Đánh giá công tác giải phóng mặt bằng dự án công viên Tuổi Trẻ thủ đô khu vực xóm Tiền Phong phường Thanh Nhàn Quận Hai Bà Trưng

Nhu cầu thu hồi đất để sử dụng vào mục đích quốc phòng, an ninh, lợi ích quốc gia và các công trình công cộng, phát triển đô thị các dự án sản xuất kinh doanh là một tất yếu khách quan trong quá trình phát triển kinh tế xã hội.

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1

CHƯƠNG I 3

CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA CÔNG TÁC BỒI THƯỜNG GIẢI PHÓNG MẶT BẰNG 3

I SỰ CẦN THIẾT VÀ ĐẶC ĐIỂM CỦA CÔNG TÁC ĐỀN BÙ GIẢI PHÓNG MẶT BẰNG 3

1 Các khái niệm 3

2 Đặc điểm của công tác đền bù, giải phóng mặt bằng 3

3 Sự cần thiết của công tác đền bù giải phóng mặt bằng 4

3.1 Giải phóng mặt bằng là yêu cầu tất yếu đối với các dự án xây dựng 4 3.2 Giải phóng mặt bằng là một yêu cầu khách quan của quá trình đổi mới 5

3.3 Công tác giải phóng mặt bằng góp phần thực hiện quy hoạch sử dụng đất đai nhằm sử dụng đất đai hiệu quả hơn 5

II TỔNG QUAN VỀ CÔNG TÁC ĐỀN BÙ GIẢI PHÓNG 6

1 Bản chất của công tác đền bù giải phóng mặt bằng 6

2 Yêu cầu của công tác bồi thường giải phóng mặt bằng 7

3 Các nhân tố ảnh hưởng tới công tác bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng 8

3.1 Các nhân tố chủ quan 8

3.2 Nhân tố khách quan 10

4 Những văn bản pháp luật liên quan đến bồi thường, giải phóng mặt bằng 11

4.1 Những văn bản pháp luật chung của cả nước 11

4 2 Những văn bản pháp luật của UBND thành phố Hà Nội áp dụng hiện nay 12

5 Trình tự thủ tục 14

III NHỮNG QUY ĐỊNH VỀ PHƯƠNG PHÁP XÁC ĐỊNH MỨC BỒI THƯỜNG GIẢI PHÓNG MẶT BẰNG 17

1 Bồi thường thiệt hại về đất 17

1.1 Nguyên tắc bồi thường 17

1.2 Điều kiện bồi thường 18

2 Bồi thường thiệt hại về tài sản 20

2.1 Bồi thường thiệt hại về nhà ở công trình xây dựng 20

2.2 Bồi thường di chuyển mộ 20

2.3 Bồi thường với công trình văn hóa đền chùa 21

2.4 Bồi thường đối với cây trồng vật nuôi 21

3 Chính sách hỗ trợ khác 22

3.1 Hỗ trợ di chuyển 22

3.2 Hỗ trợ ổn định đời sống và ổn định sản xuất 22

3.3 Hỗ trợ chuyển đổi nghề nghiệp và tạo việc làm 23

3.4 Hỗ trợ người đang thuê nhà thuộc sở hữu nhà nước 23

3.5 Hỗ trợ gia đình chính sách đang hưởng chế độ trợ cấp xã hội 23

3.6 Thưởng tiến độ bàn giao mặt bằng 24

CHƯƠNG II 26

THỰC TRẠNG CÔNG TÁC GIẢI PHÓNG MẶT BẰNG DỰ ÁN CÔNG VIÊN TUỔI TRẺ KHU VỰC XÓM TIỀN PHONG PHƯỜNG THANH NHÀN QUẬN HAI BÀ TRƯNG 26

I ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN XÃ HỘI CỦA QUẬN HAI BÀ TRƯNG 26

1 Điều kiện tự nhiên 26

2 Điều kiện kinh tế xã hội 26

II THỰC TRẠNG CÔNG TÁC ĐỀN BÙ, GIẢI PHÓNG MẶT BẰNG TRÊN ĐỊA BÀN QUẬN HAI BÀ TRƯNG 27

1 Thành tựu 27

2 Thuận lợi 28

3 Khó khăn 29

III THỰC TRẠNG CÔNG TÁC ĐỀN BÙ GIẢI PHÓNG MẶT BẰNG TẠI DỰ ÁN CÔNG VIÊN TUỔI TRẺ 30

1 Sơ lược về dự án và các văn bản liên quan 30

1.1 Sơ lược về dự án 30

1.2 Các văn bản liên quan đến dự án 31

2 Quá trình tổ chức bồi thường giải phóng mặt bằng 31

2.1 Thành lập hội đồng bồi thường Quận Hai Bà Trưng 31

2.2 Thành lập tổ công tác phường Thanh Nhàn 32

2.3 Nguyên tắc làm việc của hội đồng bồi thường 33

2.4 Nhiệm vụ của hội đồng bồi thường 33

3 Công tác tổ chức bồi thường giải phóng mặt bằng tại dự án 34

3.1 Nguồn gốc đất 34

3.2 Phương án bồi thường hỗ trợ thiệt hại 36

3.2.1 Giai đoạn 1 37

3.2.2 Giai đoạn 2 39

5 Đánh giá về công tác tổ chức thực hiện đền bù giải phóng mặt bằng tại dự án xây dựng hạ tầng kỹ thuật công viên Tuổi Trẻ thủ đô 42

5.1 Thành tựu 42

5.2 Thuận lợi, khó khăn của công tác đền bù giải phóng mặt bằng tại dự án 43

5.2.1 Thuận lợi 43

5.2.2 Khó khăn 43

5.2 Tồn tại, hạn chế 46

CHƯƠNG III 50

GIẢI PHÁP ĐẨY NHANH TIẾN ĐỘ CỦA CÔNG TÁC 50

ĐỀN BÙ GIẢI PHÓNG MẶT BĂNG 50

I PHƯƠNG HƯỚNG HOÀN THIỆN CÔNG TÁC ĐỀN BÙ GIẢI

PHÓNG MẶT BẰNG CHO QUẬN HAI BÀ TRƯNG 50

II GIẢI PHÁP CHUNG NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ CÔNG TÁC GIẢI PHÓNG MẶT BẰNG 51

1 Hoàn thiện hệ thống văn bản áp dụng cụ thể cho Quận 51

2 Kết hợp hài hòa các lợi ích 52

3 Xây dựng giá đền bù sát với giá của thị trường đảm bảo tính chính xác của công tác định giá 53

4 Đẩy mạnh công tác bố trí tái định cư 54

5 Nâng cao trình độ cán bộ trong công tác quản lý đền bù giải phóng mặt bằng đào tạo cán bộ định giá và sử dụng phương pháp định giá đất và tài sản hợp lý 54

6 Nâng cao hiệu quả công tác tổ chức ngành địa chính 55

7 Tuyên truyền nâng cao ý thức của người dân 56

8 Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra đối với công tác thực hiện GPMB 57

9 Giải quyết các đơn thư khiếu nại kịp thời 58

III CÁC GIẢI PHÁP ÁP DỤNG TẠI DỰ ÁN CÔNG VIÊN TUỔI TRẺ THỦ ĐÔ 59

1.Về Công tác tuyên truyền 59

2.Đối với các cơ quan liên quan 60

3 Các biện pháp giải quyết các tồn tại cụ thể của dự án 61

IV KIẾN NGHỊ 63

KẾT LUẬN 65

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 66

BTGPMB : Bồi thường, giải phóng mặt bằng.

BQLDA : Ban quản lý dự án

HTKT : Hạ tầng kỹ thuật

DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU

Sơ đồ: Trình tự tổ chức công tác thu hồi, đền bù giải phóng mặt bằng

Bảng 1: Bảng Tình hình giải phóng mặt bằng Quận Hai Bà Trưng

Bảng 2: Bảng tổng hợp những hộ gia đình có diện tích đất đo thự tế khácvới giấy tờ

Bảng 3: Bảng tổng hợp diện tích đất bồi thường

Bảng 4: Bảng tổng hợp phương án bồi thường của dự án

Bảng 5: Bảng danh sách các hộ gia đình và phần diện tích thực hiện

cưỡng chế.

