THỊ TRƯỜNG LAO ĐỘNG TRONG KHU VỰC CÔNG Chương 5 Kinh tế học lao động

CHƯƠNG 6 THỊ TRƯỜNG LAO ĐỘNG TRONG KHU VỰC CÔNG  MÔ HÌNH THỊ TRƯỜNG LAO ĐỘNG TRONG KHU VỰC CÔNGẢNH HƯỞNG CỦA CÔNG ĐOÀN TRONG KHU VỰC CÔNGKhái niệmCơ quan hành chính, cơ quan quản lý nhà nước, lực lượng quốc phòng, an ninh, các tổ chức chính trị ở Trung Ương, địa phương (cấp bang và liên bang)Các đơn vị nhà nước cung cấp dịch vụ công: bệnh viện, cơ sở y tế công, cơ sở giáo dục và đào tạo côngNgười lao động trong khu vực công được hưởng lương từ ngân sách I. THỊ TRƯỜNG LAO ĐỘNG TRONG KHU VỰC CÔNG1. Cung cầu lao động trong khu vực côngđường cầu lao động DoDo phụ thuộc vàotổng nguồn lực trong cộng đồng có thể được đo lường bằng thu nhập hộ gia đình bình quân đầu ngườicác nhân tố ảnh hưởng tới nhu cầu của cộng đồng đối với các dịch vụ côngI. MÔ HÌNH THỊ TRƯỜNG LAO ĐỘNG TRONG KHU VỰC CÔNGĐường cung lao động trong khu vực công SoChịu ảnh hưởng củamức lương trả cho lao động khu vực côngMức lương trả cho lao động trong khu vực tư nhânnhu cầu của các cá nhân đối với công ăn việc làm trong khu vực côngđiều kiện phi tiền lương của tổ chức công và các doanh nghiệp tư nhân dành cho lao động Minh họaCHÍNH SÁCH TÀI KHÓA CHẶT Ảnh hưởng thế nào tới thị trường lao động khu vực công Ban đầu, đường cung và đường cầu lao động trong khu vực công là Do và So.điểm cân bằng A, mức tiền lương và việc làm tương ứng là Wo và EoTài khóa chặt: tăng thuế, giảm chi tiêu: giảm tổng nguồn lực cộng đồngNhu cầu đối với lao động trong khu vực công giảm xuống D2cân bằng tại Blương và số việc làm thấp hơn (W2, E2).CHÍNH SÁCH TÀI KHÓA CHẶT Ảnh hưởng thế nào tới thị trường lao động khu vực côngThị trường còn diễn biến nào khác nữa không ?tăng thuế, giảm chi tiêu làm giảm kỳ vọng của lao động trong khu vực công về mức lương của họ trong tương lai, và làm tăng khả năng họ có thể bị sa thảiTừ đó làm giảm lòng mong muốn trở thành viên chức chính quyền bang và chính quyền địa phương. CHÍNH SÁCH TÀI KHÓA CHẶT Ảnh hưởng thế nào tới thị trường lao động khu vực côngđường cung dịch chuyển đến vị trí S2điểm cân bằng mới Cmức lương và số lượng việc làm tương ứng là W3 và E3. số lượng việc làm giảm nhưng mức lương của lao động trong khu vực công lại tăng lên trên mức W2CHÍNH SÁCH TÀI KHÓA CHẶT Ảnh hưởng thế nào tới thị trường lao động khu vực côngW3 lớn hay nhỏ hơn mức ban đầu Wo phụ thuộc vào việc đường cung dịch chuyển mạnh hơn hay yếu hơn so với sự dịch chuyển của đường cầu. Nếu đường cung dịch chuyển mạnh hơn thì mức lương của lao động trong khu vực công sẽ tăng lên trên mức lương ban đầu nhưng số lượng việc làm lại giảm mạnh (điểm C nằm bên trái điểm B).2. Các yếu tố khác ảnh hưởng đến tiền lương của người lao động trong khu vực côngCác yếu tố thuộc về xã hội và nhà nước:Luật và các quy định dưới luậtTình hình phát triển kinh tế, trước hết là mức tăng GDPKhả năng ngân sách của chính phủCác yếu tố thuộc về công việcKỹ năngTrách nhiệmĐiều kiện làm việc2. Các yếu tố khác ảnh hưởng đến tiền lương của người lao động trong khu vực côngCác yếu tố thuộc về người lao độngThâm niên