Hệ hai phương trình bậc nhất hai ẩn (file DOC) giáo án

Mục đích -Yêu cầu : - Học sinh hiểu được thế nào là hệ hai phương trình bậc nhất hai ẩn số - Nắm vững khái niệm nghiệm của hệ - Biết xác định nghiệm và số nghiệm của hệ bằng phương pháp

ĐẠI SỐ 9

NGHIỆM VÀ SỐ CÁC NGHIỆM CỦA HỆ MINH HOẠ BẰNG ĐỒ THỊ

I Mục đích -Yêu cầu :

- Học sinh hiểu được thế nào là hệ hai phương trình bậc nhất hai ẩn số

- Nắm vững khái niệm nghiệm của hệ

- Biết xác định nghiệm và số nghiệm của hệ bằng phương pháp đồ thị

II Nội dung:

Thời gian Nội dung công việc Cơ sở vật chất Hoạt động của lớp 1’ Ổn định lớp

5’ Kiểm tra bài cũ - Test

- Đèn chiếu

- Học sinh làm Test

- Học sinh trình bày 5’ Đặt vấn đề bài mới Đèn chiếu Học sinh đọc, quan

sát, ghi bài 15’ - Chia nhóm

- Học sinh hoạt động theo nhóm

- hpt.sm Các phiếu(giấy A4)

- Giấy Ao(3 tờ), bút

- Nhóm 1: Làm máy

- Nhóm 2: Vẽ hình, làm bài tập trên giấy

14’ - Các nhóm trình bày

Tổng hợp ý kiến

- Giáo viên chốt lại những vấn đề chính của bài

- Dán giấy A0

- Đèn chiếu

Các nhóm cử đại diện trình bày, trao đổi và tự rút ra kết luận (dưới sự hướng dẫn của giáo viên)

KIỂM TRA BÀI CŨ Dãy 1:

1/ Trong các phương trình sau, phương trình nào là phương trình bậc nhất 2 ẩn:

(Đánh dấu ´ vào ž trả lời đúng)

2/ Phương trình bậc nhất 2 ẩn sau: (Đánh dấu ´ vào ž để chọ câu trả

ž có vô số nghiệm dạng x Î R

y=x/2 - 1

Dãy 2:

Điền vào chỗ trống:

1/ Phương trình bậc nhất 2 ẩn là phương trình sau khi biến đổi có dạng:¼¼ ¼¼¼¼ 2/ Phương trình bậc nhất 2 ẩn có số nghiệm là: ¼ ¼¼¼¼¼nghiệm

3/ Tập các nghiệm của phương trình bậc nhất 2 ẩn biểu diễn trên mặt phẳng toạ độ lập

thành một ¼¼ ¼¼ gọi là ¼¼¼¼¼ ax+by=c.

0

2





x

x

1 1

) 2 )(

1 (











x

x x

1 3

2





 x y

1

2 y

x

Hệ hai phương trình bậc nhất hai ẩn - 2

BÀI MỚI

1 Tận dụng bài tập của dãy 2 (Sau khi đã sửa) để đặt vấn đề vào bài mới

2 GV: Ta sẽ nghiên cứu một cặp 2 phương trình bậc nhất 2 ẩn

{ ax+by=c ¿¿¿¿

Ta gọi cặp đó là hệ 2 phương trình bậc nhất 2 ẩn

1 Định nghĩa:

(SGK)

Yêu cầu một học sinh đọc Đưa bảng tóm tắt (phần 1) lên đèn chiếu

Học sinh đọc SGK Học sinh đọc, quan sát và ghi nhanh

2 Nghiệm, số

nghiệm của hệ

Minh hoạ bằng

đồ thị

- Ta có thể giải hệ phương trình bằng nhiều cách.Ta sẽ nghiên cứu cách giảI hệ phương trình bằng phương pháp đồ thị

- Chia nhóm

- Tổng hợp ý kiến:

Câu hỏi thảo luận:

- Với điều kiện nào thì hệ phương trình có nghiệm duy nhất

- Với điều kiện nào thì hệ phương trình có vô số nghiệm

- Với điều kiện nào thì hệ vô nghiệm

- Có thể kết luận về số nghiệm của

hệ căn cứ vào mối liên hệ giữa các

hệ số (a,b,c,a’,b’,c’) hay không?

Học sinh hoạt động theo nhóm

Các nhóm tự trao đổi

- Nhóm 2: lên dán giấy

- Cả 2 nhóm cùng nhận xét kết quả hoạt động và đưa ra kiến thức của bài

NHÓM 1: LÀM VIỆC VỚI MÁY TÍNH

I Chuẩn bị:

1 Tổ chức: 20 h/s ,10 máy

2 Cơ sở vật chất:

– File Hpt.sm

– 10 phiếu bài tập

II Hoạt động: Mỗi nhóm máy vi tính sẽ hoàn thành phiếu bài tập.

Hệ hai phương trình bậc nhất hai ẩn - 4

Phiếu bài tập nhóm 1

Hãy hoàn thành bảng sau, sử dụng File hpt.sm (Thời gian:10 phút)

*) Hướng dẫn: Trong CALC

+ Load hpt ¿

+ Run hpt ¿

a b c

m n p

Hệ phương trình tương ứng

hệ phương trình

Nhận xét (song song, trùng nhau,cắt nhau)

Số giao điểm

2 1 3

-1 -2 4

2 -1 3

4 -2 1

3 -2 -8

2 3 25

3 4 5

6 8 27

1 -2 3

2 -4 6

3 1 1

6 2 2

NHÓM 2: LÀM VIỆC TRÊN GIẤY

I Chuẩn bị:

1 Tổ chức: 18 h/s –3 nhóm nhỏ

2 Cơ sở vật chất:

- 3 tờ giấy Ao: (Đã vẽ mặt phẳng toạ độ và viết yêu cầu)

- Bút dạ: mỗi nhóm 2 chiếc

II Hoạt động: Mỗi nhóm làm các công việc sau: (10 phút)

1 Vẽ 2 đường thẳng đã cho trên cùng một mặt phẳng toạ độ:

2x + y = 3 -x- 2y = 4

2x - y = 3 4x - 2y = 1

3x + y = 1 6x + 2y = 2

2 Nhận xét gì về 2 đường thẳng (song song, cắt nhau, trùng nhau)

Tại sao?

3 Cho biết toạ độ giao điểm của 2 đường thẳng là nghiệm của hệ.

Xác định nghiệm của hệ?

Hệ hai phương trình bậc nhất hai ẩn - 6

KIỂM TRA, CỦNG CỐ

I Hoạt động 1: Ở dạng trò chơi cho các đội thi đấu

1) Chuẩn bị:

a) Tổ chức : 3 nhóm sẽ làm 3 bàI tập trên bảng theo yêu cầu đề ra

b) Cơ sở vật chất:

 Bảng gấp gồm 3 phần,trên đó đã dán giấy Ao

(trên mỗi tờ giấy Ao đã vẽ cặp đường thẳng )

 Bút màu xanh ,đỏ

2) Hoạt động:

 Giáo viên mở bảng gấp

 Giáo viên đưa cho 3 nhóm 3 hệ phương trình tương ứng với 3 cặp đường thẳng

Yêu cầu:

 Viết phương trình đường thẳng bên cạnh đường thẳng đó trên giấy Ao

 Dựa vào đồ thị, xác định số nghiệm của hệ

 Dùng bút đỏ đánh dấu giao điểm của hai đường thẳng

 Từng dãy giải quyết phần bài tập của mình và cử người lên làm bài tập trên bảng

*) Giải thưởng: Đội nhất là đội phải làm đúng và nhanh nhất

II Hoạt động 2:

Cho các hệ phương trinh, yêu cầu học sinh không vẽ đồ thị đoán biết số nghiệm của hệ













 1 3

3 2

y x

y x















8 4 6

4 2 3

y x

y x

















1 4 2

3 2

y x

y x















12 6

3

4 2

y x

y

x















0 3 2

0 2 3

y x

y x

















3 2 2

1 3

y x

y x















1 4

2

3 2

y x

y

x

Mô hình lớp học

IBM Bàn GV

BẢNG

Hệ hai phương trình bậc nhất hai ẩn - 8

Tóm tắt bài:

HỆ HAI PHƯƠNG TRÌNH BẬC NHẤT HAI ẨN SỐ.

NGHIỆM VÀ SỐ NGHIỆM CỦA HỆ MINH HOẠ BẰNG ĐỒ THỊ

1.Định nghĩa:

 Hệ hai phương trình bậc nhất hai ẩn số có dạng:

{ ax+by=c ¿¿¿¿

trong đó:

x,y: ẩn

a, b, c, a’, b’, c’: các hệ số (a,b không đồng thời bằng 0 a’,b’ không đồng thời bằng 0)

 Nghiệm của hệ trên : là cặp số(x,y) là nghiệm chung của (1) và (2)

(cặp số (x,y) đồng thời thoả mãn (1) và (2))

 Giải hệ phương trình: là tìm tất cả các cặp số (x,y) là nghiệm của hệ

2.Phương pháp giải hệ bằng đồ thị:

 Vẽ hai đường thẳng (1) và (2) trên cùng một mặt phẳng toạ độ

 Toạ độ giao điểm của 2 đường thẳng là nghiệm của hệ phương trình

3.Số nghiệm của hệ: (liên hệ với đồ thị)

 Hệ có nghiệm duy nhất khi 2 đường thẳng cắt nhau

 Hệ vô nghiệm khi 2 đường thẳng song song

 Hệ có vô số nghiệm khi 2 đường thẳng trùng nhau

Nội dung file hpt.sm thiết kế trên Maths Toolkits

(DEF_DEFER "A" '(

"stor f"

"undo"

"stor h"

"undo"

"stor d"

"undo"

"stor c"

"undo"

"stor b"

"undo"

"stor a"

"clr e"

"siz e 165 154"

"mov e 0 177"

"mov f 165 177"

"siz f 155 154"

"wri Xet he phuong trinh:"

"show off"

"ax+by=c"

"rep"

"show on"

"simp"

"sto m"

"show off"

"dx+hy=f"

"rep"

"show on"

"simp"

"sto n"

"back(s)"

"wri De tim nghiem ta "

"wri ve do thi hai "

"wri phuong trinh tren"

"back(s)"

"PAU"

"wri Hay xem hinh:"

"wri -Duong thang (1):"

"color 3"

"show off"

"m"

"graph 10"

"sho on"

"pau"

"wri -Duong thang (2):"

"color 1"

"sho off"

"n"

"graph 10"

"show on"

"pau"

"clr e"

"back(s)"

"wri Cho biet:"

"wri So diem chung cua "

"wri hai duong thang la"

"wri so nghiem cua he"

Hệ hai phương trình bậc nhất hai ẩn - 10

"wri [cyan(CAU)] [cyan(HOI)]"

"wri Dua vao do thi "

"wri cho biet so nghiem "

"wri cua he tren?"

"back(s)"

"pau"

"wri Xem ket qua:An [cyan(F8)]"

"nex run b"

))

""

(DEF_DEFER "HPT" '(

"wre"

"clrv all"

"clr e"

"zap f"

"zap t"

"mov t 0 199"

"siz t 320 22"

"tex HE HAI PHUONG TRINH BAC NHAT HAI AN SO."

"wri [back(s)][back(s)] Xet he hai phuong trinh:"

"wri [back(s)] [magenta(a)]x+[magenta(b)]y=[magenta(c)] (1)"

"wri [back(s)] [magenta(d)]x+[magenta(h)]y=[magenta(f)] (2)"

"back(s)"

"wri [back(s)] (Nhap vao he so [cyan(a)],[cyan(b)],[cyan(c)],[cyan(d)], [cyan(h)],[cyan(f)]"

"wri [back(s)] Sau do go [cyan(GO)])"

"back(s)"

"back(s)"

"nex run a"

))

""

(DEF_DEFER "B" '(

"clr e"

"wri He phuong trinh:"

"m"

"n"

"if [ah-db=0] [run phu] [run c]"

))

""

(DEF_DEFER "C" '(

"wri co nghiem duy nhat"

"sho off"

"x=(ch-bf)/(ah-bd)"

"rep"

"sho on"

"sto v"

"sho on"

"col 2"

"poi u v"

"back(s)"

"back(s)"

"wri An [cyan(F8)]"

"nex run het"

))

""

(DEF_DEFER "PHU" '(

"if [cd-af=0] [run k] [run d]"

))

""

(DEF_DEFER "D" '(

"wri [back(s)] vo nghiem"

"back(s)"

"back(s)"

"wri An [cyan(F8)]"

"nex run het"

))

""

(DEF_DEFER "K" '(

"col 2"

"sho off"

"m"

"graph"

"sho on"

"wri He co vo so nghiem "

"wri dang:"

"wri x (thuoc R)"

"sho off"

"ax+by=c"

"rep"

"sol y"

"sho on"

"simp"

"back(s)"

"back(s)"

"wri An [cyan(F8)]"

"nex run het"

))

""

(DEF_DEFER "HET" '(

""

"wri"

"wri Tiep:an [cyan(F8)]"

"wri Thoat: an [cyan(ESC)]"

"nex run hpt"

))

Hệ hai phương trình bậc nhất hai ẩn - 12