LỜI CAM ĐOAN

Kính gửi: Ban giám hiệu trường Đại Học Kinh Tế Quốc Dân

Ban chủ nhiệm khoa môi trường và đô thị

Giáo viên hướng dẫn: TH.S Nguyễn Thị Thanh Huyền

Tên em là: Vũ Thị Hồng

Mã sinh viên: CQ493448

Lớp: Kinh tế và quản lý đô thị

Em xin cam đoan chuyên đề tôt nghiệp với đề tài: “Đánh giá công tácbồi thường giải phóng mặt bằng tại dự án công viên Tuổi Trẻ thủ đô khu vựcxóm Tiền Phong phường Thanh Nhàn - Quận Hai Bà Trưng - Hà Nội” là do

em tự nghiên cứu viết nên, dựa trên kiến thức của mình, tài liệu từ ban giảiphóng mặt bằng Quận và sự hướng dẫn của cô giáo Thạc Sỹ Nguyễn ThịThanh Huyền Chuyên đề không sao chép, cắt ghép các báo cáo hoặc luận văncủa người khác

Em xin cam đoan tất cả những lời khẳng định trên là hoàn toàn đúng sựthật, nếu sai em xin chịu trách nhiệm và chịu mọi kỷ luật của nhà trường

Hà Nội, ngày 25 tháng 11năm 2010

Sinh viên

Vũ Thị Hồng

MỞ ĐẦ U

Lý do chọn đề tài :

Nhu cầu thu hồi đất để sử dụng vào mục đích quốc phòng, an ninh, lợiích quốc gia và các công trình công cộng, phát triển đô thị các dự án sản xuấtkinh doanh là một tất yếu khách quan trong quá trình phát triển kinh tế xã hội

Thực tế hiện nay cho thấy công tác đền bù giải phóng mặt bằng khi nhànước thu hồi đất là một vấn đề hết sức nhạy cảm và phức tạp liên quan đếnnhiều mặt của đời sống kinh tế xã hội

Trong những năm qua số dự án đầu tư vào Quận Hai Bà Trưng đã tăngrất nhanh Trong quá trình thực hiện các dự án đầu tư thì khâu đền bù giảiphóng mặt bằng là một khâu quan trọng và có tính đặc thù không những ảnhhưởng rất lớn đến tiến độ đầu tư mà còn liên quan đến sự ổn định tình hìnhkinh tế chính trị xã hội Vì vậy đền bù thiệt hại khi nhà nước thu hồi đất làvấn đề mang tích cấp bách Công tác đền bù giải phóng mặt bằng là vấn đềphức tạp mang tích chất chính trị kinh tế xã hội tổng hợp đòi hỏi sự quan tâmcủa nhiều ngành nhiều cấp tổ chức cá nhân Xuất phát từ những thực tế đóđồng thời để góp phần nâng cao hiệu quả trong công tác đền bù giải phóngmặt bằng qua thời gian thực tập tại ban bồi thường giải phóng mặt bằng QuậnHai Bà Trưng em đã chọn đề tài “Đánh giá công tác giải phóng mặt bằng dự

án công viên Tuổi Trẻ thủ đô khu vực xóm Tiền Phong phường Thanh NhànQuận Hai Bà Trưng” làm chuyên đề tốt nghiệp

Mục tiêu nghiên cứu :

- Đánh giá về công tác đền bù giải phong mặt bằng của Quận Hai Bà Trưng

- Đánh giá công tác đền bù giải phóng mặt bằng tại dự án xây dựng hạtầng kỹ thuật công viên Tuổi Trẻ thủ đô

- Rút ra các khó khăn thuận lợi

- Đưa ra các giải pháp nhằm hoàn thiện hệ thống chính sách đền bù giảiphóng mặt bằng trên cơ sở phù hợp với hiến pháp và pháp luật hiện hành

Đối tượng nghiên cứu :

- Nghiên cứu các chính sách về bồi thường giải phóng mặt bằng củanhà nước

- Nghiên cứu các văn bản các nghị định chính sách mà Quận đã ápdụng trong công tác đền bù giải phóng mặt băng trong thời gian qua

- Nghiên cứu về thực trạng công tác đền bù giải phóng mặt bằng tạiQuận thông qua dự án xây dựng hạ tầng kỹ thuật công viên Tuổi Trẻ thủ đô

Phương pháp nghiên cưu:

- Phương pháp thu thập xử lý thông tin sô liệu

- Phương pháp đánh giá phân tích tổng hợp

Nội dung của đề tài gồm có 3 chương

Chương I- Lý luận chung về công tác đền bù giải phóng mặt bằng Chương II- Thực trạng công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng tại

dự án xây dựng hạ tầng kỹ thuật công viên Tuổi Trẻ thu đô khu vực xóm TiềnPhong phường Thanh Nhàn Quận Hai Bà Trưng

Chương III- Giải pháp tăng cường công tác bồi thường giải phóng

mặt bằng tại dự án xây dựng hạ tầng kỹ thuật công viên Tuổi Trẻ thu đô khuvực xóm Tiền Phong phường Thanh Nhàn Quận Hai Bà Trưng

Em xin chân thành cảm ơn!

Thạc sỹ: Nguyễn Thị Thanh Huyền

Cán bộ hướng dẫn: Trưởng Ban Trần Quyết Thắng và các cán bộ cúaban giải phóng mặt bằng quận Hai Bà Trưng đã giúp em hoàn thành chuyên

đề này

Sinh viên

Vũ Thị Hồng

Giải phóng mặt bằng: Là quá trình thực hiện các công việc liên quan

đến việc di dời nhà cửa, cây cối, các công trình xây dựng và một bộ phận dân

cư trên một phần đất nhất định để trả lại mặt bằng thực hiện các quy hoạchcho việc cải tạo, mở rộng hoặc xây dựng một công trình mới

Thu hồi đất: Là việc Nhà nước ra quyết định hành chính để thu lại

quyền sử dụng đất hoặc thu lại đất đã giao cho tổ chức, Ủy ban nhân dân xã,phường, thị trấn quản lý theo quy định (trích theo khoản 5 điều 4 luật đất đai2003)

Bồi thường: Là việc Nhà nước trả lại giá trị quyền sử dụng đất đối

với diện tích đất bị thu hồi cho người bị thu hồi đất (trích theo khoản 6 điều 4luật đất đai 2003)

Hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất : Là việc Nhà nước giúp đỡ người bị

thu hồi đất thông qua đào tạo nghề mới, bố trí việc làm mới, cấp kinh phí để

di dời đến địa điểm mới (trích theo khoản7 điều 4 luật đất đai 2003)

2 Đặc điểm của công tác đền bù, giải phóng mặt bằng

Giải phóng mặt bằng là quá trình đa dạng và phức tạp nó thể hiện khácnhau đối với mỗi dự án, nó liên qua đến lợi ích bên tham gia và lợi ích toàn xãhội

- Tính đa dạng: Mỗi một dự án được tiến hành trên một vùng đất khác

nhau với các điều kiện kinh tế, xã hội khác nhau và trình độ dân trí khác nhau

Do đó công tác tổ chức bồi thường cũng có những đặc trưng nhất định vớitừng vùng đất từng điều kiện sống khác nhau trên khu đất đó Các tài sản gắn

trên đất cũng mang tính đa dạng cao, đa dạng về mục đích sử dụng đa dạng vềhình thức sở hữu các tài sản đó nên công tác định giá trong công tác đền bùcũng mang tính đa dạng cao.

- Tính phức tạp thể hiện: Đất đai là tài sản có giá trị cao có vai trò

quan trọng trong đời sống kinh tế-xã hội với mọi người dân Ở các khu vựcnông thôn dân cư sống chủ yếu nhờ hoạt động sản xuất kinh doanh trên đấtnông nghiệp mà đất đai là tư liệu sản xuất quan trọng trong khi trình độ sảnxuất người dân thấp khả năng chuyển đổi nghề nghiệp khó khăn do đó tâm lícủa người dân ta là giữ đất để sản xuất

Trước tình hình đó dẫn đến công tác tuyên truyền vận động dân cưtham di chuyển là rất khó khăn và việc hỗ trợ chuyển nghề nghiệp là điều cầnthiết để đảm bảo đời sống dân cư sau này Mặt khác cây trồng vật nuôi trênvùng đất đó cũng rất đa dạng gây khó khăn cho việc định giá

- Đối với hình thức đất ở lại càng phức tạp:

+ Đất ở là tài sản có giá trị lớn gắn bó với trực tiếp với đời sống vàsinh hoạt của người dân mà tâm lí tốp quần cư nông dân là ngại di chuyển.Xây dựng nhà trái phép mua bán chuyển nhượng trái phép xảy ra nhiều nêngây rất nhiều khó khăn

+ Dân cư sống bằng nghề buôn bán sống nhờ vào các trục đường giaothông nay chuyển đến ở khu vực mới thì đời sống lại bị thay đổi mà khôngmong muốn

+ Do chính sách pháp luật chưa phù hợp

Chính sự phức tạp này làm cho công tác đền bù càng trở nên phức tạpkhó khăn hơn

3 Sự cần thiết của công tác đền bù giải phóng mặt bằng

3.1 Giải phóng mặt bằng là yêu cầu tất yếu đối với các dự án xây dựng

Để đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế,văn hóa xã hội phát triển cơ sở

hạ tầng thì ngày càng có nhiều dự án đầu tư xây dựng được đưa vào thưchiện.Trong khi quỹ đất còn có hạn và do tính đặc thù của các dự án nên khi

xây dựng đều phải chuẩn bị mặt bằng Vậy mặt bằng xây dựng là yếu tố hếtsức cần thiết để có thể triển khai các dự an xây dựng Không có mặt bằng thìkhông thể triển khai được các dự án Do đó giải phóng mặt bằng là một yêucầu tât yếu góp phần quan trọng cho việc thực hiện thành công các dự án.Cũng như việc hoàn thành tiến độ xây dựng của các dự án nó là điều kiện kiênquyết để dự án có thể thực hiện.

