thực hiện trong suốt quá trình công tác của người cán bộ quản lí giáo dục

1.2.2.2.Quy trình bồi dưỡng

Quy trình bồi dưỡng có thể được mô tả như sau [17, ()]:

Sơ đồ 1.1: Quy trình bồi dưỡng theo cách tiếp cận hệ thống

Đánh giá nhu cầu là phân tích nhu cầu bồi dưỡng để từ đó xác định được

mục tiêu và tiêu chí bồi dưỡng Bồi dưỡng là nhằm đáp ứng nhu cầu về nhận

Đánh giá nhu cầu

- Lựa chọn phương pháp

- Xây dựng nội dung

Triển khai

- Lập kế hoạch

- Tổ chức bồi dưỡng

- Kiểm tra, giám sát

Đánh giá hiệu quả

- Đánh giá đầu ra

- So sánh kết quả với tiêu chí

thức của người học Trước khi tổ chức bồi dưỡng cần xác định xem hiện nay người học đang cần bổ sung, nâng cao kiến thức, kĩ năng gì để đáp ứng với công việc và giúp đạt chuẩn nghề nghiệp Việc phân tích nhu cầu có thể từ phía người học và có thể từ yêu cầu của ngành giáo dục Chẳng hạn khi toàn ngành đang phát động phong trào đổi mới phương pháp dạy và học tích cực thì việc khai thác kiến thức, kĩ năng về ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy và học là một trong những nhu cầu bồi dưỡng cấp thiết của ngành giáo dục và của chính giáo viên, học sinh Khi đã xác định được nhu cầu bồi dưỡng, mục tiêu và tiêu chí bồi dưỡng sẽ dễ dàng được xác lập

Thiết kế Kiểm tra học viên là nhằm phân bậc người học theo mục tiêu và

tiêu chí bồi dưỡng đã xác định Để từ đó xác định được phương pháp và nội dung bồi dưỡng phù hợp Kiểm tra học viên là nhằm tránh tình trạng lựa chọn nội dung bồi dưỡng không phù hợp với đối tượng bồi dưỡng (bồi dưỡng cái

mà người học đã am hiểu, hoặc bồi dưỡng nội dung xa vời với công việc của người học…) Nhưng thực tế việc kiểm tra học viên hiện nay mới chỉ dừng ở

số liệu thống kê và đưa ra những phán đoán về tình hình đội ngũ Hoặc phỏng vấn một số cán bộ quản lí giáo dục để xác định nội dung, phương pháp bồi dưỡng Thường các khóa bồi dưỡng hiện nay chia lớp theo số lượng chứ không phải chia theo trình độ, hay chia theo nhóm nhu cầu

Triển khai Khi đã xác định được mục tiêu, tiêu chí bồi dưỡng, phương

pháp, nội dung bồi dưỡng, cần xây dựng ngay kế hoạch bồi dưỡng chi tiết Ngoài các nội dung đã xác lập ở trên, kế hoạch cần nêu rõ đối tượng cụ thể, số lượng, thành phần, thời gian, địa điểm, phương thức thực hiện, giảng viên, nội dung công việc, tiến độ, phân công nhiệm vụ, hình thức kiểm tra, đánh giá…

Kế hoạch càng rõ ràng, đầy đủ bao nhiêu thì việc triển khai bồi dưỡng càng thuận lợi bấy nhiêu Khi kế hoạch đã được các cấp quản lí thông qua, cần tổ chức, chỉ đạo thực hiện theo đúng phương thức, lộ trình đã vạch ra Việc kiểm tra, đánh giá kết quả học tập, bồi dưỡng là việc làm cần thiết để thấy được mức độ đạt mục tiêu của người học về kiến thức, kĩ năng, thái độ

Đánh giá hiệu quả Một khóa bồi dưỡng không phải đã kết thúc khi học

viên ra về, mà nó còn cần phải được đánh giá tác động, hiệu quả đem lại Thường việc đánh giá mức độ đạt được các tiêu chí theo kế hoạch đã đề ra căn cứ vào các yếu tố sau: (i) mức độ đạt được về kiến thức, kĩ năng, thái độ của học viên thông qua các hình thức kiểm tra, đánh giá học viên; (ii) phương pháp giảng dạy của giảng viên, sự chú ý của học viên với tiết học; (iii) nội dung của tài liệu bồi dưỡng; (iv) sự phối hợp giữa các bên liên quan trong quá trình triển khai; (v) điều kiện vật chất, ăn ở, đi lại, trang thiết bị hỗ trợ trong quá trình dạy – học… Kết quả của việc đánh giá vừa là để biết được hiệu quả, tác động của chương trình bồi dưỡng đến đâu, vừa là để rút kinh nghiệm và khắc phục những điểm yếu trong việc quản lí hoạt động bồi dưỡng sau này

Do đó, kết quả đánh giá cần được gửi đến các thành viên liên quan thì mới có

ý nghĩa về sau

1.2.2.3 Nội dung bồi dưỡng

Nội dung bồi dưỡng có thể được mô tả theo sơ đồ sau:

Sơ đồ 1.2: Nội dung bồi dưỡng cán bộ quản lí giáo dục

Trong thời đại ngày nay, mọi hệ thống đều đang đối mặt với sự thay đổi, trong đó có giáo dục Để tồn tại thì phải học cách thích nghi, đón đầu, nhưng

Nội dung bồi dƣỡng

- Tầm nhìn;

- Xây dựng kế hoạch nghề nghiệp;

- Quản lí chiến lược;

phải đảm bảo không đi sai mục tiêu đã chọn Do đó kĩ năng liên nhân cách và

kĩ năng khái quát (tầm nhìn) đang là những vấn đề có ý nghĩa hết sức quan trọng, và lâu dài Bên cạnh đó việc bồi dưỡng về chuyên môn và bồi dưỡng pháp lí là những nội dung bồi dưỡng thường xuyên cần triển khai cho mọi đối tượng liên quan để nâng cao năng lực, nhận thức nhằm đáp ứng với yêu cầu công việc hiện tại của cá nhân trong một tổ chức

1.2.2.4 Phương thức, hình thức bồi dưỡng

Các phương thức, hình thức bồi dưỡng được mô tả qua sơ đồ sau [11, (172–173)]:

Sơ đồ 1.3: Các phương thức, hình thức bồi dưỡng

Có nhiều phương thức, hình thức tổ chức bồi dưỡng khác nhau:

