BÙIăNG CăTÚ T NHăB NăTRE LU NăV NăTH CăS ăKINHăT Thànhăph ăH ăChíăMinhă- N mă2015... Khung phân tích.... Ph ng pháp chuyên gia ..... T ng c ng công tác quy t toán chi th ng xuyên ngân
Trang 1BÙIăNG CăTÚ
T NHăB NăTRE
LU NăV NăTH CăS ăKINHăT
Thànhăph ăH ăChíăMinhă- N mă2015
Trang 2BÙIăNG CăTÚ
T NHăB NăTRE
Chuyên ngành: Chính sách công
Mãăs :ă60340402
LU NăV NăTH CăS ăKINHăT
Thànhăph ăH ăChíăMinhă- N mă2015
Trang 3L IăCAMă OAN
Tôi xin cam đoan Lu n v n “Phân tích công tác qu n lý chi th ng xuyên
ngân sách nhà n c t nh B n Tre” lƠ công trình nghiên c u c a cá nhơn tôi, đ c
th c hi n d i s h ng d n khoa h c c a Ti n s Nguy n T n Khuyên
Các d li u, k t lu n nghiên c u th c hi n trong lu n v n lƠ hoƠn toƠn trung
th c, có ngu n g c rõ rƠng vƠ ch a t ng đ c công b trong b t k công trình nƠo
Tác gi Lu n v n
BùiăNg căTú
Trang 4
M CăL C TRANGăPH ăBÌA
L IăCAMă OAN
M C L C
DANH M C T VI T T T
DANH M C CÁC B NG
CH NGă1.ăGI I THI U 1
1.1 B i c nh nghiên c u 1
1.2 M c tiêu nghiên c u 2
1.2.1 M c tiêu t ng quát 2
1.2.2 M c tiêu c th 3
1.3 i t ng và ph m vi nghiên c u 3
1.3.1 i t ng nghiên c u: 3
1.3.2 Ph m vi nghiên c u: 3
1.4 Ph ng pháp nghiên c u 3
1.5 C u trúc c a nghiên c u 4
CH NGă 2 C ă S LÝ THUY T VÀ T NG QUAN CÁC NGHIÊN C UăTR C 5
2.1 C s lý thuy t 5
2.1.1 Lý thuy t v chi tiêu công 5
2.1.2 Lý thuy t v qu n lý chi tiêu công 10
2.1.3 Lý thuy t phân c p chi ngân sách 17
2.2 T ng quan các nghiên c u tr c 19
2.2.1 Các nghiên c u ngoƠi n c 19
2.2.2 Các nghiên c u trong n c 21
K TLU NCH NG2: 22
Trang 5CH NGă3 PH NGăPHÁPăNGHIÊNăC U 23
3.1 Khung phân tích 23
3.2 Ph ng pháp nghiên c u: 23
3.2.1 Ph ng pháp thu th p s li u và thông tin 23
3.2.2 Ph ng pháp x lý s li u và thông tin 24
3.2.3 Ph ng pháp phơn tích 24
3.2.4 Ph ng pháp chuyên gia 24
K TLU NCH NG3: 25
CH NGă 4 PHÂN TÍCH QU Nă Lụă CHIă TH NG XUYÊN NGÂN SÁCHăNHÀăN C T NH B N TRE 26
4.1 T ng quan tình hình kinh t - xã h i t nh B n Tre 26
4.1.1 i u ki n t nhiên 26
4.1.2 Tình hình kinh t - xã h i 27
4.2 Hi n tr ng qu n lỦ chi th ng xuyên ngơn sách nhƠ n c t nh B n Tre giai đo n 2011 - 2014 34
4.2.1 C s th c hi n công tác qu n lý chi th ng xuyên ngân sách 34
4.2.2 Hi n tr ng qu n lỦ chi th ng xuyên NSNN t nh B n Tre 39
4.3 Phân tích qu n lỦ chi th ng xuyên ngơn sách nhƠ n c t nh B n Tre 56
4.3.1 Nh ng k t qu đ t đ c 56
4.3.2 Nh ng v n đ c n ti p t c gi i quy t 59
K TLU NCH NG4: 66
CH NGă5 K T LU N VÀ G I Ý CHÍNH SÁCH 68
5.1 K t lu n 68
5.2 G i ý chính sách nh m t ng c ng công tác qu n lỦ chi th ng xuyên ngân sách t nh B n Tre 69
5.2.1 T ng c ng phân c p nhi m v chi th ng xuyên cho chính quy n c p d i 69
Trang 65.2.2 Hoàn thi n c ch t ch và t ch u trách nhi m trong các c quan hƠnh
chính, đ n v s nghi p công 70
5.2.3 Hoàn thi n h th ng các đ nh m c phân b chi th ng xuyên 71
5.2.4 Nâng cao ch t l ng xây d ng d toán chi th ng xuyên 72
5.2.5 T ng c ng công tác ki m soát chi th ng xuyên 73
5.2.6 Nâng cao hi u qu trong vi c qu n lý, s d ng các kho n chi th ng xuyên ngơn sách nhƠ n c 73
5.2.7 T ng c ng công tác quy t toán chi th ng xuyên ngân sách 75
5.3.Tính kh thi c a các g i ý chính sách 75
5.4.H n ch c a nghiên c u 76
DANH M C TÀI LI U THAM KH O
PH ăL C
Trang 7DANHăM CăT ăVI TăT T
VSDNS : n v s d ng ngơn sách
FDI : Foreign Direct Investment ( u t tr c ti p n c ngoƠi)
GDP : Gross Domestic Product (T ng s n l ng qu c n i)
TABMIS : Treasury And Budget Management Information System
( H th ng thông tin qu n lỦ Ngơn sách vƠ nghi p v Kho b c) TCCN : Trung c p chuyên nghi p
Trang 8DANHăM CăCÁCăB NG
B ng 4.1 Chuy n d ch c c u kinh t giai đo n 2011-2014
B ng 4.2 T l chi ho t đ ng trong t ng chi s nghi p giáo d c
B ng 4.3 Tình hình th c hi n d toán chi s nghi p giáo d c - đƠo t o
B ng 4.4 Tình hình th c hi n d toán chi s nghi p y t
B ng 4.5 Tình hình th c hi n d toán chi s nghi p kinh t
B ng 4.6 Tình hình th c hi n d toán chi qu n lỦ hƠnh chính nhƠ n c
B ng 4.7 K t qu ki m soát chi th ng xuyên qua h th ng KBNN B n Tre giai đo n 2011 - 2014
Trang 9CH NGă1.ăGI I THI U
1.1 B I C NH NGHIÊN C U
Vi c huy đ ng các ngu n l c ph c v phát tri n kinh t - xã h i là nhu
c u chung và c n thi t c a các t nh nh m c i thi n s phát tri n c a n n kinh
t đ a ph ng Tuy nhiên, đ thu hút đ c ngu n v n đ u t ph thu c nhi u vào chính sách, kh n ng ti p c n ngu n v n, lao đ ng vƠ c s h t ng c a
đ a ph ng Trong đi u ki n huy đ ng các ngu n v n còn h n ch thì kênh chi tiêu ngân sách ti t ki m, hi u qu s đóng vai trò quan tr ng
Nguy n Sinh Hùng (2014) đư nh n m nh: “Hi n nay chi ngân sách là 72% chi th ng xuyên, còn l i chi cho đ u t phát tri n vƠ tr n , đơy lƠ c
c u chi ngơn sách r t x u T đó mƠ ph i vay, t ng b i chi, phát hƠnh trái phi u, đ o n thì rõ rƠng lƠ t ng n công Ph i tính l i v i c c u chi ngơn
sách cơn đ i lƠ 50% cho chi th ng xuyên, 30% chi đ u t vƠ 20% tr n ” Trong nh ng n m qua, tình tr ng chi ngơn sách nhƠ n c liên t c t ng, Bùi c Th (2015) nhìn nh n r ng: “Ngơn sách nhƠ n c đang r t khó kh n trong b i c nh b i chi l n, n công đang t ng cao, đ i m t v i áp l c tr n Trong đi u ki n quy mô n n kinh t c a chúng ta nh , GDP bình quơn trên
đ u ng i th p vƠ m c đ đ ng viên vƠo ngơn sách còn h t s c h n ch Vì
v y, vi c qu n lỦ hi u qu ngơn sách nhƠ n c đang lƠ v n đ đ t ra r t l n vƠ
ph i tr thƠnh ch ng trình hƠnh đ ng c a các ngƠnh, các c p, c a m i t
ch c, cá nhơn”
B n Tre xu t phát lƠ m t t nh nghèo, ngu n thu NSNN trên đ a bƠn th p, giai đo n 2011 - 2014 bình quân thu m c 1.498.008 tri u đ ng/n m, ch chi m kho ng 25% t ng thu NS P vƠ ch đáp ng kho ng 30% t ng chi cơn
đ i ngơn sách đ a ph ng H n n a, trong c c u thu ngơn sách, t tr ng thu
b sung t NSTW l i chi m trên 60%, cho th y chi tiêu c a khu v c công
t nh B n Tre v n ph thu c ch y u vƠo NSTW Th nh ng, ngu n thu t tr
Trang 10c p NSTW l i có xu h ng gi m d n, đi u nƠy đ t ra thách th c cho t nh
không nh ng ph i t ng c ng huy đ ng ngu n thu t ngơn sách đ a ph ng
mà còn ph i h n đ nh các kho n chi c ng nh ph i đ t ra các m c tiêu chi đ i
v i chính quy n các c p
V n đ lƠ trong c c u chi ngơn sách, chi th ng xuyên l i lƠ kho n chi chi m t tr ng l n nh t, trên 70% t ng chi ngơn sách đ a ph ng N u không kìm gi đ ng thái chi tiêu c a các c p chính quy n b ng nh ng chính sách đ c ho ch đ nh theo h ng ti t ki m, hi u qu vƠ phù h p v i th c ti n
c a đ a ph ng thì gia t ng chi s lƠ áp l c r t l n đ i v i t nh B n Tre M c
dù trong th i gian qua, chính quy n đ a ph ng c ng đư th c hi n nhi u gi i pháp nh m ti t ki m vƠ th t ch t chi tiêu nh ng quy mô vƠ t tr ng chi
th ng xuyên v n bi n đ ng theo chi u h ng gia t ng V y gi i pháp nƠo đ
qu n lỦ chi th ng xuyên?
