Trong bối cảnh giáo dục phổ thông đang được đổi mới toàn diện từ mục tiêu, chương trình đến nội dung, phương pháp dạy học, nhằm nâng cao hơn nữa chất lượng giáo dục, vấn đề đổi mới QL để
Trang 1ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
Khoa Sư phạm
Ngô Trường Đức
Những biện pháp quản lý hoạt động dạy học ở trường trung học phổ thông
ngoài công lập Hà Nội trong giai đoạn phát triển hiện nay
LUẬN VĂN THẠC SĨ
Mã số: 60 14 05
HÀ NỘI – 2008
Trang 2MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Nghị quyết lần 2 Ban chấp hành Trung ương Đảng (khóa VIII) đánh giá: “Giáo dục đào tạo nước ta còn yếu kém bất cập cả về quy mô, cơ cấu và nhất là về chất lượng và hiệu quả” Thực tế nhiều năm qua cho thấy, giáo dục nước ta tuy đã đạt được nhiều tiến bộ nhất định, song vẫn còn nhiều bất cập
và yếu kém Một trong những vấn đề bức xúc nhất của giáo dục nước ta hiện nay là vấn đề chất lượng và quản lý chất lượng giáo dục
Nguyên nhân chủ yếu của tình hình trên là do công tác QLGD chưa đáp ứng được những yêu cầu của sự phát triển giáo dục trong giai đoạn mới Việc
QL nhằm đảm bảo chất lượng các hoạt động dạy học trong các nhà trường phổ thông còn nhiều yếu kém Tìm kiếm giải pháp để khắc phục những yếu kém cho QL giáo dục đang trở nên cấp thiết cho công tác nghiên cứu và áp dụng khoa học vào thực tiễn giáo dục nước ta
Hiện nay, theo định hướng của Đảng, giáo dục nước ta đang được đổi mới sâu sắc và toàn diện Để đảm bảo sự thành công của sự nghiệp đổi mới giáo dục, vấn đề đổi mới công tác quản lý giáo dục được coi là khâu đột phá trong chiến lược phát triển giáo dục nước ta trong giai đoạn mới Trong bối cảnh giáo dục phổ thông đang được đổi mới toàn diện từ mục tiêu, chương trình đến nội dung, phương pháp dạy học, nhằm nâng cao hơn nữa chất lượng giáo dục, vấn đề đổi mới QL để nâng cao chất lượng các hoạt động dạy học, giáo dục trong nhà trường phổ thông càng trở thành những yêu cầu, đòi hỏi bức thiết của sự nghiệp đổi mới giáo dục
Ngày nay, xu thế hội nhập và hợp tác quốc tế đã và đang đặt ra cho giáo dục Việt Nam những cơ hội phát triển mới, cũng như phải đối mặt với những thách thức mới phải vượt qua Chúng ta cần phải mạnh mẽ đổi mới cơ chế quản lý giáo dục nói chung và cơ chế quản lý nhà trường nói riêng, bằng cách tăng cường cơ chế tự chủ, năng động sáng tạo trong quản lý mỗi nhà trường Thực tiễn công tác quản lý hoạt động dạy học trong các nhà trường đang bộc
Trang 3lộ những bất cập với lề lối quản lý mang nặng tính hành chính quan liêu bao cấp, hành chính sự vụ đang là khá phổ biến Những bất cập đó đã trở thành lực cản cho tiến trình thực hiện việc đổi mới cơ chế quản lý nhà trường
Hệ thống giáo dục của chúng ta hiện nay đang tồn tại 2 loại hình nhà trường: trường công lập và trường ngoài công lập (bao gồm dân lập và tư thục) Những trường công lập được nhà nước đầu tư về kinh phí, cơ sở vật chất và quản lý theo cơ chế kế hoạch tập trung, phần nào đáp ứng được nhu cầu học tập của xã hội và nâng cao chất lượng giáo dục
Trong thời gian qua, nhiều trường ngoài công lập nhờ vận hành theo quy luật của thị trường đã có những đóng góp to lớn cho sự nghiệp giáo dục, đáp ứng nhu cầu đa dạng của phụ huynh và học sinh và tạo được niềm tin trong xã hội Các trường THPT NCL ra đời có những thuận lợi do chủ trương đúng đắn của Đảng và Nhà nước, do nhu cầu thực tế của nhân dân Nhưng loại hình trường NCL cũng gặp khó khăn vì cơ sở vật chất thiếu thốn, đội ngũ giáo viên thường xuyên không ổn định và chất lượng đầu vào của học sinh thường yếu kém về trình độ văn hóa và đạo đức Chính vì vậy đã ảnh hưởng không nhỏ
tới việc quản lý hoạt động dạy học trong các trường THPT NCL
Trong thực tế, các nhà quản lý giáo dục chưa quan tâm đúng mức tới việc quản lý hoạt động dạy học tại các trường THPT NCL Nhiều nơi, nhiều trường THPT NCL, việc quản lý hoạt động dạy học hầu như bị thả nổi, không được quan tâm đúng mức Vì vậy, việc quản lý hoạt động dạy học tại các trường THPT NCL nhằm đáp ứng tốt các nhiệm vụ giáo dục theo mục tiêu phát triển nhà trường là việc làm rất quan trọng, đây là vấn đề cấp thiết không chỉ đối với cán bộ quản lý nhà trường THPT NCL, các nhà quản lý giáo dục ở các cấp, mà còn đối với các tổ chức xã hội quan tâm đến loại hình nhà trường này
Trường THPT NCL có những thế mạnh riêng của mình trong việc lựa chọn giáo viên có trình độ chuyên môn cao, tâm huyết với nghề, nhiệt tình với
Trang 4việc giáo dục học sinh Học sinh có điều kiện được tự do chọn trường phù hợp với hoàn cảnh học tập của mình Trường THPT NCL có những trường chất lượng cao khi tuyển học sinh đầu vào và cũng có những trường tiếp nhận tất cả học sinh không đủ tiêu chuẩn vào học trường quốc lập Chính vì vậy, xã hội chúng ta ngày nay thừa nhận sự đóng góp to lớn của các trường THPT NCL trong sự nghiệp giáo dục của cả nước
Trong thực tế, chất lượng giáo dục của các trường THPT NCL không đồng đều vì công tác quản lý hoạt động dạy học ở các trường THPT NCL chưa được quan tâm và coi trọng Do đó, nghiên cứu công tác quản lý hoạt động dạy học ở các trường THPT NCL là việc làm xuất phát từ nhu cầu thực tiễn để tìm một cách làm hợp lý và áp dụng được những tiến bộ khoa học quản lý giáo dục và điều chỉnh sao cho phù hợp nhu cầu đặc thù phát triển của các trường THPT NCL Nghiên cứu công tác quản lý hoạt động dạy học ở các trường THPT NCL còn có ý nghĩa đóng góp cho sự phát triển của cả một loại hình nhà trường, nhằm góp phần tìm ra các giải pháp thỏa đáng, tháo gỡ các vướng mắc đã nêu trên
Chính vì vậy, chúng tôi đã chọn hướng nghiên cứu với tên đề tài:
“Những biện pháp quản lý hoạt động dạy học ở trường THPT ngoài công lập Hà Nội trong giai đoạn phát triển hiện nay”
2 Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và kết quả khảo sát thực trạng quản lý hoạt động dạy học ở các trường THPT ngoài công lập, đề tài sẽ góp phần đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động dạy học ở các trường THPT ngoài công lập nhằm phát huy thế mạnh và hạn chế những mặt còn yếu kém của các trường THPT NCL ở Hà Nội, nâng cao chất lượng giảng dạy và học tập, giúp cho hệ thống các trường THPT NCL ngày càng phát triển đáp ứng nhu cầu học tập của toàn xã hội, phục vụ sự phát triển kinh tế xã hội của đất nước
3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu
Trang 53.1 Khách thể nghiên cứu
Công tác quản lý ở các trường THPT NCL
3.2 Đối tượng nghiên cứu
Biện pháp quản lý hoạt động dạy học của các trường THPT NCL
3.3 Đối tượng khảo sát
03 trường THPT NCL ở Hà Nội
4 Giả thuyết khoa học
Nếu xác lập được các biện pháp quản lý hoạt động dạy học của các trường THPT NCL phù hợp với yêu cầu nâng cao chất lượng bậc THPT và thích ứng với mô hình phát triển của từng trường NCL thì sẽ nâng cao chất lượng dạy học ở trường THPT NCL
5 Nhiệm vụ nghiên cứu
5.1 Hệ thống hóa những vấn đề lý luận liên quan đến đề tài nghiên cứu 5.2 Khảo sát thực trạng công tác quản lý hoạt động dạy học ở trường THPT NCL tại địa bàn thành phố Hà Nội
5.3 Đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động dạy học của các trường THPT NCL tại địa bàn thành phố Hà Nội có hiệu quả, nhằm nâng cao chất lượng dạy và học của nhà trường
6 Phương pháp nghiên cứu
6.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận: Phương pháp phân tích, tổng
hợp tài liệu, phân loại tài liệu nhằm mục đích xác định cơ sở lý luận cho vấn
đề nghiên cứu
6.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn
a) Phương pháp điều tra bằng phiếu hỏi;
b) Phương pháp tổng kết kinh nghiệm;
c) Phương pháp đàm thoại phỏng vấn;