Huấn luyện tại chỗ là phương pháp phổ biến nhất, vì được thực hiện tại nơi làm việc và có thể diễn ra thường xuyên, không tốn kém Bồi dưỡng tại chỗ bao gồm phương pháp luân phiên trong công việc (mỗi thành viên trong một khoảng thời gian nhất định thực hiện hàng loạt công việc khác nhau, qua đó học hỏi được nhiều kĩ năng khác nhau), huấn luyện nội trú (huấn luyện công việc được kết hợp với một quy phạm/chỉ dẫn có tính chất phòng học), kèm cặp (thành viên được bồi dưỡng nhờ sự hướng dẫn chỉ bảo của đồng nghiệp có kĩ năng, tay nghề cao hơn)…

Bồi dưỡng tại chỗ:

- Luân phiên công việc;

- Huấn luyện nội trú;

Bồi dưỡng ngoài công việc diễn ra ngoài nơi làm việc nhưng trong những điều kiện mô phỏng công việc đang thực hiện Bồi dưỡng ngoài công việc nhằm tránh những áp lực của công việc khiến ảnh hưởng không tích cực đến quà trình học tập Bồi dưỡng ngoài công việc có khuynh hướng theo kiểu lớp học, hội thảo hoặc cinema… Khi bồi dưỡng ngoài công việc có thể sử dụng phương pháp “sắm” vai để các thành viên có được những hành vi thích hợp và cần thiết cho công việc của mình

1.2.3 Giáo dục người lớn

Để tìm hiểu về lí luận giáo dục người lớn hay giáo dục tiếp tục, trước hết

ta đi tìm hiểu khái niệm giáo dục người lớn và học viên người lớn

Giáo dục người lớn là một thuật ngữ chỉ toàn bộ những quá trình giáo dục có tổ chức, bất kể nội dung, trình độ và phương pháp gì, chính quy hay không chính quy, kéo dài hay thay thế giáo dục ban đầu ở trường phổ thông

và đại học hoặc trong thực tập nghề mà nhờ đó, những ai được coi là người lớn, sẽ phát triển được khả năng của họ, làm giàu thêm tri thức, nâng cao chất lượng chuyên môn hay tay nghề, hoặc họ sẽ phát triển theo phương hướng mới đem lại những thay đổi về thái độ và hành vi trong sự phát triển của cá nhân và sự tham gia của cá nhân vào sự phát triển kinh tế - xã hội [10, (21)]

Học viên người lớn là những người học lớn tuổi, không bao gồm sinh viên đại học Họ tiến hành việc học tập có hệ thống sau khi đã hoàn thành được vòng đầu của giáo dục liên tục, nghĩa là đã học qua hệ giáo dục ban đầu Những người lớn tuổi theo học hệ tập trung thường đã trải qua giai đoạn làm việc tập trung trước khi trở lại học tập Phần đông người học lớn tuổi theo học các hệ tại chức theo chế độ vừa học, vừa làm Những người đã được đào tạo nghề (không kể ở bậc đại học), tiếp tục theo các chương trình đào tạo nghề khi đi vào cuộc sống cũng được coi là học viên người lớn [19]

Theo chương trình nghiên cứu khoa học cấp nhà nước 07, đề tài 07-14 “Bồi dưỡng và đào tạo lại đội ngũ nhân lực trong điều kiện mới”, do

KX-Trước đây, cuộc sống của con người được chia thành 2 giai đoạn: giai đoạn đi học và giai đoạn lao động, hưởng thụ Thế nhưng, thực tế nhiều năm trở lại đây, những tiến bộ nhanh chóng về khoa học – kĩ thuật, cùng với cuộc cách mạng công nghệ mới đang từng ngày, từng giờ làm thay đổi bộ mặt của tất cả lĩnh vực đời sống, xã hội và tác động mạnh mẽ đến tư duy truyền thống

về giáo dục Do đó, con người không thể học một nghề hoàn chỉnh để rồi sử dụng những kiến thức, kĩ năng nghề nghiệp thu nhận được trong quá trình đào tạo đó hành nghề lao động suốt đời Mà ngược lại trong suốt cuộc đời, con người phải học tập không ngừng, không ngừng bồi dưỡng và tự bồi dưỡng nâng cao trình độ, thậm chí có người phải đi đào tạo hoặc đào tạo lại để có thể đảm nhận được công việc được phân công

Chỉ khoảng 10% kiến thức của một con người cần trong toàn bộ cuộc đời lao động thu được từ giáo dục ở nhà trường Trong quá trình lao động những kiến thức đó phần nào bị lạc hậu, lỗi thời và không thể sử dụng vào thực tiễn lao động; và do đó người lao động phải cập nhật các kiến thức, kĩ năng phù hợp, hiện đại để đáp ứng công việc của mình Hơn nữa, để có chỗ đứng tốt hơn hoặc thậm chí để khỏi bị mất việc trong sự cạnh tranh gay gắt về sức lao động, con người còn phải học thêm những kiến thức mới, đạt trình độ cao hơn về kiến thức, kĩ năng hành nghề Trong sự phát triển không ngừng của lĩnh vực đời sống – xã hội, những thay đổi nhanh chóng về khoa học – công nghệ, không ít những công nghệ trở nên lạc hậu và phải thay thế bằng những công nghệ mới, khiến cho nhiều người lao động phải thay học những công nghệ mới để đáp ứng yêu cầu của công việc

Nếu căn cứ vào mục đích giáo dục người lớn, có thể phân chia giáo dục cho người lớn tuổi thành giáo dục tiếp tục và giáo dục ban đầu Tuy nhiên với phạm vi của đề tài này, chỉ đề cập chủ yếu đến giáo dục tiếp tục, thể hiện ở hoạt động bồi dưỡng và đào tạo lại Trong công cuộc đổi mới đất nước, vấn

đề bồi dưỡng và đào tạo lại đội ngũ lao động hiện có để đáp ứng cho nhu cầu

mới đang là một vấn đề đặc biệt quan trọng và cấp bách Bồi dưỡng và đào tạo lại chính là nhiệm vụ giáo dục tiếp tục cho người lớn tuổi

Quá trình bồi dưỡng và đào tạo lại là quá trình hoạt động gắn với hoạt động đào tạo nghề nghiệp và chỉ diễn ra sau khi người tham gia vào quá trình này đã một lần được đào tạo và công nhận bởi một văn bằng tương ứng

Đối tượng được bồi dưỡng và đào tạo lại là người lao động, những người

đã trưởng thành đang hoạt động trong các cơ quan Nhà nước, các doanh nghiệp của tập thể hoặc tư nhân có nhu cầu nâng cao kiến thức hoặc kĩ năng chuyên môn nghiệp vụ của bản thân nhằm thỏa mãn đòi hỏi của nghề nghiệp đang làm hoặc sẽ làm Tuy nhiên có một số đối tượng cần quan tâm đặc biệt như cán bộ quản lí và giáo viên Bởi cán bộ quản lí là người điều hành mọi công cuộc đổi mới của đất nước, còn giáo viên là người tiến hành công việc bồi dưỡng và đào tạo lại Trong phạm vi nghiên cứu của đề tài này, tôi chỉ đề cập đến vấn đề bồi dưỡng cho đối tượng cán bộ quản lí giáo dục

