Cam kết gia nhập WTO của việt nam và tác động đến xuất khẩu dệt may removed

Ket qua cua d~ tai nay di sau nghien CUu nhilng CO' hi thach thuc d6i v6i nganh xu~t khclu d~t may cua Vi~t N am 2.Cac d~ tai nghien cuu truac day nghien cliu nhilng cam ket cua Vi~t Na

BQ GIAO DVC VA DAO TAO TRU'dNG DAI HOC KINH TE THANH PHO HO CHi MINH

-oOo -DE TAl NGHIEN CUu KHOA HQC CAP B<)

Ma s6: 82007-09-31

CAM KET GIA NHAP WTO CUA VIETNAM VA

ChU nhi~m d~ tai: TS LET AN BO'U

TP HO CHi MINH-2010

CAC THANH VrEN THAM GIA

CHU NHI~M DE TAl:

TS LE TAN BUU

t

cAc THANH VlEN THAM GIA:

•

1 GS,TS NGUYEN DONG PHONG

2 GS,TS DOAN THl HONG VAN

3 GS,TS.VOTHANHTHU

4 TS BUI THANH TRANG

5 THS NGO THI HAI XUAN

;;

"

.;

-

•

;

BQ GIAO DlJC v A DAO T ~0 Tnrirng D~i hQc Kinh t~ TP.HCM

NHiJ'NG DIEM MOl CUA DE TAl

1 Tend~tai: CAMKETGIANHJPWYOCUA VI$TNAMVATACD(JNGDEN

XUAT KHAU D$T MAY

B 2007 - 09 - 31

2 Chu nhi~m d~ tai: TS LE TAN BUu

3 Ca quan chu tri: TRUONG f>H KINH TE TP HCM

4 Thm gian thvc hi~n d~ tai: ru thang 0412007 den thang 0412010

NHi:rNG DIEM MOl D~ tai nghien cliu nay c6 nhilng di~m m6i sau day so v6i cac d~ tai nghien cliu tru6c day:

l.Cac d~ tai tru6c day, nghien cliu qua trinh gia nh~p WTO cua Vi~t Nam va phan tich nhilng CO' h()i thach th(rc d6i vai n~n kinh te

Ket qua cua d~ tai nay di sau nghien CUu nhilng CO' h()i thach thuc d6i v6i nganh xu~t

khclu d~t may cua Vi~t N am 2.Cac d~ tai nghien cuu truac day nghien cliu nhilng cam ket cua Vi~t Nam khi gia nh~p WTO va nhilng cam k~t nay tac d()ng d~n n~n kinh t~ Vi~t Nam n6i chung

D~ tai nghien cliu nay xem xet nhilng cam k~t gia nh~p WTO cua Vi~t Nam lien quan d~n nganh xu~t khclu d~t may cua Vi~t Nam va nhilng tac d()ng cua nhilng cam k~t miy

3 Di~m mai tiep theo cua d~ tai la da due k~t m()t s6 bai h9c kinh nghi~m v~ cua m()t s6 qu6c gia d~ phat tri€n d~t may, d~c bi~t la Trung Qu6c c6 di~m ruang d6ng trong qua trinh gia nh~p WTO tru6c Vi~t Nam

4 M()t di~m m6i nua cua d~ tai la ph6ng v~n cac doanh nghi~p d~t may xu~t khclu cua Vi~t Nam d~ c6 th€ nghien cliu nhilnganh hu6ng, tac d()ng cua vi~c gia nh~p WTO cua Vi~t Nam Phan tich tinh hinh, cac yeu t6 san xu~t kinh doanh cua cac doanh nghi~p xu~t khclu hang d~t may tru6c va sau khi Vi~t N am gia nh~p WTO

5 Di€m m6i cua d~ tai con neu ra nhilng nguy CO' cua xu~t khclu d~t may Vi~t Nam h~u WTO, nhilng rao can ky thu~t d6i v6i hang d~t may, cac nguy CO' ap dvng bi~n phap ch6ng ban pha gia hang d~t may cua Vi~t Nam

6 D~ tai d~ xu~t cac giai phap nh~m thuc dcly sv phat tri~n xu~t khclu d~t may Vi~t Nam, thvc hi~n theo dung cam ket gia nh~p WTO va cac giai phap vuqt qua cac rao can xu~t khclu d~t may cua Vi~t N am

vJ miit thuc tiin, d~ tai c6 gia tri tham khao va (rng dvng d6i v6i cac doanh nghi~p xu~t khclu d~t may, chinh sach quan ly khu vvc d6i v6i ca quan quan ly chinh sach,

Hi~p h9i nganh d~t may

B() GIAO Dl)C VA DAO TA.O

Truemg f)~i H9c Kinh T~ TP HCM

Ghu nhi~m: TS Le Tfin Bii'u

Thai gian thvc hi~n: Tir thang 4/2007 d€n 04/20 10

Ca quan chu tri: Truang D~i HQc Kinh T€ TP HCM

KET QUA D4T DUQC

1 Cac san phfrm cua d~ tai: Bao cao pharr tich bao g6m:

Bao cao t6ng hqp d~ tai "Cam k€t gia nh~p WTO cua Vi~t Nam va tac d(>ng d€n xufit khfru d~t may"

M(>t s6 k€t lu~n tir k€t qua di~u tra khao sat doanh nghi~p xufit khfru d~t may, d~ xufit cac giai phap phat tri~n xufit khfru d~t may Vi~t Nam h~u TO

2 v~ bi quy€t c6ng ngh~ va cong ngh~ san phfrm:

3 U ng dvng trong san xufit va hi~u qua kinh t€:

D~ tai lfui dfiu tien nghien ciiu v~ nhfrng cam k€t gia nh~p WTO cua Vi~t N am d6i v6i nganh d~t may Vi~t N am va nhfrng tac d(>ng cua cam k€t cilng nhu qua trinh gia nh~p WTO d6i v6i xufit khfru d~t may cua Vi~t Nam giup cho cac doanh nghi~p xufit khfru d~t may hi~u r5 v~ nhfrng ca h(>i va nguy ca cua ho~t d(>ng xufit khfru d~t may, d6ng thai c6 nhfrng ho~ch dinh thi truang vuqt: qua cac rao can xufit khfru

4 Dao t~o:

D~ tai se la n~n tang ly thuy€t tham khao cho nhfrng ai c6 nhu cfiu nghien ciiu v~ nhfrng tac d9ng cua cam k€t gia nh~p WTO cua Vi~t Nam d€n xufit khfru d~t may, cilng nhu lam tai li~u tahm khao, giang d~y chuyen nganh kinh doanh qu6c t~ cho sinh vien

5 Tinh hinh sir dvng kinh phi:

Chu nhi~m d€ tai da chi 45.000.000 d6ng (chua tinh chi phi cho h(>i d6ng nghi~m thu chinh thuc va phi quan ly khoa hQC) d~ th\l'C hi~n nghien CUU d€ tai nay

Xac dinh cua ca quan chu tri

(Ky, d6ng dfiu)

Ngay Thang Nam Chu nhi~n d~ tai

(Ky, h9 va ten)

MUCLUC

Lai rna d~u

Chuang 1: TONG QUAN NGHIEN CUu

1.1 Tfnh c~p thi€t cua d€ Uti

1.2.M1,1c tieu nghien c(ru

1.3 Phuong phap nghien ciru va mftu nghien ciru

1.3 !.Phuong phap nghien c(ru

1.3 2 Thong tin nghien c(ru

1.3 .4.Ph~ vi nghien c(ru

1.3.4 Qui trinh nghien c(ru

1.3.5 Thi€t k€ mftu nghien c(ru

Trang 1 Trang 1 Trang 2 Trang 2 Trang 2 Trang 4 Trang 5 Trang 5 Trang 6 1.4 Tinh hinh nghien Clru thu(>c linh VlJC cua d€ tai va tinh m6i cua d~ Trang 6 tai

Chuang 2: QUA TRiNH GIA NHAP WTO CUA VIET NAM VA Trang 9 NHO'NG CAM KET DOl VOI NGANH DBT MAy

2.1.4 Cac nguyen t~c ho;;tt d(>ng cua thuong m;;ti do WTO thi€t I?p Trang 11

2.1.4.2 Nguyen t~c de tien Ii~u thong qua tinh minh b;;tch Trang 12 2.1.4.3 Nguyen t~c thuc d~y c;;tnh tranh cong b~ng Trang 12 2.1.4.4 Nguyen t~c khuyen khich phat tri€n va cai each kinh te Trang 12 2.2 Anh huang cua vi~c gia nh?p WTO den xu~t kh~u cua cac nu&c Trang 13 dang phat tri€n

2.2.2 Nhung thach thuc

2.3 Cac hi~p dinh lien quan hang d~t may cua WTO

2.3 1 Khai ni~m hang d~t may

2.3.2 Cac hi~p dinh lien quan hang d~t may cua WTO

2.3.2.1 Hi~p dinh da sqi

2.3.2.2 Hi~p dinh v~ hang d~t may

2.3 2.3 Hi~p dinh v~ hang rao ky thu?t trong thuong m~i

2.3.2.4 Hi~p dinh v~ qui dinh xufrt xu

Trang 14 Trang 15 Trang 15 Trang 16 Trang 16 Trang 17 Trang 20 Trang 23 2.4 Qua trinh gia nh?p WTO cua Vi~t Nam va nhfrng cam k€t d6i v6i Trang 24 nganh d~t may

2.4.1 Tom t~t nhfrng di~n bi€n chinh trong ti€n trinh dam phan gia Trang 24 nh?p WTO cua Vi~t Nam

2.4.2 Nhfrng cam k€t cua Vi~t Nam lien quan d€n nganh d~t may Trang 26

2.4.2.2 D6i xu hang d~t may nh?p kh~u theo nguyen t~c kh6ng phan Trang 27 bi~t d6i xu

2.4.2.3 C~t ghim thu€ hang d~t may nh?p kh~u

2.4.2.4 Cam k€t v~ t~o thu?n lqi cho dAu tu

2.4.2.5 Cam k€t bao h<) quy~n sa huu tri tu~

2.4.2.6 Cam k€t v~ minh b~ch hoa

2.4.2.7 C~t giam cac hinh thuc trq cfrp vi ph~m quy dinh cua WTO

Trang 27 Trang 30 Trang 32 Trang 33 Trang 33 2.4.3 Nhung cam k€t rna Vi~t Nam gianh duqc tir cac thanh vien Trang 34 WTO

2.4.3.1 Cac cam k€t dua d€n SlJ thu?n lqi hoa vi~c ti€p c?n thi trucmg Trang 35 cua cac thanh vien WTO

2.4.3.2 Giai quy€t tranh chfrp v6i cac d6i tac thuang m~i thong qua h~ Trang 36 th6ng giai quy€t tranh chfrp WTO

2.4.3.3 M<)t s6 vfrn d~, linh VlJC Vi~t Nam duqc quy~n bao luu theo 19 Trang 36 trinh d~ bao v~ n~n kinh t€ trong nu6c

2.5 Kinh nghi~m phat tri~n nganh d~t may xufrt kh~u cua m<)t s6 qu6c Trang 36

gta

2.5.l.Kinh nghi~m nganh d~t may Trung Qu6c

2.5.2 Kinh nghi~m cua Indonexia

2.5.3 Kinh nghi~m cua Bangladesh

2.6 Kinh nghi~m m('>t s6 doanh nghi~p Vi~t Nam

2.6.1 C~nh tranh b~ng chfrt luQllg va uy tin

Trang 36 Trang 38 Trang 38 Trang 40 Trang 40 2.6.2 Chuy~n hu6ng sang cac m~t hang m6'i chuy~n dcln tir xufrt gia Trang 41 cong sang FOB