d) Phương pháp so sánh
6.3 Phương pháp thống kê để xử lý số liệu thu được
7 Phạm vi nghiên cứu
Trang 67.1 Phạm vi nghiên cứu
Nghiên cứu thực trạng công tác quản lý hoạt động dạy học ở các trường THPT NCL sau đây:
- Trường THPT Dân lập Đinh Tiên Hoàng;
- Trường THPT Dân lập Hà Nội;
- Trường THPT Dân lập Lômônôxôp
7.2 Giới hạn của đề tài
Trong phạm vi đề tài này, chúng tôi chỉ nghiên cứu khảo sát công tác quản lý hoạt động dạy học ở 3 trường THPT NCL Hà Nội nêu trên trong năm học 2006 – 2007 và đề xuất các biện pháp chủ yếu phù hợp yêu cầu phát triển của các trường THPT NCL Hà Nội hiện nay
8 Cấu trúc của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, khuyến nghị, mục lục, tài liệu tham khảo và phụ lục, kết quả nghiên cứu của luận văn được trình bày trong 3 chương: Chương 1: Cơ sở lý luận của việc xác lập các biện pháp quản lý hoạt động dạy học ở trường THPT, trường THPT NCL
Chương 2: Thực trạng công tác quản lý hoạt động dạy học ở trường THPT NCL tại địa bàn thành phố Hà Nội
Chương 3: Những biện pháp đổi mới quản lý hoạt động dạy học ở trường trung học phổ thông ngoài công lập Hà Nội hiện nay
Trang 7Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VIỆC XÁC LẬP CÁC BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG NGOÀI CÔNG LẬP
1.1 Tổng quan của đề tài
Nâng cao chất lượng giáo dục luôn là vấn đề quan tâm của các nhà trường nói chung và nhà trường trung học phổ thông nói riêng Dạy học là một hoạt động đặc thù của công tác giáo dục, nó giữ vị trí trung tâm và chi phối mọi hoạt động khác Hoạt động dạy học quyết định chất lượng GD Nhiều nhà khoa học và quản lý trong nước và ngoài nước đã chỉ ra công tác quản lý giáo dục là nguyên nhân cơ bản tác động đến chất lượng GD
Ở Việt Nam, nghiên cứu về quản lý nhà trường, quản lý hoạt động dạy học được nhiều tác giả quan tâm như: Nguyễn Thị Mỹ Lộc, Hồ Ngọc Đại, Thái Duy Tuyên, Đặng Quốc Bảo, Trần Kiểm, Hồ Văn Liên, Nguyễn Tùng Lâm, Ý kiến của các nhà nghiên cứu có thể khác nhau nhưng điểm chung trong các công trình nghiên cứu của họ đều khẳng định vai trò quan trọng của công tác QL trong việc nâng cao chất lượng dạy học ở các cấp học, bậc học Đây cũng chính là tư tưởng mang tính chiến lược về phát triển QLGD của
Đảng: ''Đổi mới và nâng cao năng lực quản lý nhà nước trong giáo dục và đào tạo, đẩy mạnh đổi mới nội dung, chương trình và phương pháp giáo dục theo hướng hiện đại, phù hợp với thực tiễn Việt Nam và đổi mới cơ chế QLGD " [4, tr 18]
Trong bối cảnh đổi mới GD bậc THPT, quản lý hoạt động dạy học thực
sự là vấn đề bức xúc cần được nghiên cứu nhằm nâng cao chất lượng và hiệu quả giảng dạy trong nhà trường Đề tài về quản lý hoạt động dạy học ở trường THPT đã được một số tác giả quan tâm nghiên cứu trong nhiều luận văn thạc
sĩ, tiến sỹ giáo dục học và Tạp chí nghiên cứu giáo dục, trong nhiều năm qua
đã công bố nhiều đề tài của nhiều tác giả như: Nguyễn Thị Mỹ Lộc, Đặng Quốc Bảo, Trần Kiểm, Nguyễn Quốc Chí, Nguyễn Tùng Lâm,
Trang 8Từ những vấn đề cụ thể nêu trên, chúng ta có thể thấy thực trạng quản
lý hoạt động dạy học của các trường THPT ngoài công lập và việc cần thiết phải xác lập các biện pháp QLGD phù hợp nhằm nâng cao chất lượng dạy học tại các trường THPT, đã được đề cập, nghiên cứu trong nhiều năm nay ở Việt Nam Tuy vậy, chưa có tác giả nào đi sâu nghiên cứu về sự phối hợp các phương pháp quản lý hoạt động dạy học của các trường THPT ngoài công lập cho phù hợp với thực tiễn phát triển của các trường THPT ngoài công lập, chuẩn bị tích cực cho việc đào tạo nguồn nhân lực cho xã hội Việt Nam thế kỷ XXI Việc phối hợp các phương pháp quản lý hoạt động dạy học của các trường THPT ngoài công lập đang là những vấn đề thời sự cấp bách cần có đề tài nghiên cứu khoa học để giải quyết về cơ sở lý luận lẫn cơ sở thực tiễn
Ở luận văn này, chúng tôi nghiên cứu thực trạng quản lý hoạt động dạy học của các trường THPT ngoài công lập tại Hà Nội và xác lập các biện pháp QLGD phù hợp nhằm nâng cao chất lượng dạy học tại các trường THPT, đặc biệt là các trường THPT ngoài công lập tại Hà Nội
1.2 Các khái niệm cơ bản của đề tài
Quản lý; Quản lý giáo dục; Quản lý nhà trường; Quản lý hoạt động dạy học
l.2.1 Quản lý
Có nhiều quan niệm khác nhau về khái niệm quản lý Theo từ điển Tiếng Việt [28, tr 789]: “Quản lý nghĩa là trông coi và giữ gìn theo những yêu cầu nhất định Tổ chức và điều khiển các hoạt động theo yêu cầu nhất định.”
Theo Đại Bách khoa toàn thư Liên Xô (1977): “Quản lý một hệ thống xã hội là tác động có mục đích đến tập thể người, thành viên của hệ, nhằm làm cho hệ vận hành thuận lợi và đạt đến mục đích dự kiến” [18, tr 9]
Tác giả Đặng Quốc Bảo cho rằng: ''Bản chất của hoạt động quản lý gồm hai quá trình tích hợp vào nhau, quá trình ''quản'' gồm sự coi sóc giữ gìn
Trang 9để duy trì tổ chức ở trạng thái ổn định, quá trình ''lý'' gồm sự sửa sang, sắp xếp, đổi mới đưa hệ vào thế phát triển” [5, tr 3l]
Theo tác giả Nguyễn Quốc Chí và Nguyễn Thị Mỹ Lộc: ''Hoạt động quản lý là tác động có định hướng, có chủ đích của chủ thể quản lý (người quản lý) đến khách thể quản lý (người bị quản lý) trong một tổ chức, nhằm làm cho tổ chức vận hành và đạt được mục tiêu của tổ chức'' [23, tr l]
Như vậy, khái niệm quản lý được các nhà nghiên cứu đưa ra định nghĩa gắn với loại hình quản lý hoặc ở lĩnh vực hoạt động, nghiên cứu cụ thể song đều thống nhất ở bản chất của hoạt động quản lý Đó là sự tác động một cách
có định hướng, có chủ đích của chủ thể quản lý đến khách thể quản lý nhằm làm cho tổ chức vận hành đạt mục tiêu mong muốn bằng kế hoạch hoá, tổ chức, chỉ đạo, kiểm tra
1.2.2 Khái niệm quản lý giáo dục và quản lý nhà trường
Giáo dục là một hiện tượng xã hội, là một chức năng của xã hội nên giáo dục phải được quản lý Có thể khẳng định GD và QLGD tồn tại song hành
Nghị quyết lần 2 Ban chấp hành Trung ương Đảng khoá 8 có nêu:
"QLGD là sự tác động có ý thức của chủ thể quản lý tới khách thể quản lý nhằm đưa hoạt động sư phạm của hệ thống giáo dục đạt tới kết quả mong muốn bằng cách hiệu quả nhất" [2, tr 19]
Các nhà nghiên cứu khoa học GD Việt Nam quan niệm về QLGD như sau:
"QLGD theo nghĩa tổng quát là hoạt động điều hành, phối hợp các lực lượng
xã hội nhằm thúc đẩy mạnh mẽ công tác đào tạo thế hệ trẻ theo yêu cầu phát triển xã hội" [3, tr 31]
“QLGD là hệ thống tác động có mục đích, có kế hoạch hợp quy luật của chủ thể QL, nhằm làm cho hệ vận hành theo đường lối giáo dục của Đảng, thực hiện các tính chất của nhà trường xã hội chủ nghĩa mà tiêu điểm hội tụ là quá trình dạy học giáo dục thế hệ trẻ, đưa giáo dục tới mục tiêu dự kiến, tiến lên trạng thái mới về chất" [24, tr 35]
Trang 10Theo TS Nguyễn Tùng Lâm thì: “Chính yếu tố quản lý giáo dục sẽ giúp cho việc điều chỉnh, cân đối, cải tiến quá trình giáo dục, thúc đẩy quá trình giáo dục đạt mục tiêu, với một trình độ chất lượng cao, phí tốn ít Và kết quả giáo dục cũng không đứng ngoài quá trình giáo dục, mà đó là yếu tố quan trọng của quá trình giáo dục Kết quả giáo dục đã qua sẽ là tiêu đề để tổ chức các hoạt động giáo dục sắp tới; là sự khích lệ những nỗ lực và sáng tạo của người được giáo dục (học sinh) và người giáo dục (nhà sư phạm)” [20, tr 33]
Qua các định nghĩa ở trên, có thể nêu khái niệm về QLGD như sau: QLGD là quá trình tác động có kế hoạch, có ý thức, có mục đích của chủ thể quản lý lên đối tượng bị quản lý nhằm đạt được mục tiêu giáo dục đã đề ra một cách có chất lượng và hiệu quả nhất
Quản lý giáo dục được xem xét dưới hai cấp độ: cấp độ vĩ mô (nền giáo dục, hệ thống giáo dục của một quốc gia hay của một địa phương) và cấp độ