Đây là đối tượng học viên người lớn tuổi, đối tượng này có những đặc điểm tâm sinh lí phức tạp, không giống với đối tượng học sinh, sinh viên tại các cơ sở đào tạo chính quy Học sinh và sinh viên đi học thường không bị chi phối nhiều bởi các vấn đề kinh tế - chính trị - xã hội mà mục tiêu lớn nhất là học tập để định hướng nghề nghiệp và lập nghiệp Nhưng người lớn tuổi đi học thường là những người đã có gia đình, có công việc; khi tham gia một chương trình giáo dục nào khác họ phải bố trí công việc, gia đình để có thời gian đi học, nhưng trong quá trình học tập họ cũng luôn bị chi phối bởi công việc, gia đình và các mối quan hệ xã hội Chẳng hạn trong lúc công việc cuối năm đang bộn bề, gấp gáp, chưa giải quyết được, nhưng học viên vẫn phải tham gia lớp học theo đúng lịch để đảm bảo chuyên cần, nhưng chắc chắn tâm trạng của họ đang sốt ruột, luôn nghĩ về công việc Hay với học viên nữ đã có gia đình, họ luôn phải nghĩ giờ này con đi học thế nào, con ăn uống ra sao… Những mối quan tâm đó khiến học viên người lớn tuổi không tập trung cao độ vào việc học tập và có thể đối với hoàn cảnh của họ việc học tập chỉ là để

chuẩn hóa bằng, hay để họ giữ được vị trí trong công việc… chứ không phải

là mối quan tâm hàng đầu! Hơn nữa, họ luôn thấy thiếu thời gian để làm những công việc của bản thân họ, do đó họ sẽ tiếc thời gian nếu như buổi học không thỏa mãn nhu cầu của mình Chính vì vậy, việc lựa chọn nội dung, hình thức bồi dưỡng và đào tạo lại cần phải phù hợp với đối tượng học viên người lớn tuổi

Mục đích của việc bồi dưỡng và đào tạo lại là nhằm nâng cao năng lực và phẩm chất chuyên môn cho người lao động Nội dung được truyền đạt trong quá trình bồi dưỡng và đào tạo lại chủ yếu là những vấn đề có liên quan đến chuyên môn nghề nghiệp, cũng có thể là những vấn đề thuộc chủ trương chính sách phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội…, hoặc là kiến thức đại cương, kiến thức cơ bản và cơ sở đối với người được đào tạo lại Tuy nhiên cần phải lưu ý, trong xã hội thông tin, người học có thể khai thác kiến thức từ rất nhiều nguồn khác nhau; họ tập trung tại khóa học, nhưng trình độ của họ khác nhau,

họ có những trải nghiệm về công việc khác nhau Do đó nội dung lựa chọn phải bám sát vào đặc điểm công việc của họ, nhu cầu hiện thời của họ để họ

đi học không có cảm giác kiến thức đã quá cũ hay kiến thức quá xa vời với công việc của họ

Hình thức bồi dưỡng và đào tạo lại thường không phải là những hình thức giáo dục – đào tạo chính quy như trong hệ thống giáo dục – đào tạo truyền thống Đối với học viên người lớn tuổi, trong quá trình dạy – học, cần cho họ được chủ động tham gia vào quá trình huấn luyện, để họ được chia sẻ những kinh nghiệm mà họ đã có trong quá trình công tác và đưa ra những tình huống cần sự giúp đỡ của giảng viên và các học viên khác Họ không muốn đến lớp học chỉ để nghe thầy nói kiến thức suông

Bồi dưỡng có thể coi là quá trình cập nhật hóa kiến thức còn thiếu hoặc đã lạc hậu, bổ túc nghề nghiệp, đào tạo thêm hoặc củng cố các kĩ năng nghề nghiệp theo các chuyên đề Các hoạt động này nhằm tạo điều kiện cho người lao động có cơ hội để củng cố và mở mang một cách có hệ thống những tri

thức, kĩ năng, chuyên môn nghiệp vụ sẵn có để lao động nghề nghiệp một cách có hiệu quả hơn và thường được xác nhận bằng một chứng chỉ

1.3 Đặc thù của đối tƣợng cán bộ quản lí giáo dục

Giáo dục là một lĩnh vực đặc thù, môi trường giáo dục được gắn với cái tên “mô phạm”, do đó khi công tác trong lĩnh vực này, từ cán bộ quản lí các cấp đến những người tham gia công tác giảng dạy đều phải ứng xử mẫu mức Người làm trong ngành giáo dục phải cư xử như một hình mẫu Giáo dục cũng là một ngành liên quan và ảnh hưởng đến mọi lĩnh vực của đời sống xã hội Cán bộ quản lí giáo dục phải có năng lực giao tiếp tốt vì luôn luôn phải giao tiếp với cán bộ cấp cao, cán bộ trong đơn vị mình công tác, phụ huynh học sinh, giáo viên, cán bộ chính quyền, nhân dân… Ít có ngành nào lại phải giao tiếp với nhiều thành phần xã hội như ngành giáo dục Do đó, theo báo cáo năm 2006 về tình hình đội ngũ cán bộ quản lí các cấp của Trường Cán bộ quản lí giáo dục và đào tạo, đội ngũ cán bộ quản lí giáo dục có những điểm mạnh sau:

Phần lớn cán bộ quản lí giáo dục có bản lĩnh vững vàng, có phẩm chất, đạo đức tốt, tổ chức thực hiện nghiêm túc các chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng, Nhà nước

Đa số cán bộ quản lí công tác ở các cơ quản quản lí giáo dục các cấp

là những nhà giáo giỏi được bổ nhiệm, điều động sang làm công tác quản lí

Do đó đội ngũ này có trình độ chuyên môn sư phạm cao, có kinh nghiệm trong công tác giáo dục

Đội ngũ cán bộ quản lí giáo dục là đội ngũ tham mưu tích cực và hiệu quả cho cấp ủy Đảng và chính quyền các cấp trong việc xây dựng chính sách, chiến lược giáo dục Đội ngũ cán bộ quản lí giáo dục là lực lượng nòng cốt, đi đầu trong sự nghiệp phát triển giáo dục và đào tạo

Tuy nhiên, cũng theo Báo cáo trên, bên cạnh những điểm mạnh trên, đội ngũ cán bộ quản lí giáo dục còn bộc lộ nhiều hạn chế:

Năng lực của nhiều cán bộ quản lí giáo dục còn hạn chế về nhiều mặt, đặc biệt là hạn chế trong khả năng tham mưu, xây dựng chính sách, chiến lược phát triển giáo dục; khả năng chỉ đạo, tổ chức thực hiện các văn bản quy phạm pháp luật…

Đa số cán bộ quản lí giáo dục làm việc dựa vào kinh nghiệm cá nhân (60% chưa có chứng chỉ quản lí giáo dục); nhiều cán bộ quản lí giáo dục chưa coi trọng công tác dự báo, xây dựng chiến lược, kế hoạch hoạt động của đơn

vị dẫn đến tình trạng thực thi nhiệm vụ theo sự vụ, tình thế…

Trình độ ngoại ngữ và tin học còn hạn chế nên gặp khó khăn trong việc thu thập và xử lí thông tin trong và ngoài nước về giáo dục và các lĩnh vực khác để phục vụ cho công tác quản lí

Nguyên do chính của những hạn chế trên là:

Kế hoạch chiến lược về xây dựng, phát triển đội ngũ cán bộ quản lí giáo dục chưa thực sự hiệu quả; công tác quy hoạch đội ngũ cán bộ quản lí giáo dục còn mang tính hình thức; quy trình giới thiệu, phát hiện, lựa chọn và

đề bạt cán bộ, giáo viên vào vị trí quản lí, lãnh đạo chưa được thực hiện nghiêm túc

Chế độ chính sách cho cán bộ quản lí giáo dục chưa động viên, thu hút được sức lực, trí tuệ của đội ngũ cán bộ quản lí giáo dục

Công tác đào tạo, bồi dưỡng còn nhiều hạn chế, chưa theo kịp với yêu cầu phát triển giáo dục: chương trình đào tạo, bồi dưỡng còn nặng về lí thuyết, chưa sát thực tế, chưa trang bị cho người học các kĩ năng cụ thể cần thiết, các phương pháp quản lí hiện đại; hình thức đào tạo, bồi dưỡng không

đa dạng, thường chỉ tập trung đông người, một lần dài ngày, thiếu những khoá bồi dưỡng cập nhật kiến thức ngắn ngày; thời gian, địa điểm đào tạo, bồi dưỡng chưa hợp lí, thường tổ chức bồi dưỡng ở những thành phố lớn, quá xa,

cơ sở không có đủ kinh phí để cử cán bộ tham gia; kinh phí đào tạo cán bộ chưa đáp ứng nhu cầu; chỉ tiêu bồi dưỡng phân bổ cho mỗi đơn vị còn quá ít; chưa có sự phối hợp giữa đơn vị cử người đi học và nơi đào tạo; việc tuyển

chọn cán bộ đi tham gia đào tạo, bồi dưỡng chưa đúng đối tượng, chưa khách quan

Chưa có cơ chế ràng buộc cán bộ, giáo viên phải có chứng chỉ về quản lí giáo dục trước khi được điều động sang làm công tác quản lí Như đã nói ở trên, đa phần cán bộ quản lí giáo dục làm việc dựa vào kinh nghiệm Do

đó phần lớn chưa thực sự coi trọng và chưa nhận thấy cần thiết phải tham gia các khoá bồi dưỡng cập nhật kiến thức, tăng cường kĩ năng về quản lí giáo dục Nhất là đối với những cán bộ quản lí giáo dục giàu kinh nghiệm, việc đào tạo, bồi dưỡng cho đối tượng này luôn gặp nhiều khó khăn Trước hết không phải luôn luôn dễ dàng xác định được nhu cầu bồi dưỡng; thứ hai, khi

đã xác định được nhu cầu, còn phải khắc phục hàng rào tâm lí cho người phải bồi dưỡng, vì họ dễ nảy sinh nhiều mặc cảm

1.4 Đặc thù hoạt động bồi dƣỡng và quản lí hoạt động bồi dƣỡng của

Dự án giáo dục

Hoạt động bồi dưỡng của một dự án giáo dục là một hoạt động có mục tiêu định trước, thể hiện trong thiết kế ban đầu của dự án Dù dự án giáo dục có hoạt động trong bao nhiêu thời gian đi chăng nữa cũng phải bám sát thiết kế ban đầu kết hợp với yêu cầu hiện tại của ngành Chẳng hạn mục tiêu của Dự

án Phát triển Giáo viên Trung học phổ thông và Trung cấp chuyên nghiệp là

“nâng cao chất lượng giáo dục Trung học phổ thông và Trung cấp chuyên

nghiệp thông qua việc xây dựng, nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lí giáo dục trung học phổ thông và trung cấp chuyên nghiệp; giải quyết cơ bản tình trạng vừa thiếu, vừa yếu và không đồng bộ của đội ngũ giáo viên trung học phổ thông, trung cấp chuyên nghiệp hiện nay” Đây là mục

tiêu được thể hiện rất rõ trong Báo cáo nghiên cứu khả thi Dự án Phát triển Giáo viên Trung học phổ thông và Trung cấp chuyên nghiệp của Bộ Giáo dục

và Đào tạo (tháng 3/2007) Trong suốt 5 năm hoạt động, tất cả hoạt động của

dự án đều phải bám sát và đáp ứng mục tiêu trên

Thời gian hoạt động của Dự án luôn cụ thể, có giới hạn Tất cả các hoạt động của Dự án nói chung và hoạt động bồi dưỡng nói riêng phải được triển khai, hoàn thành trong khuôn khổ thời gian đã định trước Ví dụ, thời gian hiệu lực của Dự án Phát triển Giáo viên Trung học phổ thông và Trung cấp chuyên nghiệp đã được quy định cụ thể trong Hiệp định vay, Báo cáo nghiên cứu khả thi, ý kiến chấp thuận của Ngân hàng Phát triển châu Á với đơn xin gia hạn của Dự án, cụ thể như sau:

Ngày kí Hiệp định: 16/4/2007;

Ngày hiệu lực: 10/7/2007;

Ngày hoàn thành Dự án: 30/6/2013;

Ngày hết hiệu lực vay vốn: 31/12/2013

Sau ngày 30/6/2013, Dự án không được phép triển khai thêm một hoạt động nào, mà chỉ còn thời gian để lo các thủ tục hoàn thành các chứng từ quyết toán và hồ sơ lưu trữ cho đến ngày cuối cùng là 31/12/2013