3.2 Giải phóng mặt bằng là một yêu cầu khách quan của quá trình đổi mới

Trong quá trình đổi mới thì nhu cầu xây dựng các cơ sở hạ tầng, cáckhu đô thị mới các khu công nghiệp ngày càng phát triển Với điều kiện quỹđất hạn hẹp nên hầu hết các diện tích đất đều đã được sử dụng Do đó để thựchiện được các dự án trong quá trình đổi mới thì một yêu cầu khách quan đượcđặt ra là mặt bằng để có thể thực hiện được dự án Trong quá trình đổi mới thìnhu cầu về nhà ở, bệnh viện, trường học các dịch vụ vui chơi giải trí ngàycàng cao nên công tác giải phóng mặt bằng để tạo quỹ đất lại càng cần thiết.Gắn với sự phát triển đó thì hệ thống giao thông cũng cần được đầu tư xâydựng mới và mở rộng các tuyến đường để đáp ứng nhu cầu đi lại, lưu thônghàng hóa Để thực hiện được điều đó thì chúng ta phải bồi thường, giải phóngmặt bằng để có mặt bằng thực hiện các dự án giao thông Vậy cùng với quátrình đổ mới phát triển của đất nước thì công tác giải phóng mặt bằng có vaitrò quan trọng và là một yêu cầu tất yếu khách quan trong quá trình đổi mới

3.3 Công tác giải phóng mặt bằng góp phần thực hiện quy hoạch sử dụng đất đai nhằm sử dụng đất đai hiệu quả hơn

Quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất đai là một trong những công cụ thốngnhất quản lý đối với toàn bộ đất đai, đảm bảo đất đai được sử dụng hợp lý tiếtkiệm và có hiệu quả Để thực hiện quy hoạch kế hoạch sử dụng đất đai hợp lýthì cần có sử chuyển đổi mục đích sử dụng qua từng thời kỳ để phù hợp vớiđiều kiện phát triển kinh tế xã hội nhất nhằm mang lại lợi ích kinh tế cao nhất.Chúng ta sẽ thực hiện chuyển đổi đất có mục đích kém hiệu quả sang nhữngmục đích có hiệu quả kinh tế và hiệu quả xã hội cao hơn Ví dụ như chúng ta

chuyển mục đích sử dụng đất nông nghiệp sang xây dựng các khu côngnghiệp để tạo ra giá trị kinh tế cao hơn rất nhiều lần so với sản xuất nôngnghiệp Do đó công tác GPMB là yếu tố cần thiết không thể thiếu trong việcthực hiện quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất Do các khu đô thị các khu dân cư,khu công nghiệp, nông nghiệp, lâm nghiệp, hình thành và phát triển một cách

tự nhiên thiếu sự đồng bộ nên một số đất đai bị sử dụng lãng phí, kém hiệuquả Nhà nước tiến hành sắp xếp bố trí lại quy mô cơ cấu sử dụng đất thôngqua các quy hoạch kế hoạch để sử dụng đất cho các dự án cụ thể Các dự ánđược đưa ra luôn nhằm mục đích là nâng cao hiệu quả sử dụng đất đai cũngnhư tạo điều kiện sử dụng tốt hơn các nguồn lực khác trong vùng để thúc đẩykinh tế phát triển Tóm lại công tác giải phóng mặt bằng góp phần thực hiệncác quy hoạch kế hoạch sử dụng đất nhằm tăng hiệu quả sử dụng đất đai gópphần phát triển kinh tế xã hội

II TỔNG QUAN VỀ CÔNG TÁC ĐỀN BÙ GIẢI PHÓNG

1 Bản chất của công tác đền bù giải phóng mặt bằng

Công tác đền bù giải phóng mặt bằng thực chất là trả lại mặt bằng xâydựng để có thể xây dựng các công trình mới Việc thực hiện giải phóng mặtbằng các dự án có sử dụng đất đặc biệt là các dự án phát triển cơ sở hạ tầng,giao thông đô thị thường làm cho giá đất đai ở các khu vực xung quanh tănglên rất cao Việc giải phóng mặt bằng trong các khu dân cư đông đúc còn làmảnh hưởng tới mỹ quan, kiến trúc của đường phố đô thị Thông thường các dự

án khục vụ kinh tế như xây dựng khu công nghiệp chế xuất thường tập trung ởbên ngoài thành phố và thường lấy đất sản xuất nông nghiệp để làm mặt bằngxây dựng Còn các dự án thực hiện trong các khu dân cư đông đúc thường làphát triển cơ sở hạ tầng mà chủ yếu là mở rộng đường giao thông trong thànhphố Khi các dự án mở đường thực hiện, những hộ gia đình ở ngay sát đường

cũ thường mất hết hoặc còn một phần đất để lại Do đó họ thường tận dụng đểxây nhà hoặc xây các quán nhỏ kinh doanh, hình thể này trông rất xấu như sự

tự phát về kiến trúc , không có sự đồng bộ trong các thiết kế ….Nó làm ảnh

hưởng đến tới mỹ quan kiến trúc của đường phố GPMB liên quan đến việc thuhồi đất và bồi thường thiệt hại về đất và tài sản trên đất Trong khi giá đất hiệnnay là rất cao và thường xuyên biến động Mà các dự án thì thường phải dùngđến một lượng mặt bằng khá lớn.Hơn thế nữa còn phải bồi thường các tài sảntrên đất các khoản chi phí liên quan đến công tá di dời và các khoản hỗ trợ khácnhư hỗ trợ chuyển đổi nghề nghiệp tạo việc làm hỗ trợ ổn định đời sống hỗ trợgia đình chính sách …Ngoài ra còn có các chi phí liên quan đến việc triểnkhai thực hiện công tác bồi thường, GPMB Trong thực tế không ít dự án phảirơi vào chậm trễ hay khó khăn do thiếu vốn để thực hiện công tác này.

2 Yêu cầu của công tác bồi thường giải phóng mặt bằng

- Đảm bảo tiến độ nhanh chóng, kịp thời và chính xác.

Công tác GPMB được coi là một trong những bước đầu tiên của một dự

án đầu tư xây dựng, do đó đảm bảo nhanh chóng, kịp thời và chính xác trongcông tác BT GPMB là một yêu cầu cấp thiết và rất quan trọng

Các dự án sẽ không thể thực hiện nếu không có được mặt bằng Khôngnhững đảm báo đến tiến độ thành công của các dự án mà còn ảnh hưởng rấtlớn đến các vấn đề an ninh chính trị xã hội

Việc tiến hành GPMB đúng tiến độ còn giúp tiết kiệm chi phí, đẩynhanh việc thi công, đưa vào khai thác sử dụng đúng kế hoạch nhằm đạt đượchiệu quả tối đa của dự án tiết kiệm chi phí cho xã hội cho nhà nước

- Đảm bảo công khai dân chủ và công bằng

Công khai và dân chủ nghĩa là phải công khai các văn bản pháp lý, cácchế độ chính sách BT và HT, các phương án BT và HT đã được các cấp cóthẩm quyền phê duyệt với mục đích để dân biết, dân tin vào chủ trương thuhồi đất của các cấp có thẩm quyền và phương án phê duyệt của Hội đồngGPMB Từ đó tạo niềm tin trong nhân dân và khiến người dân tự giác thựchiện

Công bằng có nghĩa là phải đảm bảo tính công bằng trong các phương

án bồi thường cho người bị thu hồi đất không được ưu tiên cho người nàyngười khác mà phải làm theo các quy định của chính sách của nhà nước

Mặt khác, việc thực hiện tốt công bằng, công khai và dân chủ sẽ tránhđược những tiêu cực của một số cán bộ trong việc thực hiện BT, thu hồi đấtGPMB tạo niềm tin cho nhân dân

- Đảm bảo hài hòa lợi ích cho các bên liên quan.

Công tác GPMB là một công tác khá phức tạp và rất nhạy cảm Nó liênquan tới nhiều cấp, ngành và đặc biệt là người dân Do đó đảm bảo hài hòa lợiích của các bên liên quan là một yêu cầu quan trọng trong công tác BT GPMB.Khi thực hiện hiện tốt yêu cầu này thì có thể hạn chế các khiếu kiện của người bịthu hồi đất và sẽ đẩy nhanh tiến độ của công tác bồi thường giai phóng mặtbằng

3 Các nhân tố ảnh hưởng tới công tác bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng.

Công tác bồi thường GPMB là nhiệm vụ quan trọng trong quá trìnhthực hiện các dự án đầu tư xây dựng, liên quan tới nhiều cấp, nhiều ngành vàrất nhạy cảm, phức tạp, gắn liên với quyền lợi của người dân và lợi ích củaNhà nước Thực hiện công tác bồi thường GPMB nhằm đảm bảo công bằngcho người dân khi nhà nước thu hồi đất phục vụ các dự án đầu tư xây dựng.Đây là một công việc phức tạp, khó khăn và chịu nhiều yếu tố tác động cả vềchủ quan lẫn khách quan, cụ thể như sau:

GPMB Nếu công tác quản lý đất đai được thực hiện tốt thì công tác đền bùthiêt hại sẽ được tiến hành nhanh chóng.

