Giới thiệu chungChu trình cacbon là một chu trình sinh địa hóa học, trong đó cacbon được trao đổi giữa khí quyển, sinh quyển, địa quyển và thủy quyển của Trái Đất.. Cân bằng cacbon là s
Trang 1CHU TRÌNH CACBON VÀ
SỰ GIA TĂNG HÀM LƯỢNG
Học viên: Trần Tiến Dũng
Lớp: Cao học Môi trường 2014
BÀI TIỂU LUẬN
Trang 2Nội dung trình bày
• 1 Giới thiệu chung
• 2 Nồng độ CO2trong khí quyển
• 3 Quá trình trao đổi và chuyển hóa Cacbon
• 4 Tác động của con người
• 5 Giải pháp tái cân bằng Cacbon
Trang 31 Giới thiệu chung
Chu trình cacbon là một chu trình sinh địa
hóa học, trong đó cacbon được trao đổi giữa khí quyển, sinh quyển, địa quyển
và thủy quyển của Trái Đất
Cân bằng cacbon là sự cân bằng giữa các
trao đổi (thu nhận và giải phóng hay đến
và đi) của cacbon giữa các nguồn trong chu trình cacbon
Hoạt động của con người chính là nguyên nhân làm mất sự cân bằng cacbon thay đổi chu trình cacbon trong tự nhiên
Trang 42 Nồng độ CO2 trong khí quyển
• Cacbon tồn tại trong khí quyển chủ yếu dưới dạng khí CO2 Mặc dù chỉ chiếm một tỷ lệ nhỏ trong khí quyển nhưng nó lại có vai trò thiết yếu trong việc hỗ trợ sự sống
• Bắt đầu từ thời kỳ Cách mạng công nghiệp, việc sử dụng năng lượng, đặc biệt là nhiên liệu hóa thạch, chính là nguyên nhân chủ yếu làm gia tăng nồng độ khí CO2 trong bầu khí quyển Trái Đất
Trang 62 Nồng độ CO2 trong khí quyển
Từ năm 1770 - 1800 (thời kỳ đầu của cách mạng công nghiệp): Nồng độ C vào khoảng 280 µl/l và tăng chậm
Từ năm 1900, nồng độ C gia tăng khoảng 1,5 µl/l/ năm Đến năm 2000 thì vượt mức
360 µl/l và đang có dấu hiệu ngày càng tăng
Trang 73 Quá trình trao đổi, chuyển hóa
Cacbon
Trang 9Trong khí quyển:
• Cacbon tồn tại trong khí quyển chủ yếu dưới dạng khí CO2.
• Thông qua quá trình quang hợp của thực vật CO2 chuyển hóa thành các chất hữu cơ và tích lũy trong sinh khối.
• Cacbon được giải phóng vào khí quyển như sau:
- Thông qua hô hấp của sinh vật
- Quá trình phân hủy chất hữu cơ (xác chết động thực vật) của vi sinh vật.
- Các hoạt động của con người cũng trực tiếp hay gián tiếp đưa cacbon vào khí quyển (đốt cháy nhiên liệu hóa thạch, chặt phá rừng, thay đổi việc sử dụng đất).
Trang 10Trong sinh quyển và địa quyển:
• Cacbon là thành phần thiết yếu của sự sống trên Trái Đất
• Cacbon tồn tại dưới dạng sinh khối của thực vật
• Cacbon được chứa đựng và lưu trữ trong đất dưới dạng hữu cơ và vô cơ (than đá, dầu mỏ, đá vôi,…).
• Sinh vật tự dưỡng sử dụng CO2 không khí để tổng hợp thành các chất hữu cơ thông qua quang hợp
• Cacbon di chuyển trong phạm vi sinh quyển thông qua chuỗi thức ăn.
• Phần lớn cacbon giải phóng từ sinh quyển, địa quyển vào khí quyển.
Trang 11Trong thủy quyển:
• Ở môi trường nước, Cacbon tồn tại chủ yếu ở dạng hoà tan, (chủ yếu là ion bicacbonat và một phần cacbonat).
khí quyển sẽ đi vào đại dương và chuyển hóa như sau:
Hòa tan:
Chuyển hóa thành axít cacbonic:
Ion hóa bậc nhất:
Ion hóa bậc hai:
• Cacbon sẽ di chuyển thông qua chuổi thức ăn trong thuỷ vực.
• Cacbon có thể bị lắng đọng do xác động vật thuỷ sinh chết kết hợp với Ca tạo nên CaCO3 (đá vôi) Các trầm tích này khi được khai thác thì sẽ giải phóng Cacbon trở lại chu trình
Trang 124 Tác động của con người
• Chu trình Cacbon và hệ sinh thái ở trạng thái ổn định khi lượng Cacbon trao đổi (thu nhận và giải phóng) là cân bằng hoặc tương đương nhau
• Trong vòng hơn 100 năm qua, kể từ cuộc cách mạng công nghiệp, hoạt động của con người đã trực tiếp và gián tiếp phá vỡ
sự cân bằng Cacbon
Trang 13• Tác động lớn nhất và trực tiếp việc sử dụng nhiên liệu hóa thạch giải phóng CO2 từ các địa quyển vào khí quyển
• Con người cũng gián tiếp ảnh hưởng đến
sự cân bằng Cacbon từ những tác động lên sinh quyển và thủy quyển
• Trong nhiều thế kỷ qua, việc thay đổi cơ cấu sử dụng đất đã làm giảm độ che phủ đất, suy giảm đa dạng sinh học giảm nguồn hấp thu Carbon từ khí quyển
Trang 14• Biến đổi khí hậu dẫn đến nhiệt độ nước biển cao hơn thay đổi các hệ sinh thái dưới nước
• Ngoài ra, mưa axit và ô nhiễm nước thải
từ nông nghiệp và công nghiệp thay đổi thành phần hóa học của các đại dương, thủy vực
• Từ đó ảnh hưởng lớn đến các hệ sinh thái nhạy cảm hạn chế khả năng hấp thụ Cacbon từ khí quyển và tác động lên chu trình Cacbon của thủy quyển
Trang 16• Theo bảng trên, các hoạt động của con người như đốt cháy nhiên liệu hóa thạch, sản xuất xi-măng, chuyển đổi đất rừng nhiệt đới sang các mục đích
sử dụng khác đã làm gia tăng lượng lớn cacbon vào khí quyển (7,1 Gt C/ năm)
• Trong khí đó, các hoạt động hấp thụ nguồn cacbon
từ khí quyển như sự hấp thụ của đại dương, hoạt động phát triển lại rừng ôn đới sau khi chặt hạ, sự gia tăng sinh khối của thảm thực vật chỉ hấp thụ được 3,8 Gt C/ năm.
• Như vậy, lượng cacbon gia tăng vào khí quyển khoảng 3,3 Gt C/ năm.
Con người cần có các biện pháp để hạn chế lượng cacbon gia tăng vào khí quyển và tái cân bằng cacbon.
Trang 175 Giải pháp tái cân bằng Cacbon
• Quản lý, bảo vệ diện tích rừng hiện có, đồng thời phát triển thêm diện tích rừng trồng trên trái đất
• Cô lập thu giữ và tích trữ CO2 trong lòng đất hoặc dưới nước.
• Sử dụng năng lượng hiệu quả Tìm kiếm những nguồn năng lượng bền vững thay thế cho nhiên liệu hóa thạch.
• Hướng đến nền công nghiệp bền vững Giảm thiểu chất thải công nghiệp theo hướng cacbon thấp.
Trang 18THANK YOU!