Hoạt động bồi dưỡng của một dự án giáo dục không bị ấn định về thời gian, thời lượng, nội dung hay hình thức bồi dưỡng… Tùy vào từng hoạt động bồi dưỡng cụ thể (theo đúng thiết kế ban đầu của dự án) mà lựa chọn thời gian, thời lượng, nội dung hay hình thức bồi dưỡng phù hợp Hiện nay bồi dưỡng thường xuyên chưa có quy định về thời lượng và nội dung bồi dưỡng nhưng đang được nghiên cứu để tiến tới ban hành Thông tư quy định Tuy nhiên riêng hoạt động bồi dưỡng của dự án giáo dục chỉ có thể được quy định trong Báo cáo nghiên cứu khả thi của dự án đó và có hiệu lực từ khi dự án khởi động đến khi kết thúc Tuy nhiên một ưu điểm nổi trội của hoạt động bồi dưỡng của một dự án giáo dục so với chương trình bồi dưỡng thường xuyên là thời lượng, mục tiêu, nội dung bồi dưỡng luôn được xác định rõ ràng và thường được cung cấp thông tin ngay trong công văn triệu tập học viên Nội dung bồi dưỡng theo hình thức dự án tổ chức ít khi theo kiểu nối tiếp nhau,

mà mỗi một khóa bồi dưỡng có một mục tiêu rõ ràng, cung cấp những kiến thức, kĩ năng cụ thể cho người học

Phương thức, hình thức bồi dưỡng thường được sử dụng trong các hoạt động bồi dưỡng của dự án là bồi dưỡng ngoài công việc Bồi dưỡng ngoài công việc diễn ra bên ngoài nơi làm việc nhưng trong những điều kiện mô phỏng công việc đang thực hiện Bồi dưỡng ngoài công việc có khuynh hướng theo kiểu lớp học, hoặc hội thảo, cemina… Chẳng hạn, khóa tập huấn cho cán bộ quản lí của trường trung cấp chuyên nghiệp về kiến thức, kĩ năng quản lí của Dự án Phát triển Giáo viên THPT&TCCN được tổ chức dưới hình thức lớp học Khóa tập huấn được tổ chức thành 3 đợt tại Hà Nội, Đà Nẵng,

Đà Lạt cho tất cả cán bộ quản lí trường trung cấp chuyên nghiệp của cả nước Mỗi đợt kéo dài 6 ngày Nội dung là các kiến thức, kĩ năng về quản lí phục vụ cho công việc của các cán bộ quản lí tại nơi công tác

Nếu căn cứ theo vai trò quản lí của Dự án trong quá trình triển khai thì công tác quản lí hoạt động bồi dưỡng của Dự án có hai loại hình:

Một là: phối hợp Dự án có trách nhiệm phối hợp với các đơn vị chức năng để triển khai một hoạt động bồi dưỡng Trong vai trò là đơn vị phối hợp,

Dự án thông thường sẽ có trách nhiệm về mặt tài chính; các đơn vị chức năng

sẽ lo chuẩn bị về nội dung, chương trình bồi dưỡng, triệu tập học viên, mời giảng viên Chẳng hạn: hoạt động tập huấn nâng cao nhận thức, năng lực cho cán bộ quản lí giáo dục của Bộ Giáo dục và Đào tạo về hệ thống tiêu chuẩn chất lượng TCVN ISO 9001:2008; Dự án có vai trò phối hợp, hỗ trợ kinh phí

để tổ chức; Văn phòng Bộ có trách nhiệm chỉ đạo, chủ trì triển khai (chuẩn bị nội dung, tài liệu, xây dựng chương trình, mời giảng viên, triệu tập học viên )

Hai là: chủ trì Với vai trò là đơn vị chủ trì, Dự án chủ động xây dựng

kế hoạch chi tiết, biên soạn tài liệu, tổ chức bồi dưỡng… Khi đó các đơn vị chức năng liên quan tham gia triển khai hoạt động với nhiệm vụ phối hợp giám sát, tư vấn, đánh giá để hoạt động bồi dưỡng có hiệu quả

Để tăng cường năng lực quản lí hoạt động bồi dưỡng nhằm nâng cao chất lượng bồi dưỡng, Dự án luôn luôn có một đội ngũ đồng hành trong tất cả các

hoạt động bồi dưỡng của dự án là các chuyên gia tư vấn Do dự án hoạt động trong một thời gian nhất định nên có thể mời được đội ngũ chuyên gia tư vấn giỏi tham gia với mức lương nhiều ưu đãi từ phía nhà tài trợ Chuyên gia tư vấn không nhất thiết phải có mặt ở văn phòng cả ngày, mà chỉ quản lí họ dựa trên kết quả công việc, do đó họ không bị ảnh hưởng đến thời gian làm việc ở đơn vị công tác chính và đặc biệt không phải gắn bó lâu dài như trong các cơ quan nhà nước Đội ngũ này giúp dự án trong tất cả các khâu đảm bảo hoạt động bồi dưỡng diễn ra đúng quy trình, thủ tục, phương pháp, kết quả thu được đúng với mong đợi ban đầu Việc triển khai một dự án giáo dục là sự thỏa thuận giữa Chính phủ Việt Nam và nhà tài trợ Do đó các hoạt động của

dự án phải đảm bảo tuân thủ đúng quy định của nhà tài trợ và của Nhà nước Việt Nam Các chuyên gia tư vấn cả trong nước và quốc tế phải là những người có năng lực, có kinh nghiệm trên các lĩnh vực tuyển chọn và kinh nghiệm làm tư vấn cho các dự án giáo dục, am hiểu các quy định của Nhà nước và của nhà tài trợ Đội ngũ chuyên gia tư vấn cho dự án được tuyển chọn qua hình thức đấu thầu hoặc tuyển chọn trực tiếp Ví dụ: Dự án Phát triển Giáo viên Trung học phổ thông và Trung cấp chuyên nghiệp có tổng số tháng - người chuyên gia tư vấn quốc tế là 132 tháng - người, chuyên gia tư vấn trong nước là 492 tháng - người Các chuyên gia tư vấn được tuyển dụng nhằm hỗ trợ Dự án cũng như xây dựng năng lực dài hạn cho trường, viện và

cơ quan hoạch định chính sách, quản lí và đào tạo bồi dưỡng giáo viên trung học phổ thông và trung cấp chuyên nghiệp Tập trung vào các lĩnh vực chuyên môn sau: (i) xây dựng chính sách, (ii) biên soạn chương trình và tài liệu đào tạo, bồi dưỡng giáo viên, (iii) kiểm định chất lượng giáo dục, (iv) đăng kí hành nghề giáo viên, (v) thu thập và phân tích dữ liệu, (vi) công nghệ thông tin, (vii) xây dựng Hệ thống EMIS, và (viii) tăng cường cơ sở vật chất

và trang thiết bị

Dự án giáo dục không chỉ có nhiều ưu thế trong công tác quản lí mà ngay chính người quản lí dự án thể hiện nhiều ưu điểm về năng lực quản lí, đặc biệt