2.6.3 Dclu tu qm'mg ba thuang hi~u

2.6.4.Phat tri~n xufrt khiu d6ng thai cung c6 thi truang n('>i dia

Kth lu~n chuang 1

Trang 41 Trang 41 Trang 43

Chuang 3: TINH HINH SAN XUAT KINH DOANH HANG D$T Trang 43

3 1 Xu huang d~t may th~ gi6'i

3.2 Nganh d~t may Vi~t Nam h~u WTO

3.3 Phan tich nganh d~t may xufrt khiu cua Vi~t Nam

3.3.1 Y~u t6 ngu6n nhan h,rc

3.3.2 Nang sufrt lao d('>ng va thu nh~p

3.3.3 Tinh hinh v6n kinh doanh nganh d~t may:

3.3.4 Trinh d('> cong ngh~

3.3.5 Ngu6n nguyen li~u

3.3.6 Gia thanh sim ph~m d~t may

3 3 7 Hinh thuc xufrt kh~u chu y~u

3.3 7 1.Phuang thuc gia cong CMPT

3.3.7.2.Phuang thuc san xufrt xufrt kh~u FOB

3.3.8 Thi truang xufrt kh~u hang d~t may cua Vi~t Nam

3.3.9 Tinh hinh xufrt khclu d~t may Vi~t Nam theo thai gian

K~t lu~n chuang 3

Trang 47 Trang 47 Trang 50 Trang 51 Trang 55 Trang 55 Trang 61 Trang 61 Trang 61 Trang 62 Trang 62 Trang 62 Trang 63 Trang 65 Trang 71

Chuong 4: KET QUA NGHIEN Clru NHUNG YEU TO TAC DONG Trang 72 DEN HOA T DONG XUAT KHAU HET MAY SAU KHI VIETNAM

4.3.l.Thi trucmg xu~t khftu va doanh thu xu~t khftu d~t may Trang 75 4.3.2 Mired<) ddu tu ngu6n nguyen v?t li~u d6i v6'i hang xu~t khftu cua Trang 80 cac doanh nghi~p

4.3 3 Mire d<) tang truang kim ng~ch xu~t khftu cua doanh nghi~p sau Trang 81 khi Vi~t Nam gia nh?p WTO

4.3.4 Mire d<) tang giam ty su~t lqi nhu?n xu~t khftu cua doanh nghi~p Trang 82 sau khi Vi~t Nam gia nh?p WTO

4.3.5 Mire d<) ddu tu may m6c thi~t bi m&i cua cac doanh nghi~p sau Trang 83 khi Vi~t Nam gia nh?p WTO

4.3.6 Mired<) ddu tu phat tri~n san phftm m6'i cua doanh nghi~p sau khi Trang 84 Vi~t N ani gia nh?p WTO

4.3.7 Ddu tu phat tri~n thi truang m6'i cua doanh nghi~p sau khi Vi~t Trang 84 Nam gia nh?p WTO

4.4 Danh gia ve nhil'ng thach thirc va kh6 khan trong ho~t d<)ng xu~t Trang 84 khftu d~t may

4.4.1 Nhil'ng thach thirc cua doanh nghi~p tru6'c va sau khi Vi~t Nam Trang 84 gianh?p WTO

4.4.2 Nhil'ng kh6 khan cua doanh nghi~p sau khi Vi~t Nam gia nh?p Trang 85 WTO

4.5 Ho~t d<)ng d6i ph6 v&i thach thirc va xuc ti~n xu~t khftu cua doanh Trang 86 nghi~p

4.5.1 Xay dvng h~ th6ng qufm ly d~ g6p phdn vuqt qua rao can ky Trang 86

Chuang 5: KET LUAN TU KET QUA NGHIEN CUu VA GIAI Trang 93 PHAP PHAT TRIEN NGANH D$T MAY XUAT KHAU VI$T NAM

5 1 K~t lu~n tu k~t qua nghien cuu

5.2 Quan di€m phat tri€n d~t may xu~t khfru Vi~t Nam

5.3 Cac giai phap phat tri€n d~t may xu~t khfru Vi~t Nam h~u WTO

5.3 1 Giai phap nguyen li~u

5.3.2 Giai phap marketing

Trang 93 Trang 96 Trang 96 Trang 96 Trang 98 5.3.3.Tang cucmg ap dvng ISO 9001:2000, ISO 14001:2000, SA 8000 Trang 100 trong cac doanh nghi~p xu~t khfru d~t may

5.3.4 Chu d<)ng d6i ph6 cac bi~n phap chong ban pha gia cua nu6'c Trang 101 nh~p khfru

5.3.7.Ti~p tvc thvc hi~n cac cam k~t khi gia nh~p WTO nh~m thu hut Trang 104 dflu tu nu6'c ngoai nh~t la dinh huang dflu tu nguyen phv li~u nganh

d~t may

5.3.8 Nang cao han nfra vai tro Chinh phu

5.3.9 Tang cuemg vai tro Hi~p h<)i D~t may Vi~t Nam

K~t 1u~n chung

Tai lieu tham khao

Trang 105 Trang 105 Trang 108

DANH MlJC BANG, BI:Eu Do, sa Do

Bang 2.1: Cam k€t c~t giam thu€ nh~p kh~u cua Vi~t Nam khi gia nh~p WTO Bang 3.1: Sf> doanh nghi¢p d¢t tinh d€n 31/12/2007 theo qui mo lao d(>ng

Bang 3.2: Vf>n san xu~t kinh doanh nganh d~t binh quan qua cac nam

Bang 3.3 :Sf> doanh nghi~p d~t tinh d€n 31/12/2007 theo qui mo vf>n

Bang 3.4: Ddu tu nu6c ngoai vao nganh d~t may theo nam

Bang 3.5 Di~n tich va san luQTig bong qua cac nam

Bang 3.6: Nh~p khftu m(>t s6 nguyen li~u qua cac nam

Bang 3.7: Kim ng<;tch xufit khftu d~t may Vi~t Nam t<;ti m(>t s6 thj tru(mg sau khi

gianh~p WTO

Bang 3.8: T6ng kim ng<;tch xufit khftu hang hoa va hang d~t may theo nam

Bang 4.1: Thai gian doanh nghi~p tham gia xu~t khftu d~t may

Bang 4.2: Muc d(> kh6 khan hi~n t<;ti cua cac doanh nghi~p

Hinh 1.1 : Qui trinh nghien cuu

Hinh 3 1 : Sf> doanh nghi~p d~t tinh d€n 31/12/2007 theo qui mo lao d()ng

Hinh 3.2: Vf>n san xu~t kinh doanh nganh d~t binh qm1n qua cac nam

Hinh 3.3: Sf> doanh nghi~p d~t tinh d€n 31/12/2007 theo qui mo vf>n

Hinh 3.4: Ddu tu nu6c ngoai vao nganh d~t may theo nam

Hinh 3.5: Di~n tich tr6ng bong qua cac nam

Hinh 3.6: San luQTig bong qua cac nam

Hinh 3 7: Nh~p khftu m9t s6 nguyen li~u qua cac nam

Hinh 3.8: Kim ng<;tch xu~t khftu d~t may Vi~t Nam t<;ti m9t s6 thi tru(mg sau khi

gianh~p WTO

Hinh 3.9: T6ng kim ng<;tch xu~t khftu hang hoa va hang d~t may theo nam

Hinh 3.10: Xufrt khftu hang d~t may Vi~t Nam qua cac nam

Hinh 4.1: Thj tru0ng xu~t khftu chinh cua cac doanh nghi~p

Hinh 4.2: Tru6c khi gia nh~p WTO-Muc doanh thu xu~t khftu cua cac doanh

nghi~p vao thj tru0ng Hoa Ky

Hinh 4.3: Sau khi gia nh~p WTO-Muc doanh thu xmit khfru cua cac doanh nghi~p vao thi truemg Hoa Ky

Hinh 4.4: Tru6c khi gia nh~p WTO-Muc doanh thu xufrt khfru cua cac doanh nghi~p vao thi truemg EU

Hinh 4.5: Sau khi gia nh~p-WTO-Muc doanh thu xufrt khfru cua cac doanh nghi~p

vao thi truemg EU

Hinh 4.6: Tru6c khi gia nh~p WTO-Muc doanh thu xufrt khfru cua cac doanh

nghi~p vao thi truemg Nh~t Bi'm

Hinh 4.7: Sau khi gia nh~p WTO-Muc doanh thu xufrt khfru cua cac doanh nghi~p vao thi truemg Nh~t Ban

Hinh 4.8: Hlnh thuc xua't khftu

Hinh 4.9: Tru6c WTO, nhiing thach thuc rna doanh nghi~p d6i ph6

Hinh 4.10: Sau khi gia nh~p WTO, nhfrng thach thuc rna doanh nghi~p d6i ph6 Hinh 4.11: Doanh nghi~p xay dtJng h~ th6ng quan 1y nh~m vuqt: qua rao can ky thu~t

Hinh 4.12: Ti 1~ nguyen li~u n()i dia trong san phfrm, tru6c khi gia nh~p WTO Hinh 4.13: Ti 1~ nguyen 1i~u n()i dia trong san phfrm, sau khi gia nh~p WTO

Hinh 4.14: Kim ngc_tch xufrt khfru doanh nghi~p sau khi gia nh~p WTO

Hinh 4.15: Ti sufrt 1qi nhu~n xufrt khfru doanh nghi~p sau khi gia nh~p WTO

Hinh 4.16: Dfru tu may moe, trang thi€t bi cua doanh nghi~p sau khi gia nh~p WTO

Hinh 4.17: Dfru tu phat tri~n san phfrm m6i

Hinh 4.18: Dfru tu phat tri~n thi truang m6i

Hinh 4.19: Di~u ki~n thuong mc_ti Incoterm duqc sir dvng

Hinh 4 20: Hinh thuc xuc ti€n duqc doanh nghi~p sir dvng

Hinh 4.21: Muc d() tham gia h()i chq tri~n Him

Hinh 4.22: Muc d() h6 trq cua nha nu6c

Hinh 4.22: Muc d() h6 trq cua nha nu6c

I

-LO'i mit <tAu

D~t may la m()t trong nhfrng nganh cong nghi~p Hiu dai tren th~ gi6i Ngay ti:r thai xa xua con nguai da phiii chu y d~n vAn d~ an mi;ic trong dai s6ng, trong sinh hoc;tt hang ngay va ca trong giao ti~p Con nguai da khong ngi:rng cai ti~n v~ ki~u dang, mau s~c, m~u rna d~ cho ra dai nhfrng b() trang phvc ngay cang gQn nh~, sang trQng va hqp thai trang C6 th~ n6i hang d~t may la nganh hang khong th~ thi~u trong dai s6ng nhan loc;ti

Trai qua qua trinh phat tri~n kinh t~ cua cac qu6c gia, h~u nhu cac qu6c gia nao cling d~u trai qua giai d9an phat tri~n nganh d~t may va khi da tra thanh qu6c gia c6 n~n kinh t~ phat tri~n thi lc;ti c6 xu hu6ng nhuang lanh VlJC nay cho cac nu6c kern phat tri~n va dang phat tri~n

D6i v6i Vi~t Nam, nganh d~t may cling la nganh cong nghi~p lau dai Vi~c san xufrt phvc vv nhu c~u cho nguai tieu dung trong nu6c da t6n tc;ti ti:r lau nhung vi~c xufrt khfru sang thi truang nu6c ngoai thi m6i tht.rc SlJ phat tri~n trong nhfrng nam nam g~n day, nhfrt la sau thai kY dbi m6i kinh t~ va hoa nh~p cung c()ng d6ng qu6c t~ Cung v6i SlJ phat tri~n cua nganh d~t may th~ gi6i, Vi~t Nam cling khong ngi:rng dbi m6i va hoan thi~n minh N~u nhu tru6c day d~t may xu~t khfru cua Vi~t Nam chi xu~t hi~n tc;ti cac nu6c Dong Au thi ngay nay da xufrt hi~n a kh~p nai tren th~ gi6i di;ic bi~t la sau khi Vi~t Nam gia nh~p WTO, cac thi truang My va EU duqc cac nha xu~t khfru d~t may Vi~t Nam quan tam va dang d~n tra thanh nha cung c~p det may xu~t khfru c6 uy tin tren th~ gi6i hi~n nay

