Chủ đề dạy học tích hợp liên môn CÔNG NGHIỆP SILICAT VÀ CUỘC SỐNG”.

Giải thích được một cáchkhoa học các vấn đề thực tiễn khi sử dụng các vật liệu: ximang, thủy tinh.., như tại sao khi đổ bê tông ximang cần có cốt sắt?. Từ đó học sinh nhận thức được trác

MỤC LỤC

HỤ LỤC IX GIÁO ÁN 2 TIẾT TRÊN LỚP (WORD VÀ POWERPOINT )

PHIẾU MÔ TẢ DỰ ÁN DẠY HỌC TÍCH HỢP CỦA GIÁO VIÊN

1 TÊN HỒ SƠ DẠY HỌC:

Chủ đề dạy học tích hợp liên môn:

“ CÔNG NGHIỆP SILICAT VÀ CUỘC SỐNG”

2 MỤC TIÊU DẠY HỌC

2.1 Về kiến thức:

Môn hóa học :

- Biết thành phần, tính chất của thuỷ tinh, đồ gốm, xi măng

- Biết phương pháp sản xuất các vật liệu thủy tinh, gốm, xi măng từ nguồn nguyên liệutrong tự nhiên

- Biết cách sử dụng hiệu quả các vật liệu: thủy tinh, gốm, xi măng trong cuộc sống

Môn vật lý:

- Biết được các vật rắn tăng kích thước và thể tích dưới tác dụng của nhiệt

- Hiểu được ứng dụng, cách khắc phục tác hại của sự nở nhiệt của vật rắn trong cuộc sống

Địa chỉ nội dung tích hợp: Bài 52- Sự nở vì nhiệt của vật rắn (vật lý 10 nâng cao trang 255,256)

Môn địa lý:

- Nắm được khái niệm cơ bản về ô nhiễm môi trường

- Nắm được khái niệm tài nguyên, cách phân loại tài nguyên

- Biết được hậu quả của việc sử dụng nguồn tài nguyên thiên nhiên không hợp lý vàảnh hưởng của ô nhiễm môi trường sống

- Hiểu được một phần nguyên nhân của sự biến đổi khí hậu và ảnh hưởng của nó

Địa chỉ nội dung tích hợp:

bài 41: Môi trường và tài nguyên thiên nhiên- SGK môn địa lý lớp 10 ban cơ bản trang

- Hiểu được một số vấn đề cấp thiết của nhân loại hiện nay như ô nhiễm môi trường,biến đổi khí hậu liên quan đến ngành công nghiệp silicat.

- Thấy được trách nhiệm của công dân trong việc giải quyết những vấn đề cấp thiếtđó

Địa chỉ nội dung tích hợp: Bài 15 SGK môn GDCD lớp 10- Công dân với một số vấn đề

cấp thiết của nhân loại (mục I: Ô nhiễm môi trường và trách nhiệm của công dân trong việc bảo vệ môi trường).

Kiến thức liên môn cần đạt được thông qua việc dạy học theo chủ đề tích hợp:

- Hiểu được kiến thức liên môn hóa học, vật lý, địa lý và GDCD Giải thích được một cáchkhoa học các vấn đề thực tiễn khi sử dụng các vật liệu: ximang, thủy tinh , như tại sao khi

đổ bê tông ximang cần có cốt sắt? tại sao đường betông ximang bền, không bị lún và có tuổithọ cao hơn đường betong atphan Tại sao đổ nước nóng vào cốc thủy tinh thì dễ bị nứtvỡ…

- Hiểu được nguồn nguyên liệu của ngành công nghiệp silicat là loại tài nguyên có giá trịcao nhưng có thể bị hao kiệt

- Quá trình sản xuất silicat nói riêng và các ngành công nghiệp nói chung mặc dù mang lạigiá trị kinh tế cao nhưng có thể gây ô nhiễm môi trường sống nghiêm trọng vì vậy cần cóbiện pháp nhằm phát triển xã hội bền vững Từ đó học sinh nhận thức được trách nhiệm củabản thân trong việc bảo vệ môi trường, sử dụng nguồn tài nguyên xung quanh như điện,nước, một cách hợp lý

- Học sinh giải thích được những hiện tượng thực tế thông qua bài học như tại sao đổ nướcsôi vào cốc thủy tinh thì cốc bị nứt, vỡ; cốc thạch anh không bị nứt vỡ,

- Biết cách sử dụng các vật dụng làm từ thủy tinh, gốm, sứ; sử dụng ximang đúng cách

Môn địa lý:

Rèn luyện kĩ năng liên hệ thực tiễn về nguồn tài nguyên thiên nhiên (silicat) ở Việt Nam,khu vực mình sinh sống, phân tích có tính phê phán những tác động xấu tới môi trường

Môn GDCD:

Có ý thức bảo vệ môi trường và tham gia các hoạt động phù hợp với khả năng của bản thân

ở trường, ở lớp và khu vực dân cư mình đang sinh sống để góp phần giải quyết những vấn

đề môi trường

Kỹ năng liên môn cần đạt được thông qua dự án:

Học sinh có kỹ năng để giải quyết một số tình huống thực tế đặt ra trong cuộc sống Cócái nhìn khá đầy đủ về ngành công nghiệp hiện nay của Việt Nam- công nghiệp silicat

2.3 Về tình cảm, thái độ

- Học sinh có thái độ tích cực như hứng thú học tập bộ môn; phát hiện và giải quyết vấn đềmột cách khách quan, trung thực trên cơ sở phân tích khoa học; Ý thức vận dụng những trithức đã học vào cuộc sống Từ đó kích thích sự tìm tòi khám phá của học sinh trong các giờhọc

- Biết yêu quí và bảo vệ nguồn tài nguyên thiên nhiên, có ý thức bảo vệ môi trường

- Ý thức trách nhiệm với bản thân và cộng đồng

3 ĐỐI TƯỢNG DẠY HỌC

- Học sinh tích cực, nhiệt tình, có khả năng sử dụng công nghệ thông tin và tìm kiếntài liệu trên mạng.

- Đa số học sinh đã được tiếp cận với các vấn đề về tài nguyên, môi trường vànhững vấn đề cấp thiết được đặt ra hiện nay như ô nhiễm môi trường, hiệu ứngnhà kính, rác thải, khí thải…

- Học sinh rất hứng thú với các hoạt động chơi trò chơi, sưu tầm mẫu vật, tranh ảnh,tài liệu

4.1 Ý nghĩa của dự án đối với thực tiễn dạy học

- Học sinh có được những kiến thức cơ bản về ngành công nghiệp silicat, qui trình sản xuất

các sản phẩm của ngành công nghiệp này

- Qua việc dạy học của dự án, học sinh đã có tư duy, có khả năng vận dụng được kiến thứccủa nhiều môn học khác nhau để giải quyết một số tình huống gặp trong thực tiễn cuộcsống

- Từ những kiến thức của dự án và cách vận dụng kiến thức của nhiều môn học khác nhau

để giải quyết vấn đề mà học sinh có thể vận dụng đối với các tình huống khác gặp phảitrong cuộc sống, qua đó tăng cường kỹ năng sống, góp phần phát triển trí tuệ, khả năng phântích vấn đề của học sinh

4.2 Ý nghĩa của dự án đối với thực tiễn đời sống

Khi thực hiện dạy học tích hợp sẽ giúp phát triển năng lực giải quyết những vấn đềphức tạp và làm cho việc học tập trở nên ý nghĩa hơn đối với HS so với việc các môn học,các mặt GD được thực hiện riêng rẽ Trong bài học này học sinh có kiến thức để giải thíchđược các hiện tượng thực tế như: “ tại sao khi đổ bê tông sau 24 tiếng người ta phải bảodưỡng bằng cách phun nước”, tại sao đường bê tông bền và có tuổi thọ cao hơn đường nhựa,khi sử dụng không bị lún; tại sao khi làm đường bê tông xi măng lại đổ thành từng miếng và

ở giữa các miếng đó có khe nhỏ, tại sao khi đổ nước nóng vào cốc thủy tinh làm thủy tinh dễnứt, vỡ,