vi mô (một nhà trường) Ở cấp độ vĩ mô (quản lý hệ thống giáo dục) chúng ta
có thể hiểu QLGD “là những tác động tự giác (có ý thức, có mục đích, có kế hoạch, có hệ thống, hợp quy luật) của chủ thể quản lý đến tất cả các mắt xích của hệ thống nhằm thực hiện có chất lượng và hiệu quả mục tiêu phát triển giáo dục, đào tạo thế hệ trẻ mà xã hội đặt ra cho ngành giáo dục” [17, tr 37]
Ở cấp độ vi mô (quản lý nhà trường) chúng ta có thể hiểu trường học là tế bào của hệ thống giáo dục quốc dân, là những tổ chức xã hội sư phạm trực tiếp tiến hành các hoạt động giáo dục, đào tạo thế hệ trẻ theo mục tiêu giáo dục của Đảng và Nhà nước Do đó, quản lý nhà trường được coi là hoạt động cơ bản, chủ yếu của công tác quản lý giáo dục
1.3 Hoạt động dạy học ở trường trung học phổ thông
1.3.1 Quan niệm dạy học ở trường trung học phổ thông
Các nhà khoa học quản lý giáo dục quan niệm rằng: “Dạy học – một bộ phận của quá trình tổng thể giáo dục nhân cách toàn vẹn – là quá trình tác động qua lại giữa các giáo viên và học sinh nhằm truyền thụ và lĩnh hội tri thức khoa học, những kỹ
Trang 11năng, kỹ xảo hoạt động nhận thức và thực tiễn, để trên cơ sở đó hình thành thế giới quan, phát triển năng lực sáng tạo và xây dựng các phẩm chất của nhân cách người học” [25, tr 22]
Trong dạy học, hoạt động dạy của người dạy hướng vào hoạt động học của người học “Hoạt động dạy là truyền thụ với nghĩa là tổ chức hoạt động học, mà kết quả là học sinh lĩnh hội được nội dung giáo dưỡng và giáo dục” [14, tr 192]
Khái niệm dạy học cũng còn được xem xét dưới góc độ điều khiển học
chính là quá trình cộng tác giữa thầy với trò nhằm điều khiển – truyền đạt và
tự điều khiển – lĩnh hội tri thức nhân loại nhằm thực hiện mục đích giáo dục
Lý luận dạy học đã khẳng định hoạt động dạy học là hình thái vận động theo quy luật của các hoạt động dạy và hoạt động học trong mối quan hệ tương tác với nhau và với môi trường Hoạt động dạy học là một quá trình, theo đó, mỗi hoạt động là những giai đoạn cấu thành Như vậy, hoạt động dạy
và hoạt động học có cấu trúc hệ thống chặt chẽ (bao gồm động cơ mục đích – phương tiện – kết quả), với quan hệ tương tác giữa chủ thể và đối tượng của từng loại hoạt động, với sự kế tiếp nhau theo lôgic của nội dung học vấn và lôgic của chủ thể nhận thức nhằm thực hiện chức năng của hoạt động dạy học
1.3.2 Bản chất của hoạt động dạy học
Bản chất của hoạt động dạy học thể hiện ở các thành tố cơ bản tạo
thành hoạt động dạy học Đó là: khái niệm khoa học + hoạt động dạy + hoạt động học Hoạt động dạy học về bản chất là quá trình nhận thức của học sinh
Theo tác giả Đặng Thành Hưng: “Bản chất của dạy học là gây ảnh hưởng có chủ đích đến hành vi học tập và quá trình học tập của người khác, tạo ra môi trường và những điều kiện để người học duy trì việc học tập, cải thiện hiệu quả, chất lượng học tập, kiểm soát quá trình và kết quả học tập của mình Dạy học chính là cơ cấu và quy trình tác động đến người học và quá trình học” [16, tr 20] Như vậy, bản chất của hoạt động dạy học chính là tổ chức và điều
Trang 12khiển hoạt động nhận thức của học sinh cho phù hợp lôgic của khái niệm khoa học và quy luật nhận thức, nhằm phát triển người học Để người học lĩnh hội tri thức ở mức độ cao đòi hỏi người dạy phải có những phương pháp dạy học tích cực, khơi dậy và phát huy tối đa tính chủ động sáng tạo của người học, để người học cùng tham gia tích cực vào hoạt động dạy học Vậy vai trò
của người quản lý hoạt động dạy học ở đây là gì? Đó là người quản lý hoạt động dạy học phải tạo ra được động lực, hứng thú cho cả người dạy và người học bằng những biện pháp quản lý tiên tiến, phù hợp Người quản lý hoạt động dạy học phải có biện pháp quản lý để kết hợp hài hòa hai hoạt động:
hoạt động dạy của giáo viên và hoạt động học của học sinh và làm cho hai hoạt động này đưa lại kết quả như mong muốn
Mô hình 1.1: Mối quan hệ của hoạt động quản lý dạy học
1.3.3 Cấu trúc của hoạt động dạy học
Cấu trúc của hoạt động dạy học bao gồm cấu trúc về nội dung, cấu trúc
về quá trình và cấu trúc về thời gian không gian
Cấu trúc về nội dung: hoạt động dạy học được tạo thành từ các yếu tố: mục
đích dạy học, nội dung dạy học, hoạt động của thày (phương pháp, nội dung, hình thức), hoạt động học của trò (phương pháp và hình thức); phương tiện và kết quả dạy học Đây là hướng tiếp cận hệ thống – cấu trúc được thừa nhận rộng rãi Hoạt động dạy học là một hệ thống cấu trúc chặt chẽ; có các yếu tố;
NGƯỜI QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC (HIỆU TRƯỞNG)
NGƯỜI DẠY (GIÁO VIÊN) NGƯỜI HỌC (HỌC SINH)
Trang 13có các mối liên hệ nội tại biện chứng giữa các yếu tố đó, đồng thời lại có quan
hệ hướng ngoại giữa hệ thống đó với môi trường kinh tế bên ngoài
Cấu trúc về quá trình: Hoạt động dạy học bao gồm các bước diễn biến cơ bản
sau đây:
- Bước khởi động: kích thích động cơ thái độ học tập của học sinh;
- Bước thực hiện nội dung: tổ chức điều khiển cho học sinh thực hiện hoạt động học để nắm tri thức mới, củng cố tri thức, rèn luyện kỹ năng;
- Bước kết thúc: kiểm tra đánh giá kết quả hoạt động học của học sinh Các bước trên có mối quan hệ tương tác và hợp thành một chỉnh thể hệ thống
và làm nên các khâu của hoạt động dạy học
Cấu trúc về thời gian, không gian: hoạt động dạy học diễn ra trong một tiết
học, trong một buổi học trong quá trình của một học kỳ, một năm học hoặc một cấp học Hoạt động dạy học diễn ra ở những địa điểm khác nhau với những hình thức khác nhau: giờ lên lớp, giờ ngoại khóa, giờ tự học ở nhà … Hoạt động dạy học diễn ra trong nhà trường THPT thường được thực hiện ở hai cấp độ:
Cấp độ vĩ mô là quá trình tổng thể (hệ thống lớn) bao gồm nhiều quá
trình vi mô tương ứng với hoạt động dạy học của từng bài học, môn học, lớp học, cấp học diễn ra trong thời gian quy định Hoạt động dạy học cấp độ vĩ
mô do các nhà quản lý nhà trường chịu trách nhiệm tổ chức thực hiện
Cấp độ vi mô là các hoạt động dạy của thầy và các hoạt động học của
trò, theo nhiều bộ môn, trên cơ sở phối hợp sử dụng các nguồn lực (tài liệu học tập, thiết bị dạy học, cơ sở vật chất lớp học …) nhằm dẫn dắt học sinh từ chỗ chưa biết đến chỗ hình thành tri thức, kỹ năng thái độ, hành vi, … tương ứng với từng đơn vị tiết học, bài học Các hoạt động dạy của thầy và các hoạt động học của trò là cấp độ vi mô, là hệ thống con, mang tính hạt nhân do người giáo viên tổ chức
1.3.4 Định hướng đổi mới hoạt động dạy học trong nhà trường THPT
Trang 14Luật Giáo dục 2005, điều 27 đã quy định: “Giáo dục trung học phổ thông nhằm giúp học sinh củng cố và phát triển những kết quả của giáo dục trung học cơ sở, hoàn thiện học vấn phổ thông và có những hiểu biết thông thường về kỹ thuật và hướng nghiệp, có điều kiện phát huy năng lực cá nhân
để lựa chọn hướng phát triển, tiếp tục học đại học, cao đẳng, trung cấp, học nghề hoặc đi vào cuộc sống lao động”
1.3.4.1 Đổi mới hoạt động dạy học trong nhà trường THPT phải gắn với đặc trưng của cấp học THPT
Cấp THPT gồm 3 năm học từ lớp 10 đến lớp 12, là cấp học cuối cùng của giáo dục phổ thông, nối tiếp cấp THCS và có trách nhiệm hoàn thành việc đào tạo tiếp thế hệ trẻ học sinh đã qua các cấp học, bậc học trước đó của nhà trường phổ thông Đây là cấp học vừa trực tiếp tạo nguồn cho bậc cao đẳng,
đại học nói riêng, vừa góp phần quan trọng vào việc đào tạo nguồn nhân lực phục vụ công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước nói chung Cấp THPT
chuẩn bị cho học sinh những tri thức kỹ năng về khoa học, xã hội nhân văn, toán học, khoa học tự nhiên, kỹ thuật để họ có thể tiếp tục đào tạo ở bậc học tiếp theo