Trong qua trinh h()i nh~p kinh t~ th~ gi6i, thi truang d~t may Vi~t Nam ngay cang da dc;tng phong phu, dong g6p m6i nam binh quan 15% trong tbng kinh ngc;tch xu~t khfru ca nu6c, la m()t trong ngfrng nganh c6 kim ngc;tch xufrt khfru xu~t khfru hang d~u cua Vi~t Nam Vi v~y vi~c phat tri~n xufrt khfru d~t may se dm lc;ti ngu6n thu ngoc;ti t~ dang k~ cho qu6c gia trong qua trinh cong nghi~p hoa, hi~n dai hoa dfrt nu6c

Chtrong 1 TONG QUAN NGHIEN CUu 1.1 Tinh cip thi~t ciia d~ tai

Vi~c gia nh~p WTO cua Vi~t Nam da rna ra nhi~u ca h9i cho ngimh d~t may xufit khfiu c6 di~u ki~n tham nh~p thi truoog th~ gi6i do h~n ng~ch duqc hofm toan do bo va duqc d6i xu binh d~ng nhu cac thanh vien WTO khac trong vi~c ti~p c~n thi truoog nen vi~c nghien cfru toan di~n nhfrng uu th~ cua Vi~t Nam dS phat huy ti~m h.rc cua nganh d~t may xufit khftu h~u WTO la rfit quan trQng Ben c~h d6, cdn phai nghien cfru d~ xufit nhfrng chinh sach thuc dfty nganh d~t may xufit khfiu nhung khong vi ph~m cac cam k€t cua Vi~t Nam khi gia nh~p WTO

D6i v6i Vi~t Nam la nu6c dang phat triSn, ngimh d~t may c6 vai tro h€t sue quan trQng vi nhfrng ly do sau:

-Nganh cong nghi~p d~t may la nganh cong nghi~p su d1,mg nhi~u lao d<)ng, ngay

ca nhfrng lao d<)ng chua c6 trinh d9 hQc vfin cao

-Nganh d~t may la m9t trong nhfrng nganh c6 kim ng~ch xufit khau cao, la m9t trong nhfrng ngu6n thu ngo~i t~ dS phl,lc V\1 S\1' nghi~p nghi~p hoa, hi~n d~i hoa dfit nu6c

Du c6 bi€n d<)ng kinh t€, nhung nhu cfru tieu dung hang d~t may it bi€n d<)ng nen nganh d~t may it hi anh huang n~ng n~ nhu m<)t s6 nganh cong nghi~p khac

-D~t may la nganh d~ thu hut dfru tu nu6c ngoai, nhfit la trong giai do~n dfru ngay sau khi qu6c gia gia nh~p WTO

-Nganh d~t may khong doi hoi dfru tu v6n Ian, nhung l~i thu h6i v6n nhanh

DS nganh d~t may xufit khAu cua Vi~t Nam phat triSn b~n vfrng, vi~c quan ly ch~t che gia xufit khftu, thi€t l~p ca ch€ giam sat gia, kiSm soat tang truang n6ng hang d~t may

xufit khAu trong thai gian t6i day la rfit cdn thi~t d€ tninh nguy ca hi cac nu6c nh~p khAu khcri ki~n Vi~t Nam ban pha gia hang d~t may nhu m<)t s6lo~i hang hoa khac da gi_ip phai

Vi v~y, vi~c thl,lc hi~n cong trinh nghien ctru " CAM KET GIA NHAP WTO CUA VI$T NAM VA TAC DQNG DEN XUAT KHAU DJ;T MAY" theo chung toi la c6 y nghia ly lu~ va thl,lC ti€n trong giai do~n hi~n nay

1.2.M1Jc tieu nghien cu'U

-Nghien ct'ru va h~ th6ng hoa nhfing cam k~t cua Vi~t Nam khi gia nh~p WTO c6 lien quan nganh d~t may xufit khAu, nghien ctru toan di~n nhfrng kh6 khan va thu~n lqi cua nganh d~t may Vi~t Nam sau khi Vi~t Nam gia nh~p WTO

-Nghien ctrn, phan tich ti~m nang va ca h<)i cua ho~t d<)ng xufit khAu d~t may Vi~t Nam, d6ng thai nghien c(ru kinh nghi~m cac qu6c gia c6 di~u ki~n tuang d6ng v6i Vi~t Nam v~ phat tri€n xufit khAu d~t may, d~ xufit nhfing ghH phap thuc dAy xufit khAu hang d~t may cua Vi~t Nam ra thi truang th~ gi6i

Tir mvc tieu nghien c(ru tren, cac cau hoi nghien ct'ru duqc di_it ra bao g6m:

M<)t la, nhfing thu~n lqi va kh6 khan cua ho~t d<)ng xufit khfru d~t may Vi~t Nam? Hai la, nhfrng nhan t6 nao anh huang d~n S\f phat tri€n cua ho~t d<)ng xufit khAu d~t may Vi~t Nam?

Ba la, gUti phap nao d€ thuc dAy S\f phat trien xufit khAu d~t may Vi~t Nam trong

tuang lai?

1.3 PhU'ong phap nghien ClfU va m§u nghien ClfU

1.3.1 Phll'O'Dg phap nghien ClfU

Cac phuang phap nghien ctrn duqc sir dl,mg bao g6m: Phuang phap dinh luqng thong qua ti~n hanh khao sat cac doanh nghi~p d~t may xufit khAu; phuang phap dinh tinh thong qua phong van tay doi cac cong ty d~t may; phuang phap chuyen gia, nghia la tfit ca

cac v~n d€ lien quan d~n n()i dung nghien c(ru dugc thao lu~n va tham khao y ki~n cua cac chuyen gia trong llnh VlJC xu~t khfiu d~t may va Hi~p h()i D~t may Vi~t Nam :rham v~n cac chuyen gia, cac nha ho~ch dinh chi~n luge, Hi~p h()i D~t may Vi~t Nam, cac ca quan quan ly nganh hang d€ c6 thong tin danh gia v€ quan ly xu~t khfiu hang d~t may, nhfrng tri€n v<;mg va dinh hu6ng phat tri€n cua xu~t khftu d~t may

Nghien c(ru kinh nghi~m cua cac nuac trong khu VlJC phat tri€n xu~t khftu d~t may nh~t la Trung Qu6c c6 di€u ki~n tuang d6ng vai Vi~t Nam

Nghien c(ru s61i~u th6ng ke k€t qua ho~t d()ng xu~t khftu cua Vi~t Nam d€ xem xet kha nang va xu hu6ng chuy~n d6i n€u c6 v~ kim ng~ch va thi tnrang xu~t khftu d~t may cua Vi~t Nam trnac va sau khi Vi~t Nam gia nh~p WTO

Nghien c(ru, ti~n hanh thu th~p y ki~n cua cac doanh nghi~p chuyen kinh doanh xu~t khftu hang d~t may, lam ca sa d€ danh gia muc d() tac d()ng ciing nhu nhiing ca h()i

va thach thtrc d6i vai nganh xu~t khftu d~t may trnac va sau khi Vi~t Nam gia nh~p WTO K€t qua nghien c(ru nay giup cho vi~c ho~ch dinh chi€n luge marketing xu~t khftu cho doanh nghi~p kinh doanh xu~t khftu d~t may

Nghien Clru da sir dvng hai phuang phap chinh la dinh tinh va dinh lugng, va dugc thlJC hi~n qua hai giai do~n: nghien Clru SO" bQ va nghien Clru chinh th(rc

Nghien cliu sa b() dugc th1Jc hi~n thong qua phuang phap nghien cliu dinh tinh dung d€ kham pha, di€u chinh, b6 sung lam ro nhfrng n()i dung dugc nghien c(ru v€ ho~t d()ng kinh doanh doanh xu~t khftu d~t may cua cac doanh nghi~p

Nghien ciru dinh tinh dugc thlJc hi~n thong qua ky thu~t thao lu~n nh6m t~p trung

va thu th~p y ki€n chuyen gia trong linh v1Jc d~t may Nghien c(ru dinh tinh dugc ti€n hanh thao lu~ nh6m vai han 20 doanh nghi~p xu~t khftu d~t may t~i Thanh ph6 H6 Chi Minh, d6i tugng tham gia thao lu~n nh6m bao g6m cac giam d6c, ph6 giam d6c, truang

phong kinh doanh xu~t nh~p khftu, truang phong marketing

Oic n()i dung thgc hi~n thao lu~n nh6m bao g6m phuong thuc xufrt kh§.u, thi tnr<mg xufrt kh§.u, nhfrng rao can ky thu~t va thach thuc, va cac bi~n phap nh&m d~ xuc ti€n xufrt kh§.u d~t may

Dl!a tren k€t qua nghien ctru sa b(), ti€n hanh di~u chinh, b6 sung d~ hoan thanh bang cau hoi sir dvng cho giai do~n nghien ctru dinh lu911g Nghien ctru djnh iu911g ti~n hanh tf\l'C ti~p thong qua bang cau hoi (phv lvc ) Cac thong tin duqc thu th~p thong qua nghien ctru d}nh lu911g duqc xu ly b&ng phfrn mem SPSS

1.3.2 Thong tin nghien cuu

-Thong tin thu cfrp: thu th~p tir B9 Cong- thuang, T6ng eve Th6ng ke, bao chi, t~p chi chuyen nganh, internet, thong tin cua nganh d~t may Vi~t Nam va thong tin cua cac t6 chuc nghien ctru lien quan

-Thong tin sa cfrp: thu th~p y ki~n tir cac doanh nghi~p d~t may xufrt khfru cua Vi~t Nam thong qua bang cau hoi phong vfrn

Cac thong tin thu th~p nh&m phan tich cac n()i dung nhu sau:

-Phuong thirc xufrt kh§.u d~t may cua cac doanh nghi~p

-Thi tru<mg xufrt khfru chinh rna cac doanh nghi~p kinh doanh himg d~t may xufrt kh§.u dang thlJC hi~n va d\1' tinh se tham nh~p trong thai gian toi

-Nhfrng thach thirc rna cac doanh nghi~p d~t may phai d6i ph6 tru&c va sau khi Vi~t Nam gia nh~p WTO

-Cac bi~n phap vuqt qua nhfrng rao can kY thu~t nh&m giup san ph§.m d~~ may xam nh~p vao duqc cac thi truang th~ gi&i m()t each hi~u qua

-Nghien Clru ve tY ~~ n()i dia h6a san phfrm xufrt khfru cua doanh nghi~p d~t may tru&c va sau khi Vi~t Nam gia nh~p WTO

-Muc d() tang giam kim ng~ch xufit kh§.u va cy sufit lqi nhu~n cua doanh nghi~p tru&c va sau khi Vi~t Nam gia nh~p WTO

-Mire d9 dAu tu may m6c, trang thi~t bi va S\f quan tiim phat tri8n mau rna sim phAm m&i, phat tri8n thi trm)ng m&i cua doanh nghi~p tru&c va sau khi Vi~t Nam gia nh~pWTO

-Danh gia mire d9 c~nh tranh va nhfrng kh6 khan cling v&i nhfrng thach thirc rna cac doanh nghi~p dang g~p phai

-Di~u ki~n ca s6 giao hang (In co terms) rna cac doanh nghi~p dang sir d\lng d8 xufit khAu hang d~t may va phan tich nhfrng nguyen nhan nao rna doanh nghi~p chu~ th8 nang cao gia tri xufit khAu theo di~u ki~n cua nh6m C va D

-Nhfrng bi~n phap xuc ti~n xufit khAu hang d~t may

-Mire d9 h6 trg cua nha nu&c, hi~p h()i dBi v&i doanh nghi~p d~t may

1.3.3.Ph~m vi nghien cuu

-Cac ho~t d()ng d~t may xufit khAu trong d~ tai nay dugc nghien cfru mang tinh t6ng quat, khong phan tich chi ti~t tirng lo~i m~t hang

-S61i~u thir cfrp dugc thu th~p chu y~u tir nam 2004 d~n nay 6 Vi~t Nam

-Cac thong tin va dfr li~u SO' cfrp dugc thu th~p thong qua di~u tra phong vfrn tr\fC ti~p t~i cac doanh nghi~p d~t may xufit khdu Vi~t Nam

