Quy trình môi giới chứng khoán của một công ty chứng khoán

Đề tài: Quy trình môi giới chứng khoán của một công ty chứng khoán

Đề tài:

Quy trình môi giới chứng khoán của một công ty chứng khoán

 Cơ sở lý luận

 Môi giới chứng khoán :

Môi giới chứng khoán là hoạt động trung gian mua bán chứng khoán cho khách hàng để hưởng hoa hồng, làm dịch vụ nhận các lệnh mua, lệnh bán chứng khoán của khách hàng, chuyển các lệnh mua bán đó vào Sở GDCK và hưởng hoa hồng môi giới.

Theo Luật chứng khoán: Môi giới là việc công ty chứng khoán làm trung gian thực hiện mua, bán chứng khoán cho khách hàng để hưởng hoa hồng

 Các bước chính trong môi giới chứng khoán

1 Mở tài khoản cho khác hang

2 Nhận lệnh của khách hang

3 Thực hiện lệnh

4 Xác nhận kết quả thực hiện lệnh

5 Thanh toán bù trừ giao dịch

6 Thanh toán và nhận chứng khoán

 Tìm hiểu quá trình môi giới chứng khoán của công ty chứng khoán công thương – VietinbankSc

I Khái quát thị trường chứng khoán

Thị trường chứng khoán là một kênh thu hút vốn đầu tư lớn trong nền kinh tế Thị trường chứng khoán Việt Nam chính thức ra đời và đi vào hoạt động từ ngày 28/7/2000, đến ngày 8/3/2005 khai trương TTGDCK Hà Nội, đến nay đã có 151

mã cổ phiếu trên sàn HOSE và 129 mã trên sàn HASTC, cùng với hàng chục công

ty chứng khoán mới ra đời Vài năm trở lại đây là thời kỳ rực rỡ nhất của thị trường chứng khoán Việt Nam, cùng với hàng loạt chỉ thị, chính sách của Uỷ ban chứng khoán Nhà nước ra đời nhằm tạo điều kiện cho sự phát triển của thị trường Lượng tiền nhàn rỗi trong dân chúng đổ vào thị trường chứng khoán rất lớn

Tuy nhiên, thị trường chứng khoán Việt Nam bước sang năm 2008 đang đứng trước những biến động lớn với nguy cơ sụt giảm mạnh Hàng chục công ty chứng khoán mới thành lập từ nửa cuối năm 2007 hiện đang phải đối phó với những khó khăn trong tình hình hiện nay Thị trường chứng khoán Việt Nam vẫn tiếp tục đi xuống trong năm 2009 Chỉ số Vn-Index từ đầu năm đến nay hạ 22%, mức hạ tệ nhất so với các thị trường châu Á khác Giá trị giao dịch cổ phiếu trung bình trong ngày tháng 2/2009 tại Sàn giao dịch chứng khoán TPHCM và Sở giao dịch chứng khoán Hà Nội chỉ là 13 triệu USD Tổng giá trị vốn hoá thị trường rơi xuống mức khoảng 10 tỷ USD, không một cổ phiếu niêm yết nào có giá trị vốn hoá thị trường lớn hơn 1 tỷ USD và chỉ có 4 cổ phiếu có giá trị vốn hoá hơn 500

triệu USD Bước sang năm 2009 với chủ trương kích cầu của Chính phủ và dấu

hiệu phục hồi của nền kinh tế vào những tháng cuối năm đã giúp cho thị trường khởi sắc trở lại Tính đến cuối năm 2009 mức vốn hóa toàn thị trường đạt 620 nghìn tỷ đồng, tương đương 38% GDP

Một thực tế là khi thị trường chứng khoán ảm đạm như hiện nay, các nhà đầu tư lũlượt rút ra khỏi thị trường để đầu tư vào những hoạt động khác, một trong những nguyên nhân của việc giá vàng và bất động sản tăng vọt thời gian qua Việc thu hút nhà đầu tư quay trở lại thị trường chứng khoán, một phần giúp cho lợi nhuận của công ty, một phần giúp phục hồi thị trường, đó là công việc của nhà môi giới.Trong khi đó, việc thu hút nhà đầu tư mở tài khoản và thực hiện giao dịch tại công