Đổi mới hoạt động dạy học trong nhà trường THPT phải chú trọng tới
sự phân hóa trong giáo dục, do đặc điểm phát triển tâm, sinh lý của học sinh
với nguyện vọng đa dạng song vẫn phải đảm bảo tính phổ thông với nội dung giáo dục mang tính chất nền tảng, làm cơ sở cho sự phát triển hài hòa, toàn diện nhân cách học sinh
Đổi mới hoạt động dạy học trong nhà trường THPT phải đảm bảo tính hướng nghiệp để giúp học sinh học xong có khả năng tìm và thích ứng nhanh
với những nghề thích hợp
1.3.4.2 Đổi mới hoạt động dạy học trong nhà trường THPTphải quán triệt mục tiêu giáo dục
Chương trình và sách giáo khoa của giáo dục phổ thông phải thể hiện
cụ thể mục tiêu giáo dục quy định trong Luật Giáo dục cho từng cấp, bậc học
Trang 15Các phẩm chất năng lực nêu trong mục tiêu phải được cụ thể hóa thành hệ thống các giá trị, bao gồm các giá trị truyền thống cần kế thừa và phát huy để giữ gìn bản sắc dân tộc, các giá trị mới được hình thành trong giai đoạn công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế
1.3.4.3 Đổi mới hoạt động dạy học trong nhà trường THPT phải đảm bảo tính khoa học và sư phạm
Chương trình và sách giáo khoa của giáo dục phổ thông phải là công trình khoa học sư phạm, trong đó phải lựa chọn được các nội dung cơ bản, phổ thông, cập nhật với những tiến bộ của khoa học, công nghệ, của kinh tế
xã hội, gần gũi với đời sống và phù hợp với trình độ nhận thức của học sinh trong từng giai đoạn học tập, gắn bó với thực tế phát triển của đất nước, tích hợp được nhiều mặt giáo dục trong từng đơn vị nội dung, nâng cao chất lượng thực hành vận dụng theo năng lực của từng đối tượng học sinh
1.3.4.4 Đổi mới hoạt động dạy học trong nhà trường THPT phải thể hiện tinh thần đổi mới phương pháp dạy học
Đổi mới chương trình và sách giáo khoa của giáo dục phổ thông phải
tập trung vào đổi mới phương pháp dạy học, thực hiện dạy học dựa vào hoạt động tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh với sự tổ chức hướng dẫn đúng mức của giáo viên, góp phần hình thành phương pháp và nhu cầu tự học, nâng
cao hứng thú học tập, tạo niềm tin và niềm vui cho học sinh trong học tập 1.3.4.5 Đổi mới hoạt động dạy học trong nhà trường THPT phải đảm bảo tính thống nhất
Chương trình giáo dục phổ thông phải đảm bảo tính chỉnh thể qua việc xác định mục tiêu, nội dung, định hướng phương pháp, … từ bậc tiểu học qua trung học cơ sở đến trung học phổ thông Chương trình và sách giáo khoa phải áp dụng thống nhất trong cả nước, đảm bảo sự bình đẳng trung thực trong giáo dục, đặc biệt ở giai đoạn học tập cơ bản của các cấp, bậc học phổ cập giáo dục Tính thống nhất của chương trình và sách giáo khoa thể hiện ở: mục tiêu giáo dục; quan điểm khoa học và sư phạm xuyên suốt các môn học,
Trang 16Công tác quản lý các hoạt động dạy học
trong nhà trường THPT
các cấp, bậc học; trình độ chuẩn của chương trình trong dạy học và kiểm tra đánh giá
1.4 Quản lý hoạt động dạy học ở trường trung học phổ thông
Quản lý các hoạt động dạy học diễn ra trong nhà trường chính là quản
lý nội dung, phương pháp giáo dục nhằm thực hiện bằng được mục tiêu giáo dục, và thực chất đó là quản lý các hoạt động của giáo viên, học sinh, quản lý
cơ sở vật chất và các phương tiện, trang thiết bị phục vụ cho hoạt động giảng dạy và học tập
Quản lý các hoạt động dạy học trong nhà trường THPT chính là quản
lý hoạt động dạy của giáo viên bao gồm quản lý việc thực hiện chương trình,
quản lý kế hoạch dạy học bộ môn của giáo viên, quản lý việc soạn bài lên lớp, quản lý giờ lên lớp, quản lý hoạt động dự giờ, quản lý việc đổi mới phương pháp giảng dạy và khâu kiểm tra đánh giá kết quả hoạt động học tập
Quản lý các hoạt động dạy học trong nhà trường THPT chính là quản
lý hoạt động học của học sinh thông qua công tác giảng dạy của thầy qua các
giờ học trên lớp, giờ học ở nhà và ngoài nhà trường
Do đó hoạt động dạy học là quá trình tích hợp của các mối tương tác của giáo viên với học sinh và các tri thức, kinh nghiệm tự nhiên, xã hội của con người được tích luỹ, truyền đạt qua các thế hệ
Chúng ta có thể tóm tắt công tác quản lý các hoạt động dạy học trong
nhà trường THPT bằng lược đồ sau:
Trang 171 Mục tiêu đào tạo, yêu cầu người học, xã hội;
2 Người dạy, người tham gia vào hoạt động dạy học;
3 Người học, người hưởng lợi và đánh giá kết quả của hoạt động dạy học;
4 Các nội dung của hoạt động dạy học;
5 Các phương pháp thực hiện hoạt động dạy học;
6 Các điều kiện cơ sở vật chất, thiết bị phục vụ hoạt động dạy học;
7 Hệ thống quản lý và điều khiển hoạt động dạy học (toàn bộ mối liên kết các hoạt động dạy học)
Từ sơ đồ giản lược trên đây, chúng ta có thể thấy quá trình của hoạt động dạy học là có thể kiểm soát, đánh giá được ở những mặt cơ bản Vì vậy, tìm các biện pháp để nâng cao hiệu quả của công tác quản lý HĐDH trong trường trung học phổ thông chính là tìm các biện pháp nâng cao hiệu quả của hệ thống quản lý và điều khiển hoạt động dạy học nói trên
Quá trình công tác quản lý HĐDH trong nhà trường, các nhà QL và giáo viên phải chủ động tìm phương pháp tác động để giúp cho học sinh tự phấn đấu đạt được những điều tốt đẹp mà học sinh mong muốn; đồng thời đây cũng chính
là mong muốn của các nhà quản lý trường và của giáo viên Như vậy phải chuyển hóa được những mong muốn của nhà quản lý trường thành cái giáo viên
và học sinh cũng mong muốn Đó chính là nhu cầu và hứng thú cá nhân của mỗi thành viên tham gia vào hoạt động dạy học trong nhà trường
Mô hình 1.3: Mô hình tạo nhu cầu hứng thú cá nhân:
6
5
4
(1)
NHU CẦU HỨNG THÚ CÁ NHÂN ĐƯỢC TÁC ĐỘNG TRỞ
THÀNH NHÂN TỐ NỘI SINH, TÍCH CỰC
Trang 18Như vậy, 3 vòng tròn mong muốn học tập tốt này chỉ có một điểm chung, nói một cách chính xác, miền giao còn rất nhỏ Chỉ khi có một môi trường dạy học đủ để tác động vào các nhà quản lý trường, giáo viên và học sinh, tạo cho nó chuyển động phù hợp các qui luật, tạo ra một miền giao càng lớn, hiệu quả hoạt động dạy học càng cao Khi đó miền giao này sẽ là nhân tố làm nảy sinh nội lực, tính tích cực trong mỗi chính các nhà quản lý trường, giáo viên và học sinh.Như vậy miền giao của vòng tròn 1, 2, 3 ởtrạng thái phối hợp càng lớn lên bao nhiêu, hoạt động dạy học càng dễ thành công và hiệu quả bấy nhiêu
1.5 Các phương pháp quản lý hoạt động dạy học đang được vận dụng ở trường trung học phổ thông ngoài công lập hiện nay
Trong thực tế, hoạt động dạy học là một trong những hoạt động trọng tâm, cơ bản của mỗi trường trung học phổ thông, nhất là các trường trung học phổ thông NCL luôn lấy hoạt động dạy học là hoạt động chủ đạo của mình Các nhà quản lý giáo dục đã vận dụng nhiều phương pháp quản lý để quản lý hoạt động dạy học này một cách đa dạng, phong phú nhằm nâng cao chất lượng dạy học của mỗi nhà trường
Đề tài của chúng tôi chỉ nêu lên những phương pháp quản lý chủ yếu đã được các các nhà trường vận dụng thường xuyên lâu nay thành truyền thống
và những phương pháp mới được vận dụng trong quá ttrình đổi mới phương pháp quản lý trong các trường trung học phổ thông NCL
1.5.1 Quản lý theo chức năng, nhiệm vụ của hoạt động dạy học
Trang 19Quản lý theo chức năng, nhiệm vụ của hoạt động dạy học ở trường THPT theo quy chế trường THPT NCL; Điều lệ nhà trường THPT do Bộ GD&ĐT đã quy định và nhiệm vụ năm học đã được Bộ GD&ĐT và Sở GD&ĐT xác định