1.3.4.Qui trinh nghien cuu

Qui trinh nghien cfru dugc tom tAt theo qui trinh hinh 1.1

Hinh 1.1 :Qui trinh nghien crru

C vfu> d~ nghien ciru ~

-Ca sa khoa hQc v~ quiin tri xufrt khAu va marketing xufrt khAu d~t may

Nghien c(ru djnh tinh: thiio lu~n nh6m cac

doanh nghi~p d~t may

Hoan chinh bang diu hoi

Nghien c(ru djnh luQTig

Xtr ly va phan tich dfr li~u thong tin thu th~p b~ng ph~n m~m SPSS

KSt lu~n va d~ xu~t giai

phap

1.3.5.Thi~t k~ m~u nghien crru

Nghien elm ti~n hanh khao sat thu th~p thong tin nhfun dam bao tinh d~i di~n cho cac lo~i hinh doanh nghi~p tham gia xu~t khdu d~t may, tieu thuc m~u dugc h,ra_chQn theo

ba lo~i hinh la (1) Doanh nghi~p nha nu6c, (2) Doanh nghi~p ngoai nha nu6c, va (3) Doanh nghi~p c6 vdn ddu tu nu6c ngoai Mfru nghien cll'u dugc thiJc hi~n la 300 doanh nghi~p c6 tham gia xuAt khdu d~t may, sau khi thu th~p c6 25 mfru bi lo~i do c6 m(>t vai cau hoi phdn tn11oi 1a khong c6 y kie'n Kich thu'oc m~u cu6i cung thu du'<Jc 1a n = 275, d~t ti 1~ h6i dap 91% Ti 1~ m~u phan b6 phan theo lo~i hlnh doanh nghi~p, trong d6 c6 20% thu(>c doanh nghi~p nha nu6c (DNNN), 26% doanh nghi~p ngoai nha nu6c (DN-NNN) va 54% doanh nghi~p c6 vdn ddu tu nuac ngoai (DN FDI)

1.4.Tinh hinh nghien cll'u thuQc linh vvc ciia d~ titi va tinh m6i ciia d~ tai:

D~t may dugc xem la m(>t trong nhfrng nganh trQng di6m cua c6ng nghi~p Vi~t Nam trong thai kY ddy m~nh cong nghi~p hoa, hien d~i hoa dAt nu6c, v6i uu th~ la thu hili vdn nhanh, thu hut nhi~u lao d(>ng, c6 di~u ki~n rna r(>ng thi truang v6i SIJ tham gia cua nhi~u thanh phdn kinh t~ Tuy nhien, nganh d~t may Vi~t Nam phai chiu ap 11Jc c~nh tranh m~nh me cua cac qudc gia trong khu VIJC nhu Trung Qudc, AnD(>, Pakixtan, H~m Qudc, Indonesia Ben c~nh d6 nguy ca ap d~t bi~n phap trirng ph~t chdng ban pha gia la mdi de do~ chiJc cha ddi v6i nganh d~t may Vi~t Nam sau khi Vi~t Nam gia nh~p WTO

Da c6 nhi~u c6ng trinh nghien c(ru v~ nganh d~t may cua VietNam

dugc li~t ke sau day

-Le Van Anh, "M()t sb giai phap nhlim ady mc;mh hoc;zt a9ng xudt khdu nganh d¢t may Vi¢t Nam" lu~n van th~c sy kinh t~, nam 2001

-Vu TuAn Linh, "M9t s6 giid phap ady mc;znh xudt khdu himg d¢t may sang tht truirng My", 1u~n van th~c sy kinh te, nam 2004

-Phan Anh, "D¢t may ctJ phong nguy ca My ki¢n ban pha gia"

http:/ /tintuconline vietnamnet vn

-R.Marthew Priest, Chu tich Uy ban thvc thi cac hi~p dinh d~t may, "Thong tin vJ

himg d?t may xudt khdu sang Hoa Ky sau khi Vi?t Nam gia nhgp WTO",

http://www baothuongmai.com vn

Nhfing cong trinh miy chu y~u nghien ctru dinh huang ciing nhu nhfing giai phap

dS phat triSn nganh d~t may cua Vi~t Nam, chua c6 cong trinh nghien ctru m()t cac d§.y du v~ nhiing tac d()ng cua vi~c gia nh~p WTO cua Vi~t Nam d~n xufrt khfiu himg d~t may d€ tir d6 c6 chi~n luqc lau dili cho sv phat tri€n nganh cong nghi~p d§.y ti~m nang nay cua Vi~tNam

1.5.K~t ciu ciia d~ tai

K~t cfru cua d~ tai ngoai phfin rna dfiu va k~t lu~n, d~ tai bao g6m 5 chuang:

Chrrong 1 TAng quan nghien cll'u: Chuang nay d~ c~p tinh cfrp thi~t cua d~ tai, phuang phap va qui trinh nghien Clru, ffil}C tieu nghien CUU va ph~m vi ngien Clru

Chtrong 2: Qua trinh gia nh~p WTO cua Vi~t Nam va nhfrng cam k~t d8i v6i nganh d~t may: d~ c~p d~n anh huang cua vi~c gia nh~p WTO d~n ho~t d()ng ·xufit khfiu cua cac nu6c dang phat tri€n, va nhung cam k~t cua Vi~t Nam d6i v6i nganh d~t may

Chtrong 3: Tinh hinh san xuit kinh doanh hang d~t may ciia Vi~t Nam sau khi gia nh~p WTO: Chuang nay d~ c~p d~n xu huang d~t may th~ gi6i, va nhfing kh6 khan thu~n lqi cua nganh d~t may Vi~t Nam thai ky h~u WTO

Chrrong 4: K~t qua nghien cll'u nhfrng y~u t5 tac dQng d~n ho~t dQng xuit khiu d~t may sau khi Vi~t Nam gia nh~p WTO: chuang nay phan tich nhfing y~u t6 tac d()ng dSn ho~t d()ng xufrt khfiu d~t may Vi~t Nam

Chtrong 5: K~t lu~n tir k~t qua nghien Ctfu va cac giai phap phat tr~~n nganh d~t may xuit khiu Vi~t Nam: Dva tren k~t qua phan tich, chuang nay sed~ xufrt cac giai phap nh~m phat triSn ho~t d()ng xufrt khfiu d~t may Vi~t Nam va cac kiSn nghi

2.1.Gi6i thi~u WTO

2.1.1 S\f ra dOi cua WTO

WTO 1a ten vi6t t~t cua T6 chuc Thuang m1;1i th6 gi6i- World Trade Organization, dugc chinh thuc thanh l~p tu ngay 11111995 theo Hi~p dinh thanh l~p T6 chuc Thuong m1;1i th6 gi6i kY t1;1i Marrakesh (Ma-r6c) ngay 15/411994 WTO ra dai nh~m thay th6 cho GATT -Hi~p dinh chung v~ thu6 quan va m~u dich

GATT ra dai trong trao 1uu hinh thanh cac ca ch6 da bien sau th6 chi6n thu hai ( 194 7) Nhfmg y tu&ng hgp tac qu6c t6 di~u ti6t thuong m1;1i da phat sinh tU cu6i th6 ky

19 Nhfrng sang ki6n nay nay sinh tu hai vAn d~ chinh:

M()t la, cac qu6c gia quan tam d6n cac hi~p dinh thuong m1;1i rna Hoa Ky da tham gia trong nhfmg nam 1934 - 1945 sau khi ban hanh D1;1o 1u~t v~ cac hi~p dinh thuang m1;1i h6 tuong nam 1934

Hai la, cac qu6c gia cho r~ng nhfmg chinh sach kinh t6 sai 1dm trong thai gian

1920 - 1940 da gay nen th6 chi6n thu hai Nhi~u qu6c gia da ti6n hanh nhfrng bi~n phap bao h9 nen da ngan tr6, b6p ch((t thuong m1;1i qu6c t6, ru d6 cdn c6 nhfrng dinh ch6 de ngan ch~n sv tai di~n nhfrng sai ldm d6

T1;1i h()i nghi Breston Woods nam 1944, du chi nh~m vao cac vAn d~ ti~n t~ va ngan

thucmg m~i Nam 1945, Lien hi~p qu6c ra dcri D6n nam 1946, Lien hi~p qu6c da cong b6 m9t d\f thao hi6n chuang cua T6 chuc Thuang m~i qu6c t6- ITO cung v6i vi~c thimh l~p m9t Uy ban Tru bi v~ vi~c thimh l~p t6 chuc nay T~i h9i nghi Geneva nam 1947, v6i 23 qu6c gia d6ng y ky k~t, GAA T ra dcri tir k6t qua cua hai ph~n h<;>p cua h9i nghi, trong do m9t ph~n ban v~ vi~c c~t giam thu6 quan va m9t ph~n ban v~ nhfrng di~u khoan t6ng qmit lien quan d6n nghia vv thu6 quan

Ph~n h<;>p thu ba cua h()i nghi Geneva ti6p tl,lc chufrn bi hi6n chuang cho ITO va sau do hi6n chuang nay duqc hoan tfrt t~i h9i nghi Havana nam 1948 Du th~ gi6i da n6 ll)'c d~ hoan thanh hi6n chuang ITO nhung do qu6c h9i Hoa Ky khong d6ng y phe chufrn

no nen khi6n cho t6 chuc ITO khong th~ ra dcri Hoan canh do dfin d6n vi~c GATT chi t6n t~i du6i d~ng m9t "kh~ u6c" chu khong phai la m9t t6 chuc qu6c t~ M~c du v~y, trong su6t 48 nam t6n t~i cua minh, GATT da dong gop cho th~ gi6i nhfrng thanh tl)'U to 16n trong thuang m~i qu6c t~ rna ngay nay WTO duqc k6 thira

Thanh tl)'U quan tr<;>ng thu nhfrt 1a vi~c GATT da xac 1~p nhfrng nguyen t~c trong thuang m~i qu6c t~ rna ngay nay chinh 1a nhfrng nguyen t~c ca ban trong h~ th6ng thuang m~i qu6c t~ do WTO di~u hanh GATT da xac 1~p nhfrng nguyen t~c nhu nguyen t~c khong phan bi~t d6i xu, nguyen t~c co di co 1~i, nguyen t~c cong khai va c~nh tranh 1anh m~nh, nguyen t~c khu6c tir m()t s6 nghia vv cua GATT d~ tl)' v~, nguyen t~c uu tien cho hang hoa cua cac nu6c dang phat tri~n trong thuang m~i qu6c t~ hie bfry gicr

Thanh tl)'U thu hai 1a S\1' c~t giam thu~ quan qui mo rna GATT da mang 1~i cho th~ gi6i thong qua cac vong dam phan thu~ quan tir nam 194 7 d~n 1994

Thanh t\fU thu ba d~t duqc vao nhfrng nam t6n t~i cu6i cua GATT, do 1a sg khai d~U nhfrng phien dam phan d~u tien v€ thuang ffi:,li hang hoa va dich V\1 dfing thai d~t nen m6ng cho sg ra dcri cua WTO

2.1.2.Mvc tieu ciia WTO

K€ thira nhfrng thanh tl,ru cua GATT, WTO c6 mvc tieu chinh la lam cho thuong m~i qu6c t€ ho~t d()ng thong su6t, tv do, cong b~ng va tien dmin duqc C1,1 th8, WTO xac dtnh 3 mvc tieu chinh nhu sau:

-Dam bao vi~c lam, thuc ddy tang truang kinh t€ va thuong m~i

-Thuc ddy sv phat tri8n cac th8 ch€ thi tru<mg, dam bao cho cac nu6c duqc huang nhfrng lqi ich tir tang truang thuong m~i qu6c t€

-Nang cao muc s6ng cua nguai dan a cac nu6c thanh vien

2.1.3.Chll'c nang ciia WTO

D8 thvc hi~n t6t vai tro la m()t dinh ch€ qu6c t€ trong vi~c di~u ti€t h~ th6ng thuong m~i toan cAu, WTO d~ ra va thvc hi~n cac chirc nang sau day:

-Quan ly cac hi~p djnh thuong m~i trong khuon kh6 WTO

-Di€n dan cho cac dam phan thuong m~i

-Giai quy€t cac tranh chAp thuong m~i

-Giam sat cac chinh sach thuong m~i cua cac nu6c thanh vien

-Dao t~o va trq giup ky thu~t cho cac nu6c dang phat tri8n

-Ph6i hqp v6i cac t6 chuc qu6c t€ khac

2.1.4.Cac nguyen t~c ho~t d(}ng ciia h~ thAng thuO'ng m~i do WTO thi~t l~p

WTO da ti€p n6i va phat tri8n nhfrng nguyen t~c cua GATT trong h~ h~ th6ng thuong m~i toan cAu hi~n nay Nhfrng nguyen t~c ca ban g6m c6:

2.1.4.1.Nguyen tiic khong phlin bift dBi xil

Nguyen t~c khong phan bi~t d6i xu bao g6m d6i xu t6i hu~ qu6c (MFN) va dai ng() qu6c gia (NT)

D6i xu t6i hu~ qu6c c6 nghia hi vi~c danh cho m()t nuac nhung uu dai thucrng m~i khong kern han nhii'ng uu dai danh cho m()t nuac thu ba Hay n6i m()t each khac, nSu m()t qu6c gia danh cho m()t qu6c gia thanh vien WTO m()t SlJ d6i xu uu dai nao d6, thi nuac nay cling se phai danh SlJ uu dai d6 cho tAt ca cac nu6c thanh vien WTO khac

Dai ng() qu6c gia c6 nghia la vi~c danh cho hang hoa nuac ngoai, sau khi da tra xong thus hai quan, nhii'ng uu dai khong kern phan thu~n lgi han so vai hang hoa san xuAt trong nuac cling lo~i Quy ch€ nay thS hi~n S\1' d6i xu cong bfug giua hang hoa ph~p khftu

va hang hoa n9i dia, t~o diSu ki~n c~nh tranh tanh m~nh giua cac ngu6n hang hoa nay

2.1.4.2.Nguyen tiic di tien lifu thong qua tinh minh bflch

Theo nguyen t~c nay, cac doanh nghi~p, cac nha dau tu va chinh phil nuac ngoai

co ths vii'ng tin r~ng cac rao can thuang m~i (bao g6m rao can thu€ quan va phi thu€ quan

va cac rao can khac) se khong duqc su d\lng tuy ti~n Cac qu6c gia phai cam k€t giam thu€ suAt varna cua thi trucmg d6i vai cac thanh vien WTO Do d6, chinh phil cac qu6c gia thanh vien phai cong b6 cong khai vai the giai ben ngoai cac bi~n phap, chinh sach, quy t~c thuang m~i Nhfrng cam k€t cila cac qu6c gia trong khuon kh6 WTO mang tinh

tv rang bu()c rue la cac chinh phil da dua ra cac cam ket thi phai tv d()ng tuan thil va phai gifr SlJ 6n djnh trong cac cam k€t cila minh

2.1.4.3.Nguyen tiic thuc tidy C(lnh tranh cong bdng

Theo nguyen t~c nay' trong WTO v~n cho phep c6 SlJ t6n t~i cila thuS quan va cac bien phap bao h9 trong m()t s6 truemg hgp nhAt djnh, nhung cac bi~n phap gianh th! truemg b~ng nhii'ng hanh vi khong cong b~ng nhu trg dp xuAt khftu (trq gia) ban san phftm duai gia thanh (ban pha gia) se b! cAm, cac chil thS c~nh tranh phai dugc t~o diSu ki~n binh d~ng nhu nhau dS tv do c~nh tranh

2.1.4.4.Nguyen tiic khuyen khich phdt triJn va ciii each kinh ti

Theo nguyen t~c nay, h~ th6ng thuang m~i cila WTO phai dong gop vao SlJ phat triSn cila qu6c gia Cac nu6c dang phat tri~n dugc danh cho m()t s6 uu dai, m()t s6 sv linh

d()ng trong vi~c thvc hi~n ca.c cam k~t dua ra cfing nhu dugc danh cho khoimg thai gian qua d9 hgp ly dS diSu chinh

2.2.Anh hu(mg ctia vi~c gia nh~p WTO d~n ho~t dqng xuit khiu ctia cac nu6'c dang phat tri~n

2.2.1.Nhii'ng CO' hqi:

Gia nh~p WTO mang l~i nhfing co h9i 16n lao d~n ho~t d()ng xu~t khAu cua cac nu6c dang phat tri~n, cac CO' hQi nay bao g6m nhfing n(}i dung sau:

-Giup rna r()ng va phat tri~n thi truang trong nhfing nu6c la thanh vien, d~c bi~t d6i v&i cac nganh sir dvng nhiSu lao d9ng trong cac nu&c dang phat tri~n

-WTO Ia di6n dan d~ cac nu6c dang phat tri~n dua ra y ki~n va th6ng nh~t hanh d()ng trong vi~c d~u tranh d6i v6i nhfing ap d~t thuong m~i tir cac nu6c dang phat tri~n

-Thuc dAy cac nu6c dang phat tri~n thvc hi~n cai each, chuy~n d6i co du kinh t~ theo huang phat huy cac lgi th~ cua qu6c gia, gop phfin sir dvng tai nguyen va cac ngu6n lvc qu6c gia c6 hi~u qua

-Thuc dAy phan c6ng chu6i lien k~t san xu~t trong kinh doanh toan cfiu, tham gia sau r()ng cac ho~t d()ng thuong m~i qu6c t~

-Thu hut m~nh me v6n dfiu tu tf\l'C va gian ti~p cua cac nha d~u tu nu6c ngoai

-Ti~p nh~n sv h6 trg cua cac nu6c phat tri~n cac djnh ch~ t6 chuc qu6c t~ trong vi~c phat tri~n thuong m~i cai each h~ th6ng lu~t 1~, th~ ch~ lien quan thuong m~i, tir d6 t~o ra m9t thi truang d6ng nh~t v6i cac nu6c phat tri~n

-H~n ch~ sv phan bi~t d6i xu trong thuong m~i qu6c t~, dam bao sv binh d~ng trong quan h~ thuong m~i trong ph~m vi toan cfiu, tir d6 c6 th~ c~nh tranh m9t each binh d~ng d6i v6i cac nu6c phat tri~n

•

•

-Ngoai ra, WTO con c6 CO' ch~ uu dai rieng cho cac nu&c dang phat tri~n, d~c bi~t

la nhfrng m~t hang rna tru&c day cac nu&c nay bao h(> b&ng cac hang rao thu~ quan, phi thu~ quan va nhfrng trq c~p cua Chinh phu

-V 6i CO' SO h~ tfrng ky thu~t th~p kern, trinh d(> quan ly y€u, kinh nghi~m thuang m~i qu6c t~ h~n ch~, se lam giam kha nang d6i m&i n~m b~t ccr h(>i cua WTO Vi~c gia nh~p WTO chua h~n d6ng nghia v6i vi~c phat tri~n nhanh n~n kinh t~ va gia tang xu~t khdu

-Thi~u kinh nghi~m va ki~n thuc trong dam phan h()i nh~p, thi~u thong tin va chuyen gia d~ hi~u ro va v~ d1,mg dung d~n cac quy djnh cua WTO vao phat tri~n thuang m~i qu6c gia

-Lu~t 1~ cac nu&c dang phat tri~n d~c bi~t la h~ th6ng lu~t va th~ ch~ lien quan d~n thucrng m~i con thi~u va nhi~u b~t c~p gay tra ng~i cho qua trinh h(>i nh~p

-Nguy ccr d6i m{lt nhi~u han v6i cac V\1 ki~n ch6ng ban pha gia, ch6ng trq c~p,tv v~ t~i cac thi tru<mg xufit khdu Gia nh~p WTO khong c6 nghia la se giam duqc rui ro vu6ng vao tranh chfip thuang m~i v6i cac nu&c d6i tac, it nhfit trong vong 12 - 15 nam, la thai gian Vi~t Nam hi coi la c6 n~n kinh t~ phi thj truang l~i cang d~ hi cac nu6c d6i tac t~n dl)ng d~ ap d{lt bi~n phap ch6ng ban pha gia va cac bi~n phap t\1' v~ d{lc bi~t cling nhu

tv v~ d6i v6i hang h6a xu~t khdu

-Ngu6n lao d()ng ch~c ch~n se bi chia se, ghi lao d()ng se tang len, qmh tranh trong vi~c thu hut lao d()ng cling se gay g~t hon

2.3.Cac hi~p djnh lien quan himg d~t may ctia WTO

2 3.1.Khai ni~m v~ hang d~t may

Hang d~t may la san phAm cua doanh nghi~p, cac ca sa san xu~t va k~nh doanh hang d~t may, san phAm d~t may dugc hinh thanh nen tir cac lol;li nguyen li~u khac nhau nhu: vai len, dl;l cac lol;li va cling v&i cac phl)li~u khac nhu: chi khau, khuy, khoa, nhan mac thong qua cac cong dol;ln d~t, may, khau tl;!O thanh nhi6u san khAm nhu: qufrn, ao, khan, mil va cac lol;li san phAm may khac

B~t ky sgi, v~t li~u dugc hinh thanh tir nhi6u sgi, ho~c sgi chi dugc tl;lo thanh sgi vai ho~c vai, va k~t qua v~t li~u cua chinh n6 Tir ban dfru dugc gQi duy nh~t d6i v&i vai

d~t, nhung hi~n nay bao g6m d~t kim, ni, cilng nhu tham len

D~t may c6 th~ dugc lam tir nhi6u lol;li v~t li~u khac nhau Cac v~t li~u nay tir cac ngu6n chinh: d()ng v~t (len, ta 1\la), thl}'c v~t (bong, lanh, day), khoang san (sgj amiang),

va t6ng hgp (nylon, polyester, acrylic) Trong qua khu, t~t ca san phAm d~t dugc lam tir sgi tv nhien, bao g6m ca cay tr6ng, v~t nuoi, va cac ngu6n khoang san Trong th~ ky 20, chung da dugc bd sung b~ng sgi nhan tl;lo lam tir dfru mo San phAm d~t may hi~n dl;li c6 th~ dugc lam tir m()t s6 k~t hgp cua sgi, vai, ta, day, long thu, ho~c da Chung dugc tim

th~y trong may m~c, gia dl)ng va d6 n()i th~t thuong ml;li, xe CQ, va cac san phAm cong nghi~p

Hang d~t may dugc sir dl)ng cho nhiSu ml)c dich, ph6 bi~n nh~t trong s6 d6 la danh cho qufrn ao va v~t dl)ng chua dlJllg nhu rui xach va c~p gio Trong gia dinh, chung dugc

sir d1,mg trong lot tham, bQc n()i th~t, rem cira s6, khan, giu0ng ngu, va m~t phftng khac,

va ca trong ngh~ thu~t Nhfing sir dl)ng khac bao g6m ca, ba lo, lSu, lucri, thi~t bi v~ sinh nhu khan tay va gie lau, thi~t bi giao thong v~n tai nhu khinh khi cfru, thuysn bu6m, va

du Sir dl)ng cho tre em nhu lam d6 choi

Hang may m{lc duqc sir d~;mg thu<'mg xuyen va lien tvc, co tinh toan du hoa cao duqc sir dvng t~i mQi chau lvc, qu6c gia, giai tinh va d<) tu6i Hang may m{lc co tinh nh~y cam cao Hang may m{lc khong chi thoa man nhu du thufin tuy cua ngucri sir dvng la d~ m{ic rna con phai thoa man nhi~u gia tri khac nhau v~ van hoa, ngh~ thu~t, an toan, than thi~n vai moi tru<'mg va trach nhi~m xa h<)i Trong dcri s6ng hi~n d~i, khach hang quan ni~m v~ nhfrng san phfim may m{lc nhu tac phfim ngh~ thu~t va phai th~ hi~n each s6ng, 16i s6ng, tinh each va dia vi ngucri sir dvng

Theo each phan chia cua dfr li~u hai quan EU nhu sau:

-Nhom hang may m{lc duqc san xu~t tir cac lo~i vai duqc d~t, dan, ho{lc moe nhu qufin ao len cac lo~i, qufin ao d~t kim

-Nhom hang may m{lc duqc san xu~t tir cac lo~i vai d~t nhung khong phai hang dan nhu quftn au, ao sa mi, ao jacket, ao chofmg, comple, veston, quftn ao th~ thao