Công tác cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và quyền sở hữu nhà ởcũng giữ vai trò rất lớn trong việc xác định tính hợp pháp của mảnh đất và tài sảngắn liền với mảnh đất đó làm căn cứ để xem xét mảnh đất đó có được đền bùhay không Do đó công tác cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và quyền sởhữu nhà là cơ sở để xác định đối tượng được đền bù thiệt hại Nếu công tác cấpgiấy chứng nhận quyền sở hữu nhà và quyền sử dụng đất được tiến hành đúng,

đủ đối tượng thì sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho công tác đền bù thiệt hại Khi đóviệc xác định đối tượng được đền bù sẽ trở nên dễ dàng hơn Ngược lại nếu côngtác cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và quyền sở hữu nhà không đượcthực hiện tốt sẽ gây khó khăn cho việc xác định đất sử dụng hợp pháp hay bấthợp pháp để thực hiện chính sách đền bù thiệt hại khi Nhà nước thu hồi đất.Đặc biệt gây khó khăn cho công tác quản lý quá trình đền bù thiệt hại

- Công tác đánh giá đất.

Đánh giá đất đất là phương pháp kinh tế nhằm tính toán lượng hóa giátrị của đất đai Khi chúng ta tiến hành thu hồi đất thì phải đền bù cho ngườidân mà muốn đền bù chính xác thì chúng ta phải định giá đất để làm cơ sởtính tiền đền bù cho dân

Chính vì vậy việc đánh giá đất cần phải chính xác, hợp lý và phải dựatrên cơ sở khoa học và thực tiễn Đây là công tác hết sức quan trọng và có ýnghĩa rất lớn trong việc góp phần đẩy nhanh tiến độ thi công các công trình vàhiệu quả sử dụng đất, là cơ sở để thực hiện công tác bồi thường thiệt hại mộtcách hiệu quả và chính xác

- Nguồn vốn thực hiện bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng:

Nguồn vốn thực hiện công tác GPMB bao gồm: Vốn Ngân sách Nhànước, vốn của chủ dự án và nguồn vốn khác

Có thể coi nguồn vốn có vai trò quan trọng, quyết định tới tiến độGPMB, tiến độ thi công nhanh hay chậm Có nguồn vốn thì chúng ta mới có

tiền để trả các chi phí bồi thường, có kinh phí để tiến hành thực hiện các côngtác liên quan đến việc thu hồi và xây dựng nhà TDC cho các hộ bị thu hồi.Nguồn vốn lớn, mạnh thì công tác đền bù diễn ra nhanh, kết thúc sớm Ngượclại, thiếu vốn sẽ ảnh hưởng lớn tới tiến độ cũng như chất lượng công việc.

- Vai trò, năng lực của chính quyền địa phương và sự phối hợp giữa các cấp, các ngành trong công tác giải phóng mặt bằng

Thực hiện công tác GPMB không phải là một công việc dễ dàng, đặc biệttrong việc tuyên truyền, phổ bến tới người dân Việc thuyết phục người dân tựgiác thực hiện dự án là việc vô cùng khó khăn Do đó tuyên truyền cho ngườidân hiểu rõ lợi ích kinh tế mà dự án đem lại và đảm công bằng giữa lợi ích củachủ dự án với nhân dân là công việc được đặt lên hàng đầu Để thực hiện tốtcông tác đó thì cần phải có sự giúp đỡ tích cực của chính quyền địa phương

Chính quyền địa phương là cơ quan quản lý trực tiếp về đất đai, gầngũi nhất với nhân dân, nắm rõ tình hình kinh tế - xã hội và đời sống của nhândân Do đó nếu chính quyền địa phương hiểu rõ được những lợi ích kinh tế

mà dự án đem lại thì việc tuyên truyền tới người dân sẽ trở nên dễ dàng hơn.Tuy nhiên việc một số người dân chống đối việc thực hiện dự án là không thểtránh khỏi, trong trường hợp đó chính quyền địa phương là cơ quan có đầy đủquyền và nghĩa vụ cưỡng chế thực hiện GPMB

Bên cạnh đó sự phối hợp đồng bộ và thống nhất giữa các cơ quan quản

lý, các ban ngành liên quan và sự theo dõi chỉ đạo sát sao của cơ quan Trungương cũng có tác động rất tích cực tới công tác GPMB

3.2 Nhân tố khách quan

- Chính sách đền bù của Nhà nước.

Chính sách đề bù của Nhà nước là một nhân tố khách quan có ảnhhưởng trực tiếp đến công tác BTGPMB Nó là căn cứ pháp lý quan trọng màdựa vào đó để xác định nội dung đền bù, mức đền bù, giá đền bù và phương

án TĐC, HT chuyển đổi nghề nghiệp, HT sản xuất, ổn định đời sống ngườidân bị thu hồi đất Một chính sách đền bù thống nhất, chặt chẽ sẽ giúp việc

ĐBGPMB được thực hiện một cách dễ dàng và minh bạch Ngược lại nếuchính sách đền bù không nhất quán sẽ dẫn đến bế tắc trong công tác GPMB.

- Phía người dân bị thu hồi đất

Người dân có đất bị thu hồi là một trong các bên tham gia trực tiếp vàoquá trình ĐBGPMB Vì vậy đây là nhân tố ảnh hưởng rất lớn tới công tácĐBGPMB Nếu người dân có ý thức, trách nhiệm và tự giác tham gia thì côngtác GPMB sẽ được thực hiện nhanh chóng và đạt kết quả tốt Tuy nhiên việc đểngười dân tự giác tham gia là vô cùng khó khăn vì việc đền bù GPMB có liênquan trực tiếp tới lợi ích của họ Bên cạnh đó một bộ phận người dân lại không

có hiểu biết dễ bị kẻ xấu lôi kéo chống phá, cản trở quá trình thực hiệnBTGPMB của Nhà nước Do đó khi thực hiện công tác GPMB các cấp, ngành

có thẩm quyền phải có trách nhiệm tuyên truyền để người dân hiểu rõ lợi ích mà

dự án đem lại cũng như các chính sách về bồi thường GPMB của Nhà nước

4 Những văn bản pháp luật liên quan đến bồi thường, giải phóng mặt bằng

4.1 Những văn bản pháp luật chung của cả nước

Công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng là một công việc mang tính

đa dạng và khá phức tạp do đó đã có rất nhiều văn bản pháp luật của ChínhPhủ liên quan đến công tác bồi thường giải phóng mặt băng gồm:

- Nghị định 197/2004/NĐ-CP của ngày 03/12/2004 quy định về bồithường, hỗ trợ và tái định cư khi nhà nước thu hồi đất để sử dụng vào mụcđích quốc phòng, an ninh, lợi ích quốc gia, lợi ích công cộng

- Thông tư 116/2004/TT-BTC ngày 07/12/2004 của Bộ Tài Chính banhành hướng dẫn thực hiện Nghị Định 197/2004/NĐ-CP

- Nghị định 84/2007/NĐ-CP của Chính Phủ ngày 25/05/2007 quy định

bổ sung về việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, thu hồi đất,thực hiệnquyền sử dụng đất trình tự thủ tục bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi nhànước thu hồi đất và giải quyết khiếu nại về đất

- Nghị Định 17/2006/NĐ của Chính Phủ ngày 27/01/2006 về sửa đổi,

bổ sung một số điều của nghj định hướng dẫn thi hành luật đất đai và nghị

đinh số 180/2004 NĐ-CP về việc chuyển công ty nhà nước thành công ty cổphần

- Nghị Định số 69/2009 NĐ-CP ngày 13/08/2009 của Chính Phủ quyếtđịnh bổ sung quy hoạch sử dụng đất

- Đính chính số 181/ĐC-CP ngày 23/10/2009 của Chính Phủ đínhchính Nghị Định số 69/2009/ ND-CP ngày 13/08/2009 của Chính Phủ quyđịnh bổ sung về quy hoạch sử dụng đất, giá đất, thu hồi đất, bồi thường, hỗtrợ tái định cư

- Thông tư 14/2008/TTLB-BTC-BTNMT của Bộ tài chính và Bộ Tàinguyên - Môi trường ban hành ngày 31/01/2008

- Nghị định 84/2007/NĐ-CP: hướng dẫn về HT đối với đất nông nghiệpxen kẽ trong khu dân cư, đất vườn, đất ao xen kẽ với đất ở trong khu dân cư;hướng dẫn kinh phí chuẩn bị hồ sơ Địa chính cho khu đất bị thu hồi bao gồmkinh phí do nhà đầu tư trả sẽ được quyết toán vào vốn đầu tư của dự án, kinhphí do Nhà nước trả sẽ được quyết toán vào nguồn kinh phí hoạt động của Tổchức phát triển quỹ đất hoặc cơ quan Tài nguyên – Môi trường hoặc Vănphòng đăng ký QSD đất; hướng dẫn lập, thẩm định và xét duyêt phương ántổng thể về BT HT TĐC, phương án BT HT TĐC và việc lập thêm “Hội đồngthẩm định” khi cần thiết

- Thông tư 14/2009/TT-BTNMT ngày 01/10/2009 của bộ tài nguyên &môi trường quy định chi tiết về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư và trình tựthủ tục thu hồi đất, giao đất, cho thuê đất

- Thông báo sở tài chính về đơn giá bồi thường hỗ trợ cây cối hoa màuvật nuôi khi thực hiện công tác bồi thường giải phòng mặt bằng

