VẬN DỤNG KIẾN THỨC LIÊN MÔN TRONG DẠY- HỌC BÀI“SỬ DỤNG AN TOÀN VÀ TIẾT KIỆM ĐIỆN” I/ Tên hồ sơ dạy học: Vận dụng kiến thức liên môn trong dạy - học bài: “ Sử dụng an toàn và tiết kiệ
Trang 1VẬN DỤNG KIẾN THỨC LIÊN MÔN TRONG DẠY- HỌC BÀI
“SỬ DỤNG AN TOÀN VÀ TIẾT KIỆM ĐIỆN”
I/
Tên hồ sơ dạy học:
Vận dụng kiến thức liên môn trong dạy - học bài: “ Sử dụng an toàn và
tiết kiệm điện”
II/ Mục tiêu dạy học:
Trong cuộc sống hàng ngày, chúng ta thường gặp rất nhiều hiện tượng liên quan tới kiến thức Vật lí Một trong những kiến thức tác động rất lớn đến các hoạt
động của con người đó là “ Sử dụng an toàn và tiết kiệm điện” Để góp phần vào việc Nhóm giáo viên Vật lý chúng tôi đã đề ra một số giải pháp vận dụng kiến
thức liên môn Toán, Công nghệ lớp 8, Sinh, Hóa, Giáo dục công dân, Địa, Anh văn để giải quyết vấn đề về sự an toàn và tiết kiệm điện trong cuộc sống hàng ngày
1/ Kiến thức: Qua bài học HS:
- Nêu và thực hiện được các quy tắc an toàn khi sử dụng điện
- Giải thích được cơ sở vật lí của các quy tắc an toàn khi sử dụng điện
+ Kiến thức về Giáo dục công dân :
Có ý thức sử dụng và tiết kiệm điện để bảo vệ môi trường và góp phần xây dựng đất nước giàu đẹp, xã hội văn minh
+ Kiến thức Toán học :
Tính toán điện năng, công suất tiêu thụ của vật tiêu thụ điện hoặc của mạch điện trong gia đình và cộng đồng
+ Kiến thức Hóa học:
Trang 2Giải thích về sự cố: chập điện, rò điện, nổ sứ, đứt đường dây, cháy nổ trạm biến áp thải khí độc ra môi trường
+ Kiến thức Địa lí:
Xây dựng nhà máy: Nhiệt điện, thủy điện liên quan đến sói mòn đất, cạn kiệt tài nguyên, khoáng sản, thiếu nguồn nước ảnh hưởng môi trường sinh thái, động vật, thực vật…
+ Kiến thức Anh văn:
Sử dụng tiếng anh để tuyên truyền mọi người hãy tiết kiệm điện
III/ Đối tượng dạy học của bài học
* Đối tượng dạy học là học sinh lớp 9
* Dự án mà chúng tôi thực hiện là kiến thức Vật lí lớp 9 đồng thời trực
tiếp giảng dạy với các em nên có nhiều thuận lợi trong quá tình thực hiện
Trang 3Thứ nhất: Vì các em học sinh lớp 9 đã tiếp cận và làm quen với kiến thức
chương trình bậc THCS nói chung và môn Vật lí nói riêng nên các em không còn
bỡ ngỡ với những hình thức kiểm tra mà giáo viên đề ra
Thứ hai: Đối với kiến thức bài “ Sử dụng an toàn và tiết kiệm điện” có liên
quan tới kiến thức các tác dụng của dòng điện mà các em đã học môn Vật lí lớp 7,
an toàn khi sử dụng điện Vật lí 7, Công nghệ 8, Hóa học, Sinh học, Địa lí, Toán học, Anh văn, ý thức phòng ngừa cháy nổ và các chất độc hại với môn Giáo dục công dân
Thứ ba: Đối với các môn học khác cũng vậy như môn Sinh học, môn Giáo
dục Công dân, Hóa học, Toán học, Sinh học, Công nghệ các em cũng được tìm
hiểu tới kiến thức liên quan đến Vật lí trong đó có kiến thức về “ Sử dụng an toàn
và tiết kiệm điện” Vì vậy khi cần tích hợp các kiến thức của môn học nào đó vào
bộ môn Vật lí để giải quyết vấn đề trong bài học các em không cảm thấy bỡ ngỡ
IV/ Ý nghĩa của bài học:
Qua dạy học thực tế nhiều năm chúng tôi thấy rằng việc tích hợp kiến thức giữa các môn học vào giải quyết một vấn đề nào đó trong một môn học là việc làm hết sức cần thiết Điều đó không chỉ đòi hỏi người giáo viên dạy bộ môn không chỉ nắm bắt nhuần nhuyễn kiến thức bộ môn mình dạy mà còn phải không ngừng học hỏi, trau rồi kiến thức của những môn học khác để giúp các em giải quyết các tình huống thực tế, các vấn đề đặt ra trong môn học nhanh chóng và hiệu quả nhất Đối với việc tích hợp kiến thức các môn Hóa, Toán, Công nghệ, Sinh học ,
Địa lí, Giáo dục công dân, Văn học, Anh văn, Mĩ thuật vào bài “ Sử dụng an toàn
và tiết kiệm điện” giúp các em hiểu các quy tắc an toàn khi sử dụng điện và những
biện pháp sử dụng tiết kiệm điện năng nếu không thì hậu quả sẽ như thế nào? Từ
đó, các em có ý thức bảo vệ môi trường bằng những hành động cụ thể của bản thân Đồng thời tuyên truyền nhắc nhở mọi người trong gia đình, cộng đồng cùng thực hiện góp phần xây dựng đất nước giàu và mạnh
Trong thực tế chúng tôi thấy khi bài soạn có tích hợp với kiến thức của các môn học khác sẽ giúp giáo viên tiếp cận tốt hơn, hiểu rõ hơn, sâu hơn những vấn
đề đặt trong sách giáo khoa Từ đó bài học trở nên sinh động hơn, học sinh có hứng thú học, được tìm tòi, được khám phá nhiều kiến thức và được sáng tạo hơn đồng thời vận dụng kiến thức vào thực tế tốt hơn, hình thành kĩ năng sống để phát triển con người toàn diện trong thời đại mới
Trang 4V/ Thiết bị day học, tài liệu:
+ Sách giáo khoa Vật lí 9, SGV Vật lí 9,sách bài tập Vật lí 9, SGK Công nghệ 8, SGK Vật lí 7
+ Tài liệu tham khảo về an toàn và tiết kiệm điện
+ Máy chiếu
+ Video, clip, về “ Sử dụng an toàn và tiết kiệm điện”.
+ Một số tranh, hình ảnh về một số nguyên nhân gây ra tai nạn về điện, hình ảnh hậu quả các tai nạn về điện đã xảy ra, hình ảnh xây dựng các nhà máy thủy điện và nhiệt điện hiện tại và tương lai
+ Những thông số về số vụ tai nạn về điện, thông số tiết kiệm điện…
VI/ Hoạt động và tiến trình dạy học
Môn Vật lý 9: Tiết 18- Bài 19
SỬ DỤNG AN TOÀN VÀ TIẾT KIỆM ĐIỆN
( SAVE AND SAFETY USE OF ELECTRICITY)
A
Mục tiêu: Giúp HS nắm được:
* Kiến thức:
- Nêu và thực hiện được các qui tắc an toàn khi sử dụng điện
- Giải thích được cơ sở vật lý của các quy tắc an toàn khi sử dụng điện
- Nêu và thực hiện được các biện pháp sử dụng tiết kiệm điện năng
- HS vận dụng kiến thức của nhiều môn học: Hóa, Toán, Công nghệ, Sinh học , Địa lí, Giáo dục công dân, Văn học, Anh văn, Mĩ thuật để hiểu sau kiến thức từ
đó vận dụng giải thích các hiện tượng về điện tứ đó có ý thức tiết kiệm điện và bảo
về môi trường
* Kỹ năng:
- Rèn sử dụng ngôn ngữ Vật lý giải thích các hiện tượng điện
- Tính toán công, công suất của các vật hoặc mạch điện trong gia đình
* Thái độ:
- Đoàn kết, thảo luận, trao đổi nhóm
Trang 5- Bản thân mỗi HS có trách nhiệm và nhắc nhở mọi người trong lớp học, cộng đồng …an toàn khi sử dụng điện và tiết kiệm điện.