-Nhom hang may m~c tir vai thanh phfim cac lo~i duqc may thanh nhfrng san phfim nhu grap trai giu<'mg, rem cira, khan quang, mil, d6 lot nam nfr, cac b<) ph~n rcri cua quftn

ao nhu cravat, day deo quftn

2.3.2.Cac hi~p djnh lien quan ngimh d~t may ciia WTO

Trong WTO co nhi~u hi~p dinh thuang m~i di~u tiet thuang m~i qu6c te lien quan den nhi~u lo~i hang hoa va dich vv D6i vai nganh d~t may co hai hi~p dinh lien quan tf\l'c tiep do la Hi~p dinh Da sqi va Hi~p djnh v~ hang d~t may Ben c~nh do cilng co nhfrng hi~p dinh tac d<)ng den cac nuac xu~t khfiu hang d~t may nh~t la nhfrng nu&c dang phat tri~n

2.3.2.1.Hirp ilinh Da s(J'i

Hi~p dinh da sqi (Multifiber agreement - MFA) Day la m<)t hi~p dinh gifra cac nu&c san xu~t va tieu thv hang d~t, m<)t hi~p dinh qu6c t€ co hi~u h.rc thang 1 nam 1974, cho phep cac thanh vien ky ket GATT dam phan cac hi~p dinh song phuang nh~m h~n ch€ v~ s6 luqng d6i vai hang d~t va quftn ao nh~p khfiu Hi~p djnh Da sqi quy djnh h~n

ng~ch xuftt khfru hang d~t may h&ng nam cua tftt ca cac nu6c, chu y~u vao thi truemg Hoa

Ky, Canada va Lien hi~p chau Au (EU) Duqc gia h~n them 6 ldn, hi~p dinh MFA da h~t h~n ngay 3111211994 va ngay l~p tuc duqc thay the b&ng Hi~p dinh v~ hang d~t may (ATC) trong khuon kh6 Vong dam phan Urugoay

2.3.2.2.Hirp iljnh vJ Hang drt may

Hi~p dinh v~ Hang d~t may (Agreement on Textiles and Clothing, vi~t t~t la ATC) duqc kY k~t cling v6i da s6 cac hi~p dinh khac cua T6 chuc Thuang m~i Th~ gi6i (WTO) t~i Vong dam phan Uruguay No thay th~ cho Hi~p dinh Da sqi d~ quan ly thuang m~i qu6c t~ trong linh V\fC hang d~t may dua thuang m~i hang d~t may da quay v~ ap dvng theo cac quy dinh chung cua GATT 1994 Di~u do co nghia la chftm dm ch~ d() h~n ng~ch d6i v6i hang d~t may va cac mr6c nh~p khfru khong con co th~ ap dvng cac bi~n phap phan bi~t d6i xu d6i v6i hang d~t may cua cac nu6c xuftt khfru khac nhau

Trong khi cac nuac phat tri~n keu gQi t\1' do hoa thuang m~i b&ng each do bo rao can d6i v6i hAu h~t cac san phfrm thi chinh hQ l~i dl!llg len hang rao kh~t khe d~ h~n ch~ nh~p khfru hang d~t may V6i Hi~p dinh Da sqi, hQ bu()c cac nu6c dang phat tri~n mu6n xu~t khfru hang d~t may vao nu6c hQ phai chftp nh~n h~n ch~ xuftt khfru d6i v6i m()t s6 lo~i hang d~t may nh~t dinh rna th\fc ch~t chinh la hQ ~n dinh h~n ng~ch cho cac nu6c xu~t khAu

Tru6c S\f dftu tranh ngay cang m~nh me cua cac nu6c dang phat tri~n, vong dam phan Uruguay da rna ra m()t hi~p dinh rieng d~ xu ly vftn d~ nay, do chinh la Hi~p dinh v~ Hang d~t may nh&m dua hang d~t may vao khuon kh6 di~u chinh trong nhfrng nguyen t~c chung cua GATT Hi~p djnh nay chinh thuc co hi~u l\fc cling S\f thanh l~p cua WTO (1/1/1995)

v~ nguyen t~c, Hi~p dinh v~ Hang d~t may cho phep cac nu6c thanh vien ap dvng h~ ng~ch d6i v6i hang d~t may Tuy nhien, trong khoang thai gian 10 nam (tir 1995 dSn 2004), cac thanh vien phai dAn dAn do bo rao can nay Vi~c do bo duqc th\fc hi~n theo 4 bu6c, cho phep ca nu6c xu~t khfru lfrn nu6c nh~p khfru di~u chinh theo tinh hinh m6i H~n

ng~ch ban d~u cua m()t nu6c th~mh vien duqc ap dl,mg theo h~n ng~ch rna nu6c d6 d~t ra t~i thai diem ngay 31 thang 12 nam 1994