Tích hợp sẽ giúp HS học tập thông minh và vận dụng sáng tạo kiến thức, kĩ năng vàphương pháp của khối lượng tri thức toàn diện, hài hòa và hợp lí trong giải quyết các tìnhhuống khác nhau và mới mẻ trong cuộc sống Ví dụ vận dụng các kiến thức để giải bài toánthực tiễn là thiết kế con đường nối liền hai thôn, học sinh không chỉ vận dụng kiến thứcmôn hóa học mà còn tích hợp kiến thức môn vật lý, địa lý để giải quyết vấn đề đó Hoặcnhư nguồn tài nguyên thiên nhiên sử dụng cho công nghiệp silicat thuộc loại tài nguyên gì,cần sử dụng như thế nào là hợp lý học sinh muốn hiểu đầy đủ những vấn đề đó cần cónhiều kiến thức liên môn của các môn hóa học, địa lý,

Bài công nghiệp silicat và cuộc sống được dạy theo hướng tích hợp sẽ giúp cho các

em quan tâm hơn đến con người và xã hội ở xung quanh mình, việc học gắn liền với cuộcsống đời thường là yếu tố để các em học tập Giúp các em có trách nhiệm với cuộc sống củachính mình và cộng đồng Các em có ý thức trong việc bảo vệ môi trường sống Nhữngthắc mắc nảy sinh từ thực tế làm nảy sinh nhu cầu giải quyết vấn đề của các em Chẳng hạn

“vì sao cốc thủy tinh dễ vỡ?’, “vì sao phải sử lý khí thải trước khi đưa vào môi trường”, “Vìsao Trái đất ngày càng nóng lên” , “vì sao….?.”

Có kỹ năng sống: Phát triển kỹ năng giao tiếp, kỹ năng làm việc theo nhóm, kỹ năng

- Máy chiếu xCông nghệ

x

Tư liệu in

- Sách giáo khoa Hóa học 11 nâng cao, Địa lí 10 ;Giáo dục công dân 10; Vật lý 10 nâng cao (NXBGiáo dục)

- Thạc sỹ Bùi Văn Vượng - Nghề gốm cổ truyền Việt Nam NXB Thanh Niên

- Nguyễn Đình Chiến- Cẩm nang nghề gốm Việt Nam có minh văn từ thế kỷ XV- XIX

x

x

x

x

Đồ dùng - Tranh ảnh, bản đồ, phim tư liệu.

- Các sản phẩm mẫu của học sinh

xx

- Mô phỏng lò quay sản xuất clanhke

- Sơ đồ quá trình sản xuất ximang x

Một số tài kiệu khác ( tham khảo trên các trang báo, internet)

Đường bê tông xi măng: Bền vững, tiết kiệm

Cho đến thời điểm này, từ giới chức quản lý tới các nhà khoa học, hẳn không cònnhiều người băn khoăn so sánh đặt lên “bàn cân” về câu chuyện “tuổi thọ” - tức độ bền củađường xi măng so với đường bê tông at-phan nữa Những ưu điểm của đường bê tông ximăng gần như không còn là vấn đề đáng tranh luận, nào là chịu được tải trọng cao, lưulượng xe lớn, bền vững tới 50 năm Vấn đề còn lại chỉ là câu chuyện cơ chế chính sách để

có thể nhân rộng mô hình này trong cuộc sống

Khuyến khích sử dụng xi măng trong xây dựng các công trình hạ tầng

Phó Thủ tướng Hoàng Trung Hải, cách đây không lâu đã yêu cầu Bộ GTVT xây dựng đề ánnày, trong đó phải làm rõ tiêu chí loại đường nào có thể chuyển sang làm bê tông xi măng;đồng thời nói rõ đề án cũng cần nghiên cứu cơ chế chính sách để khuyến khích việc sửdụng xi măng trong xây dựng các công trình hạ tầng kỹ thuật hỗ trợ Nghị quyết mới củaChính phủ cũng dành nhiều sự chú ý nhấn mạnh hướng đầu tư này Chính phủ giao BộGTVT trực tiếp phối hợp với các bộ, ngành liên quan xây dựng Đề án sử dụng xi măngtrong xây dựng hạ tầng giao thông, thay cho nhựa đường đang phải nhập khẩu Bản thânlãnh đạo 2 Bộ GTVT và Bộ Xây dựng vừa rồi cũng có chung tiếng nói trong vấn đề này

Cụ thể, mới đây nhất Thứ trưởng Bộ GTVT Nguyễn Hồng Trường cũng cho rằng: “Trong

Xây dựng, Thứ trưởng Nguyễn Trần Nam cũng cho rằng việc sử dụng xi măng làm đườngnếu triển khai rộng hơn, mạnh hơn sẽ góp phần giảm áp lực cho Chính phủ trong bối cảnh

Tiến hành xây dựng đại trà vào năm 2015

Thực tế đã chứng minh rằng, trong suốt nhiều năm qua, đường xi măng tuy chỉ chiếm tỷtrọng nhỏ (từ 1 % - 3%) và cũng chỉ xuất hiện chủ yếu ở các vùng nông thôn nhưng dù với

tỷ trọng quá ít ỏi ấy, vẫn đủ cơ sở thực tiễn chứng tỏ được sự bền vững của loại hình đườngnày dù kỹ thuật thiết kế thi công đơn giản, chi phí thấp Mặt khác, chi phí “hậu kỳ” dànhcho việc duy tu bảo dưỡng cũng thấp hơn rất nhiều: chỉ bằng 27% so với đường bê tông at-phan!

Theo đó, hy vọng tới đây nhất định sự bắt tay hợp tác vừa rồi giữa hai chủ quản: NgànhGiao thông và Xây dựng không chỉ giúp dư luận đồng tình, hiểu và ủng hộ dự án đường bêtông xi măng mà còn tạo ra cùng lúc nhiều cú hích mang lại những lợi ích quan trọng chođất nước, cho DN Đồng thời qua đó sẽ kích cầu tiêu thụ xi măng trong bối cảnh ngành sảnxuất xi măng nội địa đang loay hoay với bài toán nâng cao sản lượng, phát huy giá trị công

Cũng cần phải nhìn thẳng và khẳng định một sự thật rằng, việc đẩy mạnh triển khai các dự

án đường bê tông xi măng không có nghĩa chỉ mang lại lợi ích đơn thuần cho các DN ximăng Các chuyên gia của cả hai ngành GTVT và Xây dựng đều thống nhất quan điểm rằngtăng tỷ lệ đường bê tông xi măng góp phần giảm chi phí nhập khẩu vật liệu bê tông át-phan.Nói rõ hơn nữa, nguyên vật liệu phục vụ cho xây dựng hạ tầng giao thông đã nội địa hóa

Được biết đến thời điểm này chủ trương thí điểm làm đường bê tông xi măng trên một sốtuyến đường không chỉ còn là vấn đề nằm trên bàn nghị sự Đường nối giữa đường HảiPhòng - Hà Nội và Ninh Bình đang khẩn trương triển khai Dự án này được lãnh đạo tỉnhHưng Yên -nơi có một phần đường chạy qua rất tán thành bởi nền đất đoạn đường chạy quađịa bàn tỉnh rất yếu, và chỉ có thể sử dụng công nghệ đường bê tông xi măng mới có thểkhắc phục những nhược điểm như hạn chế lún sụt hay ảnh hưởng sau ngập lụt, mưa bão…

Nhìn rộng ra hơn nữa, trên địa bàn cả nước, theo lãnh đạo Bộ GTVT nếu đề án này đượcthực hiện sẽ làm tăng thêm từ 10- 15% diện tích đường giao thông bê tông xi măng so với3% như hiện nay cho tất cả các loại đường: cao tốc, quốc lộ, tỉnh lộ, huyện lộ Điều này, rấtquan trọng với những tuyến đường có lưu lượng xe trọng tải lớn, và ý nghĩa với các địaphương vùng sâu vùng xa, miền núi, chịu tác động xấu của mưa lũ nhiều, song đồng thờicũng là những nơi đang rất khó khăn về hạ tầng giao thông phát triển kinh tế xã hội.Như vậy, thành công của đề án có thể coi là thành công kép, bởi một lúc thực hiện đượcnhiều nhiệm vụ Bộ GTVT dự kiến đề án sẽ được thực hiện làm 2 giai đoạn 1 - 2 năm đầu

sẽ là giai đọan thí điểm, sau đó, tiến hành xây dựng đại trà vào năm 2015 Dự kiến trongtháng 9 này Bộ GTVT sẽ trình Chính phủ đề án chính thức