Xu t phát t v n đ trên, đ tài: “Phân tích công tác qu n lý chi
th ng xuyên ngân sách nhà n c t nh B n Tre” đ c ch n làm nghiên
v n đ c n ti p t c gi i quy t trong công tác qu n lỦ chi th ng xuyên nh m
g i ý các gi i pháp phù h p v i đi u ki n c a B n Tre trong th i k n đ nh ngân sách 2016 - 2020
Trang 112.2 M c tiêu c th
(1) H th ng c s lý lu n v chi tiêu công, c th lƠ chi th ng xuyên ngơn sách nhƠ n c, h th ng quy trình th c hi n t ch c qu n lỦ chi th ng xuyên ngơn sách; các ph ng th c qu n lý chi tiêu công và lý thuy t v phân
c p chi ngân sách
(2) Phân tích hi n tr ng qu n lỦ chi th ng xuyên ngân sách nhƠ n c
t nh B n Tre giai đo n 2011 - 2014
(3) Tìm ra nh ng v n đ c n ti p t c gi i quy t nh m g i ý các gi i pháp
đ t ng c ng qu n lỦ chi th ng xuyên ngân sách t nh B n Tre trong th i k
n đ nh ngơn sách giai đo n 2016 - 2020
1.3.ă IăT NG VÀ PH M VI NGHIÊN C U
1.3.1.ă iăt ng nghiên c u
Công tác qu n lỦ chi th ng xuyên ngơn sách nhƠ n c trên đ a bàn
t nh B n Tre
1.3.2 Ph m vi nghiên c u
- Không gian vƠ th i gian: Các đ n v s d ng ngơn sách thu c l nh v c
chi th ng xuyên trên đ a bƠn t nh B n Tre giai đo n 2011 - 2014
- N i dung: tƠi t p trung phơn tích hi n tr ng qu n lỦ chi th ng xuyên ngơn sách t nh B n Tre theo chu trình ngân sách: l p, ch p hành và
quy t toán chi th ng xuyên ngơn sách nhƠ n c
1.4 P H NGăPHÁPăNGHIÊNăC U
Trên c s lỦ thuy t tác gi xơy d ng khung phơn tích cho công tác qu n
lỦ chi th ng xuyên bao g m các khơu l p, ch p hƠnh vƠ quy t toán chi
th ng xuyên ngơn sách; qua s li u th c p tác gi thu th p đ c, đ c bi t lƠ
s li u d toán, quy t toán thu, chi ngơn sách t nh B n Tre, tác gi s d ng
ph ng pháp th ng kê mô t , ph ng pháp so sánh vƠ tham v n Ủ ki n chuyên gia đ phơn tích th c tr ng qu n lỦ chi th ng xuyên ngơn sách nhƠ n c t nh
B n Tre giai đo n n m 2011 - 2014
Trang 13CH NGă2
C ăS LÝ THUY T VÀ
2.1.ăC ăS LÝ THUY T
2.1.1 Lý thuy t v chi tiêu công
2.1.1.1 Khái ni m
Chi tiêu công lƠ m t trong nh ng thu c tính v n có khách quan c a khơu tƠi chính công, ph n ánh s phơn ph i vƠ s d ng ngu n l c tƠi chính công c a nhƠ n c Nói khác h n, chi tiêu công tr c ti p tr l i cơu h i: "NhƠ
n c chi cho cái gì ?" (S ình ThƠnh, Bùi Th Mai Hoài, 2010)
Trong khuôn kh tài chính công, S ình ThƠnh (2005) ch ra r ng:
“Chi tiêu công là các kho n chi tiêu c a các c p chính quy n, các đ n v qu n
lỦ hƠnh chính, các đ n v s nghi p đ c ki m soát và tài tr b i Chính ph Ngo i tr các kho n chi c a các qu ngoài ngân sách, v c b n chi tiêu công
th hi n các kho n chi c a NSNN h ng n m đ c Qu c h i thông qua”
Theo Di p Gia Lu t (2005) đư tóm l t v chi tiêu công là các kho n chi c a nhƠ n c nh m th c hi n ch c n ng v n có c a nhƠ n c trong vi c cung c p hàng hóa công, ph c v l i ích kinh t - xã h i cho c ng đ ng
Nh v y, theo nghiên c u c a đ tƠi, chi tiêu công đ c gi i h n là quá trình s d ng qu NSNN c a các c p chính quy n, các đ n v qu n lý hành chính, các đ n v s nghi p nh m đ m b o ho t đ ng c a b máy nhƠ n c
vƠ ph c v nhi m v phát tri n kinh t - xư h i, b o đ m qu c phòng, an ninh
2.1.1.2 c đi m c b n c a chi tiêu công
Chi tiêu công có m t s đ c đi m c b n sau đơy (Di p Gia Lu t, 2005)
- i m n i b t c a chi tiêu công lƠ nh m ph c v cho l i ích chung c a
c ng đ ng dơn c các vùng hay ph m vi qu c gia i u nƠy xu t phát t
ch c n ng qu n lỦ toƠn di n c a n n kinh t - xư h i c a nhƠ n c vƠ c ng
Trang 14chính lƠ quá trình th c hi n ch c n ng đó c a nhƠ n c đư cung c p m t
l ng hƠng hóa công c ng kh ng l cho n n kinh t
- Chi tiêu công luôn g n li n v i b máy nhƠ n c và nh ng nhi m v
kinh t , chính tr , xã h i mƠ nhƠ n c th c hi n Các kho n chi tiêu công do
chính quy n các c p đ m nh n theo n i dung đư đ c quy đ nh trong phân
c p qu n lỦ ngơn sách nhƠ n c và các kho n chi tiêu này nh m đ m b o cho
các c p chính quy n th c hi n các ch c n ng qu n lý, phát tri n kinh t - xã
h i Song song đó, các c p c a c quan quy n l c nhƠ n c là ch th duy
nh t quy t đ nh c c u, n i dung, m c đ c a các kho n chi tiêu công c ng
nh m th c hi n các m c tiêu nhi m v kinh t , chính tr xã h i c a qu c gia
- Các kho n chi tiêu hoàn toàn mang tính công c ng Chi tiêu công
t ng ng v i nh ng đ n đ t hàng c a Chính ph v mua hàng hóa, d ch v
nh m th c hi n các ch c n ng, nhi m v c a nhƠ n c ng th i đó c ng là
nh ng kho n chi c n thi t, phát sinh t ng đ i n đ nh nh : chi l ng cho
công ch c nhƠ n c, chi hàng hóa d ch v công đáp ng yêu c u tiêu dùng
c a ng i dơn,…
- Các kho n chi tiêu công c ng mang tính không hoƠn tr hay hoƠn tr không tr c ti p i u nƠy th hi n ch không ph i m i kho n thu v i m c
đ vƠ s l ng c a nh ng đ a ch c th đ u hoƠn l i d i hình th c các kho n chi tiêu công c ng i u nƠy đ c quy t đ nh b i nh ng ch c n ng
t ng h p v kinh t - xư h i c a nhƠ n c
2.1.1.3 N i dung chi tiêu công
Chi tiêu công di n ra trên ph m vi r ng, d i nhi u hình th c Trong
qu n lỦ tƠi chính, chi tiêu công đ c chia làm hai n i dung chi l n: Chi
th ng xuyên vƠ chi đ u t phát tri n (Di p Gia Lu t, 2005)
Do ph m vi nghiên c u c a đ tƠi đ c gi i h n lƠ chi th ng xuyên ngơn sách đ a ph ng nên c s lý thuy t liên quan đ n n i dung chi tiêu
công tác gi c ng gi i h n trong ph m vi lý thuy t v chi th ng xuyên
Trang 15Chi th ng xuyên là quá trình phân ph i, s d ng qu ti n t c a nhà
n c đ đáp ng các nhu c u chi g n li n v i vi c th c hi n các nhi m v
th ng xuyên c a nhƠ n c v qu n lý kinh t - xã h i Chi th ng xuyên là
nh ng kho n chi mang nh ng đ c tr ng c b n:
Chi th ng xuyên mang tính n đ nh: Xu t phát t s t n t i c a b
máy nhà n c, t vi c th c hi n các ch c n ng, nhi m v c a nhƠ n c, đòi
h i ph i có ngu n l c tƠi chính n đ nh duy trì cho s ho t đ ng c a b máy nhƠ n c Tính n đ nh c a chi th ng xuyên còn b t ngu n t tính n đ nh trong t ng ho t đ ng c th c a m i b ph n thu c b máy nhƠ n c
Là các kho n chi mang tính ch t tiêu dùng xư h i: Các kho n chi
th ng xuyên ch y u nh m trang tr i cho các nhu c u v qu n lỦ hƠnh chính
nhƠ n c, v qu c phòng, an ninh, v các ho t đ ng s nghi p vƠ các ho t
đ ng xư h i khác do nhƠ n c t ch c Các kho n chi th ng xuyên g n v i
tiêu dùng c a nhƠ n c vƠ xư h i mƠ k t qu c a chúng lƠ t o ra các hƠng hóa
vƠ d ch v công cho ho t đ ng c a nhƠ n c vƠ yêu c u phát tri n c a xư h i
Ph m vi, m c đ chi th ng xuyên g n ch t v i c c u t ch c c a b máy nhƠ n c vƠ s l a ch n c a nhƠ n c trong vi c cung ng các hƠng hóa công c ng: Các kho n chi th ng xuyên h ng vƠo vi c đ m b o s ho t
đ ng bình th ng c a b máy nhƠ n c, do đó n u b máy nhƠ n c g n nh ,
ho t đ ng có hi u qu thì s chi th ng xuyên gi m Ho c nh ng quy t đ nh
c a nhƠ n c trong vi c l a ch n ph m vi m c đ cung ng các hƠng hóa công c ng c ng s nh h ng tr c ti p đ n ph m vi vƠ m c đ th ng xuyên
Các kho n chi th ng xuyên th ng đ c t p h p theo t ng l nh v c
và n i dung chi, bao g m các nhóm chi c b n sau:
- Chi s nghi p v n hóa - xã h i: g m có chi s nghi p giáo d c, đƠo