Các quyết định cụ thể của từng UBND về giá các loại đất, giá cây trồngvật nuôi, nhà ở, kiến trúc

4 2 Những văn bản pháp luật của UBND thành phố Hà Nội áp dụng hiện nay

Công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng mang tính đa dạng và phứctạp cao Nó sẽ có những đặc thù riêng đối với từng địa phương khác nhau do

đó các Tỉnh, Thành Phố khác nhau ngoài những quy định chung của ChínhPhủ còn có các văn bản pháp luật riêng áp dụng cho Tỉnh, Thành Phố mình vàcác văn bản hướng dẫn thực hiện các văn bản của Chính Phủ Các văn bảnliên quan đến công tác bồi thường GPMB của UBND thành phố Hà Nội gồm:

- Văn bản số 9832/UBND-TNMT ngày 12/10/2009 của UBND thànhphố về việc áp dụng khoản 1 điều 14 thông tư 14/2009/TT-BTNMT ngày01/10/2009 của bộ tài nguyên môi trường quy định chi tiết về bồi thường, hỗtrợ, và tái định cư

- Quyết định số 62/2008/QĐ-UBND ngày 30/12/200/ của UBND thànhphố về việc ban hành quyết định về giá các loại đất trên địa bàn Hà Nôi

- Quyết định 40/2008/QĐ-UBND ngày 22/10/2008 của UBND thànhphố về việc ban hành giá xây dựng nhà ở mới, nhà tạm, vật kiến trúc trên địabàn thành phố

- Văn bản số 4556/UBND-TNMT ngày 30/12/2008 của UBND thànhphố về việc áp dụng giá đất để khấu trừ nghĩa vụ tài chính khi lập phương ánbồi thường, hỗ trợ đất ở đối với các hộ gia đình đang thuê nhà ở thuộc sở hữunhà nước tại các vị trí riêng lẽ có giá trị sinh lời khi nhà nước thu hồi

- Quyết định 58/2009/QĐ-UBND ngày 30/03/2009 của UBND thànhphố về hạn mức giao đất ở mới, hạn mức công nhận đất ở đối với thửa đất cóvườn ao trong khu dân cư, kích thước, diện tích đất ở tối thiểu được tách thửacho hộ gia đình cá nhân trên địa bàn thành phố Hà Nội

- Quyết định 108/2009 QĐ-UBND ngày 13/10/2009 của UBND thànhphố ban hành quyết định về việc bồi thường hỗ trợ và tái định cư khi nhànước thu hồi đất trên địa bàn thành phố Hà Nội

- Văn bản số 4919/STC ngày 23/10/2009 của sở tài chính Hà Nội vềviệc dơn giá gạo làm cơ sở hỗ trợ ổn định đời sống khi thu hồi đất GPMB

- Quyết định số 124/2009/ QĐ-UBND ngày 29/09/2009 của UBND vềviệc ban hành giá đất trên địa bàn Hà Nôi

5 Trình tự thủ tục

- Thông báo thu hồi đất: Đồng thời với việc ban hành văn bản giới thiệu địa

điểm đầu tư hoặc giao nhiệm vụ cho Tổ chức phát triển quỹ đất thực hiện thuhồi đất theo quy hoạch đã được duyệt và công bố, UBND Thành phố ủyquyền cho UBND cấp huyện ký ban hành thông báo thu hồi đất Thông báothu hồi đất là căn cứ pháp lý để tổ chức được giao nhiệm vụ bồi thường, giảiphóng mặt bằng và nhà đầu tư thực hiện công tác bồi thường, hỗ trợ và táiđịnh cư theo trình tự, thủ tục quy định

Nội dung thông báo thu hồi đất gồm: Lý do thu hồi đất, diện tích và vịtrí khu đất thu hồi trên cơ sở hồ sơ địa chính hiện có hoặc quy hoạch chi tiếtxây dựng được duyệt và dự kiến về kế hoạch di chuyển

Thông báo thu hồi đất

Thành lập hội đồng bồi thường hỗ trợ tái định cư, thành lập tổ công tác

Phê duyệt và trích chuyển kinh phí tổ chức bồi thường hỗ trợ tái định cư

Lập phê duyệt ké hoạch tiến độ chi tiết, thẫm tra

dự toán chi phí, tổ chức thực hiện

Kê khai và tổ chức điều tra xác minh hiện trạng, xác minh nội dung kê khai

Lập, niêm yết lấy ý

kiến về phương án bồi

Việc thông báo thu đất được thực hiện trên phương tiện thông tin đạichúng và niêm yết tại trụ sở Ủy ban nhân dân cấp xã nơi có đất, tại địa điểmsinh hoạt chung của khu dân cư có đất bị thu hồi.

- Thành lập hội đồng bồi thường,hỗ trợ và tái định cư, thành lập tổ công tác: Sau khi được UBND Thành phố chấp thuận chủ trương đầu tư, chủ

đầu tư hoặc tổ chức được giao nhiệm vụ giải phóng mặt bằng có trách nhiệmgửi văn bản đến UBND cấp huyện nơi có đất thuộc phạm vi dự án đề nghịthành lập Hội đồng bồi thường, hỗ trợ và tái định cư đồng thời gửi Ban chỉđạo giải phóng mặt bằng Thành phố để theo dõi, kiểm tra, chỉ đạo thực hiện.Hội đồng bồi thường, hỗ trợ và tái định cư và Tổ công tác tự chấm dứt hoạtđộng sau khi hoàn thành việc bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và bàn giao đấtcho chủ đầu tư

- Phê duyệt và trích chuyển kinh phí tổ chức bồi thường hỗ trợ tái định cư:Ủy ban nhân dân Thành phố ủy quyền cho UBND cấp huyện phê

duyệt dự toán kinh phí tổ chức bồi thường, hỗ trợ và tái định cư theo trình tự,thủ tục Việc phê duyệt dự toán chi phí phục vụ công tác bồi thường, hỗ trợ vàtái định cư được thực hiện theo quy định hiện hành Tổng kinh phí được duyệtkhông vượt quá 2% tổng kinh phí bồi thường, hỗ trợ.Đối với các dự án thựchiện trên các địa bàn có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn hoặc đặc biệt khókhăn, dự án xây dựng công trình hạ tầng theo tuyến thì tổ chức được giao thựchiện công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư được lập dự toán kinh phí tổchức bồi thường, hỗ trợ, tái định cư của dự án theo khối lượng công việc thực

tế, không khống chế mức trích 2% Mức kinh phí cụ thể do UBND cấp huyệnquyết định

- Lập, phê duyệt kế hoạch tiến độ chi tiết giải phóng mặt bằng, thẩm tra dự đoán chi phí: Sau khi có quyết định thành lập Hội đồng bồi thường, hỗ

trợ và tái định cư, Ban bồi thường, giải phóng mặt bằng cấp huyện chủ trìphối hợp với chủ đầu tư và UBND cấp xã nơi có dự án đầu tư lập kế hoạch

tiến độ chi tiết giải phóng mặt bằng, thông qua Hội đồng bồi thường, hỗ trợ vàtái định cư để trình UBND cấp huyện phê duyệt.

Căn cứ quyết định phê duyệt kế hoạch tiến độ chi tiết giải phóng mặtbằng của UBND cấp huyện và dự toán chi phí phục vụ công tác bồi thường,

hỗ trợ và tái định cư của chủ đầu tư, trong thời gian không quá 05 ngày làmviệc phòng Tài chính Kế hoạch có trách nhiệm thẩm tra, trình UBND cấphuyện phê duyệt dự toán chi phí phục vụ công tác bồi thường, hỗ trợ và táiđịnh cư

- Kê khai và tổ chức điều tra hiện trạng, xác minh nội dung kê khai:

Chủ tịch UBND cấp xã và Tổ công tác tổ chức họp công khai với các tổ chức,

hộ gia đình, cá nhân có đất và tài sản thuộc phạm vi dự án, phát tờ khai theomẫu quy định chung và thực hiện kê khai

Các tổ chức, hộ gia đình, cá nhân trong phạm vi thu hồi đất có tráchnhiệm ký xác nhận rõ ngày, tháng, năm nhận được tờ khai để lưu hồ sơ giảiphóng mặt bằng Trường hợp người có đất trong phạm vi thu hồi đất vì lý dokhách quan không dự họp được thì Tổ công tác phối hợp đại diện UBND cấp

xã tổ chức phát và hướng dẫn kê khai Hết thời hạn mà tổ chức, hộ gia đình,

cá nhân nằm trong phạm vi thu hồi đất phải nộp tờ kê khai, các đơn vị trong

bộ máy tổ chức giải phóng mặt bằng cấp huyện và các cơ quan liên quan cótrách nhiệm tổ chức lập biên bản điều tra, xác minh các số liệu theo quy địnhcác nội dung kê khai

- Lập, niêm yết lấy ý kiến về phương án bồi thường,hỗ trợ và tái định cư:

Sau khi dự án đầu tư được xét duyệt hoặc chấp thuận, Ban bồi thường,giải phóng mặt bằng cấp huyện có trách nhiệm hướng dẫn chủ đầu tư lậpphương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư chi tiết cho từng tổ chức, hộ giađình, cá nhân có nhà, đất trong phạm vi dự án