Ưu nhược điểm của mặt đường bê tông xi măng và mặt đường asphalt

Đường bê tông xi măng Đường asphalt

Ưu điểm :

- Độ bền tuyệt vời

- Tầm nhìn tốtNhược điểm :

- Thời gian bảo dưỡng dài

- Cảm giác lái xe không thoải mái do các mối

- Có thể đưa vào sử dụng nhanh

- Cảm giác lái xe thoải mái

- Dễ sửa chữa

- Thiết bị đơn giản

tích lũy dưới tải trọng lặp của xe cộ tốc độ cao, cuối cùng làm xuất hiện các vệt lún và các

hư hỏng nghiêm trọng khác

+ bong tróc do phá hùy cùa môi trường

tác động ánh mặt trời, không khí và các yếu tố khí hậu khác làm thay đổi thành phầnhóa học trong nhựa asphalt, làm nó cứng và giòn (lão hóa asphalt) Tiếp xúc với nước hay

ầm độ làm tách hỗn hợp nhựa asphalt và cốt liệu Kết quả là sự bong tróc của asphalt

- Đường bê tông có độ bền cao Thời gian sử dụng trung bình 30 năm, tuổi thọ dài

có thể là giải pháp mạnh để hợp lý hóa việc bảo trì đường, giảm ứng suất do môi trườngkết hợp với sự làm việc của kết cấu, và đáp ứng các vấn đề phát sinh hiện nay

- Đường sử dụng lâu hơn - Bê tông có thể chịu được tải trọng nặng nhất Không cần

lo lắng về các hiệu ứng võng lún, gợn sóng hay gờ như đối với đường asphalt

- Tỉnh cứng theo thời gian - Bê tông đông cứng với thời gian Sau 1 tháng đổ, bê tôngtiếp tục phát triển cường độ từ từ đến 10% trong vòng đời sử dụng

- Vượt quả tuồi thọ dự tính - Đường bê tông thường tồn tại lâu hơn thiết kế mongmuốn

+ Không có nguy cơ “chảy nhựa” của đường BTN.

+ Vỏ xe có thể dính bám với mặt đường tốt hơn

• Đường bê tông xi măng có thể quan sát tốt hơn vào buổi tối

+ Bê tông xi măng có màu sáng

+ Mặt đường phản chiếu lai ánh đèn xe

Khả năng quan sát được cải thiện giúp cho đường bê tông xi măng an toàn hơn trong lưu thông

• Duy tu bảo dưỡng

+ Giá trị dài hạn - Đường bê tông có giá trị sử dụng lâu nhất vì tuổi thọ cao và yêu cầu bảodưỡng thấp nhất

+ Dễ sửa chữa - Độ bền bê tông giảm thiểu yêu cầu bảo dưỡng hàng năm Khi cần sửachữa, phạm vi sửa chữa cũng ít hơn so với đường asphalt

+ Đường tiết kiệm xăng - Mặt đường bê tông cứng giúp bánh xe dễ lăn hơn Các nghiêncứu cho thấy điều này giúp tăng hiệu quả sử dụng xăng của xe

• Kinh tế:

+ Đường bê tông sử dụng xi măng có sẵn trong nước là một lợi thế do hiện nay có sự quan

+ Đường tiết kiệm xăng - Mặt đường bê tông cứng giúp bảnh xe dễ lăn hon Các nghiêncứu cho thấy điều này giúp tăng hiệu quả sử dụng xăng của xe.

• Giảm tiêu thụ xăng dầu của xe cộ

+ Tổ chức quốc gia Canada (NRC) tiến hành khảo sát như một phần của kế hoạch hànhđộng nhà nước năm 2000 về biến đổi khí hậu và báo cáo kết quả (tháng 1- 2006, v.v ).Báocáo nói rằng, khi so sánh với đường asphalt, lượng tiêu thụ nhiên liệu của xe tải trên đường

bê tông giảm từ 0,8 đến 6,9%

+ Hiệp hội xi măng Nhật Bản nghiên cứu quan hệ độ bám đường giữa xe tải lớn và mặtđường: Đường nội bộ Cảng hàng không quốc tế Narita; cao tốc quốc gia.thử nghiệm tạiviện đất quốc gia và ban quản lý hạ tầng ( NILIM ) Báo cáo cho rằng lượng tiêu thụ nhiênliệu giảm từ 0,8 % đến 4,8 % trên mặt đường bê tông so với mặt đường asphalt…

LÚN VỆT BÁNH XE

Tình trạng lún vệt bánh xe trên mặt đường bê tông nhựa các công trình giao thông(CTGT) trong thời gian gần đây đã trở nên rất phổ biến với mức hư hỏng hết sức nghiêmtrọng Theo báo cáo của bộ GTVT tại Hội thảo “Tiến độ và chất lượng công trình giaothông”do Báo Giao thông tổ chức ngày 15/11/2013, hiện tượng lún vệt bánh xe gần như xảy

ra trên tất cả các trục đường chính, những tuyến cao tốc hiện đại mới xây dựng có lượnggiao thông lớn như QL1, QL5, xa lộ Đông - Tây, đường vành đai 2 của Hà Nội, QL3 HàNội- Thái Nguyên, cao tốc Nội Bài- Lào Cai Hiện tượng hư hỏng này cũng liên tục xảy rađối với cả mặt đường trên cầu như cầu Bến Thủy, cầu Thanh Trì, cầu đường Vành đai 3 trêncao… Nó xãy ra kể cả khi công trình được thiết kế và thi công hoặc thi công lại một cáchthận trọng, sử dụng vật liệu có cải tiến

Theo số liệu thống kê từ đầu năm nay trên Quốc lộ 1, đoạn đường từ Thanh Hóa đến Huế

có 70km trên tổng số 620km gặp phải tình trạng lún theo vệt bánh xe Đoạn từ Đà Nẵng đến Khánh Hoà có 90km trên tổng số 953km Trên một số tuyến đường đèo, các vệt hằn lún chênh so với mặt đường từ 10 - 15cm Theo số liệu thống kê của Tổng cục Đường bộ, 13 - 15% trong số những đoạn tuyến này được thi công từ cách đây 10 năm, khi xuất hiện lún là

đã đưa vào khai thác được 6 năm Thời điểm lún nhiều nhất là những ngày nắng nóng dữ dội.

Bài viết này đưa ra một số phân tích về nguyên nhân và các giải pháp khắc phục cụ thể đề xuất.

I Tìm hiểu cơ chế xảy ra lún vệt bánh xe trên mặt đường bê tông nhựa

Lún vệt xe là một dạng hư hỏng áo đường phổ biến trên các Quốc lộ chịu xe nặngtrên thế giới cũng như ở Việt Nam trong những năm gần đây Đây là các dải lún theo vệtbánh xe ở những làn đường xe tải nặng chạy Nhìn chung với các tuyến đường chịu xe tảinặng thì lún vệt bánh xe sẽ xảy ra khi số lượt xe nặng chạy qua vệt này đạt đến con số nào

đó Trên thế giới, đặc biệt là ở các bang của Hoa kỳ đã có rất nhiều nghiên cứu về hiệntượng này Chính vì vậy trong các quy trình thiết kế hỗn hợp bê tông nhựa của các nướcphát triển đều có chỉ tiêu thí nghiệm lún vệt bánh xe Ở Việt Nam thí nghiệm lún vệt bánh

xe cũng đã bắt đầu được đưa vào quy trình cho bê tông nhựa Polime 22 TCN 319-04 hoặc

Hiện tượng hằn lún vệt bánh xe (HLVBX) trên các quốc lộ hiện nay là một loại biếndạng và hư hỏng cơ bản của mặt đường nhựa, đã được giảng dạy cho sinh viên ngành cầuđường trong các trường đại học từ lâu.