t o; chi s nghi p y t ; chi s nghi p v n hóa - thông tin; chi s nghi p th
d c, th thao; chi s nghi p phát thanh, truy n hình; chi s nghi p khoa h c,
Trang 16công ngh vƠ môi tr ng; chi s nghi p xã h i và các kho n chi s nghi p
v n hóa xư h i khác
- Chi s nghi p kinh t c a nhà n c: đơy lƠ các kho n chi cho ho t
đ ng c a các đ n v s nghi p kinh t nh m ph c v cho yêu c u phát tri n
s n xu t kinh doanh, qu n lý kinh t - xã h i và t o đi u ki n cho các ngành
kinh t ho t đ ng và phát tri n m t cách thu n l i M c đích ho t đ ng c a
đ n v s nghi p kinh t không ph i là kinh doanh l y lãi, do v y ngân sách nhƠ n c c n dành m t kho n chi đáp ng cho ho t đ ng c a các đ n v này
Chi s nghi p kinh t bao g m:
+ Chi s nghi p nông nghi p, s nghi p th y l i, s nghi p ng
nghi p, s nghi p lâm nghi p, s nghi p giao thông, s nghi p ki n thi t th chính và s nghi p kinh t công c ng khác
+ Chi đi u tra c b n, đo đ c đ a gi i hành chính các c p
+ Chi v b n đ , đo đ c c m m c biên gi i, đo đ c l p b n đ vƠ l u
tr h s đ a chính
+ Chi đ nh canh, đ nh c vƠ kinh t m i
- Chi qu n lý hành chính nhà n c: là các kho n chi cho ho t đ ng c a
các c quan hƠnh chính nhƠ n c thu c b máy chính quy n các c p t trung
ng đ n đ a ph ng
- Chi qu c phòng an ninh và tr t t an toàn xã h i: g m các kho n chi cho các ho t đ ng c a h th ng chính tr nh m b o v an ninh qu c phòng và
tr t t an toàn xã h i
- Chi khác: ngoài các kho n chi th ng xuyên l n thu c 4 l nh v c trên
còn có các kho n chi khác c ng x p vƠo c c u chi th ng xuyên nh : chi tr
giá theo chính sách c a nhƠ n c, chi tr lãi ti n do chính ph vay, chi h tr
qu BHXH,
Trang 17c đi m c a chi th ng xuyên:
- Ngu n l c tài chính trang tr i cho các kho n chi th ng xuyên th ng
đ c phân b t ng đ i đ u gi a các tháng trong quý, gi a các quý trong
n m vƠ gi a các n m trong k k ho ch
- Vi c s d ng kinh phí th ng xuyên đ c th c hi n thông qua hai
hình th c c p phát thanh toán và c p t m ng C ng nh các kho n chi khác
c a ngơn sách nhƠ n c, vi c s d ng kinh phí th ng xuyên ph i đúng m c đích, ti t ki m và có hi u qu
- Chi th ng xuyên ch y u chi cho y u t con ng i, s vi c nên nó không lƠm t ng thêm tƠi s n h u hình c a qu c gia
- Hi u qu c a chi th ng xuyên không th đánh giá, xác đ nh c th
nh chi cho đ u t phát tri n Hi u qu c a nó không đ n thu n v m t kinh
t mƠ đ c th hi n qua s n đ nh chính tr - xã h i, t đó thúc đ y s phát
tri n b n v ng c a đ t n c
V i đ c đi m trên cho th y chi th ng xuyên có nh h ng r t quan
tr ng đ n đ i s ng kinh t - xã h i c a m t qu c gia
Vai trò c a chi th ng xuyên:
Chi th ng xuyên có vai trò quan tr ng trong nhi m v chi c a NSNN Thông qua chi th ng xuyên đư giúp cho b máy nhƠ n c duy trì ho t đ ng bình th ng đ th c hi n t t ch c n ng qu n lỦ nhƠ n c; đ m b o an ninh,
tr t t an toàn xã h i, đ m b o s toàn v n lãnh th qu c gia
Th c hi n t t nhi m v chi th ng xuyên còn có Ủ ngh a r t l n trong
vi c phân ph i và s d ng có hi u qu ngu n l c tài chính c a đ t n c, t o
đi u ki n gi i quy t t t m i quan h gi a tích l y vƠ tiêu dùng Chi th ng
xuyên hi u qu và ti t ki m s t ng tích l y v n ngơn sách nhƠ n c đ chi cho đ u t phát tri n, thúc đ y n n kinh t t ng tr ng, nâng cao ni m tin c a
ng i dân vào vai trò qu n lỦ đi u hành c a nhƠ n c
Trang 18Trong giai đo n hi n nay, ngơn sách nhƠ n c đóng vai trò r t quan
tr ng, b o đ m cho nhƠ n c th c hi n ch c n ng vƠ nhi m v duy trì quy n
l c nhƠ n c - là công c đi u ti t v mô n n kinh t , cung c p kinh phí đ
đ u t c s h t ng, đ u t các ngƠnh then ch t, t o môi tr ng cho các
doanh nghi p thu c m i thành ph n kinh t phát tri n, đ u t ch ng ô nhi m môi tr ng, tài tr cho các ho t đ ng xã h i, ch ng l m phát,… Do v y, vi c
qu n lý và s d ng chi th ng xuyên đúng đ i t ng, đúng m c đích s đem
đ n hi u qu thi t th c, thúc đ y t ng tr ng kinh t
2.1.2 Lý thuy t v qu n lý chi tiêu công
2.1.2.1 Khái ni m
Qu n lý chi tiêu công là m t khái ni m ph n ánh ho t đ ng t ch c
đi u khi n vƠ đ a ra quy t đ nh c a NhƠ n c đ i v i quá trình phân ph i và
s d ng ngu n l c tài chính công nh m cung c p hàng hóa công t t nh t cho
xã h i
Khái ni m trên cho th y, qu n lý chi tiêu công là ho t đ ng có tính ch
quan c a nhƠ n c trong vi c t ch c đi u khi n quá trình phân ph i và s
d ng ngu n l c tƠi chính công đ th a mãn nhu c u Nói khác h n, chi tiêu
công tr c ti p tr l i câu h i nhƠ n c chi cho cái gì, còn qu n lý chi tiêu
công tr l i câu h i nhƠ n c chi nh th nào (S ình ThƠnh vƠ Bùi Th Mai
Hoài, 2005)
2.1.2.2 N i dung qu n lý chi tiêu công
t p trung phơn tích cho n i dung c n nghiên c u, lỦ thuy t v n i
dung qu n lỦ chi tiêu công đ c đ c p trong ph n nƠy lƠ lỦ thuy t liên quan
đ n công tác t ch c qu n lỦ chi NSNN theo chu trình ngân sách, bao g m các b c: l p, ch p hành và quy t toán chi NSNN [5,14]
2.1.2.2.1 Công tác l p d toán chi ngân sách nhà n c
L p NSNN lƠ khơu đ u tiên vƠ c ng lƠ khơu quan tr ng nh t cho toƠn
b quy trình NSNN B i l , l p NSNN quy t đ nh ch t l ng phơn b vƠ s
Trang 19d ng ngu n l c tƠi chính, nó c ng lƠ c n c quan tr ng cho vi c qu n lỦ vƠ
ki m soát chi phí phát sinh h ng n m c a NSNN Quá trình l p d toán chi
th ng xuyên lƠ m t b ph n c a l p d toán chi NSNN, đ c ti n hƠnh theo trình t nh sau:
Giai đo n 1: H ng d n l p d toán ngân sách và thông báo s ki m tra
Tr c ngƠy 31/5, Th t ng Chính ph ban hƠnh ch th v vi c xơy
d ng k ho ch phát tri n kinh t - xư h i vƠ d toán NSNN n m sau
Tr c ngƠy 10/6, B TƠi chính ban hƠnh Thông t h ng d n l p d toán ngơn sách nhƠ n c vƠ thông báo s ki m tra v d toán ngơn sách nhƠ
n c cho các b , c quan ngang b , c quan thu c Chính ph , c quan khác trung ng vƠ U ban nhơn dơn các t nh, thƠnh ph tr c thu c trung ng
U ban nhơn dơn c p t nh ti p t c h ng d n vƠ thông báo s ki m tra
v d toán ngơn sách cho các đ n v tr c thu c vƠ UBND c p huy n
U ban nhơn dơn c p huy n ti p t c h ng d n vƠ thông báo s ki m tra v d toán ngơn sách cho các đ n v tr c thu c vƠ UBND c p xư
Giai đo n 2: L p và th o lu n d toán chi ngân sách
Các đ n v trên c s các v n b n h ng d n và s ki m tra ti n hành
l p d toán thu, chi ngân sách trong ph m vi nhi m v đ c giao, báo cáo c
quan qu n lý c p trên tr c ti p n v d toán c p I xem xét, t ng h p, l p
d toán t ng th báo cáo c quan tƠi chính, c quan k ho ch vƠ đ u t cùng
c p tr c ngày 20 tháng 7, kèm theo b n thuy t minh chi ti t c n c tính toán
t ng kho n thu, chi
C quan tƠi chính các c p t ch c làm vi c đ th o lu n v d toán
ngân sách v i c quan, đ n v cùng c p và U ban nhơn dơn, c quan tƠi
chính c p d i (đ i v i n m đ u c a th i k n đ nh ngơn sách); c quan, đ n
v c p trên ph i t ch c làm vi c đ th o lu n v d toán v i các đ n v d
toán ngân sách tr c thu c trong quá trình l p d toán
Trang 20B TƠi chính ch trì, ph i h p v i B K ho ch vƠ u t vƠ các B ,
c quan liên quan, t ng h p vƠ l p d toán thu, chi ngơn sách nhƠ n c, l p
ph ng án phơn b ngơn sách trung ng trình Chính ph B TƠi chính th a