Hi~p dinh quy dinh tY 1~ hang d~t may phai dua vao ap dvng quy dinh chung cua GATT 1994 t~i m6i bu6c neu tren N~u trong s6 d6 c6 cac m~t hang d~t may dang ap dvng h~n ng~ch thi h~n ng~ch phai bi da b6 Nhiing tY 1~ nay duqc quy dinh dva theo muc trao d6i thuong m~i hang d~t may cua nu6c nh~p khdu vao nam 1990 Hi~p dinh

~~~~~~~~~~~~~~~~~ m6i nam theo m()t cy 1~ nh~t dinh, va qua m6i bu6c, cy 1~ nay cung phai tang len Ty 1~ tang len d6 duqc xac dinh dva tren m()t cong thuc tinh vai gia tri la t6c d9 tang nh~p khdu qua cac nam ap dvng Thoa thu~n Da sqi

Hi~p dinh v€ Hang d~t may c6 nhfrng tac d()ng m~nh me d6i vai cac nu6c dang phat trien Hi~p dinh v€ Hang d~t may la n6 lvc nh~m dua thuong m~i qu6c t~ trong linh VlJC d~t may tra l~i khuon kh6 cac nguyen t~C tv do h6a Va khong phan bi~t dfJi Xlr CUa WTO vao ngay 1-1-2005 D~n ngay 1-1-1995, cac nu6c thanh vien phai ap dvng cac bi~n phap tren cho 16% kh6i luqng thuong m~i hang d~t nam 1990 cua minh D~n ngay 1-1-

1998, 17% khac, duqc dua them vao va d~n ngay 1-1-2002, dua them 18% nfra s6 con l~i duqc hoan thi~n vao ngay 1-1-2005

Hi~p dinh v€ Hang d~t may c6 nhfrng tac d()ng tich eve d6i v6i cac nu6c dang phat trien: d6 la giup cac nu6c dang phat trien rna r()ng thi truang sang cac nu6c phat tri~n m()t each dang k~ vi nhfrng ly do sau:

Thlf nhtlt, nose t~o di€u ki~n tham nh~p thi truang cac nuac phat trien tren ca sa c~ tranh binh dllng Hi~n nay, ph~n 16n thi truang nh~p khdu hang d~t may cua cac nu6c dang phat trien, 16n nh~t la EU, Hoa Ky va Canada Tuy theo timg nu6c xu~t khdu Cl) the rna thu tv cua cac thi truang nay c6 th~ thay d6i D6i v6i An DQ, EU chi~m 22% hang d~t, 32% hang may xu~t khdu; Hoa Ky dl.lng thu hai sau EU, chi~m 14% hang d~t,

va 30% hang may EU cung la thi truang quan tn,mg cua H6ng Kong, Malaixia, Indonexia, Philippin va Thai Lan D6i v6i Bangladet va Malaixia, Hoa Ky nh~p khdu hon 50% hang d~t may cua nhiing nu6c nay

Thu hai, vi~c x6a bo h<;m ng:;tch se ddn t6i gifun gia himg may m~c t{li nhfrng nu6c phat trien va la nhan t6 kich thich phat trien nhu cclu tieu dimg ddn t6i gia tang nh~p kh~u tir nhfrng nu6c dang phat trien

Thu ba, khac v6i nong nghi~p, quy lu~t bi~n d6i theo thu nh~p se c6 tac dl;mg tich qrc trong d~t may N 6i each khac, thu nh~p cang tang thi nhu c~u may m~c cang tang Do d6, gia sir n~u qua trinh tv do h6a thuong m{li trong WTO lam tang thu nh~p tren th~ gi6i thi se ddn d~n sv gia tang cua nhu c~u may m~c tren th~ gi6i

Ben c~h nhfrng tac d()ng tich eve, Hi~p dinh v~ Hang d~t may cling c6 nhfrng tac d()ng tieu cvc d6i v6i nhfrng nu6c dang phat tri€n, it nhcit cling trong giai do~n qua d9 khi thvc hi~n Hi~p dinh Nhfrng tac d()ng tieu cvc d6 la:

Thu nhlit, m()t m~t ch~ d9 h{ln ng{lch gay tac d()ng tieu ClJC la bop meo c~h tranh binh dilug nhung m~t khac, trong su6t m()t thai gian dai cling da bao dam duqc thi truang xucit kh~u t6i thi€u cho m()t s6 nu6c dang phat tri€n, cho du sv bao dam nay vi ph{lm GATT Du6i sv bao dam nay, cac nu6c dang phat tri€n khong c§n phai c:;tnh tranh v6i nhau vi du mu6n hay khong thi hang xucit khfiu cua hQ vdn tham nh~p duqc vao thi truang cac nu6c phat tri€n N6i each khac, chclt luqng san phfim khong quy~t djnh ~uqc vi~c tham nh~p thi truang rna muc d9 va s6 luqng h~n ng{lch m6i la y€u t6 quy€t dinh Do d6, khi lo{li bo ch€ d9 h~ ng{lch, cac nu6c dang phat tri€n se bu()c phai c{lnh tranh m:;tnh me hon va cac y€u t6 nhu chclt luqng, mdu rna va gia ca, la cac y~u t6 quy€t djnh kha nang C{lnh tranh cua hQ

Thu hai, nhi~u nguai vdn to ra nghi nga v~ tinh hi~u qua cua qua trinh lo~i bo h{ln ng:;tch cua Hi~p dinh Da sqi Do S\1' phan b6 cAt gh'lm h{ln ng~ch khong d~u theo cac giai do:;tn nen cac nu6c se d6n tcit ca nhfmg m~t hang quan trQng hi~n dang duqc h:;tn ng:;tch bao h9 xu6ng cu6i cling cua ti€n trinh Cho nen trong nhfrng giai do~ d§u cua Hi~p dinh v~ Hang d~t may, nhfrng k~t qua tich eve se hi h:;tn ch€ va se chi thvc sv xucit hi~n vao cu6i thai diem cua Hi~p djnh Ben c~h d6, nghien cuu ban d§u v~ tac d()ng cua vi~c lo:;ti

bo h{ln ng:;tch d6i v6i cac nu6c phat tri€n cho thcly n{ln nhan se la nhfrng nguai lam vi~c

nghi~p d~t

nghi~p va trong ljch su nganh d~t may cfing nhu nong nghi~p n6i chung, m()t trong cac ly

do khiSn cac nu6c phat tri~n c6 nhfrng bi~n phap bao h9 la pharr ung cua tfrng 16p hi thi~t h~i do rna cua Rdt kh6 c6 chinh phu duang nhi~m nao c6 th~ coi thu<'mg nhfrng pharr trng nay va do v~y, nguai ta cfing d~t ddu hoi vao kha nang th\fc thi cua Hi~p djnh v~ Hang d~t may nSu chinh phu cua cac nu6c phat tri~n vdp phai S\f pharr khang cua nhfrng nguai thdt nghi~p trong linh vlJc nay Hi~p djnh Da sqi la nhfrng n6 l\fc cua cac nu6c phat tri~n t~o thai gian qua dQ cho Vi~c djch chuy~n CO" cdu nganh cong nghi~p d~t may cua minh tru6c sue c~nh tranh cua cac nu6c dang phat tri~n Cai gQi la di~u chinh CO" cdu trong d~t may nay da keo dai han ba muai nam Nhu v~y, 30 nam vfrn khong du d~ thay d6i ca cfru cong nghi~p d~t may cua cac nu6c phat tri~n thi 1 0 nam qua d9 nfra theo Hi~p dinh v~ Hang d~t may m6i trong WTO li~u c6 du hay khong vfrn con la cau hoi khong ai c6 ·th~ tra lai duqc

2.3.2.3.Hi?p iljnh v€ Hang rao Ky thu{it trong Thuung m{li

Hi~p djnh v~ hang rao ky thu~t d6i v6i thuang m~i cho phep cac nu6c thanh vien c6 quy~n ap dl,mg cac bi~n phap dn thiSt dS bao v~ sue khoe, moi sinh, moi tru<'mg Du hi~p dinh da dua ra nhfrng nguyen t~c va tieu chufin ky thu~t nh&m tranh l~m d1,mg nhfrng bi~n phap nay d€ t~o ra nhfrng rao can thuang m~i (phi thuS) bfrt hqp ly, nhung tren th\fc t~ khong it llUOC da d~t ra nhfrng rao can ky thu~t chua th\fC S\f cong b&ng va minh b~ch nh&m h~n chS nh~p khAu d6i v6i m()t s6 hang h6a nhfrt dinh trong b6i canh rna h<.> cho la cAn thi~t

Hi~p dinh v~ Hang rao Ky thu~t trong Thuang m~i cfing c6 th~ anh huang d~n ho~t d()ng cua nganh d~t may V6i mvc tieu nh&m bao dam cac quy dinh, tieu chufui, thu tvc ki~m dinh va chtrng nh~n khong t~o ra nhfrng tra ng~i khong cAn thiSt d6i v6i thuang m~i Ro rang Hi~p dinh nay c6 th€ anh huang dSn vi~c v~n dvng cac hang rao ky thu~t nh&m h~ chS nh~p khAu hang d~t may a cac nu6c thanh vien

Trong nhfrng niim gAn day, cac qu6c gia thanh vien da ap dvng rat nhi~u quy dinh

va tieu chuAn ky thu~t, v6i ly do nh&m bao dam cho hang h6a du chfrt luqng dap (rng yeu

du ngay cang cao cua nguai dan ban xu - v6n c6 muc s6ng cao han -ho~c nh&m khuy~n

khich cac xa h9i hi~n d~i su dl)ng cac hang h6a than thi~n v6i moi truemg Tuy v~y, nhfmg ly do nay thuemg duqc su dl)ng dS bao chua cho nhfmg rao cim ky thu~t co tac d9ng b6p meo qua muc c~n thi~t Ban than vi~c dap frng cac tieu chuAn ky thu~t cua nu6c nh~p khAu ciing da gay ra nhfmg khoim chi phi khong nho cho cac nha sim xufrt va xuiit khAu, va lam giam kha nang c~nh tranh cua hang xuiit khAu

D6i v6i hang d~t may, khong chi rieng thi tru<mg Hoa Ky dua ra nhfmg rao can kY thu~t rna nhi~u nu&c c6 nh~p khAu hang d~t may Vi~t Nam ciing c6 nhfmg rao can kY thu~t rieng Di~u nay khi~n hang d~t may xuiit khAu cua Vi~t Nam phai d6i d~u v&i nhi~u thach thuc

Ngay 16/09/2008, Uy ban An toan san phAm tieu dung Hoa Ky (CPSC) da cong b6 nhfmg quy dinh m&i nhfrt v~ xuiit khAu hang d~t may vao thi tru<mg Hoa Ky d6i v&i cac doanh nghi~p Uy ban nay se tang cu<mg giam sat nghiem ng{lt han nfra cac quy dinh an toim san phk nhu tinh d~ chay cua vai, ciim tuy~t d6i cac san phAm co day th~t a vung c6 tren ao, d{lc bi~t la ao tre em

Theo quy dinh m&i thi vai sqi, hang d~t may nh~p khAu vao Hoa Ky phai dap frng tieu chuAn v~ vai d~ chay c6 hi~u h,rc tir ngay 22/9/2008.dS tranh tru<mg hqp san phAm qua d~ chay, gay h~i cho nguai tieu dung

Cac san phAm duqc danh gia la an toan sau khi thi nghi~m bai m9t t6 chuc ho{lc phong thi nghi~m Phong thi nghi~m phai duqc T6 chuc cong nh~n chfrt luqng phong thi nghi~m Hoa Ky (ILAC- International Laboratory Accreditation Cooperation) cong nh~n thi k~t qua thi nghi~m m&i hqp 1~ va duqc cong nhan Hi~n ILAC da cong nh~n m9t s6 phong thi nghi~m d~t tieu chuAn t~i Vi~t Nam

Ngoai ra, Hoa Ky ciing c6 quy dinh m6i v~ n6ng d9 chi trong san phAm D~n thang 2-2009, cac san phAm d~t se chi duqc nh~p khAu vao Hoa Ky n~u dap frng tieu chuAn v~ n6ng d9 chi N6ng d9 cho phep thfrp d~n n6i c6 thS n6i dan gian la "khong c6 chi"

Cac doanh nghi~p Hoa Ky nh~p khAu hang vi ph~m tieu chuAn v~ an toan san

USD), th~m chi con c6 th~ hi khcri t6 hinh sv Duang nhien la nha nh~p khAu hi ph~t thi nha xu~t khAu se hi m~t uy tin Ngoai ra, 16 hang kh6ng d~t chuAn se hi tieu huy thay vi tai xu~t nhu truac day

Hoa Ky cfing da dua ra d~o lu~t v~ bi10 v~ m6i tru0'11g cho nguai tieu dung c6 hi~u lvc ru 0110112010 d~ nh~m vao hang d~t may nh~p khAu

Theo d~o lu~t nay cac 16 hang d~t may tir Vi~t Nam xu~t khAu vao Hoa Ky phai c6 gi~y ki~m nghi~m cua ben thu ba xac nh~n san phAm sir d1,mg nguyen li~u dam bao cho sue khoe nguai tieu dung Nha san xudt se phai chiu tnich nhi~m v~ bdt ky thi~t h~i nao gay ra cho nguai tieu dung

Nganh d~t may Vi~t Nam cfing duqc m()t s6 doanh nghi~p Hoa Ky canh bao r~ng n~u kh6ng sam nang nang lvc lam hang chdt luqng cao, se kh6 c~nh tranh duqc v6i cac d6i tac khac d~n tir cac nu6c Chau A Ap Ivc nay khi~n nganh d~t may phai xay d\l'llg h~ th6ng cac tieu chuAn san phAm d~t may phu hqp va hai hoa vai cac tieu chuAn qu6c t~ D6ng thai dfru tu nang cdp cac trung tam giam dinh, ki~m tra chdt luqng san phAm d~t may d~ h6 trc;r cho cac doanh nghi~p trong quan ly chdt luc;rng va khAc phvc cac rao can kY thu~t

Nh~t Ban thi truang nh~p khAu nhi~u hang d~t may Vi~t Nam chi d(rng sau Hoa

Ky va EU dua ra rao can ky thu~t la yeu cfiu cac san phAm phai c6 ch(rng chi s~ch va than thi~n m6i tru(mg

Thvc t~ cac rao can thuang m~i do cac nu6c d\l'llg len d~u h~t sue ng~it ngheo v6i mvc dich h~n ch~ nh~p khAu va ap dvng cho cac nuac xudt khAu Vdn d~ cua chung ta la

du mu6n hay kh6ng cfing cfin phai nhanh chong t6 chuc l~i san xudt va kinh doanh theo yeu cfiu cua nu6c nh~p khAu

D~ chu d()ng, di~u dfru tien la doanh nghi~p cfin phai nAm th~t chAc cac qily djnh va phai tuan thu nghiem ng(lt Thvc t~ hi~n nay cac doanh nghi~p chi bi~t va thvc hi~n cac quy dinh mm khi d6i tac yeu cfiu rna kh6ng c6 m()t dfru m6i quan ly m()t each h~ th6ng va c~p nh~t cac yeu cfiu mang tinh quy chuAn t~i thi tru(mg nh~p khAu f)~ thvc hi~n duqc

nhfrng quy dinh m&i mly tu cac mr&c nh~p khdu, trong giai do~n dfiu ch~c ch~n cac doanh nghi~p nu&c ta phai tang them chi phi va xet v€ Hiu dai phai t6n them ti€n dfiu tu vao CO'