ty là một hoạt động chiếm tỷ lệ không nhỏ trong doanh thu của công ty

II, Giới thiệu về công ty chứng khoán VietinbankSc

Công ty Cổ phần Chứng khoán Ngân hàng Công thương Việt Nam (Công ty

Chứng khoán Công thương - VietinBankSc) tiền thân là Công ty TNHH Chứng

khoán Ngân hàng Công thương Việt Nam được thành lập theo Quyết định số 126/QĐ-HĐQT-NHCT1 ngày 01 tháng 9 năm 2000 của Hội đồng quản trị Ngân hàng Công thương Việt Nam, hoạt động kinh doanh trong lĩnh vực chứng khoán và cung cấp các dịch vụ tư vấn tài chính Kể từ ngày 01/07/2009, Công ty TNHH Chứng khoán Ngân hàng Công thương Việt Nam chính thức chuyển đổi mô hình

hoạt động sang Công ty Cổ phần Chứng khoán Ngân hàng Công thương Việt

Nam theo giấy phép thành lập và hoạt động số 107/UBCK-GP ngày 01/07/2009

do Ủy ban Chứng khoán Nhà nước cấp

Với số vốn điều lệ hiện nay là 900.000.000.000 đồng và được sự hỗ trợ tích cực của mạng lưới kinh doanh trải rộng toàn quốc của Ngân hàng Công thương Việt Nam, Công ty Chứng khoán Công thương luôn sát cánh, hỗ trợ khách hàng trong các hoạt động trên thị trường chứng khoán và không ngừng xây dựng mối quan hệ lâu dài với khách hàng bằng cách cung cấp các dịch vụ chất lượng cao, kịp thời đáp ứng nhu cầu của khách hàng

Là một trong những Công ty chứng khoán thành lập đầu tiên ở Việt Nam, Công ty Chứng khoán Công thương luôn đặt lợi ích của khách hàng lên hàng đầu và xây dựng sự tin cậy của khách hàng trên cơ sở chất lượng các dịch vụ chuyên nghiệp Công ty Chứng khoán Công thương đã trở thành địa chỉ tin cậy cho các doanh nghiệp có nhu cầu về dịch vụ tư vấn tài chính, phát hành chứng khoán huy động vốn, cũng như những nhà đầu tư tổ chức và cá nhân muốn tìm kiếm cơ hội đầu tư hiệu quả thông qua thị trường chứng khoán bằng việc cung cấp các dịch vụ VietinBankSc có bề dày kinh nghiệm trong lĩnh vực môi giới chứng khoán Năm 2008-2009,dù thị trường chứng khoán Việt Nam khá ảm đạm hoạt động môigiới chứng khoán của công ty đã có sự tăng trưởng mạnh mẽ Số lượng tài khoản được mở mới trong năm tại VietinBankSc là hơn 11.000 tài khoản đưa số lượng tài khoản của các nhà đầu tư mở tài khoản giao dịch tại VietinBankSc lên hơn 30.000 tài khoản tính đến tháng 4 năm 2009 và chiếm 6.5% tổng số tài khoản giao dịch trên thị trường

VietinBankSc còn vinh dự là một trong 7 công ty đầu tiên được Sở GDCK Thành phố Hồ Chí Minh chọn làm công ty thí điểm thực hiện nghiệp vụ nhập lệnh

từ xa Điều này chứng tỏ VietinBankSc là một trong số ít các công ty chứng khoánđáp ứng được những điều kiện khắt khe về hạ tầng công nghệ thông tin cũng như trình độ chuyên môn nghiệp vụ của các nhân viên môi giới chứng khoán

Với phương châm luôn cải tiến và nâng cao chất lượng dịch vụ cung cấp nhằm đem đến sự hài lòng và hiệu quả đầu tư tốt nhất cho khách hàng, đội ngũ nhân viên môi giới của VietinBankSc đã được xây dựng, đào tạo chuyên sâu về kỹnăng làm việc và đạo đức nghề nghiệp

Nhằm mở rộng mạng lưới giao dịch, tạo điều kiện thuận lợi cho các nhà đầu

tư trên khắp cả nước, VietinBankSc đã thực hiện chiến lược mở 96 điểm hỗ trợ giao dịch chứng khoán

Để giao dịch, khách hàng có thể đặt lệnh trực tiếp tại các sàn giao dịch và cácđiểm hỗ trợ giao dịch của VietinBankSc hoặc có thể đặt lệnh qua điện thoại, fax vàinternet Đặt lệnh bằng bất kỳ hình thức nào, khách hàng đều thấy được sự thuậnlợi; các lệnh mua, bán chứng khoán của khách hàng sẽ được chuyển nhanh chóng, chính xác đến Sở Giao dịch Chứng khoán Tp Hồ Chí Minh/ Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội theo đúng trật tự thời gian.