trong năng lực tổ chức, tập hợp Có thể thấy rõ điều này trong quá trình triển khai các hoạt động bồi dưỡng của dự án Có được năng lực về tổ chức, tập hợp phần lớn là nhờ vào những thách thức đối với người quản lí dự án trong việc tổ chức, tập hợp các lực lượng tham gia vào quá trình bồi dưỡng (các đơn

vị chức năng liên quan, các chuyên gia tư vấn trong nước và quốc tế, học viên

Đối với các chuyên gia tư vấn trong nước và quốc tế, mặc dù kinh phí chi trả cho các chuyên gia tư vấn không hề nhỏ, nhưng không phải ai cũng sẵn sang tham gia giúp đỡ dự án, nhất là đối với những chuyên gia đầu ngành Bởi với chuyên môn cao, không chỉ có dự án này mời họ mà còn có rất nhiều đơn vị khác, hoặc họ đang rất bận với những đam mê nghiên cứu của mình và kinh tế không phải mục đích của họ Lúc này năng lực tập hợp của người quản lí dự án rất cần phát huy, như vậy dự án mới huy tụ được những chuyên gia giỏi, góp phần làm nên thành công của dự án

Đối với học viên của khóa bồi dưỡng, do họ không phải thuộc sự quản lí của dự án nên việc triệu tập học viên đủ số lượng, đúng thành phần tham gia bồi dưỡng là điều rất khó khăn Trong suy nghĩ của nhiều người, việc tham gia khóa bồi dưỡng của dự án giống như việc “thưởng” cho một kì nghỉ xa nơi làm việc chứ không lấy mục tiêu nâng cao kiến thức, năng lực làm đầu Do đó, các đơn vị thường cử thay phiên nhau để tham gia, do đó

kiến thức có thể không được truyền đạt theo một hệ thống Hoặc đơn vị cử không đúng thành phần, chẳng hạn mời đại diện lãnh đạo đơn vị nhưng họ lại

cử một chuyên viên đi cho đủ số lượng, không đáp ứng mục tiêu bồi dưỡng

Có đơn vị báo bận và không cử người tham gia, đối với những trường hợp này dự án cũng không thể can thiệp do không có chức năng quản lí họ… Làm thế nào để triệu tập được đủ số lượng và đúng thành phần học viên tham dự là một bài toán khó cho người quản lí dự án Làm tốt được việc này là họ đã có được năng lực cao trong vấn đề tổ chức, tập hợp

Những đặc trưng kể trên là những ưu thế nổi bật và khác biệt giữa quản lí hoạt động bồi dưỡng của dự án giáo dục so với một chương trình bồi dưỡng thường xuyên Những đặc trưng này sẽ là chìa khóa giúp một dự án giáo dục nắm bắt thời cơ và đối mặt với những thách thức đặt ra

1.5 Những yêu cầu quản lí đối với dự án giáo dục

Theo Thông tư số 03/2007/TT-BKH ngày 12 tháng 03 năm 2007; công tác quản lí đối với dự án giáo dục được quy định như sau:

1.5.1 Nguyên tắc tổ chức, hoạt động của ban quản lí dự án giáo dục

Mỗi chương trình, dự án giáo dục có một ban quản lí dự án giáo dục (sau đây gọi tắt là ban quản lí) Bộ Giáo dục và Đào tạo là đơn vị ra quyết định thành lập ban, trên cơ sở sự chấp thuận từ phía nhà tài trợ Ban quản lí được thành lập để giúp Bộ Giáo dục và Đào tạo, Chủ dự án) quản lí thực hiện chương trình, dự án giáo dục;

Nhiệm vụ của ban quản lí được quy định trong Quyết định thành lập ban quản lí hoặc tại các văn bản uỷ quyền cụ thể của Cơ quan quyết định thành lập ban quản lí;

Tất cả hoạt động của ban quản lí phải tuân thủ các quy định của pháp luật Việt Nam và Điều ước quốc tế kí kết với nhà tài trợ;

Ban quản lí và người đứng đầu ban quản lí chịu trách nhiệm trước Cơ quan quyết định thành lập ban quản lí và pháp luật về hành vi của mình trong việc thực hiện các nhiệm vụ được giao;

Có trách nhiệm giải trình với Cơ quan quyết định thành lập ban quản lí, các cơ quan quản lí nhà nước về ODA, các cơ quan bảo vệ pháp luật, các cơ quan dân cử, các tổ chức chính trị, xã hội và nhà tài trợ về các vấn đề thuộc thẩm quyền;

Mọi hoạt động của ban quản lí phải được công khai và chịu sự giám sát theo các quy định hiện hành;

Quản lí và sử dụng có hiệu quả, chống thất thoát, lãng phí các nguồn lực của chương trình, dự án;

Thực hiện các quy định của pháp luật về phòng chống tham nhũng; có các biện pháp phòng chống tham nhũng

1.5.2 Chức năng, nhiệm vụ chung của ban quản lí

Ban quản lí có chức năng, nhiệm vụ: lập kế hoạch; quản lí chuẩn bị thực hiện chương trình, dự án; thực hiện các hoạt động đấu thầu và quản lí hợp đồng; quản lí tài chính, tài sản và giải ngân; nhiệm vụ hành chính, điều phối

và trách nhiệm giải trình; nhiệm vụ theo dõi, đánh giá và báo cáo tình hình thực hiện chương trình, dự án Đối với từng chức năng, nhiệm vụ đều có những quy định cụ thể

a Lập kế hoạch

Xây dựng kế hoạch tổng thể và kế hoạch chi tiết hàng năm thực hiện chương trình, dự án (kế hoạch giải ngân, kế hoạch chi tiêu, kế hoạch đấu thầu,…):

Xác định rõ các nguồn lực sử dụng, tiến độ thực hiện, thời hạn hoàn thành, mục tiêu chất lượng và tiêu chí chấp nhận kết quả đối với từng hoạt động của chương trình, dự án để làm cơ sở theo dõi, đánh giá; phù hợp với lịch biểu xây dựng kế hoạch hàng năm của các cơ quan, đơn vị này, bảo đảm

tiến độ thực hiện chương trình, dự án theo Điều ước quốc tế cụ thể về ODA

đã kí; và phải được nhà tài trợ và cơ quan quyết định thành lập ban quản lí phê duyệt;…

b Quản lí chuẩn bị thực hiện chương trình, dự án

Việc quản lí chuẩn bị thực hiện chương trình, dự án bao gồm công tác nghiên cứu văn kiện chương trình, dự án hoặc Điều ước quốc tế về ODA kí kết với nhà tài trợ, quy trình, thủ tục và những điều kiện thực hiện chương trình, dự án (chế độ chi tiêu ngân sách; chế độ kế toán, kiểm toán dự án; chế