công tácTrình độ chuyên mônTiền công của người lao động trong khu vực công không phụ thuộc vào năng suất lao động3. Đặc điểm thị trường lao động khu vực công ở Việt nam Nguồn cung lao động dồi dàoTỷ lệ bỏ việc thấp hơn khu vực tư nhânCầu lao động ổn định hơn so với khu vực tư nhânTỷ lệ lao động làm việc suốt đời cho khu vực công khá lớnCó sự chênh lệch tiền lương giữa khu vực công và khu vực tư Tiền lương không đồng nhất với thu nhập, không phụ thuộc vào năng suất lao độngChênh lệch về thu nhập trong khu vực công thấp hơnTiền lương có xu hướng cứng nhắc hơn khu vực tư nhân50% trả lời đó là tiền bồi dưỡng từ các cuộc họp; hơn 60% có nguồn thu do tiết kiệm được các khoản chi theo định mức khoán; hơn 5% được chia từ các khoản hoa hồng hoặc quỹ riêng của đơn vị; gần 5% có nguồn thu ngoài lương từ khoản biếu, tặng; 40% có nguồn thu khác.II. ẢNH HƯỞNG CỦA CÔNG ĐOÀN TRONG KHU VỰC CÔNGNghiệp đoàn (Công đoàn cơ sở) là một tổ chức hoạt động với mục đích cải thiện điều kiện làm việc của các thành viên.thương thuyết tiền công, trợ cấp ngoài lương (lương hưu, thời gian nghỉ an dưỡng, v.v.), thuê nhân côngđề bạtđiều khoản sa thảilàm việc ngoài giờ, Hành động áp lực: Các công đoàn có thể tổ chức đình công hay phản đối để gây áp lực theo những mục tiêu nào đó.Hoạt động chính trị: Các công đoàn có thể tác động đến những luật lệ có lợi cho toàn thể giới lao động. Họ có thể tiến hành những chiến dịch chính trị, vận động hành lang hay hỗ trợ tài chính cho những cá nhân hay chính đảng ứng cử vào các vị trí công quyền.II. ẢNH HƯỞNG CỦA CÔNG ĐOÀN TRONG KHU VỰC CÔNGTác động Tích cực của Công đoàn đối với tổ chức công (???)Giảm tần suất thay đổi nhân sựbỏ việc:Vì mức tiền công cao hơn.Nhân công có một lối thoát là thể hiện những bức xúc của mình thay vì bỏ việcĐộng viên tinh thần làm việc cho người lao động: giảm bớt cạnh tranh, tăng cường hợp tác. Buộc đội ngũ quản lý phải làm việc tốt hơn để có thể tăng tiền công lên mức cao hơn.II. ẢNH HƯỞNG CỦA CÔNG ĐOÀN TRONG KHU VỰC CÔNGTác động Tiêu cực của Nghiệp đoàn đối với Công ty (???)Có thể làm giảm tính hiệu quả trong công việc. Ngăn chặn việc thuêđề bạt những cá nhân ưu tú nhất cũng như sa thải những cá nhân tồi tệ nhất, thường tập trung nhiều hơn vào thâm niên làm việc.Các công đoàn có nên nỗ lực thương lượng tập thể để đòi tăng lương càng cao càng tốt hay không?ẢNH HƯỞNG CỦA CÔNG ĐOÀN đối với tiền lươngcông đoàn thành công trong việc tăng mức tiền lương lên cao hơn so với mức cân bằng thị trường (Wo đến Wu)số lượng việc làm mất đi bằng Eo Eu. Độ lớn của hiệu số này phụ thuộc vào ?Kết luận ?ẢNH HƯỞNG CỦA CÔNG ĐOÀN đối với tiền lươngĐộ co giãn của nhu cầu sử dụng dịch vụ công đối với tiền lương càng lớn thì số việc làm bị mất khi tăng lương càng lớnrất dễ xảy ra khả năng thay thế vốn cho lao động trong việc cung cấp dịch vụ công các hãng tư nhân có thể cung cấp dịch vụ tương tự như các cơ quan nhà nướcchính quyền địa phương bị hạn chế về nguồn lực nên việc tăng giá dịch vụ nào đó có thể khiến cơ quan này thay thế dịch vụ mới tăng giá bằng những dịch vụ khác có giá rẻ hơn