III , QUY TRÌNH MÔI GIỚI CHỨNG KHOÁN CỦA CÔNG TY CHỨNG KHOÁN VIETINBANKSC

Quá trình môi giới chứng khoán của công ty được chia thành 6 bước

Theo Luật định thì cá nhân đủ điều kiện để mở tài khoản giao dịch chứng khoán là những người đã có đủ tư cách pháp nhân hay nói cách khác là đã có CMND Sau khi tài khoản giao dịch chứng khoán đã được mở thì chủ tài khoản

hoàn toàn có thể tham gia giao dịch chứng khoán trên thị trường (đối với lệnh

Mua, trong tài khoản giao dịch phải có ít nhất 70% tổng giá trị giao dịch cộng phí giao dịch; đối với lệnh Bán thì tài khoản giao dịch phải có đủ 100% số chứng khoán muốn bán) Việc mở tài khoản rất đơn giản: nhà đầu chỉ cần mang chứng

minh thư gốc tới CTCK và điền các thông tin cá nhân và Giấy yêu cầu mở tài khoản Tối đa sau 30 phút, nhà đầu tư có thể nộp tiền vào tài khoản và kinh doanh chứng khoán.

*Các giấy tờ giao dịch:

- Quý khách hàng là cá nhân :

+ Chứng minh nhân dân hoặc hộ chiếu còn hiệu lực (CMND không quá 15 năm và

Hộ chiếu còn trong thời hạn hiệu lực)

- Quý khách hàng là tổ chức :

+ Giấy phép đăng ký kinh doanh (bản sao có công chứng) : 01 bản

+ Quyết định bổ nhiệm Giám đốc, Kế toán trưởng hoặc Giám đốc tài chính bản sao có công chứng): 01 bản

* Quy định về tài khoản giao dịch chứng khoán:

- Khách hàng chỉ được phép mở một tài khoản giao dịch chứng khoán đã niêm yết tại một công ty chứng khoán Trong trường hợp khách hàng đã có tài khoản tại Công ty chứng khoán khác, nếu có nhu cầu mở tài khoản giao dịch chứng khoán tại Công ty VietinbankSc khách hàng phải đóng tài khoản đã có tại công ty chứng khoán khác

- Các giao dịch chứng khoán chưa niêm yết (OTC) của Quý khách hàng tại

VietinbankSc cũng được thực hiện chung trên tài khoản chứng khoán niêm yết củaQuý khách hàng nêu trên Trong trường hợp khách hàng không muốn đóng tài khoản giao dịch của khách hàng hiện có tại công ty chứng khoán khác, Quý khách hàng vẫn có thể mở một tài khoản tại VietinbankSc dành riêng cho các giao dịch chứng khoán chưa niêm yết tại VietinbankSc

*Cách thức mở tài khoản giao dịch chứng khoán

- Khách hàng khi đến VietinbankSc có nhu cầu mở tài khoản giao dịch chứng khoán sẽ được hướng dẫn đến quầy giao dịch, gặp nhân viên giao dịch tại quầy để nhận hồ sơ mở tài khoản giao dịch chứng khoán gồm có:

+ Hợp đồng mở tài khoản giao dịch chứng khoán

+ Giấy đăng ký giao dịch qua điện thoại và Internet

(Nếu Khách hàng có nhu cầu đăng ký giao dịch qua điện thoại và Internet)

- Sau khi đã điền đầy đủ các thông tin trên Hợp đồng mở tài khoản giao dịch chứng khoán và Giấy đăng ký giao dịch qua điện thoại và Internet, Khách hàng nộp lại cho nhân viên Bộ phận Dịch vụ khách hàng kèm theo các loại giấy tờ quy định ở Mục 1 - Các giấy tờ giao dịch

- Sau khi nhân viên của Công ty kiểm tra và hoàn thành thủ tục mở hợp đồng

giao dịch chứng khoán cho Khách hàng sẽ trả lại cho Khách hàng 01 bản hợp đồng

và CMND/ Hộ chiếu bản gốc

- Nhân viên của VietinbankSc sẽ thông báo số tài khoản giao dịch chứng khoán,username, password giao dịch internet cho khách hàng và hướng dẫn qui trình nộptiền, lưu ký chứng khoán (nếu có) vào tài khoản

*Đóng tài khoản giao dịch chứng khoán tại công ty chứng khoán khác (nếu có)

Trong trường hợp khách hàng đã mở TK giao dịch tại một công ty chứng khoán trước đó:

- Khách hàng điền đầy đủ thông tin như hướng dẫn trên vào mẫu Hợp đồng mở tài khoản giao dịch chứng khoán của VietinbankSc