Đây là phương pháp quản lý mang tính chất hành chính đã được các trường THPT NCL thực hiện nhiều năm nay Nhưng làm thế nào để phát huy được hết mặt mạnh và hạn chế các mặt yếu kém của phương pháp quản lý này, mà các mặt yếu kém là nguyên nhân cản trở đến chất lượng giáo dục của mỗi nhà trường THPT NCL lại là một vấn đề mà đề tài có hướng nghiên cứu những giải pháp đổi mới sẽ được đề cập ở chương 3
1.5.2 Quản lý theo mục tiêu của hoạt động dạy học
Trường trung học phổ thông NCL là loại hình nhà trường phải tiếp cận
và sống chung với nền kinh tế thị trường Mỗi trường trung học phổ thông NCL muốn tồn tại và phát triển thì phải xây dựng được “thương hiệu” của mình, một mục tiêu đặc thù để đủ sức tồn tại, cạnh tranh với các trường quốc lập và các trường trung học phổ thông NCL khác
Mỗi trường trung học phổ thông NCL phải tạo ra những cách quản lý, sao cho đạt mục tiêu như trường trung học phổ thông DL Lương Thế Vinh, Merie Quirie, Đào Duy Từ, phấn đấu để có nhiều học sinh thi đỗ vào các trường đại học, cao đẳng Trường trung học phổ thông DL Đinh Tiên Hoàng lại đảm bảo hỗ trợ những học sinh yếu kém văn hóa và đạo đức Có nhiều trường lại hướng theo chuẩn quốc tế như trường trung học phổ thông DL Lômônôxôp, Hoàng Diệu,
Mục tiêu nâng cao chất lượng toàn diện cũng là mục tiêu mà nhiều trường trung học phổ thông DL phấn đấu vươn tới
1.5.3 Quản lý theo các phương pháp quản lý tiên tiến, theo chuẩn quốc tế
Áp dụng những phương pháp quản lý tổng hợp theo phương pháp quản
lý tiên tiến, mang tính chất quốc tế cho hoạt động dạy học cũng được nhiều trường trung học phổ thông DL quan tâm thử nghiệm áp dụng Đó là phương
Trang 20pháp quản lý theo tiêu chuẩn ISO 9000 : 2000; quản lý chất lượng tổng thể theo TQM Đây là những phương pháp quản lý tiên tiến, đã được những trường phổ thông DL có yếu tố nước ngoài và một số trường phổ thông DL thử nghiệm áp dụng Tuy còn gặp nhiều khó khăn, nhưng đây là những cách làm mới rất đáng khích lệ Với những phương pháp quản lý mới này, chắc chỉ
có các trường phổ thông DL mới có đủ nguồn lực để thực hiện Làm thế nào
để các trường phổ thông DL có thể áp dụng được những phương pháp quản lý mới này cho hoạt động dạy học cũng là một vấn đề không dễ giải quyết ngay được Đây cũng là hướng mà luận văn nghiên cứu tổng kết để xây dựng những giải pháp quản lý mới cho hoạt động dạy học của các trường phổ thông NCL
Đi tìm những biện pháp quản lý cho hoạt động dạy học của các trường phổ thông NCL sao cho vừa phát huy thế mạnh truyền thống của các nhà trường THPT, vừa phù hợp mục tiêu “thương hiệu” của mỗi nhà trường lại vừa đáp ứng được những yêu cầu đổi mới của hệ thống giáo dục nước ta nói chung, hệ thống giáo dục ngoài công lập nói riêng trong nền kinh tế thị trường thời kỳ hội nhập đang là một thách thức lớn mà đề tài đã đề cập đến
Tiểu kết chương 1
Chương 1 đã tổng hợp kết quả nghiên cứu của một số tác giả về quản lý hoạt động dạy học ở các trường ngoài công lập trong giai đoạn hiện nay để khẳng định sự cần thiết của đề tài lựa chọn Đề tài đã làm sáng tỏ cơ sở lý luận của việc xác lập các biện pháp quản lý hoạt động dạy học ở các trường THPT ngoài công lập đối với các trường THPT ngoài công lập ở khu vực Hà Nội khi vận dụng vào quản lý hoạt động dạy học trong nhà trường
Để vận dụng thành công các biện pháp quản lý hoạt động dạy học ở các trường THPT ngoài công lập, chương 1 của luận văn đã cố gắng làm sáng tỏ các khái niệm cơ bản của đề tài: quản lý, quản lý giáo dục, quản lý nhà trường, quản lý hoạt động dạy học ở trường THPT và các cơ sở lý luận về quản lý hoạt động dạy học ở trường trung học phổ thông, nêu ra những đặc
Trang 21điểm chủ yếu của hoạt động dạy học và quản lý hoạt động dạy học cũng như các nội dung công tác quản lý hoạt động dạy học của trường trung học phổ thông Luận văn cũng nêu ra tầm quan trọng trong việc thực hiện đồng bộ các biện pháp quản lý hoạt động giảng dạy của giáo viên, các biện pháp quản lý hoạt động học tập của học sinh và biện pháp quản lý các điều kiện phục vụ hoạt động dạy học Chương 1 của luận văn cũng là cơ sở lý luận để xây dựng những nhiệm vụ cơ bản trong chương Hai và chương Ba của đề tài
Trang 22Chương 2: KHẢO SÁT THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG NGOÀI CÔNG LẬP HÀ NỘI
2.1 Hệ thống trường và phương pháp quản lý hoạt động dạy học ở các trường trung học phổ thông ngoài công lập thành phố Hà Nội
2.1.1 Hệ thống các trường trung học phổ thông ngoài công lập ở thành phố Hà Nội
Hệ thống các trường trung học phổ thông ngoài công lập ở thành phố Hà Nội trong những năm gần đây, số lượng các trường đã tăng lên nhanh chóng, một phần do nhu cầu của xã hội, mặt khác do sự khẳng định vị trí của loại hình nhà trường ngoài công lập hoàn toàn phù hợp với yêu cầu phát triển giáo dục và phát triển kinh tế xã hội Các trường trung học phổ thông ngoài công lập thu hút hơn 30% số học sinh ở độ tuổi vào học, có những trường số học sinh đăng ký vào học rất đông và tiêu chuẩn tuyển sinh cao hơn ở các trường công lập
Bảng 2.1: Số lượng các trường và học sinh THPT NCL từ năm 2002 đến 2007:
Trang 23Hơn nữa, các trường công lập chưa đáp ứng được nhu cầu đa dạng về học tập của người dân Nhiều trường THPT NCL có yếu tố nước ngoài ngày càng phát triển trong quá trình hội nhập dẫn đến sự phân hóa về chất lượng giáo dục ngày càng rõ nét
2.1.2 Lý do lựa chọn các trường khảo sát công tác quản lý hoạt động dạy học ở các trường THPT ngoài công lập ở Hà Nội
Ba trường mà luận văn lựa chọn để khảo sát bao gồm: trường THPT DL Đinh Tiên Hoàng, trường THPT DL Hà Nội và trường THPT DL Lômônôxôp Với quy mô khác nhau, mỗi trường mà luận văn lựa chọn để
khảo sát đều tiêu biểu cho một loại mô hình phát triển trường trung học phổ
thông ngoài công lập tại thành phố Hà Nội với những đặc thù riêng biệt, tùy thuộc vào khả năng đầu tư vào cơ sở vật chất của các nhà quản lý trường, khả năng điều hành chiến lược và khả năng thu hút học sinh cũng như giáo viên của mỗi hiệu trưởng và bộ máy quản lý của từng trường Là một giáo viên đã
có nhiều năm tham gia giảng dạy tại các trường THPH DL tại Hà Nội, chúng
tôi nhận thấy những mặt tích cực, tiên tiến, cần được phát huy và những đóng góp to lớn của các trường NCL tại Hà Nội trong sự nghiệp giáo dục của Thủ
đô
2.2 Giới thiệu mô hình của 03 trường khảo sát
2.2.1 Quy mô, quá trình phát triển của trường THPT DL Hà Nội
Sơ đồ 2.2: Mạng lưới tổ chức quản lý của trường THPT DL Hà Nội:
TỔ CM
TT Hướng nghiệp
VĂN PHÒNG
HỘI CHA MẸ HS
ĐOÀN TNCSHCM
Trang 24Trường THPT DL Hà Nội đặt tại số 418, Đờ La Thành, Hà Nội Trường thuờ lại địa điểm trong khuụn viờn cỏc phũng học của trường Đại học Văn húa
Hà Nội Trường do nhà giỏo Nguyễn Hà Động, nguyờn hiệu trưởng trường THPT Việt Đức làm hiệu trưởng Trường THPT DL Hà Nội là mụ hỡnh phổ
biến của cỏc trường trung học phổ thụng ngoài cụng lập tại thành phố Hà Nội
Với bộ mỏy quản lý gọn nhẹ, hiệu trưởng là cỏn bộ quản lý của một trường quốc lập đó nghỉ hưu cựng với những người thõn trong gia đỡnh quản lý chủ yếu mọi hoạt động trong nhà trường Đối tượng học sinh khụng thi đỗ vào cỏc trường quốc lập xin vào học Đầu vào tuyển sinh, học sinh khụng phải thi tuyển, mà chủ yếu xột tuyển qua học bạ THCS Giỏo viờn của trường THPT Việt Đức và cỏc trường khỏc tại Hà Nội tham gia giảng dạy Năm học 2006 ư
2007 trường THPT DL Hà Nội cú 14 phũng học cho 16 lớp và gồm 50 giỏo viờn tham gia giảng dạy với tổng số 659 học sinh
Bảng 2.3: Quy mụ của trường THPT DL Hà Nội năm học 2006 – 2007
học
Số lớp
Số gv Số hs
THPT DL Hà Nội Số 418, Đê La
Thành, Hà Nội
2.2.1.1 Công tác quản lý hồ sơ, quy chế giảng dạy