Hiện tượng này xuất hiện khi ứng suất cắt do tải trọng thẳng đứng của xe cô gây ratrong tầng mặt đường nhựa, tầng móng hoặc nền đường vượt quá khả năng chống cắt trượtcủa vật liệu

Các dạng HLVBX trên các quốc lộ gần đây cho thấy: Hư hỏng chủ yếu phát sinhtrong tầng mặt bê tông nhựa

Bê tông nhựa (BTN) loại vật liệu có tính đàn hồi – chậm – nhớt – dẻo, nên HLVBX ởmặt đường nhựa sẽ phát triển nhanh và mạnh khi: Dòng xe có lưu lượng lớn, tải trọng nặng,tác dụng trong thời gian dài, khi nhiệt độ mặt đường cao

Cùng với sự phát triển của nền kinh tế, nhu cầu của vận tải đường bộ không ngừnggia tăng Để đáp ứng nhu cầu trên cần số lượng lớn xe tải nặng và xe đầu kéo tham gia giaothông Kết quả là số lượng trục xe cũng như tải trọng trục xe thực tế lưu thông trên đườnglớn hơn nhiều so với dự tính ban đầu của các đơn vị thiết kế

Ngoài các yếu tố chủ quan về kiểm soát chất lượng bê tông nhựa và nhựa đường, cốtliệu, hiện tượng xe quá tải là một trong các nguyên nhân khách quan làm cho kết cấu mặtđường nhanh chóng hư hỏng mà thường gặp nhất là hiện tượng đùn trồi hay xuất hiện ở vịtrí giao lộ và lún vệt bánh xe (LVBX) dọc theo tuyến đường Bên cạnh đó phải kể đến yếu

tố môi trường mà điển hình nhất ở các vùng nhiệt đới như nước ta là yếu tố nhiệt độ Nhiệt

độ đóng góp một phần không nhỏ trong việc đẩy nhanh tiến trình lún trồi mặt đường bê tôngnhựa Đối với các vật liệu tính nhớt như nhựa đường thì tính mẫn cảm với nhiệt luôn là mộtđặc trưng cơ lý cần được quan tâm khi đưa vào sử dụng

Lún vệt bánh xe (LVBX) cơ bản được phân ra làm 3 dạng:

- Dạng 1: LVBX trên bề mặt BTN

- Dạng 2: LVBX trong lớp móng của kết cấu áo đường (Bao gồm các lớp móng đường

và nền đường)

- Dạng 3: Vừa LVBX trong BTN vừa LVBX trong lớp móng

Thường gặp nhất là dạng LVBX trên bề mặt BTN Các nhà nghiên cứu về BTN đã tìm ra ba

cơ chế chủ yếu gây ra LVBX:

Cơ chế 1: LVBX do biến dạng trượt xuất hiện khi tải trọng đặt lên lớp BTN lớn hơn sức

chịu tải của nó Khi đó lớp BTN sẽ không ổn định làm xuất hiện các mặt trượt Lớp BTN ngay dưới vị trí vệt bánh xe trượt ra hai bên làm cho mặt đường bị lõm xuống và trồi lên như hình trên

Cơ chế 2: LVBX do biến dạng từ biến theo phương đứng Cơ chế này thường xảy ra khi nhiệt độ lớp BTN tăng và thời gian tác dụng của tải trọng tăng Khi nhiệt độ tăng làm giảm

độ nhớt, giảm độ cứng của bitume và độ cứng của BTN cũng giảm tương ứng Khi thời gian tác dụng tăng, biến dạng sẽ tăng lên do có nhiều thời gian hơn để tích lũy Biến dạng từ biến không hồi phục lại hoàn toàn khi dỡ tải gây ra hiện tượng LVBX Điều này giải thích tại sao hiện lượng lún vệt bánh xe xảy ra ở các vị trí giao lộ trục đường xe nặng, đèo dốc, đường cong, nơi tốc độ giao thông chậm, và xảy ra nhiều vào mùa nắng nóng.

Cơ chế 3: LVBX do đầm nén thứ cấp (post compaction) theo phương đứng Cơ chế này xảy

ra sau khi quá trình lu lèn kết thúc nhưng độ chặt của BTN chưa đạt Lỗ rỗng trong cốt liệu cao nên khi gặp tải trọng nặng kết hợp với nhiệt độ cao, các cốt liệu sẽ được sắp xếp lại Quá trình này làm tăng độ chặt, nghĩa là làm giảm thể tích Kết quả là lớp BTN sẽ bị lún xuống tại vị trí vệt bánh xe Hiện tượng này chỉ cho độ lún vệt bánh xe khá bé

II Các giải pháp cơ bản để hạn chế hiện tượng hằn lún vệt bánh xe trên mặt đường bê tông nhựa.

cùng vào cuộc, giải quyết tốt vấn đề của mình, mới có thể xử lý được triệt để vấn đềHLVBX trên các quốc lộ như hiện nay.

Bức tranh của ngành Giao thông vận tải đường bộ giờ đây đã khác trước rất nhiều Vìthế, thiết nghĩ, những câu hỏi như: “Tại sao đường trước đây không lún, bây giờ lại lún?”,

“Tại sao có đoạn lún, có đoạn không lún?” v.v… phải được các chuyên gia cầu đường, cácnhà khoa học, các nhà quản lý đường sá có câu trả lời xác đáng

Ở các nước phát triển, các Nhà thầu xây lắp đã đạt đến trình độ chuyên nghiệp, cónhững đầu tư nghiên cứu độc lập để hướng tới phát triển bền vững, đã có những giải pháptriệt để cho vấn đề HLVBX từ thế kỷ trước

Ở nước ta, hầu hết các Nhà thầu xây lắp chưa đầu tư đúng mức về trình độ kỹ thuậtcho các kỹ sư làm bê tông nhựa Khi đã cô gắng thi công theo đúng thiết kế, đúng tiêu chuẩn

mà đường vẫn hư hỏng không rõ nguyên nhân, việc này đã gây nên sự bế tắt, bất lực

5.2.4 Vấn đề ô nhiễm môi trường trong sản xuất công nghiệp silicat Ảnh hưởng của ô nhiễm môi trường đến cuộc sống, sức khỏe

Nghệ An: Nhà máy xi măng phủ bụi khắp làng quê

(QHNN) - Thời gian qua, người dân huyện Anh Sơn, tỉnh Nghệ An bức xúc kéo dài trước tình trạng khai thác đá của xí nghiệp Anh Sơn và Nhà máy xi măng dầu khi Nghệ An gây ô nhiễm môi trường Điều đáng nói, chính quyền địa phương và các cơ quan chức năng ở tỉnh Nghệ An đã chậm trễ giải quyết dứt điểm vụ việc, để hậu quả người dân lãnh đủ!?

Xí nghiệp khai thác đá Anh Sơn và Nhà máy xi măng dầu khí Nghệ An thuộc Công ty cổphần xi măng dầu khí Nghệ An được xây dựng bên cạnh quốc lộ 7A, đóng tại xã Hội Sơn,huyện Anh Sơn, tỉnh Nghệ An Hàng chục năm nay, khói bụi do nhà máy này thải ra gây ônhiễm môi trường, đang làm cho cuộc sống của hàng ngàn người dân nơi hết sức khó khăn,ảnh hưởng rất lớn đến đời sống người dân ở các khu vực thuộc thị trấn Anh Sơn và các xã

Khói bụi và khí độc từ Xí nghiệp khai thác đá Anh Sơn và Nhà máy xi măng dầu khí Nghệ

An thải ra hàng chục năm nay gây ô nhiễm môi trường trầm trọng nhưng không hiểu sao cơquan chức năng không cương quyết xử lý dứt điểm?