độ báo cáo, )

c Thực hiện các hoạt động đấu thầu và quản lí hợp đồng

Thực hiện nhiệm vụ về đấu thầu do Cơ quan quyết định thành lập ban quản lí giao phù hợp với quy định của pháp luật và nhà tài trợ;

Quản lí việc thực hiện các nghĩa vụ quy định tại hợp đồng trên các phương diện: tiến độ, khối lượng, chất lượng, an toàn lao động và vệ sinh môi trường Theo dõi, giám sát, đánh giá hoạt động và kết quả hoạt động của nhà thầu Kịp thời giải quyết các vấn đề nảy sinh trong quá trình thực hiện các hợp đồng theo thẩm quyền;

Tổ chức thực hiện nghiệm thu sản phẩm; thanh quyết toán theo quy định của pháp luật

d Quản lí tài chính, tài sản và giải ngân

Quản lí tài chính, tài sản và thực hiện các thủ tục giải ngân theo quy định của pháp luật và phù hợp với các quy định của nhà tài trợ

e Nhiệm vụ hành chính, điều phối và trách nhiệm giải trình

Ban quản lí có các nhiệm vụ liên quan đến vấn đề tổ chức hành chính, điều phối và giải trình như sau:

Tổ chức văn phòng và quản lí nhân sự; thiết lập hệ thống thông tin nội bộ; tập hợp, phân loại, lưu trữ toàn bộ thông tin, tư liệu gốc liên quan đến chương trình, dự án và ban quản lí theo các quy định của pháp luật;

Chuẩn bị để cơ quan quyết định thành lập ban quản lí công khai hoá nội dung, tổ chức, tiến độ thực hiện và ngân sách của chương trình, dự án cho những đối tượng thụ hưởng trực tiếp của chương trình, dự án;

Cung cấp các thông tin chính xác và trung thực cho các cơ quan bảo

vệ pháp luật, kiểm tra, thanh tra, kiểm toán, nhà tài trợ, các cơ quan thông tin đại chúng và cá nhân liên quan trong khuôn khổ nhiệm vụ và trách nhiệm được giao, ngoại trừ những thông tin được giới hạn phổ biến theo luật định;

Là đại diện theo ủy quyền của cơ quan quyết định thành lập ban quản

lí trong các giao dịch dân sự trong phạm vi đại diện được xác định tại quy chế

tổ chức và hoạt động của ban quản lí và tại các văn bản ủy quyền;

Làm đầu mối của cơ quan quyết định thành lập ban quản lí và các cơ quan tham gia thực hiện chương trình, dự án trong việc liên hệ với nhà tài trợ

về các vấn đề liên quan trong quá trình thực hiện chương trình, dự án;

Làm đầu mối phối hợp với các đơn vị chức năng của cơ quan quyết định thành lập ban quản lí tham gia các hoạt động của chương trình, dự án

e) Nhiệm vụ theo dõi, đánh giá và báo cáo tình hình thực hiện chương trình,

dự án

Tổ chức đánh giá về hoạt động của ban quản lí; tổ chức theo dõi và đánh giá tình hình thực hiện các chương trình, dự án ODA theo quy định hiện hành, trong đó:

Lập báo cáo tình hình thực hiện chương trình, dự án theo quy định; cung cấp, chia sẻ thông tin thông qua hệ thống quốc gia theo dõi, đánh giá chương trình, dự án ODA;

Thuê tư vấn tiến hành đánh giá ban đầu, giữa kì và kết thúc theo nội dung báo cáo khả thi hoặc văn kiện chương trình, dự án đã được phê duyệt; làm đầu mối phối hợp với nhà tài trợ hoặc cơ quan quản lí có thẩm quyền để đánh giá chương trình, dự án

Gửi báo cáo tình hình thực hiện chương trình, dự án định kì và đột xuất theo quy định hiện hành tới cơ quan quyết định thành lập ban quản lí để cơ quan này gửi các báo cáo trên tới Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Bộ Tài chính và Ủy ban nhân dân cấp tỉnh nơi thực hiện chương trình, dự án để theo dõi, giám sát

và hỗ trợ quá trình thực hiện;

g) Nhiệm vụ đối với việc nghiệm thu, bàn giao, quyết toán chương trình, dự

án

Chuẩn bị để cơ quan chủ quản, chủ dự án nghiệm thu chương trình, dự án

và bàn giao chương trình, dự án đã hoàn thành cho đơn vị tiếp nhận theo quy định để vận hành, khai thác; lập báo cáo kết thúc chương trình, dự án và báo cáo quyết toán chương trình, dự án

1.5.3 Các nhiệm vụ đặc thù

a) Căn cứ nội dung, quy mô và tính chất của từng chương trình, dự án và năng lực của ban quản lí, cơ quan quyết định thành lập ban quản lí ủy quyền cho ban quản lí quyết định hoặc kí kết các văn bản thuộc thẩm quyền của mình trong quá trình quản lí thực hiện Việc ủy quyền có thể thực hiện ngay

từ khi bắt đầu triển khai chương trình, dự án, hoặc theo từng giai đoạn và phải được quy định tại quy chế tổ chức và hoạt động của ban quản lí hoặc tại từng văn bản ủy quyền cụ thể

b) Trong trường hợp điều ước quốc tế về ODA kí kết với nhà tài trợ có quy định cơ cấu tổ chức quản lí dự án, nhiệm vụ và trách nhiệm của Ban quản lí, thì những quy định này phải được cụ thể hóa và thể hiện đầy đủ trong quy chế tổ chức và hoạt động của ban quản lí

1.5.4 Các nhiệm vụ khác

Ban quản lí dự án giáo dục thực hiện các nhiệm vụ khác trong khuôn khổ chương trình, dự án do Cơ quan quyết định thành lập Ban quản lí dự án giáo dục giao

Chẳng hạn tại Dự án Phát triển Giáo viên Trung học phổ thông và Trung cấp chuyên nghiệp, các yêu cầu về quản lí được thực hiện nghiêm túc theo các quy định hiện hành của nhà tài trợ và Nhà nước Việt Nam Điều đó có thể được minh chứng thông qua việc:

Căn cứ vào Quyết định đầu tư hoặc Quyết định phê duyệt chương trình, dự án; căn cứ vào Điều ước quốc tế về ODA kí kết với nhà tài trợ;… Bộ Giáo dục và Đào tạo xây dựng Báo cáo nghiên cứu khả thi dự án để làm tham chiếu cho các hoạt động của Dự án trong suốt quá trình triển khai Báo cáo nghiên cứu khả thi quy định rõ: mục tiêu chung, mục tiêu cụ thể, phạm vi, nội dung, ước tính kinh phí, nguồn tài chính, thời gian và kế hoạch thực hiện, cơ cấu quản lí Dự án…