Trường THPT DL Hà Nội là một trong số ít các trường DL ở Hà Nội duy trì chế độ quản lý nhà trường với 01 hiệu trưởng, trường không bố trí phó hiệu trưởng mà chỉ cử các giáo viên khác làm trợ lý cho hiệu trưởng cùng với các tổ trưởng chuyên môn, ban chấp hành Đoàn trường, điều hành quản lý các hoạt
động dạy học của nhà trường Theo đánh giá chung, trường THPT DL Hà Nội
là một trong số các trường DL với quy mô trung bình về số lượng học sinh
cũng như về chất lượng đào tạo Công tác quản lý hồ sơ, quy chế giảng dạy
được thực hiện theo quy định của Bộ GD&ĐT và Sở GD&ĐT
Trường tổ chức câu lạc bộ, trung tâm tư vấn hướng nghiệp cho học sinh GVCN là những GV bộ môn dạy những môn nhiều giờ, có uy tín
Trang 25GVCN quản lý lớp theo hình thức khoán công việc, có hiệu quả GVCN phải có mặt ở trường 4 buổi tuần, lương GVCN là 450.000 đến 600.000
đồng/tháng Đội ngũ GVBM gồm GV cơ hữu và thỉnh giảng Cách tính lương GVBM tùy theo năng lực chuyên môn và thâm niên công tác Riêng
GV dạy khối 12 cú thờm phụ cấp 10% Tiền lương 1 tiết dạy cao nhất là 45.000 đồng; 1 tiết dạy thấp nhất là 30.000 đồng Hàng năm trường cú phỳc lợi xó hội qua cỏc ngày lễ, tết và nghỉ hố (400.000đ/người) Nguồn phỳc lợi này chủ yếu dựng để tổ chức cho cỏn bộ giỏo viờn đi tham quan du lịch, quà biếu vào dịp ngày lễ, tết
2.2.1.2 Cụng tỏc quản lý học tập của học sinh
Cụng tỏc quản lý học tập của học sinh được nhà trường chỳ trọng thực
hiện theo quy định của Bộ GD&ĐT và Sở GD&ĐT Cụng tỏc kiểm tra đỏnh
giỏ cỏc hoạt động dạy học của nhà trường theo hỡnh thức: kiểm tra đỏnh giỏ thụng qua tổ chuyờn mụn, HS và trực tiếp hiệu trưởng kiểm tra dự giờ Kiểm tra đỏnh giỏ qua phiếu tự đỏnh giỏ của GV 01 lần/1 học kỳ Bỏo cỏo kết quả đỏnh giỏ cỏc hoạt động dạy học của nhà trường theo hệ thống của cỏc tổ chuyờn mụn, cỏc GVCN, GVBM và cỏc bộ phận cụng tỏc 01 lần/thỏng Quản
lý đầu điểm theo quy chế Thỏng họp hội đồng sư phạm 1 lần Bồi dưỡng chuyờn mụn cho GV của trường theo lịch của Sở GD&ĐT
Bảng 2.4: Kết quả xếp loại học lực và hạnh kiểm của trường THPH DL Hà Nội năm học 2006 – 2007
Xếp loại hạnh kiểm % Xếp loại học lực % Tốt Khỏ TB Yếu kộm Giỏi Khỏ TB Yếu Kộm
01
Thpt dl hà
274 41,9
269 40,8
87 13,2
29 4,1
9 1,4
181 27,5
356 54,0
109 16,4
4 0,7
2.2.1.3 Đỏnh giỏ tổng quỏt cỏc biện phỏp quản lý hoạt động dạy học
Kết quả trờn đó chứng tỏ trường THPT DL Hà Nội vẫn duy trỡ quản lý theo phương phỏp truyền thống là chủ yếu, chưa cú sự thay đổi lớn về cỏc
Trang 26khâu kiểm tra đánh giá cũng như việc xây dựng nề nếp giảng dạy và học tập chưa được hiệu trưởng chú ý thực hiện và xem đó là cơ sở để nâng cao chất lượng GD Việc đổi mới phương pháp dạy học chưa được cán bộ quản lý của trường chỉ đạo đúng mức và thực hiện nghiêm túc Chủ yếu vẫn là cách dạy truyền thống: thầy giảng, trò ghi, ít chú trọng đến việc phát triển tư duy độc lập của HS
Việc xây dựng kế hoạch mới chỉ tập trung vào đầu năm, đầu kỳ, chủ yếu mới nêu các đầu việc sẽ làm với các biện pháp chung chung, chưa cụ thể cho từng năm học
Việc quản lý chỉ đạo tổ chuyên môn chưa có hiệu quả Sinh hoạt tổ nhóm chuyên môn còn mang tính hình thức hành chính Tổ chuyên môn chưa
đi sâu vào giải quyết những vấn đề nhằm nâng cao chất lượng dạy và học
Khâu KTĐG còn theo kinh nghiệm truyền thống, mang tính chủ quan, chưa căn cứ vào những thông tin xác thực và cơ sở thực tiễn, tạo nên những
số lượng ảo
2.2.2 Quy mô, quá trình phát triển của trường THPT DL Lômônôxôp
Sơ đồ 2.5: Mạng lưới tổ chức quản lý của trường THPT DL Lômônôxôp
CM
GIÁM THỊ
HỘI CHA
MẸ HS
VĂN PHÒNG
CÔNG ĐOÀN
TỔ CM
CHỦ
NHIỆM
LỚP
Trang 27Nhằm tạo nguồn học sinh khá giỏi cho các lớp chuyên của Đại học Quốc gia Hà Nội và các trường chất lượng cao của thành phố Hà Nội, đồng thời tạo nguồn học sinh có năng khiếu ngoại ngữ, từ năm 1988, theo đề nghị của trường Đại học sư phạm ngoại ngữ (nay là Đại học ngoại ngữ ĐHQGHN), Bộ GD&ĐT cho phép mở các lớp ngoài công lập đặt tại trường THPT chuyên ngoại ngữ Đại học sư phạm ngoại ngữ, tiền thân của trường THPT DL Lômônôxôp ngày nay
Địa điểm của trường tại khu đô thị mới Mỹ Đình II, huyện Từ Liêm,
Hà Nội Trường có 05 khu nhà, 2 khu nhà cao tầng dành cho học tập và các phòng học bộ môn, thư viện 01 khu nhà dành cho khu Hiệu bộ và hội trường
01 nhà tập đa năng 01 khu nhà 28 phòng thực hiện liên kết đào tạo và khu dịch vụ
Hàng năm, số học sinh thi tuyển vào trường rất đông và chất lượng học tập của trường khá cao, có uy tín và “thương hiệu” ở Hà Nội Trường THPT
DL Lômônôxôp tập hợp được đội ngũ giáo viên có năng lực và trình độ cao, một số giảng viên của các trường đại học cũng tham gia giảng dạy tại trường
Vì vậy trường THPT DL Lômônôxôp là một trường THPT DL chất lượng cao
ở Hà Nội, thu hút được nhiều học sinh khá giỏi của Hà Nội
Bảng 2.6: Quy mô của trường THPT DL Lômônôxôp năm học 2006 – 2007
học
Số lớp
Tõ Liªm, Hµ Néi
(Nguån: v¨n phßng THPT DL Lômônôxôp)
Trong 12 năm qua, nhà trường đã đào tạo được 2100 học sinh có bằng
Tú tài và 3100 học sinh tốt nghiệp THCS Tỷ lệ tốt nghiệp phổ thông thường
là 99 100%, trong đó ở THPT có 60% đỗ cao đẳng và đại học, ở THCS có 40% học sinh vượt qua các kỳ thi rất khó để vào các lớp chuyên
Trang 28Bảng 2.8: Thành tích năm học 2006-2007
TT Tên trường Số
HS
Tỷ lệ %
Xếp loại hạnh kiểm % Xếp loại học lực % Tốt Khá TB Yếu kém Giỏi Khá TB Yếu Kém
96 10,5
(Nguån: v¨n phßng THPT DL Lômônôxôp) 2.2.2.1 Công tác quản lý hồ sơ, quy chế giảng dạy
Năm học 2006 2007 trường THPT DL Lômônôxôp có 32 phòng học,
số lớp là 26, số GV là 93 người, số học sinh là 909 em (tính riêng khối THPT) Bộ máy quản lý của trường bố trí gọn nhẹ, làm việc có hiệu quả Trường thực hiện chế độ giao ban giữa BGH và các bộ phận khác của trường vào thứ Sáu hàng tuần để các tổ chuyên môn, các giáo viên chủ nhiệm lớp, giám thị, cán bộ phụ trách Đoàn TNCS HCM báo cáo tình hình hoạt động của
Trang 29các lớp, các bộ phận trong tuần Qua hoạt động giao ban hàng tuần, BGH trường đã có những biện pháp tích cực giải quyết những vụ việc phát sinh, kiểm tra tiến độ thực hiện kế hoạch giảng dạy và thực hiện quy chế chuyên môn, nhắc nhở, chấn chỉnh những hạn chế cần khắc phục Vì vậy, nền nếp học tập của học sinh, kỷ luật lao động của giáo viên, cán bộ, nhân viên luôn được kiểm tra, đánh giá cụ thể và chất lượng giảng dạy học tập cũng như các hoạt động giáo dục của nhà trường luôn được nâng cao
2.2.2.2 Công tác quản lý việc học tập của học sinh
Bên cạnh việc thống nhất nội dung, lịch trình giảng dạy bộ môn trong từng khối lớp thông qua các hoạt động chuyên môn như họp tổ, nhóm rút kinh nghiệm nâng cao nghiệp vụ chuyên môn, từng tổ, nhóm đã tiến hành thống nhất ra đề kiểm tra chung cho mỗi khối lớp nhằm đánh giá đúng và khách quan trình độ của học sinh cũng như theo dõi và đánh giá kịp thời việc giảng dạy, học tập ở trường, ở lớp Bộ bài tập nâng cao thống nhất cho từng khối cũng mang lại hiệu quả đáng kế trong việc nâng cao trình độ học sinh, đảm bảo cho học sinh nắm vững kiến thức cơ bản và có khả năng tự bồi dưỡng chuẩn bị cho các kì thi vào khối chuyên hay thi đại học
Việc tổ chức bồi dưỡng học sinh giỏi đều đặn hàng năm do các giáo viên có kinh nghiệm đảm nhận Hầu hết các em đi thi Quận và Thành phố đều đạt giải, trong đó có rất nhiều em đạt giải cao đem lại vinh dự cho quận, nhà trường và là niềm tự hào của toàn thể học sinh trong trường
2.2.2.3 Đánh giá tổng quát các biện pháp quản lý hoạt động dạy học
Kết quả trên đã chứng tỏ trường THPT DL Lômônôxôp duy trì quản lý theo phương pháp truyền thống và có sự thay đổi lớn về các khâu kiểm tra đánh giá cũng như việc xây dựng nề nếp giảng dạy và học tập đã được hiệu trưởng chú ý thực hiện và xem đó là cơ sở để nâng cao chất lượng GD Việc đổi mới phương pháp dạy học đã được cán bộ quản lý của trường chỉ đạo đúng mức và thực hiện nghiêm túc, chú trọng đến việc phát triển tư duy độc lập của HS