CHƯƠNG 6

THỊ TRƯỜNG LAO ĐỘNG TRONG KHU VỰC CÔNG

TRONG KHU VỰC CÔNG

KHU VỰC CÔNG

1

Khái niệm

2

 Cơ quan hành chính, cơ quan quản lý nhà nước, lực lượng quốc phòng, an ninh, các tổ chức chính trị ở

Trung Ương, địa phương (cấp bang và liên bang)

 Các đơn vị nhà nước cung cấp dịch vụ công: bệnh

viện, cơ sở y tế công, cơ sở giáo dục và đào tạo công

 Người lao động trong khu vực công được hưởng lương

từ ngân sách

I THỊ TRƯỜNG LAO ĐỘNG TRONG KHU VỰC CÔNG

1 Cung cầu lao động trong khu vực công

 đường cầu lao động Do

 Do phụ thuộc vào

 tổng nguồn lực trong cộng đồng -

có thể được đo lường bằng thu nhập hộ gia đình bình quân đầu người

 các nhân tố ảnh hưởng tới nhu cầu của cộng đồng đối với các dịch

vụ công

3

E0

Số lao động trongkhu vực công

D0

W1

Tiền lương

của lao

động trong

khu vực

công

D1

S0

Wo

E1

I MÔ HÌNH THỊ TRƯỜNG LAO ĐỘNG TRONG KHU VỰC CÔNG

 Đường cung lao động trong khu vực công So

 Chịu ảnh hưởng của

 mức lương trả cho lao động khu vực công

 Mức lương trả cho lao động trong khu vực tư nhân

 nhu cầu của các cá nhân đối với công ăn việc làm trong khu vực công

 điều kiện phi tiền lương của tổ chức công và các doanh nghiệp tư nhân dành cho lao động

4

E0

Số lao động trongkhu vực công

D0

W1

Tiền lương

của lao

động trong

khu vực

công

D1

S0

Wo

E1

Minh họa

CHÍNH SÁCH TÀI KHÓA CHẶT Ảnh hưởng thế nào tới thị trường lao động khu vực công

lao động trong khu vực công là Do

và So.

và việc làm tương ứng là Wo và Eo

tiêu: giảm tổng nguồn lực cộng đồng

5

Số lao động trong khu vực công

E3

D2

W3

Tiền lương

của lao động

trong khu

vực công

D0

S2

Wo

E2

S0

W2

E0

D

B

A C

 Thị trường còn diễn biến nào khác nữa không ?

 tăng thuế, giảm chi tiêu làm giảm kỳ vọng của lao động trong khu vực công về mức lương của họ trong tương lai,

và làm tăng khả năng họ có thể bị sa thải

 Từ đó làm giảm lòng mong muốn trở thành viên chức chính quyền bang và chính quyền địa phương

6

Số lao động trong khu vực công

E3

D2

W3

Tiền lương

của lao động

trong khu

vực công

D0

S2

Wo

E2

S0

W2

E0

D

B

A C

CHÍNH SÁCH TÀI KHÓA CHẶT Ảnh hưởng thế nào tới

thị trường lao động khu vực công

 đường cung dịch chuyển

nhưng mức lương của lao động trong khu vực công

7

Số lao động trong khu vực công

E3

D2

W3

Tiền lương

của lao động

trong khu

vực công

D0

S2

Wo

E2

S0

W2

E0

D

B

A C

CHÍNH SÁCH TÀI KHÓA CHẶT Ảnh hưởng thế nào tới

thị trường lao động khu vực công

Chính sách tài khóa chặt có phải lúc nào cũng làm mức lương trong khu vực công giảm so với ban đầu hay không?

 W 3 lớn hay nhỏ hơn mức ban đầu Wo phụ thuộc vào việc đường cung dịch chuyển mạnh hơn hay yếu hơn so với sự dịch chuyển của đường cầu

mạnh hơn thì mức lương của lao động trong khu vực công sẽ tăng lên trên mức lương ban đầu nhưng số lượng việc làm lại giảm mạnh (điểm C nằm bên trái điểm B).

8

Số lao động trong khu vực công

E3

D2

W3

Tiền lương

của lao động

trong khu

vực công

D0

S2

Wo

E2

S0

W2

E0

D

B

A C

CHÍNH SÁCH TÀI KHÓA CHẶT Ảnh hưởng thế nào tới

thị trường lao động khu vực công

Chính sách tài khóa chặt chắc chắn làm giảm việc làm

nhưng có thể làm tăng hoặc giảm mức lương trong khu vực công

2 Các yếu tố khác ảnh hưởng đến tiền lương của người lao động trong khu vực công

 Luật và các quy định dưới luật

 Tình hình phát triển kinh tế, trước hết là mức tăng GDP

 Khả năng ngân sách của chính phủ

 Kỹ năng

 Trách nhiệm

 Điều kiện làm việc

9

2 Các yếu tố khác ảnh hưởng đến tiền lương của người lao động trong khu vực công

 Các yếu tố thuộc về người lao động

 Thâm niên công tác

 Trình độ chuyên môn

 Tiền công của người lao động trong khu vực công không phụ thuộc vào năng suất lao động