Khói, bụi từ Xí nghiệp khai thác đá Anh Sơn - Công ty cổ phần Xi măng dầu khí Nghệ An

thải tràn lan gây ô nhiễm môi trường sống xung quanh của người dân Ảnh: N.D

Theo phản ánh của người dân khu vực xung quanh nhà máy xi măng này đã gây ô nhiễmmôi trường và ngày càng nghiêm trọng hơn làm ảnh hưởng lớn đến cuộc sống, làm đảo lộnmọi sinh hoạt của hàng nghìn hộ dân khu vực xã Hội Sơn, thị trấn Anh Sơn, xã Hoa Sơn và

Hàng ngày khói bụi của nhà máy này tỏa xuống bao trùm các khu vực xung quanh khiếncho cả một khu vực dân cư rộng lớn bị khói bụi bao trùm dày đặc kéo dài hàng cây số trênQuốc lộ 7, tạo ra một bầu không khí ngột ngạt, khó thở Từ khi có nhà máy xi măng vềđây xây dựng và hoạt động thì môi trường sống của người dân bị ô nhiễm nghiêm trọng.Qua khảo sát sơ bộ, nhận thấy nhiều người dân xung quanh hàng ngày do sống trong môi

vấn đề nóng của Đảng, Nhà nước quan tâm Đã đến lúc chúng ta sẵn sàng chấp nhận bỏ đimột số lợi ích kinh tế, tăng trưởng nóng để đem lại một môi trường sống trong lành, đảm

Việc Công ty cổ phần Xi măng dầu khí Nghệ An đang là điểm nhức nhối về ô nhiễm môitrường ở huyện Anh Sơn có thể nói đã trở thành một tiền lệ xấu trong doanh nghiệp vi phạmLuật Bảo vệ Môi trường ở tỉnh Nghệ An, rất cần phải xử lý nghiêm, trả lại cuộc sống bìnhthường cho người dân

Ô nhiễm ở Bát Tràng: SOS

Cách trung tâm thủ đô chừng 10 km là làng Bát Tràng - một làng nghề truyền thống chuyên sản xuất gốm, sứ mỹ nghệ và dân dụng, với hơn 500 năm lịch sử hình thành, phát triển.

Bát Tràng nổi tiếng không chỉ ở trong nước, với những sản phẩm gốm sứ đa dạng về mẫu

mã và chủng loại, nước men đặc biệt mà với giá trị xuất khẩu mỗi năm đạt khoảng 13-14 triệu USD, gốm sứ Bát Tràng đang là một trong những mặt hàng xuất khẩu mũi nhọn của ngành thủ công mỹ nghệ Việt Nam

Nhưng, dường như người Bát Tràng đang mải mê theo đuổi lợi ích kinh tế, mà quênmất môi trường-một vấn đề thiết yếu với cuộc sống trước mắt cũng như lâu dài Hiện, BátTràng có khoảng 1.150 lò nung gốm, trong đó 2/3 là lò gas hiện đại, còn lại là lò truyềnthống vẫn nung bằng than củi, hằng ngày thải vào không khí một lượng khói bụi rất lớn,ảnh hưởng nghiêm trọng đến môi trường và sức khỏe của người dân Từ năm 2000, Xínghiệp X54 của Quân khu Thủ đô đã nghiên cứu thành công và đưa vào sử dụng lò nunggốm bằng gas ở Bát Tràng, vừa giảm được 50-60% lượng khói bụi và khí CO2, vừa tiếtkiệm được gần 30% chi phí so với lò đốt bằng than Tuy nhiên, do chi phí xây dựng, lắp đặt

lò ga khá cao (khoảng 100-150 triệu đồng/lò), nên nhiều gia đình chưa đầu tư xây Vì vậy,môi trường ở Bát Tràng vẫn còn nhiều mối nguy hiểm đe dọa

Theo khảo sát mới đây của Sở Tài nguyên-Môi trường và Nhà đất Hà Nội, lượng bụi ởđây vượt quá mức tiêu chuẩn môi trường 3-3,5 lần, nồng độ các khí CO2 và SO2 trongkhông khí đều vượt quá tiêu chuẩn cho phép từ 1,5-2 lần Càng đi sâu vào trong làng, ônhiễm càng nặng Khắp nơi bao phủ một lớp bụi đất nung, bụi gốm Con đường vào làngbụi mù mịt, nhất là khi có ôtô chạy qua Không chỉ thải bụi, trung bình mỗi lò nung gốmbằng than ở Bát Tràng thải ra khoảng 2,5 tấn chất thải rắn cho mỗi mẻ nung Cùng với đó,phế phẩm, phế liệu đất nung, gốm, sứ vỡ, hỏng chất thành những đống bên đường mỗi khimưa xuống, đường lầy lội, bẩn thỉu Thêm nữa, hằng ngày, hàng trăm lượt xe công nông, xetải chở nguyên vật liệu và thành phẩm ra vào gây ra tiếng ồn đáng kể.

Thực trạng nêu trên khiến nhiều người làm việc hoặc sống ở Bát Tràng đều bị mắc bệnh về đường hô hấp như viêm họng, viêm phổi, viêm xoang hay đau mắt Mặc dù mức độ ô nhiễm là đáng báo động, song người dân chỉ thực hiện các biện pháp đơn giản như phun nước để giảm bụi, đội mũ kín, đeo khẩu trang Nếu không sớm áp dụng những phương pháp sản xuất sạch, nhằm giảm ô nhiễm môi trường, sự phát triển bền vững của Bát Tràng

sẽ bị đe dọa Trước mắt, để làng nghề Bát Tràng phát triển bền vững, cần thực hiện một số biện pháp như hỗ trợ các gia đình chuyển từ lò nung truyền thống bằng than củi sang lò gas cải tạo môi trường làm việc đầu tư trang thiết bị bảo hộ cho người lao động quy hoạch địa điểm tập kết phế liệu, phế thải Đặc biệt, việc tuyên truyền giáo dục ý thức giữ gìn cảnh quan, đường làng, ngõ xóm cần được thực hiện thường xuyên, giúp mọi người nắm rõ và nghiêm túc thực hiện

Theo báo Hà Nội mới

Nguồn tài liệu tham khảo:

6 HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC VÀ CÁC BƯỚC TIẾN HÀNH DỰ ÁN

HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH 6.1 Khởi động dự án

1. Mục tiêu:

- Thành lập được các nhóm theo khả năng

- Phổ biến nhiệm vụ cho các nhóm

- Rèn luyện kĩ năng làm việc nhóm

2 Thời gian: Cuối tuần – tuần 1 (Sử dụng tiết sinh hoạt của các lớp)

GV chiếu những hình ảnh về các sản phẩm của ngành công nghiệp silicat là những đồ dùng gần gũi với học sinh như lọ thủy tinh, bát đĩa, cốc, chén, lu, vại làm bằng gốm, gạch ngói, xi mang, , sau đó giới thiệu về nội dung và yêu cầu của dự án

- Bước 1: Phát phiếu thăm điểu tra trước khi

phân nhóm (Phụ lục I) GV phát trước 3 ngày

để HS nghiên cứu và điền thông tin

- HS điền phiếu số 1

- Bước 2: Công bố kết quả sắp xếp nhóm theo

sở thích

- Các nhóm bàn bạc bầu nhóm trưởng,thư kí

- Bước 3: GV giao nhiệm vụ cho từng nhóm

(Phụ lục II, III), hướng dẫn lập kế hoạch

nhóm

- Bước 4: Phát phiếu học tập định hướng

( Phụ lục IV) và gợi ý cho học sinh một số

nguồn tài liệu có thể tham khảo giúp hoàn

-Kí kết hợp đồng học tập

6.2 Triển khai dự án

1 Mục tiêu:

- Các nhóm tự phân công tìm hiểu, nghiên cứu, sưu tầm tranh ảnh, video về các nội dung được phân công

- Rèn luyện được kĩ năng làm việc nhóm

- Góp phần hình thành kĩ năng thu thập thông tin, tìm hiểu thực tế,…Kĩ năng viết báo cáo và trình bày vấn đề

2.Thời gian: Tuần 2

- GV giúp đỡ, định hướng cho học sinh và các

nhóm trong quá trình làm việc

- Đặt lịch giải đáp thắc mắc cho HS Giúp đỡ

HS khi HS yêu cầu

- Các nhóm HS phân công nhiệm vụ,xây dựng kế hoạch sinh hoạt nhóm đểhoàn thành nhiệm vụ