Khâu KTĐG có những cố gắng cải tiến để đưa ra kết quả chính xác, phản ánh đúng thực trạng của công tác quản lý các hoạt động dạy học của nhà trường Trường THPT DL Lômônôxôp đã xây dựng một trang web riêng của trường, cập
nhật đầy đủ các thông tin về các mặt hoạt động của nhà trường
Trang 30Kết quả trên đã chứng minh cán bộ quản lý trường THPT DL Lômônôxôp
đã có nhận thức đầy đủ về chất lượng dạy học GVBM trường THPT DL Lômônôxôp đều được tuyển chọn nên có trình độ chuyên môn vững vàng và coi trọng trách nhiệm QL chuyên môn, chú trọng về kiến thức và kỹ năng QL chất lượng của các HĐDH do mình phụ trách, chú trọng đến việc hướng dẫn tổ chức cho HS làm việc trên lớp, tham gia tích cực vào quá trình học tập, luôn đổi mới phương pháp dạy học Khâu kiểm tra đánh giá kết qủa của HS mang tính toàn diện, tập trung chú trọng kiểm tra kỹ năng học tập của HS
2.2.3 Quy mô, quá trình phát triển của trường THPT DL Đinh Tiên Hoàng
M « h×nh 2.9:
CỦA TRƯỜNG THPT DL ĐINH TIÊN HOÀNG
Học sinh đã tốt nghiệpTHCS không phải thi đầu vào khi đăng ký vào học lớp 10 trường THPT DL Đinh Tiên Hoàng Trường cũng tiếp nhận các học sinh lớp 11 và 12 ở các trường khác chuyển về Là một trường sẵn sàng tiếp nhận các học sinh có hoàn cảnh khó khăn về học lực và hạnh kiểm trong thành phố về học tại trường và qua quá trình học tập, các học sinh đó đã được tiếp nhận một môi trường giáo dục đầy sự nhân ái của các thầy cô và sau khi tốt nghiệp, các học sinh đó có đủ khả năng thi vào các trường đại học, cao đẳng, trung cấp hoặc vững vàng bước vào cuộc sống với những nghề các em yêu thích
MÔ HÌNH TIẾP NHẬN VÀ ĐÀO TẠO
CÁC TRƯỜNG PTTH KHỐI 10 KHỐI 11 KHỐI 12
KHỐI 10 KHỐI 11 KHỐI 12 TRƯỜNG PTTH DÂN LẬP
ĐINH TIÊN HOÀNG
Bỏ học lang thang - Tệ nạn xã hội - Vi phạm, phạm pháp
Tự tìm việc làm
Trang 31Sơ đồ 2.10: Mạng lưới tổ chức quản lý của trường THPT DL Đinh Tiên Hoàng
(nguồn: văn phòng trường THPT DL Đinh Tiên Hoàng)
Trường THPT DL Đinh Tiên Hoàng được UBND Thành phố Hà Nội cho phép thành lập từ năm học 1989 – 1990 Hơn mười lăm năm qua trường Đinh
Bí thư chi bộ Cố vấn Đoàn Chủ tịch Công Đoàn
Văn phòng Tư vấn Giáo dục
và Hướng nghiệp
B ảo
vệ Lao công Lái xe
Phòng học liệu
Quản
lý tài chính
Quản
lý cơ
sở vật chất
Văn thư
Thủ quỹ
Phòng dạy tin Quản
lý học
nghề
Văn phòng
P Hiệu trưởng
Trang 32Tiên Hoàng đã trở thành địa chỉ đáng tin cậy cho học sinh và cha mẹ học sinh
về chất lượng học tập văn hoá và rèn luyện đạo đức
Giáo viên trường THPT DL Đinh Tiên Hoàng được tuyển chọn từ các trường THPT trong thành phố và các tỉnh, có trình độ học vấn, tài năng sư phạm, tâm huyết với nghề, tận tâm giúp đỡ học sinh, tôn trọng nhân cách học sinh Học sinh ở trường THPT DL Đinh Tiên Hoàng không chỉ được trang bị những kiến thức văn hoá tối thiểu để hoàn thành bậc THPT và học lên đại học như tất cả các học sinh trường THPT công lập, mà còn được chú ý rèn luyện nhân cách theo phương châm: “Nhân cách không chỉ được hình thành bởi những gì được nghe và nói mà chủ yếu phải được hình thành bằng sự nỗ lực hành động thực sự của mỗi cá nhân Trường Đinh Tiên Hoàng phấn đấu để đào tạo những học sinh có nhân cách phát triển điều hoà”
Cha mẹ học sinh trường THPT DL Đinh Tiên Hoàng được giúp đỡ, tạo những điều kiện thuận lợi nhất để đạt mục tiêu “Dạy con nên người” bằng chính sự cần cù, nỗ lực học tập rèn luyện của mỗi học sinh
Công đoàn trường được thành lập từ năm học 1995 – 1996 đến nay liên tục được Công đoàn giáo dục Hà Nội công nhận Công đoàn cơ sở vững mạnh Chi bộ Đảng thành lập từ 1997 có 19 đảng viên Từ năm 1999 đến nay chi bộ liên tục được Quận ủy Ba Đình công nhận cơ sở Đảng trong sạch, vững mạnh Đoàn Thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh thành lập năm 1989 Từ năm
2002 đến nay 3 năm liền được Trung ương Đoàn tặng bằng khen Liên tục nhiều năm được Sở Thể dục thể thao Hà Nội tặng bằng khen là đơn vị tiên tiến xuất sắc giải chạy báo Hà Nội mới Trường Đinh Tiên Hoàng đã xây dựng được hệ thống quản lý chất lượng theo tiêu chuẩn ISO 9001 : 2000 Được tổ chức GIC UKAS cấp chứng chỉ tháng 12 năm 2005
Bảng 2.11: Quy mô của trường THPT DL Đinh Tiên Hoàng năm học 2006-2007
học
Số lớp
Số gv Số HS
01 Thpt dl
Đinh Tiên Hoàng
Số 67, phố Phó Đức Chính, Hà
Trang 33Nội
Trường THPT DL Đinh Tiên Hoàng gồm có 02 cơ sở đào tạo đều phải thuê mượn Mỗi cơ sở có 09 phòng học cho 2 ca học buổi sáng và buổi chiều Các cơ sở đều đảm bảo đầy đủ phòng làm việc cho Ban giám hiệu, phòng giáo viên và phòng học chuyên môn
2.2.3.1 Công tác quản lý hồ sơ, quy chế giảng dạy
Đội ngũ cán bộ quản lý của trường từ Ban giám hiệu đến giáo viên chủ nhiệm luôn luôn sát sao trong việc bám lớp và nắm chắc tình hình học sinh, tận tình trong việc giáo dục học sinh Hiệu trưởng nhà trường, TS Nguyễn Tùng Lâm luôn coi trọng việc yêu cầu đội ngũ giáo viên thường xuyên đổi mới phương pháp dạy học, giúp học sinh yếu kém vươn lên với cả tấm lòng của người thầy giáo Từng học kỳ, trường đều tổ chức tập huấn cho đội ngũ giáo viên về chuyên môn, về đổi mới phương pháp giảng dạy
Hàng năm, giáo viên của trường đều hoàn thành nhiều đề tài nghiên cứu khoa học giáo dục, tổng kết kinh nghiệm giáo dục tiên tiến và tổ chức
“Hội thảo dạy con nên người” tại trường Hội thảo này đã cuốn hút được nhiều giáo viên, phụ huynh học sinh và học sinh tham gia Hội thảo đã đúc kết được nhiều bài học giáo dục học sinh quý báu và bổ ích cho sự nghiệp giáo dục Thủ đô Vì thế, uy tín của trường THPT DL Đinh Tiên Hoàng ngày càng được phụ huynh và học sinh Hà Nội biết đến như một địa chỉ tin cậy trong các trường nổi tiếng ở Hà Nội
2.2.3.2 Công tác quản lý học tập của học sinh
Là một trường sẵn sàng tiếp nhận các học sinh có hoàn cảnh khó khăn
về học lực và hạnh kiểm trong thành phố về học tại trường, nên đội ngũ cán
bộ quản lý của trường từ Ban giám hiệu đến giáo viên chủ nhiệm luôn luôn
sát sao trong việc quản lý học tập của học sinh và nắm chắc tình hình học
sinh, tận tình trong việc giáo dục học sinh, hướng dẫn cho học sinh biết cách
tự học, tiếp thu bài giảng có hiệu quả, giúp học sinh yếu kém vươn lên trong rèn luyện và học tập
Trang 34Trường Đinh Tiờn Hoàng luụn thực hiện tổ chức kiểm tra đỏnh giỏ với
phương chõm: đỏnh giỏ phải cú tỏc dụng đào tạo Đú là thực hiện chuyển từ việc đỏnh giỏ kết quả học tập theo điểm số đơn thuần sang việc đỏnh giỏ cú tỏc dụng đào tạo thực sự, tức là cỏch đỏnh giỏ phải trở thành một thành tố của việc học và học sinh phải được tham gia vào việc đỏnh giỏ Giỏo viờn khụng được dựng điểm để phạt học sinh Đỏnh giỏ về mặt đạo đức cũng phải để học sinh tự đỏnh giỏ, tập thể, tổ lớp tham gia đỏnh giỏ chứ khụng phải chỉ cú giỏo viờn chủ nhiờm ỏp đặt sự đỏnh giỏ chủ quan của mỡnh
Vỡ vậy, tỷ lệ học sinh trường Đinh Tiờn Hoàng tốt nghiệp THPT hàng năm đều đạt tỷ lệ cao Tỷ lệ học sinh yếu kộm về đạo đức, hàng năm chỉ cũn 1 đến 2% Nhiều học sinh vào thẳng đại học Điều tra học sinh ra trường trong nhiều năm, trường Đinh Tiờn Hoàng cú khoảng 40% học sinh học đại học, cao đẳng, trung học chuyờn nghiệp; 20% học sinh tự tỡm việc làm; 40% học sinh tiếp tục học thờm để thi đại học, cao đẳng, trung học chuyờn nghiệp trong những năm học sau
Bảng 2.12: Kết quả xếp loại học lực và hạnh kiểm của trường THPH DL Đinh Tiờn Hoàng năm học 2006 – 2007
T
T
Tờn trường Số HS
Tỷ lệ %
Xếp loại hạnh kiểm % Xếp loại học lực % Tốt Khỏ TB Yếu kộm Giỏi Khỏ TB Yếu Kộm