sa h~ tfing, nha xuang N~u khong dap (rng duqc nhfrng yeu cfiu nay thi hang xu~t sang cac nu&c co th~ hi tra v€ th~m chi co th~ hi ph~t r~t n~ng Nhu v~y, nguy co hi m~t dan hang, ho~c kha nang phat sinh them nhfrng V\1 ki~n m&i Ia r~t cao, gay thi~t h~i l&n cho xu~t khfru cua nganh

2.3.2.4.Hiip ilinh vi Quy ilinh xuiit xu

Cac quy dinh v€ xu~t xu cua hang hoa cling co th~ anh huang dSn kha nang tham nh~p thi tru<mg cua cac san phdm d~t may Cac quy dinh nay lien quan dSn cac tieu chi dtrQ'C Slr d\}ng nh~m xac dinh xem san phfrm duqc san xu~t a dau Day Ia m()t phfin quan trQng trong quy djnh thuang m~i vi nhi~u chinh sach co phan bi~t gifra cac nu&c xu~t khfru (lien quan dSn h~ ng~ch, thuS su~t uu dai, ch6ng ban pha gia, ), trong khi qua trinh toan cfiu hoa cac san phdm duqc san xu~t qua cac cong do~ a nhi~u nu&c khac nhau tru&c khi dSn v&i nguai tieu dung cu6i cling

Theo Hi~p dinh v~ Quy dinh xu~t xu, cac thanh vien WTO phai bao dam cac quy

dinh XU~t Xlr dUQ'C ban hanh va th\l'C thi m()t each minh b~ch, rna khong CO tac d\}ng h~n chs, bop meo, hay gian do~ d6i v&i thuang m~i qu6c ts, va duqc quan Iy m9t each th6ng nh~t, dfiy du, va hqp ly v~ dai h~n, Hi~p dinh hu&ng t&i S\f hai hoa hoa cac quy dinh v~ xu~t xu cua cac nu&c thanh vien WTO, ngo~i tru cac quy dinh trong m()t s6 hi~p dinh uu dai thuang m~i (nhu hi~p dinh thuang m~i 1\1' do) T~t ca cac qu6c gia d~u thira nh~n r~ng vi~c hai hoa hoa cac quy dinh nay se gop phfin thuc ddy thuang m~i qu6c tS Cac quy dinh V~ XU~t Xlr dUQ'C Slr dvng nh~m: th\fC hi~n CaC bi~n phap va cong C\} chinh sach thuang m~i nhu thuS ch6ng ban pha gia, cac bi~n phap 1\f v~, v.v.; xac dinh xem li~u san phfrm nh~p khfru se nh~n duqc uu dai t6i hu~ qu6c hay chi Ia uu dai thuang m~i; th6ng ke thuang m~i; V~n dl;lng cac quy dinh V~ nhan mac; va ph\}C V\1 cho mua S~m chinh phu Tuy v~y, cac quy djnh nay cling co th~ duqc v~n dl;lng thiSu hqp ly v&i m\}c dich bao h() Chinh vi v~y, Hi~p djnh v~ xu~t xu hang hoa co th~ anh huang dSn ho~t d()ng cua nganh

d~t may xu~t khdu

2.4.Qua trinh gia nh~p WTO cua Vi~t Nam va nhfrng cam k~t dBi v6i nganh d~t may

2.4.1.Tom tit nhfrng di~n bi~n chinh trong ti~n trinh dam phan gia nh~p WTO cua Vi~tNam

-Thang 06/1994: Vi~t Nam duqc c6ng nh~n 1a quan sat vien cua GATT

-Ngay 04/01/1995: Vi~t Nam n()p don xin gia nh~p WTO

-Ngay 3110111995: WTO thanh 1~p Ban C6ng tac vS gia nh~p WTO cua Vi~t Nam

-Ngay 24/09/1996: Vi~t Nam n()p Bi vong h,1c vS ch~ d() ngo<;Ii thuang

Tir nam 1998 d~n 2006: Vi~t Nam ti~n hanh dam phan song phuong va da phuong d~ gia nh~p WTO theo nhfrng m6c thai gian sau:

-Tir thang 03 d~n thang 08 nam 1998, Vi~t Nam da tra 1ai nhiSu diu hoi cua cac thanh vien WTO nh~m lam ro n()i dung chinh sach kinh t~ - thuong m<;Ii, b() may quan ly va thvc thi chinh sach cua Vi~t Nam

-Ngay 30-31/0711998, Ban c6ng tac h9p phien ddu tien d~ danh gia tinh hinh chudn

hi cua Vi~t Nam

-Ngay 03/1211998, Ban C6ng tac h9p phien thu hai

-Ngay 22- 23/07/1999 Ban C6ng tac h9p phien thu ba

-Ngay 3011112000, Ban C6ng tac h9p phien thu tu

-Ngay 10/04/2002, Ban C6ng tac h9p phi en thu nam, Vi~t Nam dam phan vS rna cira thi tru(mg v&i 1 0 d6i tac

-Ngay 12/05/2003, Ban C6ng tac h9p phien thir sau, Vi~t Nam dam phan v&i 14 d6i tac Ban C6ng tac tuyen b6 Vi~t Nam cdn thvc hi~n "bu&c nhay luQ'l1g tir" (Quantum jump) n~u mu6n gia nh~p WTO trong vong hai nam sau d6

-Ngay 10112/2003, Ban Cong tac h<;>p phien thu bay, sau d6 dua ra ban ve "nhfrng y~u t6 ban dau cua Dl! thao bao cao Vi~t Nam gia nh~p WTO", 1a tai li~u bien so~ dau tien bao gdm cac thong tin do Vi~t Nam cung c~p va nhung phan hdi d6i v&i cac yeu cau cua d6i tac dam phan Vi~t Nam b~t dAu thl,l'c hi~n "bu&c nhay luQ'Ilg m"- dua ra cam k~t giam muc thu~ trung binh 4,5% (d~t muc 22%), ddng thai, Vi~t Nam cling khfutg dinh se

rna r()ng muc d9 ti~p c~n thi truang trong llnh V\fC dich V\1 C\1 th~ Ia trong 1 0 nganh va 92 ti~u nganh

-Ngay 15/06/2004, Ban Cong tac h<;>p phien thu tam C6 63 thanh vien WTO ca nggi n61l,l'C cua Vi~t Nam ve vi~c dua ra nhfrng d~ xu~t rna cua thi truang dich V\1 va hang hoa

-Ngay 15/12/2004, Ban Cong tac h<;>p phien thu chin, th&m tra d\f thao IAn dAu ban bao cao se dua ra khi k~t thuc dam phan

-Ngay 20/05/2005, t~i m()t phien h<;>p khong chinh thuc, Ban Cong tac tuyen b6 Vi~t Nam cAn k~t thuc dam phan song phuong trong m()t vai thang t&i n~u Vi~t Nam mu6n gia nh~p WTO vao thang 12/2005

-Ngay 15/09/2008, Ban Cong tac h<;>p phien thu muai, dam phan ve vi~c gia nh~p WTO cua Vi~t Nam d~t bu&c ti~n quan tr<;>ng khi Ban Cong tac IAn dau tien xet duy~t bao cao ve vi~c Vi~t Nam gia nh~p WTO

-Ngay 27/03/2006, Ban Cong tac h<;>p phien thu muai m()t, tuyen b6 dam phan v~ vi~c Vi~t Nam gia nh~p WTO bu&c vao "giai do~n cu6i"

-Ngay 19/07/2006, Ban Cong tac h<;>p phien thu muai hai, tuyen b6 "dam phan song

phuong da hoan t~t, dam phan da phuong gan d~t dugc, quyen thanh vien cua Vi~t Nam dang a trong tam tay, se c6 g~ng d~t dugc thoa thu~n cu6i cimg trong phien h<;>p cua D~i h()i d6ng WTO vao thang 10/2006

-Ngay 19110/2006, Ban Cong tac h<;>p phi en thu muai ba, tuyen b6 thoa thu~n v~ vi~c Vi~t Nam gia nh~p WTO c6 th~ d~t dugc vao cu6i thang 10/2006, Ban Cong tac ti~n hanh

ra soat nhfrng v~n de cu6i cung trong cac ban nhap "Cam k~t ve hang hoa, Cam k~t ve

-Ngay 26110/2006, Ban Cong tac hQp phi en th(r muai b6n, tuyen b6 hoan t~t qua trinh dam phan da phucmg ve gia nh~p WTO cua Vi~t Nam D~i h(>i d6ng se nh6m hQp vao ngay 07/11/2006 d€ ti~n hanh k~t n~p Vi~t Nam vao WTO

-Ngay 0711112006, h1c 12 gia t~i Geneva (rue 18 gia Vi~t Nam), tru&c S\1' c6 m~t cua d~;ti di~n 149 thanh vien WTO, D~i h(>i d6ng WTO da chinh thuc k&t n~p Vi~t Nam lam thanh vien th(r 150 cua t6 chuc nay Sau 30 ngay k~ tir ngay WTO nh~ dugc thong bao cua Vi~t Nam ve vi~c Qu6c h(>i Vi~t Nam da phe chu~n Nghi dinh thu gia nh~p WTO, Vi~t Nam se chinh thuc tr6 thanh thanh vi en d~y du cua WTO

-Ngay 1110112007: Vi~t Nam chinh thuc tra thanh thanh vien d~y du cua WTO

2.4.2.Nhfrng cam k~t ciia Vi~t Nam lien quan d~n nganh d~t may

ve nhfrng cam k~t cua Vi~t Nam d6i v&i cac nu&c thanh vien WTO cfing nhu nhu cam kSt cua cac thanh vien WTO d6i v&i Vi~t Nam th~ hi~n qua cac vong dam phan song phuong va da phuong trong nhieu lanh V\fc, nh6m tac gia chi c6 th~ tom luge nhfrng cam kSt c6 lien quan dSn nganh d~t may rna thoi

2.4.2.1.Cam k~t v~ thtrong m~i hang boa

Vi~t Nam cam kSt d6ng y cho cac doanh nghi~p va ca nhan nu&c ngoai (la thanh vien WTO) c6 hi~n di~n t~i Vi~t Nam dugc quyen xu~t nh~p kh~u hang hoa nhu doanh nghi~p va ca nhan nguai Vi~t Nam k~ tir khi gia nh~p WTO trir cac m~t hang thu<)c danh mvc thuong m~i nha nu&c (nhu xang d~u, thu6c la diSu, xi ga, bang dia hinh, bao, t~p chi)

va m(>t s6 m~t hang nh~y cam khac rna Vi~t Nam chi cho phep sau m(>t thai gian chuy~n d6i (nhu g~o va dugc ph~m)

D6i v&i doanh nghi~p nha nu&c, Vi~t Nam cam kSt la Nha nu&c se khong can thi~p tf\l'c tiSp va gian tiSp vao ho~t d(>ng cua cac doanh nghi~p nha nu&c va khong coi mua s~m cua doanh nghi~p nha nu&c la mua s~m cua Chinh phil

Cam kSt nay se c6 tac dvng thu hut cac nha d~u tu nu&c ngoai d~u tu vao Vi~t Nam d~ san xu~t kinh doanh n6i chung va d~ xu~t kh~u hang d~t may n6i rieng Cac

doanh nghi~p c6 v6n ddu tu nu6c ngoai duqc c~nh tranh binh d~ng khong phan bi~t d6i Xlr khi ddu tu vao Vi~t Nam ngay ca d6i v6i cac doanh nghi~p nha nu6c, va c6 quy~n

kinh doanh xu~t nh~p khfru hang hoa theo kS ho~ch san xu~t kinh doanh cua minh, nh~t la

kY VQng v~ nhfrng ca h<)i rna cua thi tru<mg xu~t khfru d~t may cua Vi~t Nam h~u WTO

2.4.2.2.1J6i xu himg dit may nhq.p khiiu theo nguyen tdc khong ph lin bift a!Ji xu

D6i xu v6i hang d~t may nh~p khfru tir t~t ca cac thanh vien khac theo nguyen tAc

NT, nrc la khong phan bi~t d6i Xlr gifra hang nh~p khfru va hang n<)i dia v~ cac khoan thu~

va khoan thu n<)i dia, lu~t, quy tAc hay yeu cdu tac d<)ng d6i v6i vi~c chao ban, v~n tai, phan ph6i hay sir dvng trong nu6c

Thgc ra, nguyen tAc NT la m<)t trong nhfrng nguyen tAc ca ban cua GATT nen duqc ap dvng cho tfrt ca cac lo~i hang hoa Khi m<)t nu6c xin gia nh~p WTO thi phai cam kSt tuan thu nguyen tAc nay Tren thvc t~, nhi~u nu6c vfrn tim each "lach lu~t" d~ bao h9 san xufrt trong nu6c Tuy v~y' nguyen tAc nay van cdn duqc tinh d~n trong vi~c danh gia tac d<)ng cua vi~c gia nh~p WTO d6i v6i m<)t nganh san xufrt n6i rieng va n~n kinh t~ n6i chung

2.4.2.3.Cdt giiim thui hang dft may nhq.p khfiu

Danh muc thu~ MFN cho hang d~t may nh~p khfru tir tfrt cit cac thanh vien WTO khac va thgc hi~n c~t giam thuS nh~p khfru theo dung cam kSt trong WTO

BANG 2.1: Cam k~t c~t ghim thu~ nh~p khdu ctia Vi~t Nam khi.gia nh~p WTO

, suat Cam k~t Thu~ sufrt Thai gtan MFN tru6c khi gia cu6icung thgc hi~n khi gta nh~p

nh~p (%)

cong nghi~p

WTO Ngay khi

WTO '

Ngu6n: VCCI Truac khi gia nh~p WTO, Vi~t Nam chi phai dimh muc thu6 MFN cho cac nuac

ho(lc lanh th6 rna Vi~t Nam da ky Hi~p dinh song phuang ho(lc cac thoa thu~n tuang tlJ

Tuy nhien, k~ tir thai di~m gia nh~p WTO, theo nguyen t~c MFN, Vi~t Nam phai danh muc thu6 MFN cho tAt ca cac thanh vien WTO khac DiSu nay co nghia la Vi~t Nam cling phai danh nhfrng muc thu6 uu dai dai cho m<)t s6 d6i tac theo cac thoa thu~n da ky k6t nhu Hi~p dinh Thuang m1;1i Vi~t Nam- Hoa Ky (BTA) hay thoa thu~n d~t may Vi~t Nam

- EU Ngoai ra, trong qua trinh dam phan m9t s6 d6i tac quan Him d6n xufit khfru hang d~t may cling gay sue ep doi Vi~t Nam phai giam thu6 d6i vai hang d~t may thanh phfrm Do v~y, muc thu6 d6i vai hang d~t may khi Vi~t Nam gia nh~p WTO phai giam d~ dap li'ng yeu cau cua cac d6i tac nay

Nhin chung vi~c c~t giam thu6 theo cam k6t WTO se thu h¥p bao h9 qua muc d6i v6i cac nganh dang co muc thu6 MFN cao Cung v6i giam thu6 sufit cac m(lt hang thanh phfrm (thuang co thu6 sufit MFN cao) va giam a muc d9 nhfit dinh d6i vai nhiSu lo1;1i san phfrm trung gian, nguyen v~t li~u, k6t qua se thu h¥P bao h9 qua muc a m<)t s6 nganh Muc bao h9 chung se giam va cac nganh se co muc bao h9 hqp ly han, giam chenh l~ch

vS bao h9 gifra cac nganh Giam bao h9 se thuc dfry cac doanh nghi~p nang cao kha nang Cl;lnh tranh, phat tri~n xufit khfru

Cung vai vi~c thvc hi~n cam k6t WTO, tiSn trinh AFTA se duqc dfry nhanh, vi~c

di vao thvc hi~n cac thoa thu~n vS c~t giam thuS d6i vai m<)t s6 khu V\l"C m~u dich tv do khac vai cac d6i tac thuang m1;1i chinh cua Vi~t Nam (ASEAN-Trung Qu6c tir nam 2006,