B.Chuẩn bị:
- GV: Máy tính, máy chiếu, một số hình ảnh về nguyên nhân gây ra tai nạn
điện, hình ảnh hậu quả của tai nạn điện khi sử dụng điện, một số hình ảnh về sự
cố về điện làm ô nhiễm môi trường, hình ảnh nhà máy điện, các phiếu học tập (phiếu số 1; 2 HS tự chuẩn bị trước ở nhà, phiếu số 3 khảo sát sau khi học)
Phiếu học tập nhóm số 1
(Có thể vẽ hình hoặc hình ảnh minh họa cho câu trả lời)
1 Em hãy cho biết tại sao phải an toàn khi sử dụng điện?
2 Hãy nêu các biện pháp an toàn về điện mà em biết?
Phiếu học tập nhóm số 2
(Có thể vẽ hình hoặc hình ảnh minh họa cho câu trả lời)
1 Tại sao sử dụng điện phải tiết kiệm điện năng?
2 Hãy nêu các biện pháp tiết kiệm điện năng?
Phiếu học tập nhóm số 3
Qua bài học em nắm được kiến thức gì :
1 Về an toàn khi sử dụng điện và các biện pháp an toàn về điện?
2 Tiết kiệm điện có lợi ích gì? Nêu các phương án tiết kiệm điện?
3 Tuyên truyền cho gia đình và cộng đông khẩu hiệu gì?
- HS: Chuẩn bị trước và viết báo cáo phiếu học tập 1 và 2
(Có thể dùng lời hay vẽ tranh minh họa)
C Kiểm tra bài cũ:
Trang 6Song con người sơ ý khi sử dụng điện cũng có thể gây ra những tai nạn đáng tiếc xảy ra.
- Một số hình ảnh minh họa nguyên nhân gây ra tai nạn về điện (tranh 1, 2,
3, 4, 5, 6 GV tích hợp môn Vật lí và Công nghệ)
Trang 8Bài học hôm nay giúp các em có kiến thức, ý thức và kỹ năng sử dụng điện.
* Bài mới:
Tiết 19 –Bài 18:
Sử dụng an toàn và tiết kiệm điện
Hoạt động 1:Tìm hiểu và thực hiện các qui tắc an toàn khi sử dụng điện
Gv: Yêu cầu các nhóm báo cáo phiếu học
- Thông báo: Dòng điện đi qua các vật
tiêu thụ điện có 5 tác dụng: t/d nhiệt, t/d
từ, t/d quang, t/d hóa học , t/d sinh lý.
Trong t/d sinh lý: Nếu chúng ta vô tình
chạm vào vật mang điên thì bị bỏng (nếu
nhẹ) hoặc cơ thể bị co giật làm rối loạn
hệ thần kinh, rối loạn hệ hô hấp…nặng
dẫn đến tử vong.
- Nếu sử dụng điện quá công suất hoặc
không có ý thức … gây chập điện dẫn
cháy nổ làm thiệt hại về kinh tế đồng
thời thải các loại khí độc hại CO, SO 2 ,
CO 2 , NO 2 … thải ra môi trường làm ô
Trang 9nhiễm môi trường và ảnh hưởng sức
khỏe cộng đồng (Thống kê 2013 cả nước
có 195 vụ tai naị về điện dẫn tới 255
người bị chết và bị thương, hao hụt 8,6
tỷ KWh).
- Chứng minh qua hình ảnh hậu quả
của các tai nạn về điện (tranh 7; 8; 9;
10; 11).
- Quan sát các hình ảnh tai nạn về điện
Tranh 7
Tranh 9 Tranh 8
Tranh 10
Trang 10Vì vậy chúng ta phải an toàn khi sử
dụng điện.
GV:+Yêu cầu cá nhân làm C1 – C4
+ Theo dõi h/s làm và yêu câu h/s
khác bổ sung
GV: Hoàn chỉnh câu trả lời cần có
GV: Tích hợp môn Vật lí và Công nghệ
với thông tin: Mức độ cường độ dòng
điện, đường đi và giới hạn nguy hiểm
của dòng điện đi qua cơ thể người Điện
trở con người luôn thay đổi.
-Yêu cầu các nhóm báo cáo phiếu học tập
C3: Mắc cầu chì, hay at tô mát C4: Phải cẩn thận khi tiếp xúc với mạng điện.
- Khi sử dụng các thiết bị điện với mạng điện gia đình phải đảm bảo cách điện đúng tiêu chuẩn.
2 Một số qui tắc an toàn khi sử dụng điện
- Đại diện nhóm trả lời và các nhóm khác nhận xét
- HS tự làm C5
C5:-Ngắt điện khi sửa chữa điện
Tranh 11
Trang 11- Đưa hình ảnh dùng dây tiếp đất toàn
khi sử dụng điện (tranh 12).
? Dây tiếp đất phải là dây như thế nào?
- Phân tích tác dụng của dây tiếp
- Đảm bảo cách điện giữa người và nền nhà
- Dùng dụng cụ điện chữa phải vật lót cách điện
Hoạt động 2: Tìm hiểu ý nghĩa và các biện pháp tiết kiệm điện năng.
GV: Yêu cầu nhóm báo cáo phiếu học tập
Tranh 12
Trang 12học
- Thông tin: Hiện tại đất nước ta đã và
đang sử dụng điện của các nhà máy nhiệt
điện và thủy điện Song chưa đủ đáp ứng
cho nhu cầu sản suất, kinh doanh, đời
sống của con người
- Phải xây dựng nhiều nhà máy điện
+ Gây ô nhiễm môi trường.
+ Ảnh hưởng tới môi trường sinh thái
rừng, động vật, thực vật.
+ Tổn hao năng lượng hóa thạch Để
làm không ảnh hưởng môi trường và
vẫn đủ cung cấp điện chúng ta phát triển
nhà máy điện bằng năng lượng sạch:
Năng lượng gió, năng lượng mặt
trời bảo vệ cuộc sống xanh.
-Thông tin bằng các hình ảnh nhà
máy điện hiện tại (tranh 13, 14, 15, 16,
17, 18) và tương lai chúng ta đang và sẽ
xây dựng các máy điện tranh 19, 20).
Tranh 13
Tranh 15 Tranh 14
Trang 14Hiện tại điện năng chưa đủ đáp ứng nhu
cầu trong sản xuất và đời sống sinh
hoạt Nên chúng ta phải tiết kiện điện
? Tiết kiệm điện năng có tác dụng gì cho
gia đình và cho đất nước?
- Theo em để tiết kiệm điện nên sử dụng
những thiết bị điện như thế nào?
VD1: Sử dụng đèn compắc thay cho
- Ngắt điện khi không sử dụng
- Dành phần điện năng tiết kiệm
để xuất khẩu điện.
-Thực hiện giờ trái đất
- Giảm bớt xây dựng nhà máy điện
2 Các biện pháp sử dụng và tiết kiệm điện năng.
- Đại diện nhóm trả lời và nhận xét các nhóm
Trang 15? Bản thân em làm gì để góp phần tiết kiện
điện năng?
? Dựa vào công thức A = p.t Hãy cho biết
tiết kiên điện bằng cách nào?
GV: Thông tin (tích hợp cập nhật thông
tin)
Thực hiện và hưởng ứng giờ trái đất Việt
Nam năm 2014 chúng ta tiết kiệm được
700 000KWh tương đương hơn 1 tỷ
- Sử dụng điện khi cần thiết
Hoạt động 3: Vận dụng
GV: Đọc và tìm hiểu bài C12/sgk
( tích hợp môn Toán học, Vật Lý)
III.Vận dụngC10, C11 : tự làm C12: Cá nhân tóm tắt và đưa ra
phương án giảiĐèn dây tóc: 3500đ/bóng
Trang 16c) Sử dụng đèn nào có lợi hơn vì sao?
- Điện năng sử dụng của mỗi loại đèn bóng tròn và đèn compắc trong
t = 8000h
A 1 = P1.t = 0,075 8000 = 600 Kwh
A 2 = P2.t = 0,015 8000 = 120 Kwh -Tiền điện phải trả từng loại bóng là:
T 1 = 3500đ 8 (bóng) + 600 700đ = 448 000đ
T 2 = 60000đ 1 (bóng) + 120 700đ =144 000đ
Dùng bóng đèn compắc có lợi hơn vì:
- Giảm tiền chi phí cho thời gian
sử dụng điện
- Sử dụng bóng đèn có công suất nhỏ tiết kiệm điện cho nơi chưa có điện.
Trang 17GV: Tích hợp vật lý với môn Giáo dục
công dân và cập nhật thông tin
Từ năm 2010 EU quyết định sử dụng
đèn huỳnh quang, bóng đèn huỳnh
quang hoặc bóng đèn compăc sẽ giúp
giảm 60% lượng tiêu thụ điện năng ở
các hộ gia đình EU, tương đương giảm
30 triệu tấn khí thải CO 2 / năm (tranh
21)
GV: Tích hợp môn vật lí với tiếng Anh:
Một số khẩu hiệu tuyên truyền:
1 Tiết kiệm năng lượng điện hôm nay
cho thế hệ mai sau.