u quy n Th t ng Chính ph báo cáo vƠ gi i trình v i Qu c h i vƠ các c quan c a Qu c h i theo quy đ nh t i Quy ch l p, th m tra, trình Qu c h i quy t đ nh d toán ngơn sách nhƠ n c, ph ng án phơn b ngơn sách trung
ng vƠ phê chu n quy t toán ngơn sách nhƠ n c
Giai đo n 3: Quy t đ nh, phân b , giao d toán ngân sách nhà n c
Tr c ngƠy 20 tháng 11, c n c vƠo các ngh quy t c a Qu c h i, B
Tài chính trình Th t ng Chính ph giao nhi m v thu, chi ngơn sách cho
t ng B , c quan ngang B , c quan trung ng theo t ng l nh v c; nhi m
v thu, chi, t l ph n tr m (%) phơn chia các kho n thu phơn chia gi a ngơn sách trung ng vƠ ngơn sách đ a ph ng vƠ m c b sung cơn đ i, m c b sung có m c tiêu t ngơn sách trung ng cho t ng t nh
Tr c ngƠy 10 tháng 12, H ND c p t nh quy t đ nh d toán ngơn sách
đ a ph ng, ph ng án phơn b d toán ngơn sách c p t nh vƠ m c b sung t ngơn sách c p t nh cho ngơn sách c p d i
C n c vƠo ngh quy t c a H ND c p t nh, S TƠi chính trình UBND
c p t nh quy t đ nh giao nhi m v thu, chi ngơn sách cho t ng c quan, đ n v
tr c thu c t nh; nhi m v thu, chi, t l ph n tr m (%) phơn chia các kho n thu gi a NSTW và NS P vƠ gi a ngơn sách các c p chính quy n đ a ph ng;
m c b sung t ngơn sách c p t nh cho t ng huy n
Sau khi nh n đ c quy t đ nh giao nhi m v thu, chi ngơn sách c a
UBND c p trên, UBND trình H ND cùng c p quy t đ nh d toán ngơn sách
đ a ph ng vƠ ph ng án phơn b d toán ngơn sách c p mình, b o đ m d toán ngơn sách c p xư đ c quy t đ nh tr c ngƠy 31 tháng 12 n m tr c
Trang 212.1.2.2.2 Công tác ch p hành d toán chi ngân sách nhà n c
T ch c ch p hƠnh d toán chi th ng xuyên lƠ m t trong nh ng n i
dung quan tr ng c a ch p hƠnh d toán chi NSNN Nó lƠ khơu th hai c a chu trình qu n lỦ NSNN Th i gian t ch c ch p hƠnh d toán NSNN n c
ta đ c tính t ngƠy 01 tháng 01 đ n h t ngƠy 31 tháng 12 n m d ng l ch
Công tác ch p hƠnh d toán chi th ng xuyên đ c th c hi n theo các b c:
* Th m tra ph ng án phân b và c p d toán cho đ n v s d ng
ngân sách: Sau khi đ c giao d toán ngơn sách, các c quan đ a ph ng, các đ n v d toán c p I ti n hƠnh phơn b vƠ giao d toán chi ngơn sách cho các đ n v s d ng ngơn sách tr c thu c C quan tƠi chính th m tra ph ng
án phơn b vƠ ti n hƠnh c p d toán kinh phí cho đ n v s d ng ngơn sách
phí có hi u qu Bên c nh ngu n ngơn sách th c t , m t h th ng th c thi ngơn sách hoƠn thi n nên bao g m:
H th ng k toán thích h p/ngơn sách hoƠn thi n Ngay t giai đo n
đ u c a ti n trình chi tiêu c n ph i theo dõi ch t ch các ho t đ ng cam k t,
th m đ nh, thanh toán vƠ nh ng bi n đ ng gi a các kho n phơn b ngơn sách vƠ các h ng m c ngơn sách (tách kho n, chuy n kho n, nh ng d đoán
b sung) Ki m soát có hi u qu ngay t giai đo n đ u ti n trình chi tiêu, cho dù d i b t k hình th c hay t ch c nƠo M t h th ng qu n lỦ thông tin đ i trong đó theo dõi các công vi c đư đ c ho t đ ng vƠ nh ng cam k t
s đ c th c thi trong t ng lai M t h th ng qu n lỦ nhơn s đ qu n lỦ nhơn viên v s l ng, ch t l ng c ng nh quá trình ho t đ ng c a h
Nh ng th t c rõ rƠng vƠ đ y đ v mua s m tƠi s n thông qua hình th c
đ u th u công khai vƠ nh ng h th ng v qu n lỦ kỦ h p đ ng ngoƠi
đ c l p đ y đ , hi u su t ho t đ ng vƠ phơn b yêu c u nh ng nguyên t c
sau: Qu ngơn sách nên đ c công b k p th i; nên chu n b cho quá trình
Trang 22th c hi n ngơn sách vƠ m t b n k ho ch ti n m t, c n c vƠo nh ng d toán ngơn sách vƠ đ a vƠo tƠi kho n cam k t hi n có; nh ng d đoán b sung ph i
đ c quy đ nh đ y đ vƠ h n ch v m t s l ng; ki m soát ch t ch các kho n thanh toán b ng chuy n kho n, ch đ c chuy n kho n gi a các h ng
m c có ch ng t h p l ; nh ng quy t c v chuy n kho n c n đ c cung c p
đ y đ đ qu n lỦ linh ho t h n c ng nh có th ki m soát đ c nh ng h ng
m c ch ch t
2.1.2.2.3 Công tác quy t toán chi ngân sách nhà n c
Công tác quy t toán các kho n chi NSNN lƠ công vi c cu i cùng trong
m i chu trình qu n lỦ chi NSNN nói chung vƠ các kho n chi th ng xuyên nói
riêng M c đích c a quy t toán NSNN lƠ t ng k t, đánh giá l i toƠn b quá
trình thu, chi ngơn sách trong m t n m ngơn sách đư qua Quy t toán ngơn sách đ c th c hi n t t s có Ủ ngh a r t quan tr ng trong vi c nhìn nh n l i quá trình ch p hƠnh ngơn sách qua m t n m, rút ra nh ng bƠi h c kinh nghi m thi t th c cho công tác l p ngơn sách c ng nh ch p hƠnh ngơn sách
nh ng chu trình ti p theo B i v y, trong quá trình quy t toán các kho n chi
đ c duy t vƠ theo đúng m c l c NSNN đư qui đ nh
Báo cáo quy t toán n m c a các đ n v d toán các c p vƠ c a ngơn sách các c p chính quy n tr c khi trình c quan nhƠ n c có th m quy n phê chu n ph i có xác nh n c a KBNN đ ng c p
Th tr ng các đ n v d toán c p trên có trách nhi m ki m tra vƠ duy t quy t toán thu, chi ngơn sách c a các đ n v tr c thu c, ch u trách
Trang 23nhi m v quy t toán đư duy t; l p quy t toán thu, chi ngơn sách thu c ph m
vi qu n lỦ g i c quan TƠi chính cùng c p
Báo cáo quy t toán c a các đ n v d toán không đ c đ x y ra tình
tr ng quy t toán chi l n h n thu
Ch m t khi các yêu c u trên đ c tôn tr ng đ y đ thì công tác quy t toán các kho n chi th ng xuyên c a NSNN m i đ c ti n hƠnh thu n l i
ng th i, nó m i t o c s v ng ch c cho vi c phơn tích, đánh giá quá trình
ch p hƠnh d toán m t cách chính xác, trung th c vƠ khách quan
2.1.2.3 Ph ng th c qu n lý chi tiêu công
H n m t th k qua, chính ph c a các n n kinh t th tr ng đư có nhi u n l c trong vi c c i cách qu n lỦ chi tiêu công, đ c bi t lƠ ph ng th c
l p ngân sách đ th c hi n t t vi c ki m soát, phân ph i và s d ng ngu n
l c, qua đó th c hi n t t vai trò qu n lý KTXH c a mình T p trung l i, cho
đ n nay n n kinh t th gi i đư tr i qua s l a ch n các ph ng th c c i cách
so n l p ngân sách trong qu n lý chi tiêu công sau (S ình ThƠnh, Bùi Th Mai Hoài, 2010)
2.1.2.3.1 Qu n lý ngân sách theo kho n m c (Line - item budgeting):
Trong ph ng th c so n l p ngơn sách theo kho n m c, chi tiêu ngơn sách đ c kho n m c hóa Nh ng kho n m c nƠy luôn luôn đ c chi ti t vƠ
đ nh rõ s ti n cho m t c quan c th ho c các ti u m c c th ho c các ti u
m c đ c phép chi lƠ bao nhiêu i m quan tr ng nh t c a h th ng nƠy lƠ quy
đ nh c th m c chi theo t ng kho n m c chi tiêu trong quy trình phơn ph i ngơn sách nh m b t bu c các c quan, đ n v ph i chi tiêu theo đúng kho n
m c quy đ nh vƠ c ch trách nhi m gi i trình chú tr ng vƠo qu n lỦ các y u t
đ u vƠo Trong h th ng đó, B TƠi chính đóng vai trò lƠ ng i ki m soát thông qua vi c t o l p các quy trình c th đ đ c thi t l p đ ng n ch n vi c chi tiêu quá m c i m m nh c a h th ng l p ngơn sách theo kho n m c th
hi n ch lƠ: tính đ n gi n c a nó vƠ kh n ng ki m soát chi tiêu b ng vi c so
Trang 24sánh d dƠng v i các n m tr c thông qua vi c ghi chép chi ti t các y u t đ u
vào
Tuy nhiên, ph ng th c so n l p ngơn sách theo kho n m c có nh ng
nh c đi m sau: (1) ch nh n m nh đ n khơu l p ngơn sách v i các kho n chi tiêu có tính tuơn th mƠ chính ph đ a ra; (2) s phơn ph i không tr l i đ c cơu h i t i sao ti n ph i chi tiêu; (3) ngơn sách ch đ c l p trong ng n h n (m t n m); (4) không chú tr ng đúng m c đ n tính hi u qu phơn b ngu n l c