Niêm yết công khai, lấy ý kiến về phương án bồi thường, hỗ trợ và táiđịnh cư và quy chế bắt thăm căn hộ, lô đất tái định cư

Phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư, quy chế bắt thăm căn hộ,

lô đất tái định cư phải được niêm yết công khai tại trụ sở UBND cấp xã vàđiểm sinh hoạt khu dân cư nơi có đất thuộc phạm vi dự án trong thời hạn nhấtđịnh

- Hoàn chỉnh, thẫm định phương án bồi thường,hỗ trợ, tái định cư:

Hết thời hạn niêm yết công khai phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư,Ban bồi thường giải phóng mặt bằng có trách nhiệm hướng dẫn Chủ đầu tưđiều chỉnh lại các phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư, trình Hội đồngbồi thường, hỗ trợ và tái định cư thẩm định

Sau khi nhận được phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư, Banbồi thường giải phóng mặt bằng cấp huyện có trách nhiệm báo cáo Hội đồngbồi thường, hỗ trợ và tái định cư cấp huyện để thẩm định phương án bồithường, hỗ trợ và tái định cư

- Quyết định thu hồi đất,phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư, niêm yết công khai và thông báo chi trả tiền, bàn giao mặt bằng:

Sau khi niêm yết công khai và giao quyết định phê duyệt kèm phương

án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư chi tiết để người bị thu hồi nhà đất, chủ đầu

tư phối hợp với UBND cấp xã nơi có thu hồi đất và Tổ công tác để tổ chức

chi trả tiền bồi thường, hỗ trợ theo thời gian và địa điểm đã niêm yết thôngbáo quy định

III NHỮNG QUY ĐỊNH VỀ PHƯƠNG PHÁP XÁC ĐỊNH MỨC BỒI THƯỜNG GIẢI PHÓNG MẶT BẰNG

1 Bồi thường thiệt hại về đất

1.1 Nguyên tắc bồi thường

- Khi Nhà nước thu hồi đất của người đang sử dụng có một trong cácđiều kiện quy định tại Điều 7 của bản quy định này thì được bồi thường,trường hợp không đủ điều kiện được bồi thường thì được xem xét hỗ trợ

- Nhà nước thu hồi đất của người đang sử dụng vào mục đích nào thìđược bồi thường bằng tiền theo giá trị quyền sử dụng đất tính theo giá đất tạithời điểm quyết định thu hồi đất

- Trường hợp người sử dụng đất được bồi thường khi Nhà nước thu hồiđất mà chưa thực hiện nghĩa vụ tài chính về đất đai đối với Nhà nước theoquy định của pháp luật thì phải trừ đi khoản tiền phải thực hiện nghĩa vụ tàichính vào số tiền được bồi thường, hỗ trợ để hoàn trả ngân sách nhà nước

- Người được Nhà nước giao sử dụng đất nông nghiệp theo quy địnhcủa pháp luật nhưng tự ý sử dụng làm đất phi nông nghiệp thì chỉ được bồithường theo giá đất nông nghiệp, Người được Nhà nước giao sử dụng đất phinông nghiệp không phải là đất ở nhưng tự ý sử dụng làm đất ở thì chỉ đượcbồi thường theo giá đất phi nông nghiệp không phải là đất ở

1.2 Điều kiện bồi thường

Người bị Nhà nước thu hồi đất có một trong các điều kiện sau đây thìđược bồi thường:

- Có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất theo quy định của pháp luật vềđất đai

- Có quyết định giao đất của cơ quan nhà nước có thẩm quyền theo quyđịnh của pháp luật về đất đai

- Hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất ổn định, được Ủy ban nhândân xã, phường, thị trấn xác nhận không có tranh chấp mà có một trong cácloại giấy tờ sau đây:

+ Những giấy tờ về quyền được sử dụng đất đai trước ngày 15 tháng 10năm 1993 do cơ quan có thẩm quyền cấp trong quá trình thực hiện chính sáchđất đai của nhà nước Việt Nam dân chủ cộng hòa, Chính phủ Cách mạng lâmthời Cộng hòa miền Nam Việt Nam và Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩaViệt Nam;

+ Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất tạm thời được cơ quan nhà nước

có thẩm quyền cấp hoặc có tên trong sổ đăng ký ruộng đất, sổ địa chính;

+Giấy tờ hợp pháp về thừa kế, tặng, cho quyền sử dụng đất hoặc tài sảngắn liền với đất; giấy tờ giao nhà tình nghĩa gắn liền với đất;

+Giấy tờ chuyển nhượng quyền sử dụng đất, mua bán nhà ở gắn liềnvới đất ở trước ngày 15 tháng 10 năm 1993, nay được Ủy ban nhân dân cấp

xã xác nhận là đất sử dụng trước ngày 15 tháng 10 năm 1993;

+ Giấy tờ về thanh lý, hóa giá nhà ở, mua nhà ở gắn liền với đất ở theoquy định của pháp luật;

+Giấy tờ do cơ quan có thẩm quyền thuộc chế độ cũ cấp cho người sửdụng đất

- Hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất có một trong các loại giấy tờquy định tại các điều trên mà trên giấy tờ đó ghi tên người khác, kèm theogiấy tờ về việc chuyển nhượng quyền sử dụng đất có chữ ký của các bên cóliên quan, nhưng đến thời điểm có quyết định thu hồi đất chưa thực hiện thủtục chuyển quyền sử dụng đất theo quy định của pháp luật, nay được Ủy bannhân dân cấp xã xác nhận là đất không có tranh chấp

- Hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất không có các loại giấy tờ trên,nhưng đất đã được sử dụng ổn định từ trước ngày 15 tháng 10 năm 1993, nayđược Ủy ban nhân dân cấp xã xác nhận là đất đó không có tranh chấp

- Hộ gia đình, cá nhân được sử dụng đất theo bản án hoặc quyết địnhcủa tòa án nhân dân, quyết định thi hành án của cơ quan thi hành án hoặcquyết định giải quyết tranh chấp đất đai của cơ quan nhà nước có thẩm quyền

đã được thi hành

- Hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất được pháp luật công nhận vềquyền sử dụng đất mà trước thời điểm Luật Đất đai 1987 có hiệu lực, Nhànước đã có quyết định quản lý trong quá trình thực hiện chính sách đất đainhưng trong thực tế Nhà nước chưa quản lý mà hộ gia đình, cá nhân đó vẫn

sử dụng

- Cộng đồng dân cư đang sử dụng đất có các công trình là đình, đền,chùa, miếu, am, từ đường, nhà thờ họ được Ủy ban nhân dân cấp xã nơi có đất

bị thu hồi xác nhận là đất sử dụng chung cho cộng đồng và không có tranhchấp

2 Bồi thường thiệt hại về tài sản

2.1 Bồi thường thiệt hại về nhà ở công trình xây dựng

Đối với nhà ở công trình phục vụ sinh hoạt của các hộ gia đình cá nhânđược bồi thường bằng giá xây dựng mới của nhà, công trình kỹ thuật đó do bộxây dựng ban hành Đối với nhà công, công trình bị cắt xén một phần thì phảidựa vào tỷ lệ phần cắt xén để tính mức phí bồi thường Nếu phần còn lạikhông sử dụng được nữa thì sẽ được đền bù cho toàn bộ nhà, công trình Nếuphần còn lại vẫn sử dụng được thì sẽ được bồi thường phần phá dỡ và hỗ trợchi phí sữa chữa

2.2 Bồi thường di chuyển mộ

- Trường hợp Nhà nước có quỹ đất bố trí di chuyển thì chủ mộ đượcbồi thường chi phí đào, bốc, di chuyển, xây dựng lại và các chi phí thực tếhợp lý khác liên quan, theo đơn giá cụ thể do UBND Thành phố quy định

- Trường hợp Thành phố không có quỹ đất di chuyển hoặc gia đình tự

lo đất di chuyển mộ phù hợp với quy hoạch thì ngoài phần bồi thường dichuyển theo quy định tại khoản 1 Điều này, chủ mộ còn được hỗ trợ chi phí

về đất đai là 3.000.000đ/mộ

- Trong thời gian thực hiện công tác giải phóng mặt bằng mà có ngườimất tại địa phương nhưng không được an táng vào nghĩa trang theo thông lệcủa địa phương do nghĩa trang nằm trong chỉ giới giải phóng mặt bằng thì giađình được hỗ trợ 3.000.000đ/mộ để an táng nơi khác

- Vật kiến trúc của nghĩa trang (không thuộc phần mộ) mộ xây có kiếntrúc đặc biệt Hội đồng bồi thường, hỗ trợ và tái định cư cấp huyện điều tra

thực tế lập dự toán hoặc thuê đơn vị tư vấn đủ năng lực trình cơ quan quản lýnhà nước về xây dựng cấp huyện kiểm tra làm cơ sở xác định mức bồi thường