2 Hạn chế dùng bóng đèn dây tóc trong
chiếu sáng.
3 Tiết kiệm điện bảo vệ môi trường.
4 Hãy tắt tất cả thiết bị điện khi không
sử dụng.
5.Vì lợi ích quốc gia, vì lợi ích của mỗi
gia đình, mọi người hãy tiết kiệm điện.
6 Sử dụng điện, an toàn và tiết kiệm
- Góp phần giảm sự cố do quá tải
về điện nhất là vào giờ cao điểm.
- HS tự liên hệ
GV:Thông tin bằng tiếng Anh
1.Today’s energy; saving for future generation.
2 Sparing use of ordinary bulds.
3 Electricity- saving for environment protection.
4 Electricity unit turning off after
Trang 18? Qua giờ học các em nắm được những kiến thức cơ bản gì? Tuyên truyền cho mọi người khẩu hiệu gì?
* Khảo sát kiến thức sau khi học: Phiếu học tập nhóm số 3.
VII/ Kiểm tra đánh giá kết quả học tập
Sau bài học chúng tôi cho HS làm bài khảo sát với phiếu học tập số 3
Đối tượng kiểm tra : HS lớp 9A (30 hs)
Phiếu học tập số 3
Qua bài học em nắm được kiến thức gì :
1.Về an toàn khi sử dụng điện và các biện pháp an toàn về điện?
2.Tiết kiệm điện có lợi ích gì? Nêu các phương án tiết kiệm điện:
+ Trong gia đình em+ Trong trường học+ Khu dân cư3.Tuyên truyền cho gia đình và cộng đồng khẩu hiệu gì?
VII
I/ Các sản phẩm đề tài :
Trang 191 Bài dạy
Giờ học Vật lý lớp 9A - trường THCS Sài Sơn
Trang 20- Qua giờ dạy bằng phương pháp tích hợp liên môn: 100% HS đạt trung bình trở lên đã nắm vững kiến thức và biết vận dụng kiến thức để làm bài Trong
đó có 30% đạt loại khá, 25% đạt loại giỏi
Sử dụng đèn tiết kiệm điện khi học bài
Trang 21- Qua bài học chúng tôi đã góp phần rèn kỹ năng sống và giáo dục học sinh thực hiện dự án án này ở mọi lúc, mọi nơi, trên lớp và giờ ngoài lớp Các em đã tự giác, biết sử dụng điện trong phòng thí nghiệm vật lý phù hợp, sử dụng điện và tiết kiệm điện sinh hoạt trong lớp với khẩu hiệu của các lớp: “Chung tay tiết kiệm điện và sử dụng điện an toàn để xây dựng đất nước giàu và mạnh”
2.Các sản phẩm học sinh:
Dùng đèn compăc chiếu sáng nơi hành lang trường
THCS Sài Sơn
Trang 23- Từ kết quả học tập trên của các em chúng tôi nhận thấy việc tích hợp kiến thức liên môn vào môn học nào đó là việc làm hết sức cần thiết có hiệu quả rõ rệt đối với học sinh.Việc tích hợp kiến thức liên môn giúp các em không những học giỏi một môn mà cần biết kết hợp kiến thức các môn khác với nhau để trở thành con người phát triển toàn diện Đồng thời việc thực hiện sản phẩm này giúp người giáo viên không ngừng trau rồi kiến thức của các môn học khác để dạy bộ môn mình tốt hơn, đạt hiệu quả cao hơn.
Trang 24Trên đây là đề tài dạy học theo chủ đề vận dụng kiến thức liên môn trong
dạy- học bài " Sử dụng an toàn và tiết kiệm điện" Vật lý 9, được chúng tôi áp
dụng thực tiễn trong năm học 2014 - 2015, đây là phương pháp dạy học mới không tránh khỏi những thiếu sót Rất mong sự đóng góp ý kiến của hội đồng giám khảo, bạn bè đồng nghiệp để đề tài được hoàn chỉnh góp phần vào công cuộc đổi mới phương pháp dạy học của ngành
Chúng tôi xin chân thành cảm ơn!
Quốc Oai, ngày 21 tháng 11 năm 2014
Đồng tác giả
Nguyễn Thị Lan Nguyễn Thị Kim Hương