một số bài học hữu ích về nâng cao chất lượng các biện pháp quản lý hoạt
động dạy học ở mỗi nhà trường THPT NCL
2.2.3.3 Đánh giá tổng quát các biện pháp quản lý hoạt động dạy học
Kết quả trên đã minh chứng trường THPT DL Đinh Tiên Hoàng duy trì quản lý theo những phương pháp kết hợp giữa truyền thống và vận dụng những biện pháp quản lý tiên tiến theo ISO 9000 : 2000 Các khâu kiểm tra đánh giá
Trang 35cũng như việc xây dựng nề nếp giảng dạy và học tập đã được hiệu trưởng đặc biệt chú ý thực hiện và xem đó là cơ sở để nâng cao chất lượng GD của nhà trường Việc đổi mới phương pháp dạy học đã được cán bộ quản lý của trường chỉ đạo
đúng mức và thực hiện nghiêm túc, chú trọng đến việc phát triển tư duy độc lập của HS
Việc quản lý chỉ đạo tổ chuyên môn rất có hiệu quả Tổ chuyên môn đã
đi sâu vào giải quyết những vấn đề nhằm nâng cao chất lượng dạy và học bằng cách luôn trao đổi kinh nghiệm giảng dạy trong tổ, nhóm chuyên môn và đổi mới các phương pháp giảng dạy cho phù hợp với đối tượng học sinh
Khâu KTĐG cú những cố gắng cải tiến để đưa ra kết quả chớnh xỏc bằng hệ thống cỏc biểu bảng theo dừi hàng thỏng của từng tổ chuyờn mụn, từng bộ phận cụng tỏc, phản ỏnh đỳng thực trạng của cụng tỏc quản lý cỏc hoạt động dạy học của nhà trường Trường THPT DL Đinh Tiờn Hoàng đó xõy dựng một trang web riờng của trường, cập nhật đầy đủ cỏc thụng tin về
cỏc mặt hoạt động của nhà trường
Kết quả trờn đó chứng minh cỏn bộ quản lý trường THPT DL Đinh Tiờn Hoàng đó cú nhận thức đầy đủ về trỏch nhiệm đảm bảo chất lượng dạy học đối với học sinh GVBM trường THPT DL Đinh Tiờn Hoàng đều được tuyển chọn nờn cú trỡnh độ chuyờn mụn và cú những biện phỏp sư phạm phự hợp với đối tượng học sinh qua những lần tập huấn GVBM trường THPT DL Đinh Tiờn Hoàng chỳ trọng về kiến thức và kỹ năng QL chất lượng của cỏc HĐDH do mỡnh phụ trỏch, chỳ trọng đến việc hướng dẫn tổ chức cho HS phương phỏp học tập trờn lớp, tự học ở nhà, phương phỏp tiếp thu bài giảng
cú hiệu quả, chủ động tham gia tớch cực vào quỏ trỡnh học tập Hiệu trưởng, Tiến sỹ Nguyễn Tựng Lõm luụn tỡm mọi cơ hội liờn kết với cỏc cơ sở giỏo dục tiờn tiến trong và ngoài nước nhằm huy động tối đa nguồn lực để phỏt triển nhà trường Trường THPT DL Đinh Tiờn Hoàng là trường đầu tiờn ở Hà Nội đó ỏp dụng quản lý hoạt động dạy học theo phương phỏp quản lý ISO 9000: 2000 và TQM
Trang 362.3 Thực trạng công tác quản lý hoạt động dạy học ở các trường trung
học phổ thông ngoài công lập đã khảo sát
2.3.1 Thực trạng công tác quản lý hoạt động dạy học của cán bộ quản lý
Đồng thời với việc trao đổi với CBQL, GV và dự giờ GV, dự các buổi sinh hoạt chuyên môn, xem xét các phương tiện phục vụ dạy học như thư viện, phòng thực hành bộ môn, phòng máy, phòng lab, của một số trường THPT NCL tại Hà Nội, chúng tôi đã tiến hành khảo sát bằng phiếu hỏi bao
gồm phiếu hỏi cho CBQL (Ban giám hiệu) về những mặt sau: (xem Phụ lục 1) Câu hỏi 01: Thầy, Cô đánh giá như thế nào về chất lượng HĐDH và các biện pháp quản lý hoạt động dạy học đang tiến hành hiện nay ở các trường trung học phổ thông ngoài công lập?
Biểu đồ 2.13: Tỷ lệ đánh giá về chất lượng HĐDH và PP quản lý HĐDH
0 10 20 30 40 50 60 70 80
Câu hỏi 02: Thầy, Cô đã sử dụng những biện pháp nào để quản lý hoạt động học tập của học sinh?Biểu đồ 2.14: Tỷ lệ đánh giá biện pháp QL hoạt động
Trang 37học tập của học sinh sinh
Cán bộ quản lý các trường NCL đã sử dụng những biện pháp cơ bản theo quy định của Bộ GD&ĐT và của Sở GD&ĐT để quản lý hoạt động học tập của học sinh bằng những nội quy học tập, quy chế thi đua khen thưởng, quản lý điểm và thi, kiểm tra nhằm đánh giá toàn diện học sinh trong học tập
và rèn luyện
Câu hỏi 03: Thầy, Cô đã sử dụng những biện pháp nào để quản lý việc đổi mới phương pháp giảng dạy và quản lý việc giáo viên thực hiện quy chế chuyên môn?
Biểu đồ 2.15: Tỷ lệ đánh giá biện pháp QL đổi mới PP DH của giáo viên
9 nội dung cơ bản mà đề tài đưa ra qua phiếu hỏi điều tra, phần lớn các
cán bộ quản lý của các trường khảo sát đều thực hiện ở mức độ tốt, có 2 biện
pháp thực hiện ở mức độ trung bình ở khâu quản lý tiến độ chương trình và tiến độ thực hiện đầu điểm của giáo viên Đây là những nội dung mà hầu hết các trường đều chưa có giải pháp quản lý triệt để và cần phải cải tiến mạnh
mẽ hơn nữa
Câu hỏi 04: Nếu được hỗ trợ về phương pháp quản lý hoạt động dạy học tiên tiến, Thầy, Cô có mong muốn áp dụng ở trường mình không?
Trang 38Biểu đồ 2.16: Tỷ lệ đánh mong muốn áp dụng phương pháp QL HĐDH tiên tiến
Kết quả khảo sát trên đã chứng tỏ rằng, với các trường ngoài công lập, việc xây dựng nề nếp giảng dạy và học tập được hiệu trưởng các trường rất chú ý thực hiện, xem đó là cơ sở để nâng cao chất lượng GD Kết hợp thi đua với khen thưởng xứng đáng để thúc đẩy GV phấn đấu trong công tác Ngoài
ra, công tác quản lý hoạt động dạy học ở các trường trung học phổ thông ngoài công lập ở Hà Nội đã tạo nên một đội ngũ GV có chất lượng ngày càng cao phục vụ cho sự nghiệp GD Thủ đô Các trường THPT ngoài công lập đã rất năng động, sáng tạo trong công tác, đề ra nhiều biện pháp nhằm thu hút
HS đến trường và nâng cao chất lượng GD của nhà trường Qua đó, đã rút được nhiều kinh nghiệm về công tác QLGD
2.3.2 Thực trạng công tác quản lý hoạt động dạy học của giáo viên
Đối với giáo viên, chúng tôi đã đưa ra nội dung hỏi để khảo sát việc thực
hiện các biện pháp của BGH trường với các nội dung sau: (xem Phụ lục 2) Câu hỏi 01: GV đánh giá khách quan mức độ thực hiện các biện pháp quản lý HĐDH của hiệu trưởng trong nhà trường
Trang 39Biểu đồ 2.17: Tỷ lệ đánh giá mức độ thực hiện các biện phápQL HĐDH của HT
Câu hỏi 02 Xin Thầy, Cô vui lòng tự dánh giá về chất lượng giảng dạy và đổi mới phương pháp giảng dạy của mình
Biểu đồ 2.18: Tỷ lệ đánh giá về chất lượng giảng dạy và đổi mới phương pháp giảng dạy của GV
GV đã khách quan tự đánh giá các nội dung mà đề tài đưa ra khảo sát
về việc GV hạn chế diễn giảng theo sách giáo khoa, cấu trúc lại bài giảng theo
Trang 40hướng tinh giản, làm rõ trọng tâm của bài học khi lên lớp; GV quan tâm sử dụng các đồ dùng, thiết bị dạy học trên lớp để học sinh dễ nhớ, dễ hiểu bài; hướng dẫn và giúp học sinh có phương pháp tự học, tự đọc trước sách giáo khoa, biết cách tóm tắt bài giảng, gắn việc học với hành, nỗ lực hoàn thành các yêu cầu của giáo viên; chú ý kiểm tra và đánh giá kết quả học tập của học sinh ngay trên lớp; giảm áp lực, gây hứng thú và khích lệ cho học sinh học bộ
môn; thường xuyên tự học tập bồi dưỡng nâng cao trình độ nghiệp vụ chuyên môn Mức độ thực hiện Khá và Trung bình vẫn còn phổ biến trên biểu đồ Câu hỏi 03 Thầy, Cô có chấp nhận những đổi mới của hiệu trưởng về các biện pháp quản lý hiện đại
Biểu đồ 2.19: Tỷ lệ đánh giá mức độ chấp nhận những đổi mới của hiệu trưởng về các biện pháp quản lý hiện đại
Ko có ý kiến
Ko nên thực hiện
Hầu hết giáo viên được hỏi chấp nhận những đổi mới của hiệu trưởng
về các biện pháp quản lý hiện đại Bởi vì chỉ có đổi mới và áp dụng các biện pháp quản lý hiện đại thì nhà trường mới phát triển bền vững, công việc nghề nghiệp của GV mới được phát triển và thu nhập mới ổn định Như vậy, các nhà quản lý của các trường THPT NCL nên nắm bắt được nguyện vọng trên của GV để mạnh dạn thực hiện đổi mới các phương pháp HĐDH nhằm mục tiêu nâng cao chất lượng giáo dục của nhà trường
Kết quả nội dung phiếu hỏi dành cho GV để khảo sát việc thực hiện các biện pháp của BGH trường về việc thực hiện đầy đủ hệ thống sổ sách và quy chế chuyên môn, BGH trường quan tâm đến việc yêu cầu giáo viên hướng