để UBND cấp huyện phê duyệt

- Đối với mộ vô chủ: Trường hợp người được giao đất, cho thuê đất(chủ đầu tư) hoặc Tổ chức làm nhiệm vụ bồi thường, giải phóng mặt bằng kýhợp đồng với Ban Phục vụ lễ tang Thành phố để di chuyển mộ, quy tập vềnghĩa trang Thành phố thì thanh toán theo giá quy định của Ban Phục vụ lễtang Thành phố; trường hợp ký hợp đồng với Ban quản lý nghĩa trang của xã

để di chuyển, quy tập về nghĩa trang của xã (nơi có nghĩa trang phù hợp vớiquy hoạch) thì thanh toán theo đơn giá di chuyển mộ do UBND Thành phốquy định

- Đối với mộ có nhiều tiểu: Việc tính bồi thường di chuyển được tínhtheo số tiểu tương ứng số mộ; đơn giá tính theo mộ đất do UBND Thành phốquy định

2.3 Bồi thường với công trình văn hóa đền chùa

Đối với các dự án khi thu hồi đất có các công trình văn hóa, di tích lịch

sử, nhà thờ, đình đền chùa, am, miếu trong trường hợp phải di chuyển thì việcbồi thường cho việc di chuyển các di tích lịch sử, công trình văn hóa, nhà thờ,đinh, đền, chùa, am, miếu do Thủ tướng Chính phủ quyết định đối với cáccông trình do trung ương quản lý, chủ tịch ủy ban nhân dân cấp tỉnh quyếtđịnh đối với công trình do địa phương quản lý

2.4 Bồi thường đối với cây trồng vật nuôi

- Sở Tài chính căn cứ Thông tư của Bộ Tài nguyên và Môi trường và

hướng dẫn của các Bộ, ngành có liên quan ban hành thông báo mức giá tối đađịnh kỳ 6 tháng/lần làm cơ sở tính bồi thường, hỗ trợ cho từng nhóm câytrồng, vật nuôi trên đất có mặt nước Căn cứ thông báo giá của Sở Tài chính

và thực tế tại địa phương, UBND cấp huyện quyết định mức bồi thường, hỗ

trợ đối với từng loại cây trồng, vật nuôi nhưng không được vượt mức giá tối

đa theo thông báo của Sở Tài chính

- Đối với cây trồng hoặc vật nuôi có thể di chuyển đến cơ sở mới,UBND cấp huyện căn cứ thực tế để quyết định mức hỗ trợ thiệt hại và chi phí

di chuyển, nhưng mức hỗ trợ tối đa không vượt quá 30% mức bồi thường

- Không bồi thường, hỗ trợ đối với vật nuôi trên đất có mặt nước đãđến kỳ thu hoạch

Người bị thu hồi đất ở, không còn chỗ khác, trong thời gian chờ tạo lậpchỗ ở, thời gian và mức hỗ trợ cụ thể do ủy ban nhân dân cấp tỉnh quy địnhphù hợp với thực tế tại địa phương

3.2 Hỗ trợ ổn định đời sống và ổn định sản xuất

Hộ gia đình cá nhân trực tiếp sản xuất nông nghiệp khi nhà nước thuhồi trên 30% diện tích đất nông nghiệp được giao được hỗ trợ ổn định đờisống trong thời gian 3 tháng nếu không phải di chuyển chỗ ở, và 6 tháng nếuphải di chuyển chỗ ở Nếu phải di chuyển đến nơi có điều kiện kinh tế - xãhội đặc biệt khó khăn thì thời gian hỗ trợ là 12 tháng

Khi nhà nước thu hồi đất của các tổ chức kinh tế, hộ sản xuất kinhdoanh mà bị ngừng sản xuất thì được hỗ trợ cao nhất bằng 30% của 1 năm thunhập sau thuế theo mức thu nhập bình quân của 3 năm liền kề trước đó đã

được cơ quan thuế xác nhận, mức hỗ trợ cụ thể do ủy ban nhân dân cấp tỉnhquy định cho phù hợp với thực tế từng địa phương.

3.3 Hỗ trợ chuyển đổi nghề nghiệp và tạo việc làm

Hộ gia đình cá nhân trực tiếp sản xuất đất nông nghiệp khi bị thu hồiđất trên 30 % đất sản xuất nông nghiệp thì được hỗ trợ chuyển đổi nghềnghiệp cho người trong độ tuổi lao động, mức hỗ trợ và số lao động cụ thểđược hỗ trợ do ủy ban nhân dân cấp tỉnh quy định cho phù hợp với từng địaphương

Việc hỗ trợ đào tạo chuyển đổi nghề nghiệp được thực hiện chủ yếubằng hình thức cho đi học nghề tại các cơ sở dạy nghề

3.4 Hỗ trợ người đang thuê nhà thuộc sở hữu nhà nước

Hộ gia đình cá nhân đang thuê nhà ở không phải là nhà ở thuộc sở hữunhà nước khi nhà nước thu hồi đất phải phá dỡ nhà ở phải di chuyển chỗ ở thìđược hỗ trợ chi phí di chuyển

Căn cứ vào thực tế ở địa phương, ủy ban nhân dân cấp tỉnh quy định hỗtrợ ổn định đời sống và ổn định sản xuất cho hộ gia đình cá nhân

3.5 Hỗ trợ gia đình chính sách đang hưởng chế độ trợ cấp xã hội

Hỗ trợ gia đình chính sách, hộ gia đình đang hưởng chế độ trợ cấp xãhội của Nhà nước theo xác nhận của Phòng Lao động thương binh và xã hộikhi phải di chuyển chỗ ở do bị thu hồi nhà ở, đất ở như sau:

- Người hoạt động Cách mạng trước năm 1945, Anh hùng lực lượng vũtrang, Bà mẹ Việt Nam anh hùng, Anh hùng lao động, thân nhân của liệt sỹđang hưởng tiền tuất nuôi dưỡng hàng tháng và thương binh, bệnh binh,người đang hưởng chính sách như thương binh,bệnh binh bị mất sức lao động

từ 81% trở lên: được hỗ trợ 7.000.000đ/chủ sử dụng nhà, đất

- Thương binh, người được hưởng chính sách như thương binh, bệnhbinh bị mất sức lao động từ 61% đến dưới 81%: được hỗ trợ 6.000.000đ/ chủ

sử dụng nhà, đất

- Thương binh, người được hưởng chính sách như thương binh bị mấtsức lao động từ 41% đến dưới 61%: được hỗ trợ 5.000.000đ/ chủ sử dụngnhà, đất Gia đình liệt sỹ, người có công giúp đỡ Cách mạng đang hưởng trợcấp hàng tháng, thương binh, người được hưởng chính sách như thương binh

bị mất sức lao động từ 21% đến dưới 41%: được hỗ trợ 4.000.000đ/chủ sửdụng nhà, đất

- Hộ gia đình có người đang hưởng chế độ trợ cấp xã hội khác của Nhànước: được hỗ trợ 3.000.000đ/ chủ sử dụng nhà, đất

- Trường hợp trong hộ gia đình có nhiều người thuộc diện đượchưởng một trong các mức hỗ trợ trên thì hộ gia đình chỉ được tính hỗ trợ mộtlần theo mức cao nhất

3.6 Thưởng tiến độ bàn giao mặt bằng

Chủ sử dụng đất nông nghiệp có đủ điều kiện được bồi thường về đấttheo quy định nếu bàn giao mặt bằng đúng tiến độ do Hội đồng bồi thường,

tối đa không quá 3.000.000đ/chủ sử dụng đất

Chủ sử dụng nhà ở, đất ở hoặc đất sản xuất kinh doanh phi nông nghiệp:

- Trường hợp bị thu hồi toàn bộ hoặc thu hồi một phần đất nhưng phảiphá dỡ toàn bộ nhà ở hoặc toàn bộ nhà xưởng, công trình phục vụ sản xuấtkinh doanh thì được thưởng như sau:

+ 5.000.000 đồng đối với trường hợp di chuyển, bàn giao mặt bằngtrước ngày quy định từ 16 ngày trở lên;

+ 4.000.000 đồng đối với trường hợp di chuyển, bàn giao mặt bằng

trước ngày quy định trong phạm vi 15 ngày

+ 3.000.000 đồng đối với trường hợp di chuyển, bàn giao mặt bằng

đúng ngày quy định;

- Trường hợp chủ sử dụng nhà đất bị thu hồi một phần đất thì đượcthưởng theo quy định sau:

+ 3.000.000 đồng đối với trường hợp di chuyển, bàn giao mặt bằng

trước ngày quy định từ 16 ngày trở lên;

+ 2.000.000 đồng đối với trường hợp di chuyển, bàn giao mặt bằng

trước ngày quy định trong phạm vi 15 ngày;

+ 1.000.000 đồng đối với trường hợp di chuyển, bàn giao mặt bằngđúng ngày quy định

xưởng, nhà làm việc bị thu hồi, nhưng tối đa không quá 500.000.000 đồng vàtối thiểu không thấp hơn 5.000.000 đồng/tổ chức bị thu hồi đất bàn giao mặtbằng đúng tiến độ quy định

CHƯƠNG II THỰC TRẠNG CÔNG TÁC GIẢI PHÓNG MẶT BẰNG DỰ

ÁN CÔNG VIÊN TUỔI TRẺ KHU VỰC XÓM TIỀN PHONG PHƯỜNG THANH NHÀN QUẬN HAI BÀ TRƯNG

I ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN XÃ HỘI CỦA QUẬN HAI BÀ TRƯNG

1 Điều kiện tự nhiên

Quận Hai Bà Trưng là một trong các Quận nội thành của thủ đô HàNội Quận nằm ở phía nam thành phố, là đầu mối giao thông quan trọng trêncon đường huyết mạch nối Hà Nội với các tỉnh phía nam Quận nằm ở phíađông nam Hà Nội Phía Bắc giáp Quận Hoàn Kiếm Phía Đông giáp sôngHồng, phía Tây giáp Quận Đống Đa, một phần nhỏ giáp Quận Thanh XuânPhía Nam giáp Quận Hoàng Mai.Tiềm năng chủ yếu của Quận là đất đai

Quận Hai Bà Trưng là Quận có địa bàn rộng lớn gồm 68 tuyến phố

(năm 2009)

Hiện tại Quận có 20 phường: Nguyễn Du, Bùi Thị Xuân,Ngô ThịNhậm,Đồng Nhân,Bạch Đằng, Thanh Nhàn, Bách Khoa,Quỳnh Lôi,VĩnhTuy, Trương Định, Lê Đại Hành, Phố Huế, Phạm Đình Hổ, Đông Mác,ThanhLương, Cầu Dền, Bạch Mai, Quỳnh Mai, Minh Khai, Đồng Tâm

2 Điều kiện kinh tế xã hội

Về kinh tế: Trên địa bàn quận có nhiều nhà máy xí nghiệp của trung

ương và của thành phố Hà Nội như nhà máy Dệt Kim Đông Xuân, cum côngnghiệp Minh Khai- Vĩnh Tuy với hàng chục nhà máy xí nghiệp chủ yếuthuộc các ngành dệt, cơ khí, chế biến thực phẩm

Kinh tế nhiều thành phần trên địa bàn Quận phát triển nhanh Hiện trênđịa bàn Quận có hơn 3.300 doanh nghiệp, trong đó 70% là thương mại, dịch

vụ, còn lại là hoạt động công nghiệp Năm 2009 các chỉ tiêu kinh tế -xã hộicủa Quận đều cơ bản hoàn thành Giá trị sản xuất thuơng mại dịch vụ đạt

1325 tỷ đồng đạt 96% kế hoạch, các công trình dự án trọng điểm hướng tới kỷniệm 1000 năm được tích cực triển khai

Về công tác xã hội: Hơn 5 năm qua Quận đã hỗ trợ sửa chữa và xây

dựng 167 nhà đại đoàn kết, hỗ trợ cho 1.201 hộ gia đình thoát nghèo hơn33.000 lao động được giới thiệu việc làm

Công tác y tế, dân số, kế hoạch hóa gia đình, công tác giáo dục đào tạo,công tác thông tin tuyên truyền và tổ chức các hoạt động văn hóa nghệ thuật,thể dục thể thao tiếp tục giữ vững và đạt kết quả cao trong nhiều năm qua

Năm 2010 Quận Hai Bà Trưng xác định tập trung phát triển kinh tế vớimức tăng trưởng cao, đẩy mạnh chuyển dịch cơ cấu kinh tế trên địa bàn Quậntheo hướng dịch vụ -công nghiệp Đẩy manh công tác xã hội hóa đầu tư pháttriển ứng dụng phát triển công nghệ, công nghệ thông tin trong công tác quảnlý

II THỰC TRẠNG CÔNG TÁC ĐỀN BÙ, GIẢI PHÓNG MẶT BẰNG TRÊN ĐỊA BÀN QUẬN HAI BÀ TRƯNG

1 Thành tựu

Kể từ khi thành lập Ban bồi thường, giải phóng mặt bằng của Quận đã đạt đượcnhiều thành tích đáng kể giúp các dự án xây dựng trên địa bàn Quận được thựchiện

Bảng 1: Tình hình giải phóng mặt bằng Quận Hai Bà Trưng

án

Số diện tích thuhồi

(m2)

Số đơn vị Gia đình

Số tiền (triệu đồng )

Trong hơn 07 năm thì Ban bồi thường giải phóng mặt bằng của Quận

đã thực hiện công tác giải phóng mặt bằng cho 96 dự án Trong đó năm 2004

là năm thưc hiện nhiều dự án nhất 18 dự án Năm 2009 là năm số dự án ít hơn

có số hộ gia đình và đơn vị được bồi thường lớn nhất 1331 hộ và đơn vị, và lànăm có tổng số hộ gia đình được tái định cư nhiều nhất 768 hộ Năm 2005 lànăm có số tiền bồi thường lớn nhất 318.610 triệu Năm 2006 là năm có số dự

án và diện tích thu hồi ít nhất

2 Thuận lợi

- Được sự chỉ đạo sát sao của thành ủy,UBND thành phố Quận ủy vàUBND trong công tác hướng dẫn các chính sách quy định của công tác đền bùthu hồi đất

- Các sở ban ngành của thành phố có sự phối hợp tương đối đồng bộ đểgiải quyết các công việc

- Có đội ngũ cán bộ của làm công tác đền bù có trình độ chuyên mônthường xuyên được tập huấn mỗi khi có các quyết định nghị định mới

- Có sự thống nhất trong công tác chỉ đạo từ trên xuống

- Tập thể cán bộ đoàn kết, thường xuyên có sự giúp đỡ bổ sung chonhau trong công việc

- Việc liên tục thay đổi cơ chế chính sách bồi thường hỗ trợ và tái định

cư (04 lần trong 02 năm) đã tạo ra nhiều khó khăn phức tạp trong công tácgiải phóng mặt bằng nhất là những dự án dở dang gây ra nhiều khiêu kiệnthắc mắc trong nhân dân Vì cơ chế chính sách chưa thật sự hoàn chỉnh còngặp nhiều hạn chế nên các cơ quan chức năng đã liên tục thay đổi để hoànchỉnh nó nhưng cũng chính vì vậy mà trong quá trình tiến hành lại gặp nhiềukhó khăn vì trong một dự án thời gian thực hiện thu hồi đất thường phải kéodài mà luật thì cứ thay đổi liên tục như vậy lại nẩy sinh ra các thắc mắc khiếukiện trong dân

- Công tác vận động tuyên truyền phổ biến pháp luật về luật đất đailuật tố cáo chính sách giải phóng mặt bằng còn nhiều hạn chế chưa đi vàochiều sâu để nhân dân biết và thực hiện

- Việc phân loại xử lý đơn thư phân công giải quyết chưa khoa học cólúc có nơi có vụ công việc chông chéo dẫn đến hiện tượng né tránh đùn đẩytrách nhiệm giải quyết Sinh ra các hiện tượng khiếu nại vượt cấp làm ảnhhưởng đến lòng tin của nhân dân

- Quỹ nhà tái định cư còn hạn hẹp nên không giải quyết được nhu cầucho tất cả các hộ dân Mà việc mua nhà để ở hiện nay là một vấn đề rất khóđối với các hộ dân đặc biệt là những hộ có thu nhập không cao nên khi họ bị

thu hồi nhà cửa mà lại không được xét mua căn hộ TĐC thì với số tiền họnhận được để họ đi mua một căn hộ theo giá của thị trường là điều rất khó vìtrên thực tế giá cả trên thị trường cao hơn nhiều so với mức giá đền bù củanhà nước Nên dễ nãy sinh ra các trường hợp chống đối trong dân

- Có nhiều dự án chưa đảm bảo tiến độ do chủ đầu tư chưa cung cấp đủvốn để trả tiền cho dân cũng như chủ đầu tư không có đủ vốn để xây dựnghoàn thành căn hộ TĐC đúng thời gian quy định để các hộ chuyển đến bàngiao mặt bằng

- Lực lượng cán bộ thực hiện công tác bồi thường giải phóng mặt bằng

ở các phường còn phải kiêm nhiệm nhiều việc năng lực còn hạn chế dẫn đếncông tác giải quyết đơn thư có lúc có nơi còn chưa đáp ứng yêu cầu của ngườidân gây nên nhiều bất đồng cho người dân

III THỰC TRẠNG CÔNG TÁC ĐỀN BÙ GIẢI PHÓNG MẶT BẰNG TẠI DỰ ÁN CÔNG VIÊN TUỔI TRẺ

1 Sơ lược về dự án và các văn bản liên quan

1.1 Sơ lược về dự án

-Tên dự án: Xây dựng hạ tầng kỹ thuật công viên Tuổi Trẻ Thủ đô Chủ đầu tư: Công ty Thương mại và đầu tư phát triển Hà Nội ( trực

thuộc thành đoàn Hà Nôi)

-Hình thức đầu tư: Xây dựng mới

-Hình thức tổ chức quản lý thực hiện dự án: Chủ đầu tư trực tiếp quản

lý thực hiện dự án

-Mục tiêu đầu tư: Phục vụ nhu cầu vui chơi giải trí và sinh hoạt văn

hóa, thể thao của nhân dân khu vực và thành phố, góp phần cải thiện cảnhquan môi trường trật tự an toàn xã hôi

-Địa điểm công trình: Trên địa bàn phường Thanh Nhàn Quận Hai Bà

Trưng thành phố Hà Nội