Trong quá trình triển khai dự án nếu có khó khăn, vướng mắc, thay đổi nội dung so với thiết kế ban đầu; dự án phải xin ý kiến đồng thuận của

cơ quan chủ quản và chủ đầu tư

Trên đây là những yêu cầu về quản lí đối với dự án giáo dục nói chung và riêng đối với hoạt động bồi dưỡng của các dự án giáo dục cũng phải tuân thủ các yêu cầu trên

Tiểu kết chương 1

Chương I đã làm rõ cơ sở lí luận về vấn đề quản lí hoạt động bồi dưỡng cho cán bộ quản lí, trong đó đề cập đến (i) điểm qua một số nghiên cứu liên quan tới công tác quản lí hoạt động bồi dưỡng cho cán cán bộ quản lí giáo dục; (ii) các khái niệm công cụ của đề tài; (iii) đặc thù của đối tượng cán bộ quản lí giáo dục; (iv) đặc thù hoạt động bồi dưỡng và quản lí hoạt động bồi dưỡng của dự án giáo dục và (v) những yêu cầu quản lí đối với dự án giáo dục Những cơ sở lí luận trên sẽ mở ra hướng tiếp cận nghiên cứu cho các

phần sau của luận văn này

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÍ HOẠT ĐỘNG BỒI DƯỠNG

CỦA DỰ ÁN PHÁT TRIỂN GIÁO VIÊN TRUNG HỌC PHỔ THÔNG VÀ TRUNG CẤP CHUYÊN NGHIỆP CHO CÁN BỘ QUẢN LÍ GIÁO DỤC

2.1 Giới thiệu về sự khảo sát

Để làm rõ thực trạng quản lí hoạt động bồi dưỡng của Dự án Phát triển Giáo viên Trung học phổ thông và Trung cấp chuyên nghiệp, tôi sử dụng các phương pháp thu thập thông tin sau:

Nghiên cứu các tài liệu về quản lí hoạt động của Dự án nói chung và quản lí hoạt động bồi dưỡng của Dự án nói riêng Bao gồm các văn kiện của

Dự án (Báo cáo nghiên cứu khả thi, Hiệp định vay, Quyết định thành lập Dự

án, Quy chế hoạt động của Dự án…), Báo cáo tổng kết Dự án từ năm 2007 đến 2011, Kế hoạch hoạt động năm của Dự án từ năm 2007 đến 2012, Kế hoạch tập huấn/bồi dưỡng chung của Dự án, Kế hoạch tập huấn/bồi dưỡng chi tiết của từng hoạt động, Báo cáo kết quả tổ chức tập huấn/bồi dưỡng, Bài thu hoạch của học viên tham dự các khóa tập huấn/bồi dưỡng…

Phỏng vấn các cán bộ quản lí của Dự án, những người trực tiếp tham gia quản lí các hoạt động bồi dưỡng của Dự án (từ khâu lập kế hoạch đến khâu đánh giá) Dự án có ba Bộ phận được giao nhiệm vụ đào tạo và bồi

dưỡng: Bộ phận Đào tạo và Bồi dưỡng, Bộ phận Chuẩn và Kiểm định, Bộ

phận Kế hoạch – Tổng hợp Trong đó, bộ phận trực tiếp triển khai các hoạt

động bồi dưỡng cho đối tượng cán bộ quản lí giáo dục là Bộ phận Kế hoạch – Tổng hợp Tất cả các vấn đề về nâng cao năng lực lãnh đạo, quản lí cho đối tượng cán bộ quản lí giáo dục do Bộ phận Kế hoạch – Tổng hợp phụ trách

Trực tiếp quan sát quá trình triển khai các hoạt động bồi dưỡng Bản thân tôi được giao nhiệm vụ quản lí một số hoạt động bồi dưỡng của Bộ phận

Kế hoạch – Tổng hợp Chẳng hạn: Bồi dưỡng về ứng dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy môn tiếng Anh cho giáo viên trung học phổ thông; Bồi

dưỡng cho sinh viên sư phạm về ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy – học; Tập huấn triển khai đại trà Chuẩn hiệu trưởng trường trung học; Tập huấn nâng cao năng lực lãnh đạo, quản lí cho cán bộ quản lí trường trung cấp chuyên nghiệp; Tập huấn cho cán bộ cốt cán về triển khai áp dụng Chuẩn giám đốc trung tâm giáo dục thường xuyên; Tập huấn nâng cao năng lực lãnh đạo, quản lí cho cán bộ quản lí của Bộ Giáo dục và Đào tạo…

Phỏng vấn một số chuyên gia về quản lí giáo dục Khi triển khai các hoạt động của Dự án có sự phối hợp chặt chẽ giữa bộ phận chuyên môn với các chuyên gia đầu ngành về quản lí giáo dục Dự án có 101 chuyên gia tư vấn (trong đó có 15 chuyên gia tư vấn quốc tế và 86 chuyên gia tư vấn trong nước), ngoài ra một số cán bộ của Dự án cũng là những người có kinh nghiệm trong lĩnh vực giáo dục và quản lí giáo dục Những chuyên gia này tham gia

tư vấn trong việc triển khai các hoạt động từ khâu lập kế hoạch cho đến khâu kiểm tra, đánh giá Do đó đây là đội ngũ rất quan trọng, nắm bắt được nhiều thông tin và có thể đưa ra được những đánh giá xác đáng về thực trạng quản lí hoạt động bồi dưỡng của Dự án

2.2 Khái quát về Dự án Phát triển Giáo viên Trung học phổ thông

và Trung cấp chuyên nghiệp

Báo cáo nghiên cứu khả thi Dự án Phát triển Giáo viên trung học phổ thông và trung cấp chuyên nghiệp năm 2007 của Bộ Giáo dục và Đào tạo đã nêu rất rõ các thông tin về Dự án, từ mục tiêu chung cho đến việc triển khai chi tiết đều được thể hiện trong Báo cáo này Dưới đây là một số thông tin cơ bản về Dự án và tình hình bồi dưỡng cho đối tượng cán bộ quản lí giáo dục:

2.2.1 Mục tiêu chung

Dự án Phát triển Giáo viên Trung học phổ thông và Trung cấp chuyên nghiệp hoạt động nhằm nâng cao chất lượng giáo dục Trung học phổ thông và Trung cấp chuyên nghiệp thông qua việc xây dựng, nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lí giáo dục trung học phổ thông và trung cấp