vƠ hi u qu ho t đ ng trong cung ng hƠng hóa công
2.1.2.3.2 Qu n lý ngân sách theo ch ng trình (Progam budgeting):
i m n i b c c a s c i cách nƠy lƠ l p ngơn sách theo ch ng trình v i
nh ng n l c nh m thi t l p m t h th ng l p ngơn sách g n k t ch t ch v i
l p ch ng trình vƠ l p k ho ch Khác v i l p ngơn sách theo công vi c th c
hi n, l p ngơn sách theo ch ng trình t p trung d t khoát vƠo s l a ch n c a ngơn sách trong các chính sách, ch ng trình có tính c nh tranh i m m u
ch t c a l p ngơn sách theo ch ng trình lƠ ch ng trình - m t m c tiêu c a chính sách công cùng v i nh ng b c c n thi t đ đ t đ c nó Ngân sách
đ c phơn lo i theo các kho n m c ch ng trình, h n lƠ theo nh ng m i quan
h có tính t ch c L p ngơn sách ch ng trình đòi h i các m c tiêu ch ng trình ph i kéo dƠi h n m t n m ngơn sách vƠ ph i đo l ng tính hi u l c, ngh a lƠ đo l ng đ u ra vƠ tác đ ng đ n m c tiêu
Trong quá trình ti p c n ph ng th c so n l p ngơn sách theo ch ng trình, các nhƠ c i cách nh n th y r ng khái ni m ch ng trình không hoƠn h o
đ i v i ngơn sách, vì không th t o ra ch ng trình cho t t c các t ch c đ
th c hi n; l p ngơn sách ch ng trình không đ m b o g n k t ch t ch gi a phơn ph i ngƠnh vƠ nh ng m c tiêu chi n l c u tiên; không g n k t gi a
vi c thi t l p ch ng trình v i k ho ch chi tiêu th ng xuyên đ s d ng ngu n l c tƠi chính công hi u qu L p ngơn sách theo ch ng trình t o l p
Trang 25n n t ng c b n đ ti p c n ph ng th c l p ngơn sách theo k t qu đ u ra trong qu n lỦ chi tiêu
2.1.2.3.3 Qu n lý ngân sách theo k t qu
B c vƠo nh ng n m 80 vƠ 90, h u h t các n c phát tri n đư th c
hi n c i cách qu n lỦ ngơn sách h ng vƠo qu n lỦ ngơn sách theo k t qu S
d nh v y lƠ do s c ép v kinh t , xư h i vƠ chính tr , c th lƠ: thơm h t ngơn sách gia t ng, tính c nh tranh vƠ toƠn c u hóa, s thi u tin t ng c a công chúng vƠo chính ph , đòi h i v nhu c u hƠng hóa công đ c cung c p
t phía nhƠ n c ph i có trách nhi m vƠ minh b ch h n
c đi m tr ng tơm c a c i cách lƠ nh n m nh đ n vi c c i ti n công
vi c th c hi n đ đ m b o r ng các ho t đ ng c a chính ph đ t đ c nh ng
m c tiêu mong mu n L p ngơn sách theo k t qu lƠ m t ho t đ ng qu n lỦ ngơn sách d a vƠo c s ti p c n nh ng thông tin đ u ra, qua đó giúp cho các
c quan nhƠ n c vƠ chính ph th c hi n phơn b ngu n l c tƠi chính nh m
đ t đ c nh ng m c tiêu chi n l c m t cách có hi u qu vƠ hi u l c
2.1.3 Lý thuy t phân c p chi ngân sách
Phơn c p chi ngơn sách lƠ m t trong nh ng n i dung c a phơn c p tƠi
khóa, vi c chuy n s c m nh c a chính quy n c p trên t i chính quy n c p
d i lƠ m t ph n trong nhóm gi i pháp c i cách khu v c công, t o đi u ki n
ch đ ng cho chính quy n đ a ph ng có hi u qu h n trong v n đ phơn b ngu n l c cho phát tri n KTXH i v i các hƠng hóa không mang tính qu c gia, thì chính quy n đ a ph ng có hi u qu h n trong vi c phơn ph i vƠ cung
ng hƠng hóa đó (Oates, 1972) i u nƠy đ c kh ng đ nh d a trên n n: nhi m v chi c a chính quy n đ a ph ng có th đáp ng đ c các s thích
vƠ các nhu c u đa d ng c a đ a ph ng vƠ vì v y đ m b o tính hi u qu trong phơn b ngu n l c Chính quy n đ a ph ng có th ra nh ng quy t đ nh t t
nh t v nh ng kho n chi tiêu công ph c v t ng tr ng, phát tri n trong
nh ng lưnh v c nh giáo d c, y t vƠ c s h t ng, vì h có thông tin t t h n
Trang 26v đ c đi m c a đ a ph ng vƠ s khác bi t gi a các vùng (Oates, 1972 và
Tiebout, 1956)
Th c t các n n dơn ch , chính quy n đ a ph ng do nhơn dơn b u
ra Chính quy n nƠy hi u rõ nhu c u vƠ nguy n v ng c a ng i dơn, nh ng
đ c đi m tình hình KTXH đ a bƠn mình qu n lỦ Nh ng quy t đ nh c a chính quy n đ a ph ng có th ph n ánh đúng nhu c u c a đông đ o nhơn dơn
đ a ph ng vƠ phù h p v i tình hình KTXH c a đ a ph ng đó Các quy t
đ nh trên có th tác đ ng r t l n t i t ng tr ng KTXH t i các đ a ph ng Nên vi c phơn c p chi tiêu v đ a ph ng có th thúc đ y t ng tr ng KTXH
l n h n lƠ đ t p trung các kho n chi chính quy n c p cao Phơn c p ngơn sách xu ng chính quy n đ a ph ng khi n ng i dơn quan tơm h n t i nh ng
ng i đ i di n cho h Nh ng ng i có n ng l c t t h n thì các kho n chi tiêu m i th c s đem l i nhi u l i ích cho ng i dơn đ a ph ng Nh v y, trong công tác phơn c p tƠi chính cho chính quy n đ a ph ng, hi u qu phơn
ph i các d ch v công c ng ph thu c vƠo hi u qu vƠ trách nhi m c a c
quan hành chính (Brid và Wallich, 1993)
Nh v y, phơn c p NS P có Ủ ngh a c v m t chính tr - xư h i Nó
v a giúp s d ng có hi u qu h n ngu n l c h n h p c a NSNN, v a xơy
d ng đ c Ủ th c dơn ch , giám sát các ho t đ ng c a c quan hƠnh chính vƠ
d n xơy d ng đ c m t chính quy n th t s có n ng l c Tuy nhiên, các hƠng hóa công c ng c ng nh các kho n thu ngơn sách có nh h ng l n v t ra ngoƠi ph m vi c a đ a ph ng đó thì nên đ chính quy n trung ng đ m nhi m vƠ các n c có ch đ kém dơn ch vƠ vi c qu n lỦ giám sát chính quy n đ a ph ng kém, chính sách nƠy có th lƠm nh h ng x u t i t ng
tr ng kinh t vì các kho n chi tiêu c a chính quy n đ a ph ng sai m c đích hay kém hi u qu do tham nh ng phơn c p qu n lỦ th t s phát huy cao
nh t nh ng nh h ng tích c c t i t ng tr ng kinh t xư h i c a các đ a
Trang 27ph ng c n có th ch qu n lỦ NS P t t vƠ c c u phơn b h p lỦ (HoƠng
Th Chinh Thon vƠ đ ng s , 2010)
Xu t phát t vi c phơn c p tƠi khóa, Ngơn sách nhƠ n c đ c phơn thƠnh: ngơn sách trung ng vƠ ngơn sách đ a ph ng NSTW là ngân sách
c a các b , c quan ngang b , c quan thu c Chính ph vƠ các c quan khác trung ng NS P bao g m ngơn sách c a đ n v hƠnh chính các c p d i chính quy n trung ng Theo t đi n kinh t h c: “Ngơn sách đ a ph ng là
d toán vƠ th c hi n các kho n thu chi ngơn sách h ng n m c a chính quy n
đ a ph ng theo ch đ phơn c p qu n lỦ ngơn sách đ đ m b o th c hi n các
ch c n ng, nhi m v c a chính quy n đ a ph ng” Tùy theo th ch kinh t , tƠi chính c a m i n c, NS P đ c t o vƠ qu n lỦ khác nhau Vi t Nam,
“Ngơn sách đ a ph ng lƠ m t b ph n c a Ngơn sách nhƠ n c, có nh ng ngu n thu vƠ nhi m v chi do lu t pháp quy đ nh, vƠ do H ND, c quan chính quy n đ a ph ng quy t đ nh, vƠ đ c Chính ph phê chu n n u không trái v i lu t ngơn sách vƠ các lu t có liên quan khác đ n thu, chi ngân sách”
Chi ngơn sách đ a ph ng c ng th ng chia thƠnh hai ph n c b n lƠ: chi đ u t phát tri n, chi th ng xuyên Trong đó, chi th ng xuyên bao g m các ho t đ ng s nghi p kinh t , giáo d c vƠ đƠo t o, y t , xư h i, v n hóa thông tin v n h c ngh thu t, th d c th thao, khoa h c vƠ công ngh , môi
tr ng, các ho t đ ng s nghi p khác do đ a ph ng qu n lỦ; qu c phòng, an ninh vƠ tr t t , an toƠn xư h i (ph n giao cho đ a ph ng); ho t đ ng c a các
c quan hƠnh chính vƠ các t ch c chính tr - xư h i đ a ph ng
2.2 T NG QUAN CÁC NGHIÊN C UăTR C
2.2.1 Các nghiên c uăngoƠiăn c
Chi tiêu công đư tr thƠnh đ i t ng nghiên c u c a nhi u nhƠ khoa