10

3 Đặc điểm thị trường lao động khu vực công ở Việt nam

 Nguồn cung lao động dồi dào

 Tỷ lệ bỏ việc thấp hơn khu vực tư nhân

 Cầu lao động ổn định hơn so với khu vực tư nhân

 Tỷ lệ lao động làm việc suốt đời cho khu vực công khá lớn

 Có sự chênh lệch tiền lương giữa khu vực công và khu vực tư

 Tiền lương không đồng nhất với thu nhập, không phụ thuộc vào năng suất lao động

 Chênh lệch về thu nhập trong khu vực công thấp hơn

 Tiền lương có xu hướng cứng nhắc hơn khu vực tư nhân

11

Năm 2012, khảo sát gần 2.000

cán bộ, công chức (CBCC) ở 10 địa phương và 5 bộ, ngành

 50% trả lời đó là tiền bồi dưỡng từ các cuộc họp; hơn 60% có nguồn thu do tiết kiệm được các khoản chi theo định mức khoán; hơn 5%

được chia từ các khoản hoa hồng hoặc quỹ

riêng của đơn vị; gần 5% có nguồn thu ngoài lương từ khoản biếu, tặng; 40% có nguồn thu khác.

13

II ẢNH HƯỞNG CỦA CÔNG ĐOÀN TRONG KHU VỰC CÔNG

 Nghiệp đoàn (Công đoàn cơ sở) là một tổ chức hoạt động với mục đích cải thiện điều kiện làm việc của các thành viên.

 thương thuyết tiền công, trợ cấp ngoài lương (lương hưu, thời gian nghỉ an dưỡng, v.v.), thuê nhân công/đề bạt/điều khoản sa thải/làm việc ngoài giờ,

 Hành động áp lực: Các công đoàn có thể tổ chức đình công

hay phản đối để gây áp lực theo những mục tiêu nào đó.

 Hoạt động chính trị: Các công đoàn có thể tác động đến

những luật lệ có lợi cho toàn thể giới lao động Họ có thể tiến hành những chiến dịch chính trị, vận động hành lang hay hỗ trợ tài chính cho những cá nhân hay chính đảng ứng cử vào các vị trí công quyền.

15

 Tác động Tích cực của Công đoàn đối với tổ

chức công (???)

 Giảm tần suất thay đổi nhân sự/bỏ việc:

 Vì mức tiền công cao hơn.

 Nhân công có một lối thoát là thể hiện những bức xúc của mình thay vì bỏ việc

 Động viên tinh thần làm việc cho người lao động: giảm bớt cạnh tranh, tăng cường hợp tác

 Buộc đội ngũ quản lý phải làm việc tốt hơn để có thể tăng tiền công lên mức cao hơn.

16

II ẢNH HƯỞNG CỦA CÔNG ĐOÀN TRONG KHU VỰC CÔNG

 Tác động Tiêu cực của Nghiệp đoàn đối với

Công ty (???)

 Có thể làm giảm tính hiệu quả trong công việc

 Ngăn chặn việc thuê/đề bạt những cá nhân ưu tú nhất cũng như sa thải những cá nhân tồi tệ nhất, thường tập trung nhiều hơn vào thâm niên làm việc.

Các công đoàn có nên nỗ lực thương lượng tập thể để

đòi tăng lương càng cao càng tốt hay không?

17

II ẢNH HƯỞNG CỦA CÔNG ĐOÀN TRONG KHU VỰC CÔNG

ẢNH HƯỞNG CỦA CÔNG ĐOÀN đối với tiền lương

 công đoàn thành công trong việc tăng mức tiền lương lên cao hơn so với mức cân bằng thị trường (Wo đến Wu)

 số lượng việc làm mất đi bằng

Eo - Eu

thuộc vào ?

18

EU

Số lao động trongkhu vực công

D0

WU

Tiền lương

của lao động

trong khu vực

công

S0

Wo

E0 A B

ẢNH HƯỞNG CỦA CÔNG ĐOÀN đối với tiền lương

 Độ co giãn của nhu cầu sử dụng dịch vụ công đối với tiền lương càng lớn thì số việc làm bị mất khi tăng

lương càng lớn

 rất dễ xảy ra khả năng thay thế vốn cho lao động

trong việc cung cấp dịch vụ công

 các hãng tư nhân có thể cung cấp dịch vụ tương tự như các cơ quan nhà nước

 chính quyền địa phương bị hạn chế về nguồn lực nên việc tăng giá dịch vụ nào đó có thể khiến cơ quan này thay thế dịch vụ mới tăng giá bằng những dịch vụ

khác có giá rẻ hơn

19