- Viết nhật kí và biên bản làm việcnhóm

- Viết báo cáo, sắp xếp các nội dung tìmhiểu

- Chuẩn bị tổ chức báo cáo kết quả làmviệc thông qua thuyết trình, thảo luận:nội dung, tổ chức, cơ sở vật chất, thiết

bị

6.3 Kết thúc dự án-báo cáo kết quả (90 phút trên lớp)

1 Mục tiêu:

- Học sinh báo cáo được kết quả làm việc của các nhóm: trình bày báo cáo thông qua thuyết trình, thảo luận,

- Biết tự đánh giá sản phẩm của nhóm và đánh giá sản phẩm của các nhóm khác

- Hình thành được kĩ năng: lắng nghe, thảo luận, nêu vấn đề và thương thuyết, kỹ năng giải quyết bài toán thực tiễn đặt ra

- Góp phần rèn luyện các kĩ năng bộ môn

- Bồi dưỡng tình yêu, trách nhiệm với nguồn tài nguyên và môi trường

2.Thời gian: Tuần 2 (2 tiết)

3 Thành phần tham dự:

- Tổ trưởng chuyên môn

- GVBM Địa lí, Hóa học, Vật lý, Giáo dục công dân

- Học sinh lớp 11A5, 11A8

4 Nhiệm vụ của học sinh

- Báo cáo các nội dung chủ đề theo sự phân công

- Tham gia trò chơi và chuẩn bị các câu hỏi các nhóm khác

- Tự đánh giá sản phẩm của nhóm mình và tham gia đánh giá sản phẩm của các nhómkhác

- Tham gia các hoạt động học tập

5 Nhiệm vụ của giáo viên

- Dẫn dắt vấn đề, tổ chức thảo luận, điều khiển các hoạt động, chốt kiến thức của dự án

- Hướng dẫn, định hướng, quan sát, đánh giá

- Hỗ trợ, cố vấn

Hoạt động 1 (18 phút) Tìm hiểu về thủy tinh.

Mục tiêu:

- Biết được các loại thủy tinh cơ bản và thành phần hóa học của từng loại

- Hiểu được tính chất của thủy tinh và nguyên liệu cũng như phương pháp sản xuất thủytinh Biết được ứng dụng của thủy tinh và sử dụng thủy tinh đúng cách

Phương pháp: Sử dụng phương tiện trực quan, thảo luận nhóm, dạy học dự án.

Hình thức tổ chức dạy học: Nhóm/ cá nhân / toàn lớp.

Tiến hành:

Bước 1: nhóm 1 báo cáo phần tìm hiểu về thủy tinh

Hình thức báo cáo: thuyết trìnhSản phẩm: Bài trình chiếu powerpoint

HS khác nghe và đánh giá, nhận xét về sản phẩm của nhóm 1 ghi thông tin vào phiếuđánh giá

GV đặt câu hỏi: Vậy có mấy loại thủy tinh?

Sau khi HS trả lời GV phân tích thành phần hóa học của các loại thủy tinh

GV hỏi tiếp: làm thế nào để tạo màu cho thủy tinh? HS nghiên cứu tài liệu và trả lời,giáo viên hỗ trợ và bổ sung một số thông tin về các chất có khả năng tạo màu cho thủytinh

Bước 2: Nhóm 2 Tính chất thủy tinh

Hình thức báo cáo: Clip + thảo luận

Sản phẩm: clip

HS xem đoạn video và hoàn thành phiếu học tập để tìm hiểu tính chất của thủy tinh

PHIẾU HỌC TẬP

( Thời gian làm việc: 2 phút)

Làm việc nhóm nhỏ ( mỗi nhóm 2 học sinh)

Quan sát đoạn phim, hãy: Nêu rõ hiện tượng quan sát được và giải thích

Thí nghiệm Hiện tượng quan sát được Giải thích

Từ đó hoc sinh trả lời các câu hỏi:

1 Có dùng thủy tinh pha lê để chế tạo vật dụng đựng đồ ăn và thức uống không? Vì sao?

2 Khi đun nóng ống nghiệm hoặc làm việc với các dụng cụ thủy tinh trong PTN cầnphải lưu ý điều gì?

3.Người ta dùng loại thủy tinh nào sau đây để chế tạo các đồ thủy tinh dùng trong lò visóng, dụng cụ chịu nhiệt dùng trong PTN?

A Thủy tinh thường

B Thủy tinh kali

C Thủy tinh màu

D Thủy tinh pha lê (đáp án B)

Bước 3: GV cung cấp thông tin về các nguyên liệu và phương pháp để sản xuất thủytinh thường và chiếu những hình ảnh về các nguyên liệu đó Yêu cầu HS viết phươngtrình hóa học xảy ra.Từ đó phân tích về phương pháp sản xuất các loại thủy tinh khác.

HỘP KIẾN THỨC CỦA HOẠT ĐỘNG 1

I. Thủy tinh

1. Phân loại và thành phần hóa học

Phân loại Thành phần hóa học

- TT thường Na2O CaO 6SiO2

- Tt kali K2O CaO 6SiO2

- Tt phale Na2O PbO 6SiO2

- thủy tinh giòn, dễ vỡ, có hệ số nở nhiệt lớn

- có nhiệt độ nóng chảy không xác định do nó là chất vô định hình

3 Sản xuất

(Cát trắng, đá vôi, soda) Thủy tinh thường

Phương trình hóa học: CaCO3 + Na2CO3 + 6 SiO2 → Na2O CaO.6SiO2 +2CO2↑

Để tạo ra các loại thủy tinh khác người ta sẽ thay thế hoặc bổ sung một số chất, ví dụthay Na2CO3 bằng K2CO3 ta được thủy tinh kali,

1400 0 C

Hoạt động 2 ( 16 phút) Tìm hiểu về đồ gốm.

Mục tiêu:

- Biết cách phân loại và phân biệt một số đồ gốm cơ bản và ứng dụng của từng loại

- Hiểu được tính chất của đồ gốm và nguyên liệu cũng như phương pháp sản xuất gốm

Phương pháp: Sử dụng phương tiện trực quan, giảng giải, dạy học dự án.

Hình thức tổ chức dạy học: Nhóm/ cá nhân / toàn lớp.

Tiến hành:

Bước 1: Nhóm 3 báo cáo phần tìm hiểu về đồ gốm

Hình thức báo cáo: thuyết trình + tổ chức trò chơiSản phẩm: Bài trình chiếu powerpoint

HS khác nghe và đánh giá, nhận xét về sản phẩm của nhóm 3 và ghi thông tin vào phiếu

GV kiểm tra thông tin đã ghi nhận bằng trò chơi: “ Ai nhanh hơn” Mục đích của tròchơi nhằm tạo hứng thú cho học sinh ( học mà chơi), qua đó HS có thể phân loại và nêutính chất của các loại đồ gốm như sành, sứ, gạch, ngói 03 HS tham gia trò chơi với yêucầu: Trên bàn sưu tập có các lọai sản phẩm gốm khác nhau như gạch, ngói, sành, sứ,

HS 1: Tìm sản phẩm gạch, ngói và cho biết độ cứng, màu sắc (đỏ, cứng)

HS 2: Tìm sản phẩm là sành và quan sát màu sắc, gõ nghe âm thanh (là vật liệu cứng,

gõ kêu, có màu nâu hoặc xám, bề mặt thô)

HS3: Tìm sản phẩm là sứ và cho biết màu sắc, gõ nghe âm thanh (là vật liệu cứng, xốp,

có màu trắng, gõ kêu, bề mặt nhẵn)

HS khác nhận xét, đánh giá về kết quả của 03 HS chơi GV trao thưởng

GV phân tích công dụng của các loại gốm trên bàn sưu tập và đặt câu hỏi: Vậy dựa vàocông dụng người ta chia đồ gốm thành các loại nào? Gạch, ngói; sành; sứ, gạch chịu lửathuộc loại đồ gốm nào? HS trả lời và nối các loại vật liệu thông dụng với các loại đồgốm tương ứng

1. Phân loại và giới thiệu một số vật liệu gốm thông dụng

Phân loại Vật liệu thông dụng

Tùy vào nguyên liệu, cách nung mà ta thu được các sản phẩm khác nhau

Hoạt động 3 (8 phút) Tìm hiểu về xi măng

+ H20 Tạo hình

Phương pháp: Sử dụng phương tiện trực quan, giảng giải, thuyết trình.