h c, nó th ng g n li n v i s phát tri n c a n n kinh t vƠ phát tri n quy n
l c c a nhƠ n c Cùng v i s phát tri n đó, nó đòi h i m t lỦ thuy t nh t quán vƠ toƠn di n đ hi u v chi tiêu công vƠ qu n lỦ chi tiêu công Nghiên
Trang 28c u c a tác gi ng i M Mabel Waker đư quan tơm nhi u v tƠi chính công
mƠ c th lƠ v n đ phơn b chi ngơn sách, trong “Municipal Expenditures” - Nguyên lỦ chi tiêu, đ c xu t b n n m 1930, bƠ Mabel Waker đư t ng quan
v lỦ thuy t chi NSNN vƠ phát minh ra lỦ thuy t xác đ nh vƠ khuynh h ng phơn b chi NSNN
Khi nghiên c u s ti n tri n c a các lỦ thuy t v ngơn sách nhƠ n c trong th i gian qua nh : t ph ng th c ngơn sách theo kho n m c, ph ng
th c ngơn sách theo công vi c th c hi n, ph ng th c ngơn sách theo ch ng trình, cho đ n ph ng th c ngơn sách theo k t qu đ u ra, Lawrence L
Martin & Peter M Kettner (1996) đư so sánh vƠ ch ra s ti n tri n trong các
lỦ thuy t ngơn sách trên trong nghiên c u: “Measuring the Performance of
Human Service Programs” o đ c th c hi n các ch ng trình d ch v con
ng i, vƠ ch rõ đ c u th v t tr i c a ph ng pháp qu n lỦ ngơn sách theo k t qu đ u ra Ngơn sách theo k t qu đ u ra tr l i cơu h i mƠ các nhƠ
qu n lỦ tƠi chính công luôn ph i đ t ra đó lƠ: “nên quy t đ nh nh th nào đ
phân b X đôla cho ho t đ ng A thay vì cho ho t đ ng B” Do đó, ph ng
pháp ngơn sách theo k t qu đ u ra đang đ c nghiên c u đ ng d ng r ng rưi trong qu n lỦ chi NSNN c a các qu c gia hi n nay
M i quan h gi a c c u chi tiêu Chính ph vƠ t ng tr ng kinh t
c ng lƠ m t v n đ đ c nghiên c u khá r ng rưi Devarajan, Swaroop vƠ Zou (1996) s d ng ph ng pháp h i quy chéo v i s li u t 43 n c đang phát tri n trong kho n th i gian 20 n m, đư đ a ra m t k t qu r ng, s gia
t ng chi th ng xuyên có tác đ ng tích c c, trong khi s gia t ng chi đ u t
có tác đ ng tiêu c c đ n t ng tr ng kinh t
Nghiên c u c a Kelly (1997): "Public Expenditure and Growth
Journal of Development Studies" cho r ng m c dù có s chèn l n đ i v i khu
v c t , song chi tiêu Chính ph , đ c bi t lƠ các kho n chi đ u t vƠ chuy n giao xư h i tác đ ng đ n t ng tr ng kinh t
Trang 292.2.2 Các nghiên c uătrongăn c
BƠn v v n đ qu n lỦ chi tiêu công, D ng Th Bình Minh vƠ đtg
(2005), “Qu n lý chi tiêu công Vi t Nam - Th c tr ng và gi i pháp” đư h
th ng t ng quan v qu n lỦ chi tiêu công nh : khái ni m, đ c đi m, n i dung chi tiêu công, qu n lỦ chi tiêu công Trong ph n phơn tích th c tr ng, tác gi
đư khái quát tình hình kinh t - xư h i Vi t Nam giai đo n 1991-2004, phân tích th c tr ng qu n lỦ chi tiêu công mƠ đi n hình lƠ chi NSNN Vi t Nam giai
đo n 1991-2004, nêu đ c quá trình ki m soát chi NSNN qua KBNN vƠ đư đánh giá qu n lỦ chi NSNN Vi t Nam giai đo n 1991-2004, t đó ch ra
nh ng k t qu đ t đ c, h n ch vƠ nguyên nhơn c a h n ch lƠm c s cho các đ xu t gi i pháp
Nghiên c u c a Ph m Th Anh (2008), “Phân tích c c u chi tiêu
chính ph và t ng tr ng kinh t Vi t Nam”, cho r ng trong ng n h n, có s
chênh l ch khá l n v tính hi u qu gi a các kho n chi ngân sách khác nhau trong s t ng tác đ n t ng tr ng kinh t Ch ng h n, các kho n chi đ u t
có hi u ng tích c c h n so v i các kho n chi th ng xuyên trong các ngành
nông, lâm, th y s n, giáo d c - đƠo t o, y t vƠ ngƠnh khác NgoƠi ra, chi đ u
t vƠ chi th ng xuyên cho ngành giao thông v n t i, giáo d c - đƠo t o và
ngành khác có vai trò tích c c h n đ i v i t ng tr ng kinh t so v i các
kho n chi t ng ng cho ngành nông, lâm, th y s n và ngành y t
Nghiên c u c a Hoàng Th Chinh Thon, Ph m Th H ng vƠ Ph m Th
Thanh Th y (2010) v “Tác đ ng c a chi tiêu công t i t ng tr ng kinh t t i
các đ a ph ng Vi t Nam”, bƠn v tác đ ng c a chi tiêu c p t nh và chi tiêu
c p huy n đ n t ng tr ng kinh t c a đ a ph ng Nghiên c u này cho r ng,
vi c t ng c ng đ u t c p huy n và gi m đ u t c p t nh có tác đ ng thúc
đ y t ng tr ng kinh t
tài c p B c a B Tài chính, Tr n Xuân H i làm ch nhi m cùng các tác gi (2010), "T ng c ng công tác qu n lý tài chính công Vi t Nam
Trang 30trong đi u ki n hi n nay" đư lƠm rõ c s lý lu n v chi NSNN và qu n lý chi
NSNN; phơn tích vƠ đánh giá th c tr ng công tác qu n lý tài chính công
n c ta giai đo n 2001-2010 v n còn nh ng h n ch nh t đ nh, th hi n trong
vi c phân c p qu n lý ngân sách, trong công tác qu n lý thu, chi NSNN, x lý
b i chi ngân sách, qu n lý n công c ng nh tƠi chính c a các đ n v s
nghi p cung c p d ch v công c ng Th c tr ng đó đ t ra yêu c u c p thi t
ph i ti p t c hoàn thi n công tác qu n lý tài chính công Song, vi c hoàn thi n công tác qu n lỦ tƠi chính công nh th nƠo đ đ m b o có đ c m t n n tài
chính công lành m nh và b n v ng, có kh n ng ch ng đ v i nh ng bi n
đ ng t n n kinh t toàn c u ó chính lƠ n i dung c a đ tài nghiên c u
K tălu năCh ngă2:ăTrong ph m vi nghiên c u c a đ tƠi, tác gi đư
h th ng m t s khái ni m có liên quan đ n chi tiêu công, t đó đ a ra khái
ni m chi tiêu công theo quan đi m c a tác gi K đ n lƠ lỦ thuy t v chi
th ng xuyên ngơn sách vì trong khuôn kh qu n lỦ tƠi chính công, n i dung
chi tiêu công bao g m chi th ng xuyên vƠ chi đ u t phát tri n Ti p theo,
tác gi h th ng công tác t ch c qu n lỦ chi th ng xuyên ngân sách theo chu trình ngơn sách, đó lƠ qu n lỦ l p, ch p hƠnh vƠ quy t toán chi ngân sách nhƠ n c c bi t ch ng 2, các ph ng th c qu n lý chi tiêu công g m
qu n lý ngân sách theo kho n m c, qu n lỦ ngơn sách theo ch ng trình vƠ
qu n lý ngân sách theo k t qu đ c đ c p nh m giúp cho bài nghiên c u
t ng quan h n v ph ng th c l p ngơn sách c a t nh B n Tre ng th i lỦ thuy t v phơn c p chi ngơn sách đ c đ a trong bƠi nghiên c u đ lƠm c s
lỦ thuy t khi phân tích phơn c p nhi m v chi th ng xuyên ngơn sách t nh
B n Tre Cu i cùng lƠ t ng quan các nghiên c u tr c trong vƠ ngoƠi n c
v chi tiêu công T p trung t i tác gi s xơy d ng khung lỦ thuy t cho n i dung nghiên c u đ c th hi n ch ng 3
Trang 31ph m, giáo trình, sách chuyên kh o, các công trình nghiên c u c a các h c
gi trong vƠ ngoƠi n c liên quan đ n v n đ nghiên c u; các báo cáo có liên quan nh báo cáo d toán, quy t toán thu, chi NSNN t nh B n Tre t n m
2011 đ n 2014; Niên giám th ng kê t nh B n Tre t n m 2011 đ n 2014; tài
Gi iăphápănh măt ngăc ng công tácăqu nălỦăchiăth ngăxuyên
C ăs ăth căhi năqu nălỦăchiăth ngăxuyên
- Lu t NSNN n m 2002 vƠ các v n b n h ng d n
- Phơn c p nhi m v chi th ng xuyên
- nh m c phơn b chi th ng xuyên
T ăch căcôngătácăqu nălỦă chiăth ngăxuyênăngơn sách
Qu nălỦăch păhƠnhă
d ătoánăchiăth ngă
xuyên
Qu nălỦăl păd ătoánă
chiăth ngăxuyên Qu nălỦăquy tătoánă chiăth ngăxuyên
h p quy t toán chi
th ng xuyên
Trang 32li u báo cáo c a các ban ngƠnh t nh B n Tre; thông tin vƠ d li u đư đ c
công b trên các sách, báo, t p chí, công trình vƠ đ tƠi khoa h c,… Trên c
s nh ng d li u, thông tin đư thu th p, tác gi s ti n hƠnh h th ng hóa vƠ
phơn tích nh m đ i chi u, so sánh gi a lỦ lu n v i kinh nghi m th c ti n
ph c v cho đ i t ng nghiên c u c a đ tƠi
3 2.2.ăPh ngăphápăx lý s li u và thông tin