- Sau khi đại diện VietinbankSc ký và đóng dấu vào bản hợp đồng, nhân viên của VietinbankSc sẽ trả lại khách hàng một bản gốc của hợp đồng và một bản sao có đóng dấu treo của VietinbankSc để Khách hàng làm thủ tục đóng tài khoản tại Công ty chứng khoán khác và chuyển toàn bộ số dư tiền và chứng khoán (nếu có) vào tài khoản giao dịch đã mở tại VietinbankSc

2 Nhận lệnh tại Công ty Chứng khoán Công thương -VietinbankSc

 Giao phiếu lệnh cho nhân viên môi giới: Khách hàng trực tiếp giao lệnh cho

nhân viên giao dịch được CT CKCT chỉ định để nhập lệnh giao dịch chứng khoán tại SGDCKHN và SGDCKHCM

+ Sau khi cán bộ môi giới kiểm tra tính hợp lệ của phiếu lệnh ,nếu khôn g có sai sót lệnh của khách hàng sẽ được nhập vào hệ thống để kiểm tra số

dư tiền, chứng khoán

+ Nếu số dư tiền, chứng khoán của khách hàng đủ để thực hiện giao dịch , cán bộ sẽ ký vào phiếu lệnh và trả lại liên 2 của phiếu lệnh cho khách hàng

+ Sau khi kiểm tra tính hợp lệ của phiếu lệnh, Phòng tiếp thị công ty chứng khoán chuyển giao phiếu lệnh cho phòng giao dịch, đồng thời thông báo cho phòng thanh toán bù trừ

 Khách hàng ký hợp đồng đặt lệnh từ xa với CT CKCT

(Ký hợp đồng giao dịch với CT CKCT qua điện thoại, qua Fax)

+ Giao dịch qua điện thoại: Nhân viên giao dịch CT CKCT sẽ ghi lệnh giúp khách hàng Khách hàng phải đọc đầy đủ các thông tin cần thiết của phiếu lệnh và tuân thủ đúng quy định về giao dịch chứng khoán tại SGDCKHN

+ Giao dịch bằng fax: Khách hàng điền thông tin vào bảng kê phiếu lệnh theo quy định của CT CKCT

+ Hình thức giao dịch từ xa khác: Trường hợp cụ thể do CT CKCT quy định

2 Bước 3 : Thực hiện lệnh

Sau khi kiểm tra tính hợp lệ của phiếu lệnh, Phòng tiếp thị công ty chứng khoán VietinbankSc sẽ chuyển giao phiếu lệnh cho phòng giao dịch, đồng thời thông báocho phòng thanh toán bù trừ Cùng lúc này, một nghiệp vụ rất quan trọng là phòng giao dịch + phòng thanh toán + công ty chứng khoán phải tiến hành kiểm tra tài khoản của khách hàng Luật quy định khách mua phải có đủ tiền 100% trong tài khoản giao dịch và khách bán phải có đủ 100% chứng khoán

Công ty kiểm tra lần cuối tính hợp lệ của lệnh mua - lệnh bán Phòng giao dịch chuyển lệnh qua máy cho đại diện giao dịch tại TTGDCK

Đại diện giao dịch nạp lệnh mua - bán vào hệ thống máy điện tử của TTGDCK,gọi tắt là hệ thống giao dịch chi tiết nạp vào hệ thống gồm các khoản a, b, c, d, e (cả mục 3 nói trên) cùng với các chi tiết kế tiếp sau đây:

a Lệnh mua hay lệnh bán;

b Tên chứng khoán - mã số chứng khoán;

c Số lượng chứng khoán;

d Giá;

e Điều kiện về thời gian đáo hạn của trái phiếu (nếu có)

f: Số hiệu của lệnh giao dịch;

g Lệnh sửa đổi hoặc huỷ bỏ (kèm số hiệu của lệnh gốc);

h Giao dịch cho khách hàng giao dịch tự doanh;

i Mã số quản lý đầu tư nước ngoài (nếu là người đầu tư nước ngoài);

k Mã số của thành viên;

l Các chi tiết khác do TTGDCK quy định

Nếu có sửa đổi hay huỷ bỏ lệnh theo ý kiến khách hàng thì đại diện giao dịch nhập lại lệnh mới kèm số hiệu lệnh gốc Lệnh mới (sửa đổi/huỷ bỏ) chỉ hiệu lực khi lệnh gốc chưa được thực hiện

4 Xác nhận kết quả thực hiện lệnh

Sau khi khách hàng đặt lệnh VietinbankSc sẽ chuyển lệnh mua hoặc bán chứng khoán cho đại diện của công ty tại TTGDCK (còn gọi là đại diện sàn) Người đại diện này sẽ nhập lệnh vào hệ thống của TTGDCK TTGDCK thực hiện khớp lệnh

và thông báo kết quả giao dịch cho VietinbankSc

TTGDCK xác nhận kết quả giao dịch với các nội dung sau:

9 Thời gian hoàn tất giao dịch trên hệ thống;

10 Ký hiệu thành viên bên mua và bên bán;

11 Số hiệu tài khoản của nhà đầu tư bên mua và bên bán.”

VietinbankSc thông báo kết quả giao dịch cho nhà đầu tư ngay sau khi khớp lệnh Nhà đầu tư nhận được chứng khoán (nếu là người mua) hoặc tiền (nếu là người bán) trên tài khoản của mình tại VietinbankSc sau 3 ngày làm việc kể từ ngày muabán

 Nguyên tắc khớp lệnh

Phương thức giao dịch khớp lệnh thực hiện trên nguyên tắc:

1 Ưu tiên về giá: Lệnh mua có mức giá cao hơn được thực hiện trước; lệnh bán

có mức giá thấp hơn được thực hiện trước

2 Ưu tiên về thời gian: Trường hợp các lệnh mua, bán có cùng mức giá thì lệnh

giao dịch nhập trước vào hệ thống giao dịch được ưu tiên thực hiện trước

3 Mức giá khớp lệnh là mức giá thực hiện đạt được khối lượng giao dịch lớn

nhất; nếu có nhiều mức giá thỏa mãn khối lượng giao dịch lớn nhất thì mức giá

trùng hoặc gần với giá thực hiện của lần khớp lệnh gần nhất sẽ được chọn; nếu vẫn

còn nhiều mức giá thỏa mãn thì mức giá cao hơn sẽ được

Kính gửi:Trung tâm Lưu ký Chứng khoán

Căn cứ vào “Thông báo kết quả giao dịch* ”

số ngày

Chúng tôi xác nhận các giao dịch mua b

án chứng khoán được phản ánh trong Thông báo là các lệnh được nhập theo

đúng yêu cầu của khách hàng chúng tôi cũng như của chính chúng tôi

Ngoại trừ các lệnh sau (trường hợp có sai lệch):

Số lượng đặt lệnh

Giá đặt lệnh

Số lượng Khớp lệnh

Giá Khớp lệnh

Số tài khoản

Ghi thêm “đa phương” hoặc “trực tiếp” vào những chỗ có đánh dấu “*” nếu Báo cáo xác nhận giao dịch

tương ứng là cho các giao dịch đa phương, trực tiếp.

5 Thanh toán bù trừ giao dịch

Hoạt động này bao gồm việc đối chiếu giao dịch và bù trừ các kết quả giao dịch

VietinbankSc nhập lệnh vào hệ thống TTGDCK : Sở giao dịch chứng khoán sẽtiến hành bù trừ trên cơ sở nội dung lệnh của các công ty chứng khoán chuyển vào

hệ thống và tiến hành Những sai sót của công ty chứng khoán sẽ do công ty chứngkhoán tự sửa chữa

Việc bù trừ các kết quả giao dịch kết thúc bằng việc in ra các chứng từ thanh toán Chứng từ này được gửi cho công ty chứng khoán Nó là cơ sở để thực hiện thanh toán và giao chứng khoán

6 Thanh toán và nhận chứng khoán

Nếu nghiệp vụ lưu ký là điều kiện trước tiên để tham gia thị trường chứngkhoán thì thanh toán chứng khoán và tiền là dịch vụ hỗ trợ sau của giao dịchchứng khoán, là hoạt động cuối cùng để hoàn tất các giao dịch chứng khoán, theo

đó các bên tham gia giao dịch sẽ thực hiện nghĩa vụ của mình: bên phải trả chứngkhoán thực hiện giao chứng khoán, bên phải trả tiền thực hiện việc chuyển tiền,lần lượt trên cơ sở kết quả bù trừ chứng khoán và tiền

Để giảm rủi ro cho các đối tác tham gia giao dịch, việc thanh toán chứngkhoán và tiền luôn phải đảm bảo nguyên tắc giao chứng khoán đồng thời với việcthanh toán tiền, hay còn gọi là nguyên tắc DVP (Delivery versus Payment) Điềunày sẽ tránh xảy ra rủi ro cho người giao chứng khoán do có sự chênh lệch giữathời gian giao chứng khoán và nhận tiền

Thời hạn của việc thanh toán được quyết định bởi chu kỳ thanh toán Tùythuộc vào điều kiện của từng nước mà chu kỳ thanh toán áp dụng cụ thể là: T+1;T+2 hay T+3; tức là cứ đến thời điểm T+1 hoặc T+2 hoặc T+3 thì việc thanh toánchứng khoán và tiền được tiến hành