Hình thức tổ chức dạy học: cá nhân / toàn lớp.

HS trả lời và từ đó GV rút ra nội dung kiến thức

GV đặt câu hỏi:

- Bảo quản xi măng như thế nào?

- Tại sao sau khi đổ bê tông khoảng 24h người ta thường phải phun nước hoặc ngâmnước để bảo dưỡng xi măng?

HS dựa vào quá trình đông cứng của xi măng để giải thích

- Bảo quản ximang ở nơi khô ráo, tránh ẩm ướt , vì ximang gặp nước sẽ bị đông cứng lại và gọi đó là ximang “chết”

- quá trình đông cứng của ximang kéo dài nhiều ngày để đạt được độ đông cứng tối

đa, quá trình này cần có nước

GV giới thiệu một số nhà máy sản xuất xi măng: Hoàng Thạch, Bỉm Sơn, Hà Tiên,…

HỘP KIẾN THỨC CỦA HOẠT ĐỘNG 3

Đá vôi, đất sét, quặng sắt) clanhke xi măng.

3. Quá trình đông cứng ximang

Khái niệm: là sự kết hợp của các hợp chất có trong xi măng với nước tạo nên những tinh thể hidrat đan xen vào nhau tạo nên khối cứng và bền

Pthh xảy ra: 3CaO.SiO2 +5H2O →Ca2SiO4.4H2O + Ca(OH)2

2CaO.SiO2 + 4 H2O→ Ca2SiO4.4H2O

3CaO.Al2O3+ 6 H2O→ Ca3(AlO3)2.6H2O

Hoạt động 4 (2 phút) Củng cố bằng trò chơi ô chữ và giao bài tập về nhà.

- Hàng ngang số 1: 2 chữ cái - Một vật liệu có tính chất cứng, xốp, cốt màu trắng,

- Hàng ngang số 5: Khi nung các nguyên liệu trong lò quay ở 14000 -16000 C thu

được hỗn hợp nào? ( CLANHKE)

- Hàng ngang số 6: Sau khi đổ bê tông 24 h, người ta thường làm việc này để bảo

dưỡng bê tông (PHUN NƯỚC)

- Hàng ngang số 7: Tên của một loại axit, ăn mòn thủy tinh (AXITFLOHIDRIC)

TỪ KHÓA: TÀI NGUYÊN

Hoạt động 5 (12 phút) Công nghiệp silicat và vấn đề tài nguyên môi trường.

Mục tiêu:

- Hiểu được khái niệm ô nhiễm môi trường và thấy được ngành công nghiệp silicatgây ô nhiễm môi trường như thế nào Ô nhiễm môi trường là một trong những vấn

đề cấp thiết của nhân loại hiện nay

- Hiểu được khái niệm về tài nguyên thiên nhiên, cách phân loại tài nguyên thiên nhiên

- Hiểu được thế nào là sự phát triển bền vững

- Thấy được trách nhiệm của công dân nói chung và học sinh nói riêng trong việc bảo vệ môi trường và tài nguyên thiên nhiên

- Đưa ra các biện pháp nhằm làm giảm thiểu ô nhiễm môi trường trong sản xuất công nghiệp silicat

Phương pháp: thảo luận, giảng giải, dạy học dự án.

Hình thức tổ chức dạy học: Nhóm/ cá nhân / toàn lớp.

Tiến hành:

Bước 1: Nhóm 7 Công nghiệp silicat và vấn đề tài nguyên, môi trường

Hình thức báo cáo: thuyết trình, hình ảnh minh họa

Sản phẩm: bài trình chiếu powerpoint

HS lắng nghe và hoàn thành phiếu ghi nhận thông tin GV kiểm tra thông tin đã ghi nhậnbằng các câu hỏi:

- Ô nhiễm môi trường là gì?

- CN silicat gây ô nhiễm MT như thế nào?

- Hậu quả của ô nhiễm môi trường là gì?

- Biện pháp nhằm bảo vệ môi trường trong sản xuất công nghiệp silicat?

- Trong quá trình sản xuất hóa chất nói chung và công nghiệp silicat nói riêng cần phải chú ý điều gì?

HS thảo luận và trả lời câu hỏi của GV đặt ra

GV nhận xét, kết luận và chốt kiến thức

Bước 2: GV chiếu hình ảnh một số loại tài nguyên thiên nhiên Yêu cầu HS kết hợp với

nghiên cứu tài liệu trả lời hệ thống các câu hỏi sau:

- Tài nguyên thiên nhiên là gì?

- Phân loại tài nguyên theo khả năng có thể bị hao kiệt thì có những loại nào? Cho ví dụ

- Ngành công nghiệp silicat sử dụng nguyên liệu gì, chúng thuộc loại tài nguyên thiên nhiên nào?

- Cần sử dụng nguồn tài nguyên đó như thế nào? Em sẽ làm gì để đóng góp bảo vệ nguồn tài nguyên đó

HS thảo luận theo nhóm và trả lời các câu hỏi trên GV nhận xét, bổ sung và kết luận Việc sử dụng hợp lý tài nguyên, bảo vệ môi trường là điều kiện để phát triển

HỘP KIẾN THỨC CỦA HOẠT ĐỘNG 5

IV. Công nghiệp silicat với vấn đề tài nguyên thiên nhiên và môi trường

1. Công nghiệp silicat và vấn đề môi trường.

- Khái niệm: Ô nhiễm MT là sự biến đổi các thành phần của môi trường, không phù hợp với tiêu chuẩn môi trường, gây ảnh hưởng xấu đến con người và sinh vật

- Ngành công nghiệp silicat gây ô nhiễm môi trường:

• ô nhiễm không khí do các khí thải của các nhà máy, lò sản xuất như khí SO2, CO2, khói, bụi,

• Ô nhiễm nước từ các lò gốm mỹ nghệ, từ nước thải của các nhà máy, xí

 Tiến hành đầu tư, trang bị dây truyền sản xuất tiến tiến và khép kín

 Sử dụng qui trình sử lý khí thải như SOx,CO2 và NOx

 Chuyển giao các công nghệ tiết kiệm năng lượng và giảm thiểu CO2 chống ô nhiễm môi trường (VD: Dùng lò gas, lò điện trong sant xuất )

được sử dụng để làm phương tiện sản xuất hoặc làm đối tượng tiêu dùng.

- Phân loại theo khả năng có thể bị hao kiệt: 2 loại

- Ngành công nghiệp silicat sử dụng các nguyên liệu:

Cát trắng, đá vôi dùng sản xuất thủy tinh

Đất sét, cao lanh, fenspat, đá vôi để sản xuất gốm, sứ, ximang

Đó là những tài nguyên có thể bị hao kiệt

- Cần sử dụng các nguồn tài nguyên đó hợp lý, đúng mục đích, đúng qui định

Hoạt động 6 (8 phút) Bài toán thực tiễn

Mục tiêu: HS có khả năng vận dụng linh hoạt kiến thức của dự án và kiến thức thực tế

giải quyết bài toán thực tiễn

Tiến hành:

Đề bài: Có một nhà đầu tư muốn cải tạo đoạn đường nối giữa thôn Đông và thôn Đoài.Hãy đóng vai trò là người tư vấn em hãy đưa ra phương án cải tạo đoạn đường đó vàthuyết minh cho phương án lựa chọn của em

Bước 1: Nhóm 8 Giải bài toán thực tiễn

Hình thức báo cáo: thuyết trình, thảo luận

Sản phẩm: bài trình chiếu powerpoint

HS các nhóm khác lắng nghe và hoàn thành phiếu ghi nhận thông tin

Sau khi nhóm 6 thuyết trình xong , GV yêu cầu học sinh các nhóm khác đưa ra câu hỏi

về phần thuyết minh của nhóm 6 Nhóm 6 ghi lại các câu hỏi và đưa ra các phương ántrả lời GV hỗ trợ và bổ sung Từ các câu hỏi và trả lời của các nhóm nảy sinh vấn đềcần giải thích là vì sao giữa các miếng bê tông lại có các khe, rãnh nhỏ Một trong các lý

do đó là do có sự giãn nở vì nhiệt của vật rắn

Hoạt động 7 (7 phút) Tìm hiểu sự nở vì nhiệt của vật rắn.