- Sau khi thu th p, các thông tin đ c ti n hƠnh phơn lo i, l a ch n, s p
x p thƠnh các b ng s li u đ đ a vƠo s d ng trong nghiên c u đ tƠi
- S d ng b ng tính Excel đ t ng h p s li u vƠ lên các bi u s li u chi
ti t
3.2.3.ăPh ngăphápăphơnătích
- Ph ng pháp th ng kê mô t : tài s d ng ph ng pháp nƠy đ
ph n ánh tình hình c b n, các thông tin v tình hình qu n lỦ chi th ng
xuyên ngân sách t nh B n Tre qua các s li u tuy t đ i, s t ng đ i, t l
ph n tr m (%) vƠ s bình quân th hi n các b ng s li u
- Ph ng pháp so sánh: Ph ng pháp nƠy đ c s d ng đ so sánh
nh m làm rõ s khác bi t hay nh ng đ c tr ng riêng trong công tác qu n lý
chi th ng xuyên ngân sách t nh; so sánh k t qu chi ngân sách đ a ph ng
gi a các n m ngơn sách
- Ph ng pháp phơn tích t ng h p: Ph ng pháp nƠy đ c s d ng
xuyên su t lu n v n nh m xác đ nh v trí, vai trò c a t ng y u t chi th ng
xuyên ngân sách đ a ph ng trong h th ng NSNN
3 2.4.ăPh ngăphá p chuyên gia
Thông qua các cu c th o lu n nh m thu th p Ủ ki n đóng góp tr c ti p
c a các chuyên gia, nhƠ qu n lỦ t các c quan nhƠ n c (n i dung kh o sát Ủ
ki n các chuyên gia, thông tin ng i đ c kh o sát vƠ k t qu kh o sát đ c
th hi n t i Ph l c 1, Ph l c 2 vƠ Ph l c 3) ụ ki n c a các chuyên gia, nhƠ
Trang 33qu n lỦ s góp ph n chu n hóa nh ng nh n đ nh mƠ đ tƠi nghiên c u đ a ra
g n li n v i m c tiêu nghiên c u
K tălu năCh ngă3: Trên c s lỦ thuy t tác gi xơy d ng khung phơn
tích cho công tác qu n lỦ chi th ng xuyên bao g m các khơu l p, ch p hƠnh
vƠ quy t toán chi ngơn sách nhƠ n c; qua s li u th c p tác gi thu th p
đ c, đ c bi t lƠ s li u d toán, quy t toán thu, chi ngơn sách t nh B n Tre, tác gi s d ng ph ng pháp th ng kê mô t , ph ng pháp so sánh vƠ tham
v n Ủ ki n chuyên gia đ phơn tích th c tr ng qu n lỦ chi th ng xuyên ngơn
sách nhƠ n c t nh B n Tre giai đo n n m 2011 - 2014 đ c th c hi n ti p theo ch ng 4
Trang 34CH NGă4 PHÂN TÍCH QU NăLụăCHIăTH NG XUYÊN NGÂN SÁCHăNHÀăN C T NH B N TRE
4.1 T NG QUAN TÌNH HÌNH KINH T - XÃ H I T NH B N TRE
4.1.1.ă i u ki n t nhiên
V trí đ a lý: B n Tre lƠ m t trong 13 t nh c a ng b ng sông C u
Long, có di n tích t nhiên 2.360 km2, v i di n tích đ t nông nghi p kho ng
177.558 ha T nh đ c h p thƠnh b i 3 dưy Cù lao l n: Cù lao An Hoá, Cù lao B o, Cù lao Minh vƠ do phù sa c a 4 nhánh sông C u Long b i đ p (g m sông Ti n, sông Ba Lai, sông HƠm Luông, sông C Chiên) Phía B c giáp
t nh Ti n Giang, phía Tơy giáp t nh V nh Long, phía Nam giáp t nh Trà Vinh, phía ông giáp bi n ông v i chi u dƠi b bi n 65 km
n v hành chính và dân s : T nh B n Tre có 8 huy n vƠ 01 thƠnh
ph g m: ThƠnh ph B n Tre vƠ các huy n Chơu ThƠnh, Gi ng Trôm, M CƠy Nam, M CƠy B c, Ch Lách vƠ 3 huy n ven bi n lƠ Bình i, Ba Tri,
Th nh Phú ToƠn t nh có 164 xư, ph ng, th tr n; 975 p, khu ph Dơn s trung bình c a t nh hi n nay trên 1.263,9 nghìn ng i, đa s lƠ dơn t c Kinh,
m t đ dơn s khá cao trên 535 ng i/km2 B n Tre lƠ m t t nh có di n tích
nh nh ng đông dơn c a ng b ng Sông C u Long
a hình: LƠ m t t nh chơu th n m sát bi n, B n Tre có đ a hình b ng
ph ng đ cao t 1-2m, có xu th th p d n ra bi n t Tơy sang ông vùng
đ t gi ng có n i cao h n đ a hình chung quanh t 3-5m, r i rác có nh ng
gi ng cát xen k v i ru ng v n, không có đ i núi, ch có m t s r ng ch i
vƠ dưy r ng ng p m n ven bi n vƠ các c a sông l n
ng b n i li n ThƠnh ph B n Tre v i ThƠnh ph H Chí Minh dƠi
86 km C u R ch Mi u, n i li n hai b sông Ti n, giúp B n Tre phá th cô
l p v i các t nh, thƠnh ph trong c n c C u HƠm Luông t o s k t n i gi a
Cù lao B o vƠ Cù lao Minh C ng đ p Ba Lai, công trình k t h p giao thông
Trang 35v i th y nông, v a ng n m n, gi ng t ph c v thơm canh v n d a vƠ đ t
tr ng lúa c a ba huy n Bình i, Ba Tri, Gi ng Trôm; đ ng th i, c ng lƠ tr c
đ ng t t ng n nh t, r t ti n l i gi a hai huy n Ba Tri vƠ Bình i
H th ng đ ng thu g m nh ng con sông l n n i t bi n ông qua các c a sông chính (c a i, c a Ba Lai, c a HƠm Luông vƠ c a C Chiên)
ng c v phía th ng ngu n đ n t n biên gi i Campuchia vƠ m t h th ng
kênh r ch ch ng ch t đan vƠo nhau nh nh ng m ch máu ch y kh p 3 dưy cù
lao, r t thu n l i cho giao thông v n t i đ ng thu
Khí h u: B n Tre n m trong mi n nhi t đ i gió mùa c n xích đ o N n
nhi t trung bình t ng đ i cao vƠ n đ nh, nhi t đ bình quơn hƠng n m t 26
đ n 270C m khá cao, trung bình t 76 đ n 86%, trong đó các huy n ven
đo n 2007 - 2010 tuy b nh h ng b i cu c kh ng ho ng kinh t toƠn c u
nh ng GDP c a t nh bình quơn đ t 9,45%/n m Giai đo n 2011 - 2014, t c đ
t ng tr ng kinh t c a t nh gi m đáng k so v i giai đo n 2007 - 2010, bình
Trang 36quơn giai đo n nƠy ch đ t 7,27%; th p h n nhi u so v i m c tiêu t ng tr ng bình quơn giai đo n 2011 - 2015 là 13,0%
Nguyên nhơn ch y u do nh h ng chung tình hình suy gi m kinh t th
gi i kéo dƠi, các th tr ng xu t kh u hƠng hóa ch y u: Chơu Âu, M , Nh t
B n, s c tiêu th b gi m sút; l m phát trong n c v n còn cao; giá c m t
s m t hƠng thi t y u t ng m nh; lưi su t tín d ng v n còn m c cao; doanh nghi p g p khó kh n nh ng ch a ti p c n đ c ngu n v n vay; s c tiêu th hƠng hóa trong n c gi m; th i ti t thay đ i th t th ng, đư tác đ ng b t l i
đ n phát tri n kinh t c a c n c nói chung vƠ B n Tre nói riêng Do s c tiêu th gi m nên các m t hƠng xu t kh u ch l c c a B n Tre ch y u lƠ lúa,
d a, th y s n c ng b gi m m nh, nh h ng đ n phát tri n KTXH c a t nh
i u nƠy đư lƠm nh h ng đ n ngu n thu NS P, tác đ ng đ n kh n ng cơn
đ i thu, chi ngơn sách t nh
Chuy n d ch c c u kinh t : C c u kinh t c a t nh chuy n d ch theo
h ng d ch v - công nghi p - nông nghi p, t ng d n t tr ng công nghi p vƠ
d ch v , gi m d n t tr ng nông nghi p Song, t c đ chuy n đ i còn ch m,
s n xu t nông nghi p v n gi vai trò ch đ o, bình quơn giai đo n 2011 -
2014, t tr ng khu v c nông nghi p, lơm nghi p vƠ th y s n chi m 46,65%; công nghi p - xơy d ng chi m 19,27%; t tr ng d ch v chi m 34,09%
B ng 4.1 Chuy năd chăc c u kinh t giai đo n 2011-2014
n v tính: %
Ch tiêu 2011 2012 2013 2014 Bình quân
Nông, lơm nghi p vƠ th y s n 51,56 46,79 44,76 43,47 46,65
Công nghi p - Xây d ng 16,97 18,86 19,95 21,27 19,27
D ch v 31,47 34,34 35,29 35,25 34,09
Ngu n: Niên giám th ng kê 2011-2014, C c Th ng kê t nh B n Tre
V nông nghi p, giai đo n 2011 - 2014 giá tr s n xu t nông nghi p
t ng bình quơn 5,91%/n m Trong đó, kinh t v n vƠ th y s n ti p t c phát huy th m nh v ti m n ng, l i th so sánh Hai th m nh c a ngƠnh lƠ nuôi
Trang 37tr ng, đánh b t th y s n vƠ kinh t v n có nhi u b c phát tri n N m
2014, t ng di n tích nuôi th y s n kho ng 47.202 ha, đ t s n l ng kho ng 405.306 t n, t ng 10,2% so v i n m 2013 Tuy nhiên, do môi tr ng không
n đ nh, m t s h nuôi ch a tuơn th l ch th i v nên d ch b nh xu t hi n nhi u, gơy thi t h i kho ng 20,4% di n tích th nuôi Bên c nh đó, vi c ng
d ng khoa h c - k thu t theo h ng Vietgap vƠ Globalgap, chuyên canh,
thâm canh, lai t o gi ng m i, k t h p tr ng xen đư lƠm cho các v n cơy n trái đ t n ng su t cao NgoƠi ra, các ngƠnh ch c n ng c ng có nhi u c g ng
h ng d n nông dơn gi i thi u th ng hi u trái cơy B n Tre trên th tr ng trong n c vƠ ngoƠi n c Tuy nhiên, các nông s n c a B n Tre c ng n m trong quy lu t chung "đ c mùa - m t giá" i u nƠy tác đ ng không nh
đ n phát tri n kinh t c a đ a ph ng
Công nghi p, ti u th công nghi p góp ph n gi i quy t vi c lƠm vƠ
t ng thu nh p cho ng i lao đ ng Giá tr s n xu t công nghi p t ng bình
quân 22,82%/n m, ch y u ch bi n các s n ph m t d a vƠ th y s n, t o ra nhi u s n ph m có giá tr kinh t cao nh c m d a n o s y b t s a d a, than
ho t tính, th y s n ch bi n các lo i Công tác khuy n công, h tr phát tri n
làng ngh ti u th công nghi p đ c duy trì, nhi u s n ph m truy n th ng
đ c đa d ng hóa, nâng cao ch t l ng, tham gia th tr ng xu t kh u, hi n
toàn t nh có 45 lƠng ngh ; trong đó, có 17 lƠng ngh truy n th ng v i 2.264
h , kho ng 7.611 lao đ ng
n cu i n m 2014, hai khu công nghi p Giao Long vƠ An Hi p gi i quy t vi c lƠm cho kho ng 20.000 lao đ ng, quy mô s n xu t 2 khu công
nghi p hi n h u chi m trên 40% giá tr s n xu t toàn ngành Công tác thu hút
đ u t vƠo các khu, c m công nghi p khá t t, nh t lƠ doanh nghi p có v n
đ u t n c ngoƠi L y k đ n cu i n m 2014, toƠn t nh có 49 d án FDI
đ ng kỦ đ u t còn hi u l c v i t ng v n đ ng kỦ 436,14 tri u USD
Trang 38Tuy nhiên, do đ c thù c a t nh lƠ m t t nh thu n nông, trong giai đo n nƠy, dù công nghi p có phát tri n nhanh nh ng c ng m c đ nh t đ nh, có
ch ng m c Bên c nh đó, ph n l n các d án FDI thu hút đ c đang ho t
đ ng lƠ ch bi n d a, trái cơy, may m c, giƠy da Ch a thu hút đ c nhi u d
án có qui mô v n l n v công ngh k thu t, d ch v cao c p
Th ng m i - d ch v ti p t c phát tri n c v qui mô l n ch t l ng
Th tr ng n i đ a n đ nh vƠ phát tri n theo h ng t do hóa th ng m i, đáp
ng nhu c u s n xu t vƠ ph c v đ i s ng nhơn dơn Giá tr s n xu t toàn ngƠnh t ng 7,97%/n m Ho t đ ng th ng m i n i đ a t ng khá, v i t ng m c
bán l và doanh thu d ch v t ng 14,5%/n m
T ng kim ng ch xu t kh u giai đo n 2011 - 2014 đ t 1,950 t USD,
t ng 24%/n m Th tr ng xu t kh u ti p t c duy trì các đ i tác truy n th ng,
đ ng th i m r ng thêm th tr ng m i Hi n nay, các m t hàng xu t kh u c a
tnh đư xu t hi n t i 105 qu c gia và vùng lãnh th Tuy nhiên t tr ng xu t
kh u hàng gia công, hàng nông s n ch a qua ch bi n còn khá l n và t p trung
quá nhi u vào m t ít th tr ng nên d g p r i ro khi có bi n đ ng; kh n ng
m r ng th tr ng m i ch a nhi u; ch a t o đ c s g n k t ch t ch gi a
s n xu t v i ch bi n và xu t kh u T ng kim ng ch nh p kh u giai đo n 2011
- 2014 đ t 799 t USD, t ng 30,9%/n m, ch y u là máy móc, thi t b , nguyên
ph li u, đư góp ph n quan tr ng giúp gia t ng n ng l c s n xu t, ch bi n t i
t nh B n Tre
Du l ch t ng tr ng khá, doanh thu t ng bình quơn 23%/n m, toàn t nh
có 65 đi m du l ch nông thôn, 57 c s l u trú du l ch, nhi u d án đ u t
khách s n có qui mô khá, hi n đ i Công tác qu ng bá đ c chú tr ng, c s
v t ch t t ng b c đ c đ u t xơy d ng, nơng c p, đáp ng nhu c u c a du khách, nh t lƠ các đi m du l ch sinh thái mi t v n k t h p v i tham quan sông n c, ngh d ng Tuy nhiên, k t c u h t ng du l ch c a t nh còn h n
Trang 39ch , các đi m du l ch quy mô nh l , r i r c, ch a có s liên k t, s n ph m
đ n đi u, trùng l p, ch a t o đ c d u n riêng
Thu - chi ngân sách đ a ph ng: Trong các n m qua, s n xu t kinh
doanh g p nhi u khó kh n, đ ng th i ph i th c hi n chính sách gia h n, giưn,
mi n, gi m thu ,…vì v y lƠm nh h ng đ n ngu n thu ngơn sách đ a
ph ng T ng thu NS P giai đo n 2011 - 2014 bình quơn đ t 6.052.160 tri u
đ ng/n m; trong đó thu NSNN trên đ a bƠn đ t 1.498.008 tri u đ ng/n m, chi m kho ng 24,8% t ng thu NS P vƠ ch đáp ng kho ng 30% t ng chi cơn đ i ngơn sách T ng chi NS P giai đo n 2011 - 2014 bình quơn đ t 5.814.095 tri u đ ng/n m, trong đó chi th ng xuyên 4.212.829 tri u đ ng, chi m 72,3% t ng chi NS P Tuy ngu n thu ngơn sách đ a ph ng n m sau luôn cao h n n m tr c nh ng quy mô t ng thu hƠng n m không đáng k ,
th p h n nhi u so v i nhu c u chi nên vi c cơn đ i ngơn sách đ th c hi n các nhi m v chi luôn lƠ gánh n ng đ i v i đ a ph ng (xem ph l c 4.1)
4.1.2.2 Tình hình xã h i
Cùng v i nh ng thƠnh t u kinh t trong giai đo n 2011 - 2014, B n Tre
c ng có nh ng b c ti n đáng k trong giáo d c, đƠo t o ngh , gi i quy t vi c lƠm, gi m nghèo, ch m sóc s c kh e,
Giáo d c và đào t o đ c t ng c ng vƠ phát tri n c v s l ng vƠ
ch t l ng V i biên ch s nghi p toƠn ngƠnh lƠ 16.422 ng i i ng cán
b , giáo viên đ c chu n hóa, t l giáo viên đ t trình đ trên chu n các c p
h c m m non trên 80%, ti u h c trên 86%, THCS trên 77%, THPT trên 15%
Ch t l ng giáo d c toƠn di n vƠ m i nh n ti p t c duy trì vƠ phát tri n, kho ng cách v giáo d c gi a thƠnh th vƠ nông thôn đ c thu h p, t l h c sinh b h c vƠ l u ban ngƠy cƠng gi m, s h c sinh gi i c p khu v c vƠ qu c gia t ng lên t ng n m, t l h c sinh t t nghi p THPT t ng cao n m h c
2013-2014 đ t 99,69% Công tác ph c p giáo d c đ c quan tơm th c hi n,
Trang 40thƠnh qu ph c p giáo d c ti u h c đúng đ tu i đ c gi v ng, ph c p giáo d c THCS đ c duy trì vƠ nơng ch t
Hi n nay, toƠn t nh B n Tre có 172 tr ng m m non, m u giáo, 190
tr ng Ti u h c, 134 tr ng THCS, 33 tr ng THPT vƠ 01 tr ng ngoƠi công
l p g m 3 c p h c; 10 Trung tơm giáo d c th ng xuyên; 01 Trung tơm K thu t t ng h p - H ng nghi p; 02 tr ng Trung c p chuyên nghi p (Tr ng Trung c p Y t , Tr ng Trung c p v n hóa ngh thu t) vƠ 01 tr ng Cao
đ ng; 164/164 xư, ph ng có trung tơm h c t p c ng đ ng
Y t - ch m sóc s c kh e nhân dân có nhi u ti n b , công tác khám vƠ
đi u tr các b nh vi n t ng b c đ c nơng lên, trang thi t b ti p t c đ c nơng c p, m t s thi t b k thu t cao c ng đ c đ u t t ngu n tƠi tr c a các
d án, các k thu t m i v lơm sƠng vƠ c n lơm sƠng đ c tri n khai, áp d ng
đ t hi u qu N m 2014, toƠn t nh có 12 b nh vi n v i 795 bác s , v i 6,3 bác
s /v n dơn (n m 2013 là 6,0); đ t t l 24,28 gi ng b nh/v n dơn (n m 2013
là 24,1) T l suy dinh d ng tr em d i 5 tu i gi m còn 12,3%; t l sinh
con th 3 tr lên là 3,28% M ng l i y t c s ti p t c đ c c ng c T nh đư hoƠn thƠnh t t các ch ng trình m c tiêu qu c gia v ch m sóc s c kh e ban
đ u, y t d phòng, góp ph n kh ng ch có hi u qu các d ch b nh nguy hi m Các d ch v ch m sóc s c kh e t nhơn đ c m r ng, đáp ng c b n nhu c u khám b nh, ch a b nh cho nhơn dơn
Công tác đ m b o an sinh xã h i đ c chú tr ng, đ c bi t là t ch c
tri n khai th c hi n k p th i, có hi u qu các ch tr ng, chính sách c a nhà
n c, nh chính sách h tr ti n đi n cho h nghèo vƠ h chính sách, chính sách tr giúp cho các đ i t ng b o tr xư h i, chính sách h tr h nghèo v nhƠ , N m 2014, toƠn t nh đư v n đ ng t ng kinh phí trên 299,743 t đ ng
đ th c hi n công tác an sinh xư h i: xơy d ng 1.196 c n nhƠ tình th ng, nhƠ ngh a tình đ ng đ i; 298 cơy c u, trên 21,6 km đ ng giao thông Th c hi n
t t các chính sách h tr ng i nghèo nh cho vay v n v i lưi su t u đưi;