Hoàn thiện hoạt động quản trị rủi ro thanh khoản tại ngân hàng thương mại cổ phần sài gòn

Tác gi đ tài: ng Th Ph ng Trang... kh i ngân hàng trong ph m vi vài gi ho c vài ngày sau đó... Ngân hàng Th ng M i C Ph n Sài Gòn Tên ti ng Vi t: Ngân hàng Th ng M i C Ph n Sài Gòn Tên t

NG TH PH NGăTRANG

RO THANH KHO N T I NGÂN HÀNG

Tôi xin cam đoan đây là đ tài nghiên c u c a riêng tôi v i s h ng d n

khoa h c c a PGS.TS Tr ng Quang Thông Nh ng thông tin và n i dung nêu trong đ tài là nghiên c u th c t và hoàn toàn đúng v i ngu n trích d n

Tác gi đ tài: ng Th Ph ng Trang

M C L C

DANH M C CÁC T VI T T T

DANH M C S

DANH M C B NG BI U

L I M U 1

CH NG 1: C S LÝ LU N V HO T NG QU N TR R I RO THANH KHO N TRONG NGỂN HÀNG TH NG M I 5

1.1 Thanh kho n 5

1.1.1Khái ni m thanh kho n 5

1.1.2Cung và c u thanh kho n 5

1.1.3 Tr ng thái thanh kho n ròng 6

1.2 Ho t đ ng qu n tr r i ro thanh kho n 6

1.2.1 R i ro thanh kho n 7

1.2.1.1 Khái ni m r i ro thanh kho n 7

1.2.1.2Nguyên nhân r i ro thanh kho n 7

1.2.2 Ho t đ ng qu n tr r i ro thanh kho n 8

1.2.2.1 Khái ni m ho t đ ng qu n tr r i ro thanh kho n 8

1.2.2.2 S c n thi t c a vi c qu n tr r i ro thanh kho n 8

1.2.2.3 Nguyên t c ho t đ ng qu n tr r i ro thanh kho n 9

1.2.2.4 Các b c qu n tr r i ro thanh kho n 10

1.3 Bài h c kinh nghi m trong ho t đ ng qu n tr r i ro thanh kho n c a m t s Ngơn Hàng Th ng M i trên th gi i và Vi t Nam 20

1.3.1 Kinh nghi m qu n tr r i ro thanh kho n c a các Ngân hàng th ng m i trên th gi i 20

1.3.1.1Kinh nghi m qu n tr r i ro thanh kho n c a Ngân hàng TMCP SMBC Nh t B n 20

Nam- Ngân hàng TMCP Á Châu 21

1.3.3Bài h c kinh nghi m 22

K T LU N CH NG 1 23

CH NG 2: TH C TR NG HO T NG QU N TR R I RO THANH KHO N T I NGÂN HÀNG TMCP SÀI GÒN 24

2.1 Gi i thi u Ngân hàng TMCP Sài Gòn 24

2.1.1 Quá trình hình thành và phát tri n 24

2.1.2 C c u t ch c c a Ngân hàng TMCP Sài Gòn 24

2.1.3Tình hình tài chính c a Ngân hàng TMCP Sài Gòn tr c và sau h p nh t 25

2.1.3.1Tr c h p nh t 26

2.1.3.2Sau h p nh t 27

2.2 Tình hình thanh kho n c a SCB sau h p nh t 31

2.2.1Tình hình thanh kho n c a 03 ngân hàng SCB, VNTN, FCB tr c h p nh t 32

2.2.1.1 C c u ngu n v n – s d ng ngu n v n c a SCB (2010 – 09 tháng đ u n m 2011) 32

2.2.1.2 C c u ngu n v n – s d ng ngu n v n c a VNTB (2010 – 09 tháng đ u n m 2011) 33

2.2.1.3 C c u ngu n v n – s d ng ngu n v n c a FCB (2010 – 09 tháng đ u n m 2011) 33

2.2.2 Tình hình ngu n v n – s d ng v n c a SCB (2012 – 2014) 35

2.3Ho t đ ng qu n tr r i ro SCB 38

2.3.1 Quy trình, quy đ nh liên quan đ n ho t đ ng qu n tr r i ro thanh kho n t i SCB 38

2.3.1.1 Mô hình qu n lý r i ro thanh kho n 38

2.3.2.1 Nh n d ng, phân tích r i ro thanh kho n 44

2.3.2.2 o l ng yêu c u thanh kho n 53

2.3.2.3Ki m soát và phòng ng a r i ro thanh kho n 57

2.4 ánh giá ho t đ ng qu n tr r i ro thanh kho n c a SCB 58

2.4.1M t đ t đ c c a Ho t đ ng qu n tr r i ro thanh kho n 58

2.4.2H n ch c a Ho t đ ng qu n tr r i ro thanh kho n SCB 58

2.4.3Nguyên nhân c a nh ng h n ch trong Chính sách qu n tr r i ro thanh kho n c a SCB 59

K T LU N CH NG 2 60

CH NG 3: GI I PHÁP HOÀN THI N HO T NG QU N TR R I RO THANH KHO N T I NGỂN HÀNG TH NG M I C PH N SÀI GÒN 61

3.1 D báo tình hình thanh kho n c a Ngân hàng TMCP Sài Gòn trong n m 2015 61

3.1.1 ánh giá tác đ ng c a tình hình kinh t , chính sách v mô n m 2015 đ i v i tình hình thanh kho n c a SCB n m 2015 61

3.1.2 ánh giá k ho ch kinh doanh 2015 nh h ng đ n thanh kho n c a SCB n m 2015 63

3.2 Gi i pháp hoàn thi n ho t đ ng qu n tr r i ro thanh kho n t i Ngân hàng TMCP Sài Gòn 67

3.2.1 Có đ nh h ng chi n l c c th trong ho t đ ng kinh doanh 67

3.2.2 Th ng xuyên có s đi u ch nh quy trình, quy đ nh liên quan đ n ho t đ ng qu n tr r i ro thanh kho n và áp d ng quy trình vào th c t 68

3.2.3Chú tr ng h n đ n công tác qu n tr r i ro thanh kho n 68

3.2.4 C c u l i th i h n tài s n n có cho phù h p 68

3.2.5 Gia t ng v n ch s h u, nâng cao n ng l c tài chính c a SCB 69

SCB T đó gia t ng ngu n cung thanh kho n 71

K T LU N CH NG 3 72

K T LU N CHUNG 73 TÀI LI U THAM KH O

PH L C

STT T vi t t t ụ ngh a

2 BIDV Ngân hàng TMCP u T Và Phát Tri n Vi t Nam

3 CAR H s an toàn v n t i thi u

4 Eximbank Ngân hàng TMCP Xu t Nh p Kh u Vi t Nam

6 Kiên Long Ngân hàng TMCP Kiên Long

20 Vietcombank Ngân hàng TMCP Ngo i Th ng Vi t Nam

21 Vietinbank Ngân hàng TMCP Công Th ng Vi t Nam

22 VNTB Ngân hàng th ng m i c ph n Vi t Nam Tín Ngh a

23 VPBank Ngân hàng TMCP Vi t Nam Thnh V ng

S đ 2.1 Mô hình qu n lý r i ro thanh kho n c a SCB 39

B ng 3.1 K ho ch kinhdoanh 2015 SCB 63

L I M U

1 Lý do l a ch n đ tài:

Ho t đ ng kinh doanh ngân hàng là ho t đ ng kinh doanh ti m n nhi u r i ro nh

r i ro tín d ng, r i ro lãi su t, r i ro thanh kho n… đ m b o ho t đ ng kinh doanh

v a hi u qu và v a h n ch r i ro các ngân hàng đ u xây d ng các chính sách qu n tr

r i ro Tuy nhiên, trong th i gian qua các ngân hàng ch y u chú tr ng vào qu n tr r i

ro tín d ng, r i ro lãi su t, r i ro th tr ng mà ch a chú tr ng vào ho t đ ng qu n tr

r i ro thanh kho n Vi c qu n tr r i ro thanh kho n còn mang tính ch t đ i phó v i

Ngân hàng nhà n c thông qua vi c đ m b o đáp ng các t s theo quy đ nh c a Ngân hàng Nhà N c Ngân hàng Th ng M i C Ph n Sài Gòn (SCB), Ngân hàng Th ng

M i C Ph n Nh t (FCB) và Ngân hàng Th ng M i C Ph n Vi t Nam Tín Ngh a

(VTNB) là m t tr ng h p đi n hình Do ch a chú tr ng vào ho t đ ng qu n tr r i ro

thanh kho n cùng v i vi c t ng tr ng nóng tín d ng trong th i gian dài t 2007 đ n

2008 nên khi n n kinh t suy y u, n x u gia t ng cùng v i vi c đi u ch nh chính sách

ti n t , tài khóa c a Nhà N c thì c ba ngân hàng trên đã không th ch ng đ đ c áp

l c thanh kho n, thi u h t thanh kho n tr m tr ng d n đ n r i ro thanh kho n x y ra

T đó, c ba ngân hàng ph i ti n hành h p nh t, ti n hành tái c u trúc toàn di n đ gi i

quy t h qu r i ro thanh kho n c ng nh tái c c u toàn di n, nâng cao n ng l c tài

chính c a ngân hàng T đó, đ m b o an toàn ho t đ ng cho ngân hàng nói riêng c ng

nh h th ng ngân hàng nói chung

Nh v y, tr ng h p r i ro thanh kho n x y ra s đ l i h qu khá l n, nguy c đ

v h th ng ngân hàng Do đó, ho t đ ng qu n tr r i ro thanh kho n đóng vai trò h t

s c quan tr ng V i t cách là m t thành viên c a SCB, v i mong mu n đ c tìm hi u

và đóng góp nh ng ý ki n cá nhân c a mình v ho t đ ng qu n tr r i ro thanh kho n

c a SCB tôi đã l a ch n đ tài: “Hoàn thi n ho t đ ng qu n tr r i ro thanh kho n

t i Ngân hàng Th ng M i C Ph n Sài Gòn” làm lu n v n t t nghi p

2 T ng quan các nghiên c u tr c đơy

Liên quan đ n đ tài nghiên c u, tr c đây c ng có khá nhi u tác gi đã nghiên c u

nh :

Tác gi ào Th Huy n (2012) có nghiên c u đ tài “Qu n tr r i ro thanh kho n t i

Ngân hàng Th ng M i C Ph n Sài Gòn” Theo đó tác gi ào Th Huy n phân tích

tình hình thanh kho n c a SCB (SCB c ) tr c h p nh t đ t đó đ a ra nh ng gi i

pháp qu n tr r i ro thanh kho n t i SCB sau h p nh t c ng nh có nh ng ki n ngh đ i

v i chính ph và ngân hàng nhà n c

Tác gi Lê Th Ph ng Nga (2012) c ng nghiên c u đ tài “Qu n tr r i ro thanh

kho n t i Ngân hàng Th ng M i C Ph n Sài Gòn” tài c a tác gi ch y u đo

l ng r i ro thanh kho n t n m 2010 (SCB c ) đ n n m 2012 (sau khi h p nh t 03

ngân hàng SCB, VNTB và FCB đ c 1 n m) thông qua ph ng pháp ti p c n t s

thanh kho n và gi i thi u nh ng quy đ nh c a SCB v qu n tr r i ro thanh kho n T

đó đánh giá qu n tr r i ro thanh kho n t i SCB và đ a ra các gi i pháp qu n tr r i ro

thanh kho n t i SCB c ng nh có nh ng ki n ngh đ i v i chính ph và ngân hàng nhà

n c

T ng t cách nghiên c u c a tác gi Lê Th Ph ng Nga, tác gi Nguy n Hoàng

Ái Quyên (2013) c ng nghiên c u đ tài “Qu n tr r i ro thanh kho n t i Ngân hàng

Th ng M i C Ph n Sài Gòn” thông qua thông qua ph ng pháp ti p c n t s thanh

kho n và gi i thi u nh ng quy đ nh c a SCB v qu n tr r i ro thanh kho n T đó đánh giá qu n tr r i ro thanh kho n t i SCB và đ a ra các gi i pháp qu n tr r i ro

thanh kho n t i SCB Tuy nhiên, th i gian nghiên c u c a tác gi Nguy n Hoàng Ái Quyên dài h n so v i tác gi Lê Th Ph ng Nga t n m 2008 (SCB c ) đ n n m 2012

(sau khi h p nh t 03 ngân hàng SCB, VNTB và FCB đ c 1 n m)

n m 2011 Do đó, đ đánh giá và có cái nhìn toàn di n h n v ho t đ ng qu n tr r i ro

thanh kho n c a SCB, tác gi s ti n hành phân tích tình hình thanh kho n, d u hi u r i

ro thanh kho n, ho t đ ng qu n tr r i ro thanh kho n c a SCB sau h p nh t (t n m

2012 đ n n m 2014) T đó, có nh ng đánh giá c ng nh đ xu t gi i pháp đ hoàn

thi n ho t đ ng qu n tr r i ro thanh kho n t i SCB

3 M c tiêu nghiên c u:

H th ng hóa lý thuy t v ho t đ ng qu n tr r i ro thanh kho n trong ngân hàng

th ng m i Trên c s đó, đánh giá th c tr ng tình hình thanh kho n r i ro thanh kho n

và ho t đ ng qu n tr r i ro thanh kho n c a Ngân hàng TMCP Sài Gòn trong nh ng

n m qua T đó, tác gi đ xu t các gi i pháp nh m hoàn thi n ho t đ ng qu n tr r i ro

thanh kho n t i Ngân hàng TMCP Sài Gòn

4 i t ng nghiên c u:

R i ro thanh kho n t i Ngân hàng TMCP Sài Gòn

Ho t đ ng qu n tr r i ro thanh kho n t i Ngân hàng TMCP Sài Gòn

5 Ph m vi nghiên c u: Ho t đ ng qu n tr r i ro thanh kho n c a Ngân hàng TMCP

Sài Gòn v i khung th i gian t 2012 đ n 2014

6 Ph ng pháp nghiên c u: Ph ng pháp đ nh tính: s d ng ph ng pháp th ng kê,

so sánh, phân tích, t ng h p, d báo

7 ụ ngh a th c ti n c a đ tài:

tài có Ủ ngh a th c ti n trong công tác qu n lý r i ro thanh kho n t i SCB do

ho t đ ng qu n tr r i ro thanh kho n có vai trò quan tr ng trong công tác qu n tr ngân hàng H n n a, cu i n m 2014, Ngân hàng nhà n c có ban hành thông t s

36/2014/TT-NHNN ngày 20/11/2014 quy đ nh các gi i h n, t l đ m b o an toàn

trong ho t đ ng c a t ch c tín d ng (có hi u l c t ngày 01/02/2015) Theo đó, Ngân

hàng nhà n c (NHNN) có đi u ch nh m t s ch tiêu v t l gi i h n an toàn v n so

v i các thông t tr c đây nh thông t 15/2009/TT-NHNN ngày 10/08/2009, thông t

13/2010/TT-NHNN ngày 20/05/2010, thông t 19/2010/TT-NHNN ngày 27/09/2010, thông t 22/2011/ TT-NHNN ngày 30/08/2011, phù h p v i chính sách m i c a ngân hàng nhà n c c ng nh xây d ng m t h th ng qu n tr r i ro thanh kho n hi u

qu , SCB c n đánh giá l i ho t đ ng qu n tr r i ro thanh kho n trong th i gian qua và

có nh ng thay đ i trong ho t đ ng qu n tr r i ro thanh kho n

8 N i dung k t c u đ tài:

N i dung đ tài đ c k t c u 3 ch ng c th nh sau:

Ch ng 1: C s lý lu n v ho t đ ng qu n tr r i ro thanh kho n trong Ngân hàng

CH NG 1: C S LÝ LU N V HO T NG QU N TR R I

1.1 Thanh kho n trong ngơn hàng th ng m i

1.1.1 Khái ni m thanh kho n

“M t ngân hàng đ c xem là có kh n ng thanh kho n t t n u nh ngân hàng có

đ c nh ng kho n v n kh d ng v i chi phí th p đúng t i th i đi m ngân hàng có nhu

c u i u này cho th y, ngân hàng có kh n ng thanh kho n t t khi ngân hàng có trong tay l ng v n kh d ng v i quy mô h p lý ho c ngân hàng có th nhanh chóng huy

đ ng v n thông qua con đ ng vay n hay bán tài s n” (Peter S Rose, 2004, trang 415)

Nh v y thanh kho n c a ngân hàng là kh n ng ngân hàng đáp ng t t ngay t c

kh c các nhu c u chi tr

1.1.2 Cung và c u thanh kho n

Cung thanh kho n là ngu n cung ng thanh kho n cho ngân hàng Bao g m các ngu n sau:

Ti n m t t i qu , ti n g i t i NHNN,ti n g i không k h n t i các t ch c tín d ng khác, ti n g i có k h n t i các t ch c tín d ng khác đ n h n

u t ch ng khoán đ n h n, thu n vay khách hàng

Bán tài s n

Lãi và phí d ch v đã thu

Ti n g i có k h n, không k h n c a khách hàng cá nhân, t ch c kinh t ,

Vay t th tr ng ti n t (vay ngân hàng nhà n c, các t ch c tín d ng khác)

Các kho n ph i thu khác,…

C u thanh kho n là các nhu c u v n cho các ho t đ ng khác nhau c a ngân hàng

C u thanh kho n bao g m các kho n sau:

Khách hàng rút ti n t tài kho n

Ti n g i t i các t ch c tín d ng khác

Các kho n vay trên th tr ng ti n t đ n h n

Cam k t gi i ngân, s d L/C, b o lãnh trong n c đ n h n

Chi phí b ng ti n và thu xu t hi n trong quá trình s n xu t và cung c p d ch v

Thanh toán c t c b ng ti n

D tr b t bu c, s d ti n t i thi u

Các kho n ph i tr khác

1.1.3 Tr ng thái thanh kho n ròng

Thông qua vi c xác đ nh cung c u thanh kho n, có th tính ra tr ng thái thanh

kho n ròng c a ngân hàng

Tr ng thái thanh kho n ròng = Net Liquidity Position (NLP) = Cung thanh kho n –

C u thanh kho n

Có ba tr ng h p x y ra đ i v i tr ng thái thanh kho n ròng:

Th ng d thanh kho n (cung thanh kho n l n h n c u thanh kho n): NLP >0, x y

ra khi n n kinh t ho t đ ng kém hi u qu , ngân hàng không ti p c n đ c v i khách

hàng ho c không l a ch n đ c nhi u khách hàng đ cho vay Ngoài ra, nó còn x y ra

khi ngân hàng chi m gi quá nhi u tài s n có d ng tr c ti p hay gián ti p không có

kh n ng sinh l i hay ngân hàng t ng v n quá nhanh trong khi ch a có ph ng án s

d ng v n hi u qu Th ng d thanh kho n làm t ng chi phí ho t đ ng c a ngân hàng

gi i t a tr ng thái th ng d thanh kho n, các gi i pháp ngân hàng th ng s d ng đó

là: Mua các ch ng khoán làm d tr th c p, cho vay trên th tr ng ti n t , g i t i các

t ch c tín d ng khác,…

Thi u h t thanh kho n (Cung thanh kho n < c u thanh kho n): NLP <0, x y ra khi

ngân hàng không đ ngu n v n đ ho t đ ng (đáp ng nhu c u chi tr cho khách hàng,

nhu c u vay v n c a doanh nghi p,…) Vi c thi u h t thanh kho n làm m t đi nh ng c

h i kinh doanh, đ u t t t có th mang l i l i nhu n cho ngân hàng, th m chí m t khách

hàng, m t th tr ng, s t gi m ni m tin c a khách hàng…Khi tr ng thái thâm h t thanh

kho n x y ra, ngân hàng c n ti n hành các bi n pháp đ bù đ p nh :Bán d tr th c p, vay qua đêm, vay tái chi t kh u t i Ngân hàng trung ng, huy đ ng t th tr ng ti n

t , s d ng d tr b t bu c,…

Thanh kho n cân b ng (cung thanh kho n b ng c u thanh kho n): NLP = 0, đi u

này r t khó x y ra trong th c t

1.2 Ho t đ ng qu n tr r i ro thanh kho n

1.2.1 R i ro thanh kho n

1.2.1.1 Khái ni m r i ro thanh kho n

R i ro thanh kho n là r i ro x y ra khi ngân hàng không có kh n ng cung ng đ y

đ l ng ti n m t cho nhu c u thanh kho n t c th i ho c cung ng đ thanh kho n v i

chi phí cao ho c quá cao Nói cách khác đây là r i ro xu t hi n khi ngân hàng thi u kh

n ng chi tr do không chuy n đ i k p th i các lo i tài s n thành ti n m t, ho c không

th vay m n đ đáp ng các nhu c u thanh toán ây là r i ro đ c tr ng và ph bi n

trong ho t đ ng ngân hàng th ng m i

Có nhi u ng i nh m l n gi a khái ni m r i ro thanh kho n và r i ro thanh toán

Th c ch t đây là hai r i ro khác nhau R i ro thanh toán là r i ro x y ra khi ngân hàng không có đ v n đ bù đ p cho ph n giá tr s t gi m đ t ng t c a tài s n và các kho n

n và r i ro thanh kho n khi x y ra v i m c đ nghiêm tr ng s d n đ n r i ro thanh

toán

1.2.1.2 Nguyên nhân r i ro thanh kho n

R i ro thanh kho n x y ra có th do nh ng nguyên nhân ch quan hay khách quan Chi ti t c th nh sau:

Nguyên nhân bên trong:

Ngân hàng có chi n l c và ph ng pháp qu n tr r i ro thanh kho n không phù

h p và kém hi u qu Ngân hàng vay m n quá nhi u các kho n ti n g i ng n h n c a

cá nhân và đ nh ch tài chính khác, sau đó chuy n hóa chúng thành nh ng tài s n đ u

t dài h n i u này d n đ n vi c x y ra tình tr ng m t cân x ng gi a ngày đáo h n c a

các kho n s d ng v n và ngày đáo h n c a các ngu n v n huy đ ng; mà th ng g p

nh t là dòng ti n thu h i t các tài s n đ u t nh h n dòng ti n chi ra đ chi tr ti n

g i đ n h n

Nguyên nhân bên ngoài:

Khách hàng m t ni m tin đ i v i ngân hàng g i ti n H rút ti n hàng lo t do lo s

v kh n ng chi tr c a ngân hàng th ng m i đ i v i kho n ti n g i c a mình.Ngu n

v n ngân hàng huy đ ng t khách hàng đ c s d ng đ cho vay và c n m t kho ng

th i gian nh t đ nh đ thu h i.Vi c khách hàng rút ti n hàng lo t khi n c u thanh kho n

t ng đ t ng t trong khi ngu n cung thanh kho n ch a đáp ng k p th i, tr ng thái thanh

kho n ròng âm, r i ro thanh kho n x y ra

nh h ng c a lãi su t đ u t : Ti n g i c a ngân hàng r t nh y c m đ i v i s thay

đ i c a lãi su t đàu t Khi lãi su t đ u t t ng, m t s ng i rút v n c a h ra kh i ngân hàng đ đ u t vào n i có t su t sinh l i cao h n, còn khách hàng vay ti n s tích

c c ti p c n các kho n tín d ng vì có lãi su t th p h n Nh v y, s thay đ i lãi su t

nh h ng đ n c khách hàng g i ti n và vay ti n, k đ n c hai tác đ ng đ n s thay

đ i tr ng thái thanh kho n c a ngân hàng

Tình hình kinh t có nhi u b t n, các ngân hàng không đi u ch nh k p v i chính

sách c a Ngân hàng Nhà N c

1.2.2 Ho t đ ng qu n tr r i ro thanh kho n

1.2.2.1 Khái ni m ho t đ ng qu n tr r i ro thanh kho n:

Có nhi u cách đ nh ngh a v ho t đ ng qu n tr r i ro thanh kho n:

“Qu n tr r i ro thanh kho n là vi c qu n lý có hi u qu c u trúc tính thanh kho n

(tính l ng) c a tài s n và qu n lý t t c u trúc danh m c c a ngu n v n” (Tr n Huy

Hoàng, 2011, trang 233)

“Qu n tr r i ro thanh kho n là quá trình nh n d ng, đo l ng, ki m soát và tài tr

nh ng nguy c r i ro v vi c ngân hàng không th đáp ng k p th i và đ y đ các nhu

c u thanh toán cho khách hàng” (Nguy n Th Mùi, 2008, trang 326”)

Nh vây, qu n tr r i ro thanh kho n là vi c qu n tr có hi u qu tính thanh kho n

c a tài s n và ngu n v n thông qua vi c nh n d ng, đo l ng, ki m soát và tài tr r i ro

thanh kho n

1.2.2.2 S c n thi t c a vi c qu n tr r i ro thanh kho n

Công tác qu n tr r i ro thanh kho n đóng vai trò c c k quan tr ng đ i v i ho t

đ ng kinh doanh c a Ngân hàng b i:

R i ro thanh kho n x y ra nh h ng nghiêm tr ng đ n tình hình ho t đ ng kinh

doanh c a Ngân hàng: Ngân hàng ph i huy đ ng ngu n v n v i lãi su t khá cao, bán

các tài s n v i giá th p đ đáp ng nhu c u thanh kho n T đó, làm t ng chi phí, gi m

thu nh p, gi m kh n ng sinh l i c a Ngân hàng N u tình tr ng thi u thanh kho n kéo

dài có th làm m t uy tín c a Ngân hàng trên th tr ng, vi c huy đ ng v n c a ngân

hàng s càng g p nhi u khó kh n M c đ nghiêm tr ng h n là x y ra hi u ng dây

chuy n, khách hàng rút ti n hàng lo t, đ y ngân hàng vào tình tr ng m t kh n ng thanh

toán và ngân hàng ph i đ i m t v i kh n ng phá s n, b sáp nh p, mua l i

H n n a r i ro thanh kho n có tính h th ng: Vi c m t ngân hàng m t kh n ng

thanh kho n nghiêm tr ng d n đ n m t kh n ng thanh toán có th nh h ng đ n tâm

lý c a ng i g i ti n nh ng ngân hàng khác, d n đ n tình tr ng rút ti n hàng lo t, đe

d a tính n đ nh c a h th ng ngân hàng

Vi c qu n tr r i ro thanh kho n t t s giúp gi m thi u r i ro thanh kho n có th x y

ra Thông qua quá trình nh n d ng, đo l ng r i ro thanh kho n, ngân hàng ti n hành đ

ra các chi n l c kinh doanh, các quy t đ nh kinh doanh phù h p: v a đ m b o đ t hi u

qu kinh doanh v a phòng ng a, ki m soát, h n ch t i thi u r i ro cho ngân hàng

1.2.2.3 Nguyên t c ho t đ ng qu n tr r i ro thanh kho n

đ m b o qu n tr thanh kho n hi u qu , m t s nguyên t c mang tính ch đ o sau đây c n đ c tôn tr ng:

Th nh t: Nhà qu n tr thanh kho n ph i th ng xuyên bám sát ho t đ ng c a các

b ph n ch u trách nhi m huy đ ng v n và s d ng v n trong ph m vi ngân hàng và

đi u ph i ho t đ ng c a các b ph n này sao n kh p v i nhau Ví d b t c khi nào,

b ph n ph trách tài kho n ti t ki m d ki n nh n m t s ch ng ch ti n g i có giá tr

l n trong m t vài ngày t i, thông tin này c n đ c chuy n ngay t i ng i qu n tr

thanh kho n ho c b ph n cho vay c p h n m c tín d ng m i cho khách hàng, nhà

qu n tr thanh kho n c n chu n b kh n ng khách hàng rút ti n t h n m c đó

Th hai: Nhà qu n tr thanh kho n c n ph i bi t tr c kh n ng đâu và khi nào

nh ng khách hàng g i ti n, xin vay d đ nh rút v n ho c b sung thêm ti n g i ho c tr

n c a h , đ c bi t là nh ng khách hàng l n nh t Th c hi n nguyên t c này cho phép

nhà qu n tr thanh kho n ho ch đ nh đón đ u đ x lý hi u qu h n ph n thanh kho n

th ng d hay thâm h t s xu t hi n

Th ba: Nhu c u thanh kho n c a ngân hàng và các quy t đ nh liên quan đ n v n đ

thanh kho n ph i đ c phân tích trên c s liên t c đ tránh kéo dài m t trong hai tr ng

thái th ng d ho c thâm h t Thanh kho n th ng d không đ c đ u t vào lúc nó x y

ra, t t y u d n đ n k t qu làm gi m thu nh p cho ngân hàng; trong khi đó, thâm h t

thanh kho n thì c n ph i đ c x lý nhanh chóng nh m tránh s kh n tr ng gay g t

trong vi c ph i vay m n hay bán tài s n (Peter S.Rose, 2001;Tr n Huy Hoàng và

c ng s , 2010)

1.2.2.4 Các b c qu n tr r i ro thanh kho n: Ho t đ ng qu n tr r i ro thanh kho n

bao g m 05 b c: nh n d ng r i ro thanh kho n, phân tích r i ro thanh kho n, đo l ng

r i ro thanh kho n, ki m soát và phòng ng a r i ro thanh kho n, tài tr r i ro thanh kho n Chi ti t c th các b c nh sau:

 B c 1: Nh n d ng r i ro thanh kho n

i u ki n tiên quy t đ qu n tr r i ro là ph i nh n d ng đ c r i ro Nh n d ng r i

ro là quá trình xác đ nh liên t c và có h th ng các ho t đ ng kinh doanh c a ngân

hàng; bao g m: vi c theo dõi, xem xét, nghiên c u môi tr ng ho t đ ng và toàn b

ho t đ ng c a ngân hàng nh m th ng kê đ c t t c các lo i r i ro, k c d báo nh ng

lo i r i ro m i có th xu t hi n trong t ng lai, đ t đó có các bi n pháp ki m soát, tài

tr cho t ng lo i r i ro phù h p

Nh ng d u hi u nh n d ng r i ro thanh kho n: Có nhi u d u hi u nh n d ng r i

ro thanh kho n Theo Peter S.Rose, 2001;Tr n Huy Hoàng và c ng s , 2010 thì d u

Không đáp ng ho c đáp ng không đ y đ nhu c u vay v n c a khách hàng

Th ng xuyên vay v n t Ngân hàng trung ng v i kh i l ng l n và th ng

ây chính là vi c tìm ra nguyên nhân gây ra r i ro Phân tích r i ro nh m đ ra bi n

pháp h u hi u đ phòng ng a r i ro Trên c s tìm ra các nguyên nhân, tác đ ng đ n các nguyên nhân làm thay đ i chúng, qua đó s phòng ng a r i ro m t cách hi u qu

h n

 B c 3: o l ng yêu c u thanh kho n

đo l ng yêu c u thanh kho n, Theo Peter S.Roser, 2001; Tr n Huy Hoàng và

c ng s , 2010 có các ph ng pháp sau: ph ng pháp ti p c n ngu n v n và s d ng

v n, ph ng pháp thang đáo h n, ph ng pháp ti p c n c u trúc v n, ph ng pháp ti p

c n t s thanh kho n, ph ng pháp xác su t theo tình hu ng Chi ti t c th nh sau:

 Ph ng pháp ti p c n ngu n v n và s d ng v n

Ph ng pháp ti p c n ngu n v n và s d ng v n b t ngu n t th c t là khi ti n g i

t ng và ti n vay gi m thì thanh kho n ngân hàng t ng, và ng c l i, khi ti n g i gi m

và ti n vay t ng thì thanh kho n ngân hàng gi m Ph ng pháp đ c th c hi n qua hai

b c:

B c 1: D báo tr c các kho n ti n g i và ti n vay c a ngân hàng d báo các

kh an ti n vay và ti n g i cho m t kho ng th i gian trong t ng lai (tháng ho c quý),

ngân hàng có th dùng các bi n s th ng kê kinh t và xác đ nh m i quan h gi a

chúng v i xu h ng v n đ ng c a ti n g i và ti n vay

C s đ d báo tình hình huy đ ng v n và cho vay:

Y u t xu h ng: các bi n đ ng lâu dài thay đ i v tiêu dùng, ti t ki m, đ u t , dân

s , l c l ng lao đ ng và phát tri n k thu t

Y u t th i v : vi c cho vay mùa v t ng cao trong khi ti n g i mùa v th p Ph n

l n s thay đ i th t th ng mùa v có th đ c xác đ nh m t cách chính xác h p lý d a

trên kinh nghi m trong quá kh

Y u t chu k : th i k kinh t trì tr , gia đo n kinh t n, s thay đ i lãi su t do s c

ép c a chính tr , lu t pháp

B c 2: Xác đ nh tr ng thái thanh kho n ròng c a ngân hàng

NLP= d báo thay đ i ngu n v n huy đ ng- D báo thay đ i cho vay

Khi NLP > 0: ngân hàng có đ l ch thanh kho n d ng và ngân hàng ph i nhanh chóng đ a ph n thanh kho n th a này đ u t vào nh ng tài s n có sinh l i

Khi NLP < 0: ngân hàng có đ l ch thanh kho n âm và ngân hàng ph i tìm ki m k p

th i các ngu n tài tr khác nhau t bên ngoài v i chi phí tài tr th p nh t

Peter S.Rose, 2001; Tr n Huy Hoàng và c ng s , 2010

1.2.1 Ph ng pháp thang đáo h n

Ph ng pháp này xây d ng thang đáo h n đ so sánh các dòng ti n ra và dòng ti n

vào trong m i ngày ho c trong m t th i k nh t đ nh, qua đó đ xác đ nh đ c các

tr ng thái thanh kho n ròng và tr ng thái thanh kho n tích l y

Các dòng ti n ra có th đ c x p th t theo ngày mà các tài s n N đáo h n, ngày

s m nh t mà ng i g i ti n ti t ki m th c hi n quy n đ c rút ti n g i tr c h n ho c

ngày s m nh t mà các nhu c u v v n phát sinh đ t xu t

Các dòng ti n vào có th đ c x p th t theo ngày mà các tài s n có đáo h n ho c

c n c vào các c tính c a ngân hàng v dòng ti n

 Ph ng pháp ti p c n c u trúc v n

Ph ng pháp này đ c ti n hành nh sau:

B c 1: Chia các kho n ti n g i và các ngu n v n khác thành nhi u nhóm d a trên

c s c l ng kh n ng v n b rút kh i ngân hàng Ti n g i và các kho n huy đ ng

phi ti n g i c a ngân hàng có th chia thành 3 lo i: ngu n v n n đ nh th p, ngu n v n

kh i ngân hàng trong ph m vi vài gi ho c vài ngày sau đó Do đó, m i ngân hàng ph i

d báo đ c nhu c u thanh kho n cho vay c a ngân hàng mình

B c 3: Xác đ nh nhu c u thanh kho n theo công th c:

T ng nhu c u thanh kho n= D tr thanh kho n ti n g i+ Nhu c u thanh kho n cho vay

 Ph ng pháp ti p c n t s thanh kho n

Ph ng pháp tính toán nhu c u thanh kho n này d a trên c s kinh nghi m riêng

có và m c bình quân ngành Thông th ng thì các t s thanh kho n sau đây đ c dùng đ đánh giá kh n ng thanh kho n c a ngân hàng:

 T l v n t có trên ngu n v n huy đ ng (H1)

H1=

T s H1 ph n ánh thanh kho n c a ngân hàng thông qua t l gi a s v n t có

và ngu n v n huy đ ng.T s càng cao ngh a là kh n ng thanh kho n c a ngân hàng

T l này cao ngh a là ngân hàng có kh n ng t t trong vi c gi i quy t nhu c u

ti n m t t c th i Do đó, kh n ng thanh kho n c a ngân hàng càng t t

 T l d n cho vay/t ng tài s n có (H4)

H4=

T l này càng l n thì kh n ng thanh kho n c a ngân hàng càng th p vì tín d ng

đ c xem là tài s n có sinh l i có tính thanh kho n th p nh t

 T l d n / ti n g i khách hàng (H5)

H5=

T l này đánh giá m c đ ngân hàng s d ng ti n g i khách hàng đ u t vào

ho t đ ng tín d ng.Vì v y, T l này càng cao ngh a là kh n ng thanh kho n c a ngân

hàng càng th p

 T l ch ng khoán có tính thanh kho n trên t ng tài s n có (H6)

H6=

T l này cho th y t l nh ng ch ng khoán d chuy n đ i thành ti n mà ngân

hàng n m gi so v i t ng tài s n c a ngân hàng.T s này càng cao thì kh n ng thanh

Ph ng pháp này đ c th c hi n qua hai b c:

B c 1: Ngân hàng d toán tr ng thái thanh kho n theo ba kh n ng:

Kh n ng t t nh t: khi ti n g i lên cao trên m c d ki n ho c ti n vay xu ng d i

m c d ki n

Kh n ng x u nh t: khi ti n g i xu ng d i m c d ki n hay ti n vay lên cao h n

m c d ki n

Kh n ng th c t : tr ng thái thanh kho n n m gi a hai kh n ng trên

B c 2: Xác đ nh nhu c u thanh kho n d ki n theo công th c:

Nhu c u thanh kho n=

Trong đó:

NLP: tr ng thái thanh kho n ròng

P: xác su t t ng ng v i 1 trong 3 kh n ng trên

Nh n xét:

đo l ng yêu c u thanh kho n, nhà qu n tr có th s d ng các ph ng pháp đo

l ng nh trên Tuy nhiên, các ph ng pháp trên ch y u là đo l ng/d toán tr ng

thái thanh kho n trên c s d báo, gi đ nh các kh n ng x y ra (ph ng pháp ti p c n

ngu n v n s d ng ngu n v n, ph ng pháp thang đáo h n, ph ng pháp ti p c n c u

trúc v n, ph ng pháp sác xu t tình hu ng) ho c s li u tính toán mang tính ch t th i

đi m (Ph ng pháp ti p c n t s thanh kho n) nên vi c c l ng thanh kho n chính

xác hay không là tùy thu c vào kh n ng d báo c a nhà qu n tr và m c đ th ng xuyên đo l ng tr ng thái thanh kho n Do đó, các nhà qu n tr ngân hàng nên k t h p

đo l ng yêu c u thanh kho n b ng nhi u ph ng pháp khác nhau và chú tr ng đ n

công tác d báo đ có k t qu chính xác nh t

Và trong 05 ph ng pháp đo l ng yêu c u thanh kho n trên, ph ng pháp ti p c n

t s thanh kho n và ph ng pháp thang đáo h n là 02 ph ng pháp khá đ n gi n và

d áp d ng nên hi n t i, các ngân hàng TMCP Vi t Nam c ng ch y u áp d ng hai

ph ng pháp này (Tham kh o báo cáo tài chính m t s ngân hàng t i Vi t Nam nh

Ngân hàng TMCP Ngo i Th ng Vi t Nam (Vietcombank), Ngân hàng TMCP Công

Th ng Vi t Nam (Vietinbank), Ngân hàng TMCP K Th ng Vi t Nam

(Techcombank), Ngân hàng TPMC Á Châu (ACB), Ngân hàng TMCP Sài Gòn

Th ng Tín (STB), SCB, n m 2014) Ngoài ra, các ngân hàng TMCP Vi t Nam

th ng đo l ng yêu c u thanh kho n c a mình thông qua vi c tính toán các t l an

toàn ho t đ ng nh h s an toàn v n t i thi u (CAR), t l c p tín d ng/huy đ ng, t

l c p tín d ng/ngu n v n ng n h n,… và luôn c g ng đ m b o duy trì các t l đó theo đúng quy đ nh c a Ngân hàng Nhà n c

 B c 4: Ki m soát và phòng ng a r i ro thanh kho n

Ki m soát r i ro là tr ng tâm c a qu n tr r i ro ó là vi c s d ng các bi n pháp,

k thu t, công c , chi n l c, các ch ng trình ho t đ ng đ ng n ng a, phòng tránh

ho c gi m thi u nh ng t n th t, nh ng nh h ng không mong đ i có th xãy ra đ i

v i ngân hàng

Theo Peter Rose (1999) đ ki m soát, phòng ng a r i ro thanh kho n, các ngân

hàng có th s d ng m t s chi n l c qu n tr r i ro thanh kho n sau:

Chi n l c qu n lý tài s n có

Chi n l c này đòi h i ngân hàng ph i d tr thanh kho n b ng cách n m gi các

tài s n có tính thanh kho n cao nh ti n (ti n m t t i qu , ch ng khoán kh m i, ti n

Chi phí cao vì bán tài s n thông th ng t n kém chi phí giao d ch, chi phí môi gi i

Hi u qu sinh l i th p dovi c ngân hàng d tr l ng l n tài s n có tính thanh

kho n cao đ ng ngh a v i vi c s h u nh ng tài s n có tính sinh l i th p

Chi n l c qu n lý tài s n n

Là chi n l c mà ngân hàng đáp ng nhu c u thanh kho n phát sinh b ng cách vay

m n trên th tr ng ti n t Vi c vay m n th ng ch x y ra khi nhu c u thanh kho n

xu t hi n đ tránh d tr quá m c c n thi t

u đi m:

T ng hi u qu s d ng v n cho ngân hàng: Thay vì ngân hàng luôn ph i d tr m t

s tài s n có tính thanh kho n cao t i b t c th i đi m nào, theo chi n l c này ngân

hàng ch vay khi th c s c n v n

M i đi u ch nh đ đáp ng nhu c u thanh kho n c a ngân hàng ch di n ra bên tài

s n n nên n u ngân hàng qu n lý tài s n n hi u qu thì chi n l c kinh doanh c a

ngân hàng bên tài s n có s không b nh h ng

Nh c đi m:

Ngân hàng b đ ng trong vi c đáp ng nhu c u thanh kho n Ngu n v n đáp ng

nhu c u thanh kho n hoàn toàn ph thu c vào th tr ng cho vay Chi phí vay v n c a ngân hàng th ng khó xác đ nh ch c ch n, gi m tính n đ nh c a thu nh p

Ngân hàng vay m n quá nhi u th ng b đánh giá là có khó kh n v tài chính, khi

thông tin này lan r ng thì nh ng ng i g i ti n s rút v n hàng lo t ho c ngân hàng

ph i huy đ ng v n v i chi phí cao h n Cùng lúc, các đ nh ch tài chính khác đ tránh

r i ro s th n tr ng và dè d t h n trong vi c tài tr v n cho các ngân hàng đang đ i m t

v i r i ro thanh kho n

Chi n l c qu n lý ph i h p:

Do chi n l c qu n lý tài s n có và chi n l c qu n lý tài s n n đ u có nh ng

nh c đi m riêng nên h u h t các ngân hàng đ u k t h p s d ng đ ng th i c hai

chi n l c trên đ có th phát huy t i đa m i l i th và h n ch nh ng r i ro có th x y

Nhu c u thanh kho n dài h n: c n đ c ho ch đ nh Ngu n v n đ đáp ng là các

kho n vay ng n h n, trung h n, ch ng khoán chuy n đ i thành ti n khi nhu c u thanh

kh an xu t hi n

Vì r i ro thanh kho n có m i liên h m t thi t v i các lo i r i ro khác nên hi n nay

đ th c hi n chi n l c qu n tr thanh kho n ph i h p , các ngân hàng th ng m i

th ng áp d ng mô hình CAMELS trong qu n tr r i ro thanh kho n

H th ng phân tích CAMELS đ c áp d ng nh m đánh giá đ an toàn, kh n ng

sinh l i và thanh kho n c a ngân hàng An toàn đ c hi u là kh n ng c a ngân hàng

bù đ p đ c m i chi phí và th c hi n đ c các ngh a v c a mình và đ c đánh giá thông qua đánh giá m c đ đ v n, ch t l ng tín d ng và ch t l ng qu n lý Phân

tích theo ch tiêu CAMELS d a trên 6 y u t c b n đ c s d ng đ đánh giá ho t

đ ng c a m t ngân hàng, đó là: M c đ an toàn v n, Ch t l ng tài s n có, Qu n lý,

L i nhu n, Thanh kho n và M c đ nh y c m th tr ng

Capital Adequacy (M c đ an toàn v n)

M c đ an toàn v n th hi n s v n t có đ h tr cho ho t đ ng kinh doanh c a

ngân hàng Ngân hàng càng ch p nh n nhi u r i ro thì càng đòi h i ph i có nhi u v n

t có đ h tr ho t đ ng c a ngân hàng và bù đ p t n th t ti m n ng liên quan đ n

m c đ r i ro cao h n

T l an toàn v n đ c tính theo t l ph n tr m c a t ng v n c p I và v n c p II so

v i t ng tài s n đã đi u ch nh r i ro c a ngân hàng

CAR = [(V n c p I + V n c p II)/(Tài s n đã đi u ch nh r i ro)] * 100%

B ng t l này ng i ta có th xác đ nh đ c kh n ng c a ngân hàng thanh toán các

kho n n có th i h n và đ i m t v i các lo i r i ro khác nh r i ro tín d ng, r i ro v n

hành Chính vì lý do trên, các nhà qu n lỦ ngành ngân hàng các n c luôn xác đ nh rõ

và giám sát các ngân hàng ph i duy trì m t t l an toàn v n t i thi u, Vi t Nam theo

thông t s 36/2011/TT-NHNN ngày 20/11/2014 t l này đ c quy đ nh là 9%

Asset Quality (Ch t l ng tài s n có)

Ch t l ng tài s n có là nguyên nhân c b n d n đ n các v đ v ngân hàng Thông th ng đi u này xu t phát t vi c qu n lỦ không đ y đ trong chính sách cho

vay t tr c đ n nay N u th tr ng bi t r ng ch t l ng tài s n kém thì s t o áp l c

lên tr ng thái ngu n v n ng n h n c a ngân hàng, và đi u này có th d n đ n kh ng

ho ng thanh kho n, ho c d n đ n tình tr ng đ xô đi rút ti n ngân hàng

Management (Qu n lý)

Nhi u nhà phân tích chuyên nghi p coi qu n lý là y u t quan tr ng nh t trong h

th ng phân tích CAMELS, b i vì qu n lỦ đóng vai trò quy t đ nh đ n thành công trong

ho t đ ng c a ngân hàng c bi t, các quy t đ nh c a ng i qu n lý s nh h ng tr c

ti p đ n nh ng y u t nh :

Ch t l ng tài s n có

M c đ t ng tr ng c a tài s n có

M c đ thu nh p

Earnings (L i nhu n)

L i nhu n là ch s quan tr ng nh t đ đánh giá công tác qu n lý và các ho t đ ng

chi n l c c a nhà qu n lý thành công hay th t b i L i nhu n s d n đ n hình thành

thêm v n, đây là đi u h t s c c n thi t đ thu hút thêm v n và s h tr phát tri n trong

t ng lai t phía các nhà đ u t L i nhu n còn c n thi t đ bù đ p các kho n cho vay

b t n th t và trích d phòng đ y đ B n ngu n thu nh p chính c a ngân hàng là:

Thu nh p t lãi

Thu nh p t l phí, hoa h ng

Thu nh p t kinh doanh mua bán

Thu nh p khác

Liquidity (Thanh kho n)

Có hai nguyên nhân gi i thích t i sao thanh kho n l i có Ủ ngh a đ c bi t quan tr ng

đ i v i ngân hàng Th nh t, c n ph i có thanh kho n đ đáp ng yêu c u vay m i mà

không c n ph i thu h i nh ng kho n cho vay đang trong h n ho c thanh lý các kho n

đ u t có k h n Th hai, c n có thanh kho n đ đáp ng t t c các bi n đ ng hàng

ngày hay theo mùa v v nhu c u rút ti n m t cách k p th i và có tr t t Do ngân hàng

th ng xuyên huy đ ng ti n g i ng n h n (v i lãi su t th p) và cho vay s ti n đó v i

th i h n dài h n (lãi su t cao h n) nên ngân hàng v c b n luôn có nhu c u thanh

Tuy nhiên, đây ch là m t kênh phân tích, đ có th thu đu c k t qu k l ng và

h u ích, c n k t h p vi c phân tích theo CAMELS v i nh ng đánh giá đ nh tính khác

c a ngân hàng

 B c 5: Tài tr r i ro thanh kho n

M c dù, đã th c hi n các bi n pháp phòng ng a, nh ng r i ro v n có th x y ra Khi

đó, tr c h t c n theo dõi, xác đ nh chính xác nh ng t n th t v tài s n, ngu n nhân l c

ho c v giá tr pháp lỦ Sau đó, c n thi t l p các bi n pháp tài tr phù h p Nhìn chung,

các bi n pháp này đ c chia làm hai nhóm: t kh c ph c và chuy n giao r i ro

T kh c ph c r i ro: Là m t s bi n pháp nh l p qu d phòng đ bù đ p thi u h t

thanh kho n, vay th tr ng liên ngân hàng, vay ngân hàng nhà n c

Chuy n giao r i ro: chuy n giao r i ro thanh kho n, ngân hàng s ký k t nh ng

h p đ ng ti n g i v i công ty b o hi m ti n g i v i nh ng đi u kho n đ c bi t (Peter

S.Rose, 2001;Tr n Huy Hoàng và c ng s , 2010)

1.3 Bài h c kinh nghi m trong ho t đ ng qu n tr r i ro thanh kho n c a m t s Ngân Hàng Th ng M i trên th gi i và Vi t Nam

1.3.1 Kinh nghi m qu n tr r i ro thanh kho n c a các Ngơn hàng th ng m i

trên th gi i

1.3.1.1Kinh nghi m qu n tr r i ro thanh kho n c a Ngân hàng TMCP SMBC

Nh t B n

Ngân hàng TMCP Sumitomo là m t trong nh ng ngân hàng th ng m i hàng đ u

c a Nh t B n đ c thành l p n m 1919 ây là m t trong nh ng ngân hàng hàng đ u

th gi i v quy mô c ng nh m c tín nhi m SMBC đã th c hi n chi n l c qu n tr r i

ro thanh kho n nh sau:

SMBC luôn duy trì m t l ng v n c p 1 và c p 2 b ng 30% t ng ti n g i nh m

đ m b o s n đ nh, kh n ng thanh kho n và kh n ng chi tr c a ngân hàng

Th c hi n qu n tr RRTK theo mô hình CAMELS b ng cách ph i h p v n t có,

ch t l ng tài s n có, qu n lý thu nh p, thanh kho n và đ nh y c m

SMBC luôn ch đ ng trong công tác phòng ng a r i ro thanh kho n: d tr m t

l ng thanh kho n h p lý, ký k t th c hi n các đi u kho n v i các t ch c b o hi m

nh m tài tr cho r i ro thanh kho n, t ng v n đi u l ,…

1.3.1.2 Kinh nghi m qu n tr r i ro thanh kho n c a Ngân hàng Northern Rock

Ngân hàng Northern Rock, thành l p n m 1997 là 01 trong s 05 ngân hàng hàng

đ u Anh kinh doanh các d ch v cho vay c m c Cu c kh ng ho ng cho vay c m c

d i tiêu chu n trên th tr ng M vào n m 2007 đã nh h ng l n đ n ngu n cung

thanh kho n c a Northern Rock do Ngân hàng này có 150 tri u USD trong các kho n cho vay trên th tr ng M Ngày 12/09/2007, Northern Rock đã đ ngh NHTW Anh

cho vay 03 t B ng Anh v n ng n h n đ chi tr các ngh a v tài chính đ n h n Tr c

tình hình l i nhu n d ki n gi m, vi c thanh toán trong ng n h n b nh h ng đã khi n báo chí đ a tin Northern Rock đang thi u ti n m t tr m tr ng, Northern đang khan

hi m ti n m t,…

Ngay l p t c ch trong 03 ngày 14, 15, 17/09/2007, h th ng chi nhánh Ngân hàng

Northern r i vào tình tr ng kh ng ho ng thanh kho n tr m tr ng, c tính kho ng 03 t

B ng Anh đ c rút ra, giá c phi u c a ngân hàng gi m m nh đ n 45,5% Northern

đ ng trên b v c phá s n và Chính ph Anh ph i ti n hành qu c h u hóa Northern

Rock

Nguyên nhân đ u tiên và tr c ti p nh h ng đ n r i ro thanh kho n c a Northern Rock đó là r i ro tín d ng Vi c Northern Rock tham gia vào th tr ng cho vay c m c

d i chu n c a M khi n Northern Rock g p v n đ thanh kho n nghiêm tr ng khi th

tr ng này b kh ng ho ng Ngoài ra, nguyên nhân là do Northern thi u kinh nghi m

trong vi c x lý r i ro thanh kho n, ch a t o d ng đ c ni m tin cho khách hàng đ

ng n ng a kh ng ho ng x y ra

1.3.2 Kinh nghi m qu n tr r i ro thanh kho n c a Ngơn hàng th ng m i Vi t

Nam- Ngân hàng TMCP Á Châu

Ngân hàng TMCP Á Châu thành l p n m 1993 và đ c đánh giá là m t trong

nh ng ngân hàng có uy tín cao, ho t đ ng kinh doanh hi u qu

Vào ngày 21/08/2012, Ngân hàng TMCP Á Châu đ i di n v i tình tr ng thi u h t

thanh kho n do nh h ng t vi c Ông Nguy n c Kiên – nguyên Phó Ch t ch H i

đ ng Sáng l p ACB b b t giam đ đi u tra v các sai ph m trong ho t đ ng kinh

t Sau đó các Ông LỦ Xuân H i – Nguyên T ng Giám c ACB b b t t m giam do có liên quan đ n ho t đ ng kinh doanh vi ph m pháp lu t Do đó, v i tâm lý lo ng i nhi u

khách hàng g i ti n đã đ n rút ti n t, trong hai ngày đ u tiên s l ng ti n rút đ n

8.000 t đ ng

Gi i pháp Ngơn hàng TMCP Á Chơu đư s d ng trong n m 2012:

S d ng kênh truy n thông đ tr n an khách hàng, cam k t chi tr toàn b s ti n khách hàng đang đ t i ACB n u khách hàng có nhu c u rút Ngoài ra, đ gi i quy t

kh ng ho ng ACB còn đ a ra ch ng trình u đãi dành cho khách hàng g i ti n l i

1.3.3 Bài h c kinh nghi m

Các ngân hàng th ng m i c n đo l ng phân tích và tính toán con s h p lý v d

tr thanh kho n đ v a đ m b o đ c an toàn thanh kho n v a t i đa hóa l i nhu n

Áp d ng chính sách qu n tr r i ro thanh kho n h p lý, phù h p đi u ki n, đ c

đi m c a ngân hàng

Các ngân hàng th ng m i c n nh n d ng r i ro nào có th nh h ng đ n an toàn

thanh kho n c a ngân hàng, đ c bi t là r i ro tín d ng có m i quan h ch t ch v i r i

ro thanh kho n R i ro tín d ng x y ra s d d n đ n r i ro thanh kho n

Gia t ng ni m tin c a khách hàng: Ngân hàng th ng m i nên ph n ng nhanh v i các tin đ n nh h ng đ n uy tín ngân hàng ng th i ngân hàng th ng m i c n t ng

c ng công tác marketing, truy n thông đ n khách hàng và t o d ng uy tín th ng

hi u

K T LU N CH NG 1

Qua ch ng 1, tác gi đã khái quát các n i dung c b n v thanh kho n, r i ro thanh

kho n và ho t đ ng qu n tr r i ro thanh kho n c a Ngân hàng Th ng M i ây là các

n i dung quan tr ng, là c s lý lu n đ tác gi ti n hành phân tích th c tr ng ho t đ ng

qu n tr r i ro thanh kho n t i Ngân hàng TMCP Sài Gòn trong Ch ng 2

CH NG 2: TH C TR NG HO T NG QU N TR R I RO THANH KHO N T I NGÂN HÀNG TMCP SÀI GÒN

2.1 Gi i thi u Ngân hàng TMCP Sài Gòn

2.1.1 Quá trình hình thành và phát tri n

Ngân hàng Th ng M i C Ph n Sài Gòn

Tên ti ng Vi t: Ngân hàng Th ng M i C Ph n Sài Gòn

Tên ti ng Anh: Saigon Joint Stock Commercial Bank

Tên th ng hi u: SCB

Ngân hàng TMCP Sài Gòn ti n thân là ba ngân hàng: Ngân hàng TMCP Sài Gòn,

Ngân hàng TMCP Nh t, Ngân hàng TMCP Vi t Nam Tín Ngh a Tuy nhiên, trong

quá trình ho t đ ng ba ngân hàng nói trên đã g p khó kh n v thanh kho n d n đ n m t

kh n ng thanh kho n t m th i Do đó, Ngân hàng Nhà n c Vi t Nam đã đ ng ý cho

phép ba ngân hàng trên ti n hành h p nh t thành m t ngân hàng m i v i tên g i là Ngân hàng TMCP Sài Gòn nh m t o ra m t ngân hàng v ng m nh h n và t ng kh

n ng ti p c n th tr ng

Ngày 26/12/2011, Th ng đ c Ngân hàng nhà n c chính th c c p Gi y phép s

238/GP-NHNN v vi c thành l p và ho t đ ng Ngân hàng TMCP Sài Gòn trên c s

h p nh t t nguy n c a 03 ngân hàng: Ngân hàng TMCP Sài Gòn, Ngân hàng TMCP

Nh t, Ngân hàng TMCP Vi t Nam Tín Ngh a

Ngày 01/01/2012 Ngân hàng TMCP Sài Gòn chính th c đi vào ho t đ ng v i t ng

v n đi u l là 10.584 tri u đ ng n ngày 26/09/2013, ngân hàng đã phát hành thêm

171,1 tri u c ph n, t ng v n đi u l t 10.584 t đ ng lên 12.295 t đ ng Ngày 27/04/2015, ngân hàng đã chào bán c ph n cho 01 c đông hi n h u và 02 đ i tác

n c ngoài đ chính th c t ng v n đi u l lên 14.295 t đ ng

Ngân hàng có tr s chính t i 927 Tr n H ng o, Ph ng 1, Qu n 5, TP.H Chí

Minh Hi n nay, m ng l i giao d ch c a Ngân hàng khá r ng l n v i h n 230 đi m

giao d ch t i các t nh thành trên c n c

2.1.2 C c u t ch c c a Ngân hàng TMCP Sài Gòn

C c u t ch c c a Ngân hàng TMCP Sài Gòn đ c xây d ng và đi u ch nh liên

t c trong su t 03 n m t n m 2012 đ n n m 2014 đ phù h p v i quy mô và ho t đ ng

kinh doanh c a SCB Th i đi m đ u m i h p nh t c c u t ch c c a SCB xây d ng

khá c ng k nh v i khá nhi u các phòng ban, lãnh đ o H i s , vi c phân chia các kh i

qu n lỦ các phòng ban ch a th t s phù h p, gây khó kh n trong công tác qu n lý Chi

ti t S đ t ch c ngân hàng TMCP Sài Gòn đ u n m 2012 th hi n t i Ph l c 01 - S

đ t ch c ngân hàng TMCP Sài Gòn đ u n m 2012

Qua quá trình ho t đ ng, nh n th y s b t c p trong c c u t ch c c ng nh h ng

đ n xây d ng 01 b máy t ch c ki n toàn v a đ m b o hi u qu kinh doanh c ng nh

công tác qu n lý, ki m soát r i ro SCB đã nhi u l n ti n hành đi u ch nh c c u t

ch c

n đ u n m 2015, SCB l i ti n hành đi u ch nh ho t đ ng theo c c u t ch c

m i V i c c u t ch c m i, các phòng ban đ c s p x p l i vào các kh i qu n lý phù

h p h n nh Kh i kinh doanh ti n t thì qu n lý các phòng chuyên v kinh doanh

(phòng kinh doanh ti n t , kinh doanh ngo i h i, đ nh ch tài chính); Kh i qu n tr tài

chính và ngu n v n thì qu n lý phòng qu n tr ngu n v n, phòng h tr ALCO, các phòng ban có ch c n ng trùng l p đ c g p l i tinh g n nh g p phòng s n ph m

doanh nghi p và phát tri n khách hàng doanh nghi p thành phòng khách hàng doanh nghi p; b sung m t s phòng ban c n thi t cho ho t đ ng kinh doanh c ng nh qu n

lý c a SCB nh Phòng th m đ nh và phê duy t, Phòng phân tích và giám sát ho t đ ng

kinh doanh ti n t , Phòng t ng h p và phân tích r i ro, Phòng phát tri n nhân s ,… Chi

ti t S đ t ch c ngân hàng TMCP Sài Gòn đ u n m 2015 th hi n t i Ph l c 04 S

đ t ch c ngân hàng TMCP Sài Gòn đ u n m 2015

Nh n xét: C c u t ch c c a SCB liên t c đi u ch nh trong h n 3 n m qua Vi c

th ng xuyên đi u ch nh c c u t ch c d n đ n ch c n ng nhi m v c a các phòng

ban H i s c ng nh c c u t ch c c a các đ n v kinh doanh c ng ph i th ng xuyên thay đ i i u này v a m t th i gian v a t n kém chi phí v a nh h ng đ n hi u qu

ho t đ ng c ng nh công tác qu n tr r i ro c a SCB

2.1.3 Tình hình tài chính c a Ngân hàng TMCP Sài Gòn tr c và sau h p nh t

Quy mô t ng tài s n

Xét v quy mô t ng tài s n: SCB là ngân hàng có quy mô t ng tài s n l n nh t trong

03 ngân hàng v i t ng tài s n tính đ n 30/09/2011 là 77.985.156 tri u đ ng và FCB là

ngân hàng có quy mô t ng tài s n nh nh t v i t ng tài s n tính đ n 30/09/2011 là

17.104.867 tri u đ ng

Xét v m c đ t ng tr ng quy mô t ng tài s n: Nhìn chung c ba ngân hàng đ u có

quy mô t ng tài s n t ng liên t c trong 03 n m t 2009 đ n 30/09/2011 Trong đó FCB

là ngân hàng có quy mô t ng tài s n t ng m nh v i t l t ng tr ng n m 2010 và

30/09/2011 l n l t là 374% và 120%, VNTB và SCB thì quy mô t ng tài s n t ng

ch m h n

Hi u qu kinh doanh: Ho t đ ng kinh doanh c a 03 ngân hàng có đem l i l i

nhu n T l sinh l i trên t ng tài s n l n l t c a ba ngân hàng SCB, VNTB và FCB là

2,3%, 1,2% và 0,5% Tuy nhiên, t l sinh l i trên v n ch s h u l n l t c a ba ngân

hàng SCB, VNTB và FCB là 6,1%, 10,3% và 6,7% th p h n h n so v i m c bình quân

c a ngành là 10,53%

V n ch s h u: T ng t nh quy mô t ng tài s n, v v n ch s h u SCB là

ngân hàng có quy mô v n ch s h u l n nh t trong ba ngân hàng

Nh v y, tr c th i đi m h p nh t, c ba ngân hàng SCB, VNTB và FCB là nh ng

ngân hàng nh , ho t đ ng kinh doanh kém hi u qu Th i đi m 2007-2008 các ngân

hàng t ng tr ng tín d ng quá nhanh nên đ n khi n n kinh t khó kh n, ch t l ng tín

d ng suy gi m và ngân hàng nhà n c thay đ i chính sách ti n t thì các ngân hàng trên đã không ch ng đ đ c v i áp l c và x y ra tình tr ng m t thanh kho n t m th i

Theo thông tin t ba ngân hàng h p nh t cùng Ngân hàng Nhà N c cung c p thì

vi c h p nh t ba ngân hàng trên là thi t y u v a gi i quy t tình tr ng s h u chéo v a

nâng cao n ng l c tài chính, hi u qu kinh doanh và gi i quy t tình tr ng r i ro thanh

kho n c a các ngân hàng trên Tuy nhiên, vi c h p nh t ba ngân hàng y u kém, ch t

l ng tài s n th p thành m t ngân hàng l n có n ng l c tài chính, hi u qu kinh doanh

Nguyên nhân ch y u là do m r ng cho vay m i, t ng ti n g i và ch ng khoán đ u t

gi đ n ngày đáo h n V i vi c quy mô t ng tài s n t ng m nh trong n m 2014 đã giúp

SCB tr thành ngân hàng th ng m i c ph n có quy mô t ng tài s n đ ng th 4 trong

kh i ngân hàng th ng m i c ph n, ch đ ng sau 03 ngân hàng th ng m i c ph n nhà n c là Vietinbank, BIDV, Vietcombank

 V n đi u l , V n ch s h u:

T i th i đi m h p nh t, v n đi u l c a SCB là 10.583.801 tri u đ ng Theo ph ng

án tái c c u trong đ án h p nh t, trong 03 n m tái c c u, SCB s đ y m nh vi c t ng

v n đi u l đ nâng cao n ng l c tài chính, đ m b o các t l an toàn v n theo quy đ nh ngân hàng nhà n c

Theo k ho ch c a đ án h p nh t, trong 03 n m 2012 đ n 2014 SCB t ng v n đi u

l đ n 5.513.199 tri u đ ng đ đ n cu i n m 2014 v n đi u l SCB đ t 16.097.000

tri u đ ng Tuy nhiên, SCB đã không đ t đ c k ho ch đ ra Sau 03 n m tái c c u,

v n đi u l SCB ch t ng đ c 2.711.000 tri u đ ng thông qua vi c chào bán c phi u

riêng l vào tháng 9/2013 và ngày 27/04/2015

v n đ tri n khai k ho ch kinh doanh nh đ án h p nh t 03 ngân hàng SCB, VTNB

và FCB vào cu i tháng 12/2011 d n đ n vi c c i thi n tình hình thanh kho n c a SCB

trong th i gian qua c ng g p nhi u khó kh n

 K t qu kinh doanh:

Trong 03 n m tái c c u, l i nhu n SCB đ t khá th p so v i k ho ch đ t ra t i th i

đi m h p nh t C th t l hoàn thành k ho ch n m 2012, 2013, 2014 ch đ t l n l t

m c 10%, 4%, 5% so v i k ho ch Nguyên nhân là do thu nh p t lãi thu n, d ch v

th p th m chí n m 2012 l thu n t ho t đ ng d ch v 8.880 tri u đ ng, l thu n kinh

doanh ngo i h i -1.104.279 tri u đ ng, l thu n mua bán ch ng khoán đ u t 41.153

tri u đ ng Trong khi đó, chi phí ho t đ ng, chi phí trích l p d phòng t ng m nh Qua

phân tích l i nhu n sau thu c a SCB th hi n ho t đ ng kinh doanh sau khi h p nh t