Mục tiêu:

- HS biết được dưới tác dụng của nhiệt độ các vật rắn sẽ tăng kích thước.

- Hiểu và giải thích được một số hiện tượng liên quan đến cuộc sống nói chung và những sản phẩm của công nghiệp silicat nói riêng

Phương pháp: Thuyết trình, đàm thoại.

Tiến hành:

GV mô tả thí nghiệm về sự nở dài và nở khối của vật rắn khi nhiệt độ tăng Yêu cầu HS trả lời sự nở dài là gì?

HS trả lời

GV cùng học sinh phân tích và đưa ra công thức tính sự nở dài và sự nở khối

HỘP KIẾN THỨC CỦA HOẠT ĐỘNG 8

VI. SỰ NỞ VÌ NHIỆT CỦA VẬT RẮN

1. Sự nở dài

• Khái niệm: Sự tăng độ dài của vật rắn khi nhiệt độ tăng gọi là sự nở dài

• CT tính:

Gọi l0 là độ dài của vật rắn ở nhiệt độ t0, khi tăng nhiệt độ đến t thì độ dài là l

và tăng lên một đoạn ∆l Ta có l=l0 +∆lVới ∆l = α l0∆t ( α là hệ số nở dài phụ thuộc vào chất liệu vật rắn)

6.4: Xử lí và công khai kết quả đánh giá và tự đánh giá Mục tiêu:

đánh giá, phân loại, phân tích kết quả để công bố tại lớp) Chấm bài kiểm tra 10 phút

- Bước 2: Công bố kết quả đánh giá và tự đánh giá; Nhận xét, rút kinh nghiệm cho các

dự án tiếp theo

7 KIỂM TRA ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ DỰ ÁN.

7.1 Tự đánh giá của học sinh

a Cách thức đánh giá:

- Giao phiếu cho nhóm tự đánh giá quá trình học

- Giao phiếu đánh giá cho các học sinh đánh giá lẫn nhau

- Trao đổi, báo cáo kết quả

b.Hình thức đánh giá: Theo phiếu ( Phụ lục VII)

7.2 Đánh giá của giáo viên

a Cách thức đánh giá:

- Xử lí kết quả đánh giá:

+ Xử lí kết quả tự đánh giá của học sinh

+ Xử lí kết quả đánh giá của giáo viên

- Tổng hợp kết quả đánh giá

- Công bố kết quả đánh giá

b.Hình thức đánh giá: Theo phiếu ( Phụ lụcVII) , bài kiểm tra trắc nghiệm 10 phút

ĐỀ KIỂM TRA Môn: hóa học 11 (Thời gian làm bài 10 phút, không kể thời gian phát đề)

Em hãy khoanh tròn vào phương án trả lời mà em cho là đúng nhất

1. Một vật liệu có tính chất cứng, xốp, cốt màu trắng, gõ kêu

A sứ B thủy tinh C Sành D Gạch, ngói

2. Vật liệu không có cấu trúc tinh thể, là chất vô định hình, có nhiệt độ nóng chảy không xác định

A sứ B thủy tinh C Sành D Gạch, ngói

3. Thủy tinh chứa nhiều chì oxit dễ nóng chảy và trong suốt được gọi là thủy tinh gì?

A. Pha lê B thạch anh C thủy tinh kali D thủy tinh màu

4. Tên của vật liệu được sản xuất chủ yếu từ đất sét và cao lanh

A. Đồ gốm B Gạch C ngói D thủy tinh

5. Khi nung các nguyên liệu trong lò quay ở 14000 -16000 C thu được hỗn hợp có tên gọi

là gì?

A. Clanhke B xi măng C pooc lăng D tên gọi khác

6. Sau khi đổ bê tông 24 h, người ta thường làm gì để bảo dưỡng bê tong?

b. Để trong bóng râm mát , tránh ánh sáng d Phương án khác

7. Một trong những lý do đường bêtong xi măng có các miếng ghép với nhau, giữa các miếng có khe nhỏ là:

a. Để tránh hiện tượng giãn nở vì nhiệt khi thời tiết nóng, sẽ làm đường bê tông bịnứt

b. Để nước có thể thoát đi nhanh chóng nếu có mưa

8. Tại sao khi đổ nước sôi vào cốc thủy tinh thì cốc thủy tinh hay bị nứt vỡ, còn cốc thạch anh thì không bị nứt vỡ?

a. Vì cốc thạch anh có thành dày hơn

b. Vì cốc thạch anh có đáy dày hơn

c. Vì thạch anh cứng hơn thủy tinh

d. Vì thạch anh có hệ số nở khối nhỏ hơn thủy tinh

9. Các khoáng vật silicat như cát, cao lanh, đất sét, là những tài nguyên quý giá của nước ta Chúng thuộc loại tài nguyên gì, cần khai thác, sử dụng chúng như thế nào?

a. Tài nguyên không bị hao kiệt, khai thác thoải mái

b. Tài nguyên có thể bị hao kiệt và không khôi phục được, cần khai thác hợp lý

c. Tài nguyên có thể bị hao kiệt và khôi phục được, cần khai thác hợp lý

d. Tài nguyên nông nghiệp, khai thác và sử dụng để trồng cây lương thực

10. Một trong những khí thải của công nghiệp silicat là khí CO2, hàm lượng CO2 trong không khí tăng lên gây ra hiện tượng gì?

a. Mưa axit c Thủng tầng ozon

b. Hiệu ứng nhà kính d Bão từ

ĐÁP ÁN ĐỀ KIỂM TRA

Từ kết quả này cho thấy 100% HS đạt yêu cầu

Tóm lại, HS đã hình thành được các kỹ năng cần có của dự án, từ đó các em có khảnăng tự mình khám phá, lĩnh hội tri thức, đồng thời khắc sâu tri thức và giải quyết linh hoạtcác tình huống liên môn xảy ra trong thực tiễn cuộc sống => dần hình thành năng lực tự học,

để tự học suốt đời

8 SẢN PHẨM CỦA HỌC SINH.

Nhóm học sinh gồm 4-5 em, sau khi nhận nhiệm vụ từ giáo viên các em tiến hành họpbàn, lên kế hoạch làm việc và phân công nhiệm vụ cho từng thành viên trong nhóm để hoàn thành bài tập theo đúng hợp đồng học tập đã ký với giáo viên

Nhóm 1:Tìm hiểu về thủy tinh Nhóm học sinh đã tìm hiểu được sơ lược về lịch sử thủy tinh, các loại thủy tinh cơ bản và ứng dụng của từng loại Sản phẩm là bài trình chiếu

powerpoint Các slide về nội dung của nhóm 1:

Nhóm 2: Tìm hiểu tính chất của thủy tinh Sản phẩm là đoạn video clip (trong đĩa VCD

hoặc xem theo link):

http://www.mediafire.com/watch/xgtt1iadx5t554i/clipthuytinh(00h00m54s-00h01m14s).mp4

http://www.mediafire.com/watch/x4oxx8ukrumb706/Master_Glassblowers_create The_Wave Platter_at_Simon_Pearce_-_YouTube(00h01m24s-00h02m30s).wmv

Nhóm 3: Tìm hiểu về đồ gốm Các em đã tìm hiểu sơ lược về lịch sử gốm sứ Việt Nam và

những nét văn hóa của nghề gốm Các loại đồ gốm thông dụng và ứng dụng của từng loại

Các slide về nội dung của nhóm 3: