Dạy học tích hợp các môn học sinh học, công nghệ, giáo dục công dân, môn địa thông qua bài “điều kiện phát sinh, phát triển của sâu bệnh hại cây trồng”

Tên chủ đề: Dạy học tích hợp các môn học: Sinh học, Công nghệ, Giáo dục công dân, môn Địa thông qua bài “Điều kiện phát sinh, phát triển của sâu bệnh hại cây trồng”.. Kiến thức Kiến thức

SỞ GD-ĐT BẮC NINH

TRƯỜNG THPT YÊN PHONG SỐ 2

-GIÁO ÁN TÍCH HỢP LIÊN MÔN

GV: NGUYỄN THỊ THU HƯƠNG

TỔ HÓA – SINH

Năm học: 2014-2015

1 Tên chủ đề:

Dạy học tích hợp các môn học: Sinh học, Công nghệ, Giáo dục công dân, môn Địa thông qua bài “Điều kiện phát sinh, phát triển của sâu bệnh hại cây trồng”

2 Mục tiêu dạy học:

2.1 Kiến thức

Kiến thức các môn học sẽ đạt được sau khi học xong bài này là:

* Môn Công nghệ 10:

- Điều kiện phát sinh, phát triển của sâu bệnh hại cây trồng

* Môn Sinh:

- Nêu đặc điểm đặc trưng của viuts gây bệnh ở thực vật, vi sinh vật và động vật

* Môn Địa 10:

- Tìm hiểu về môi trường và sự phát triển bền vững

* Môn GDCD:

- Giáo dục bảo vệ môi trường

2.2 Đảm bảo chuẩn kỹ năng

- Rèn kỹ năng quan sát, phân tích, tổng hợp và vận dụng kiến thức và năng lực liên môn vào giải quyết các tình huống thực tiễn

- Phát triển kỹ năng tra cứu, tìm kiếm, thu thập và xử lý thông tin

- Kỹ năng trình bày bài viết 15 phút

2.3 Thái độ:

- Có ý thức tích cực trong hoạt động, độc lập tư duy và hợp tác nhóm

- Biết vận dụng linh hoạt các kiến thức trong bài học vào các vấn đề trong thực tiễn

3 Thiết bị dạy học:

- Máy chiếu

- Bảng nhóm

- Bút dạ

- Giấy A4

- Máy ảnh

- Máy vi tính

4 Hoạt động dạy học và tiến trình dạy học

(Mô tả bằng giáo án và slide powerpoint)

Bài học được tiến hành trong 2 tiết học (90 phút)

Tiết 1: Mục I, II

Tiết 2: Mục III, IV

Giáo án: bài “Điều kiện phát sinh, phát triển của sâu bệnh hại cây trồng”

I Mục tiêu:

1 Kiến thức

Sau khi học xong bài này học sinh phải:

- Hiểu được điều kiện phát sinh, phát triển của sâu bệnh hại cây trồng

2 Kỹ năng

- Quan sát hình ảnh rút ra những nhận định của riêng mình về kiến thức

3 Thái độ:

- Học sinh có ý thức tích cực trong bài học, thông qua đó các em yêu thích hơn môn Công nghệ cũng như môn sinh học, địa lý, giáo dục công dân…

- Có ý thức giữ gìn bảo vệ môi trường

II Chuẩn bị của thầy và trò

1 Giáo viên :

- Phân công nhiệm vụ cho học sinh chuẩn bị từ tiết trước

Nhóm 1 : Nguồn sâu bệnh hại

Nhóm 2 : Điều kiện khí hậu đất đai

Nhóm 3 : Điều kiện về giống và chế độ chăm sóc

Nhóm 4 : Điều kiện để sâu bệnh phát triển thành dịch

2 Học sinh :

- Các Slide theo phân công

III Phương pháp :

- Hợp tác nhóm, thuyết minh, quan sát, phân tích, xử lý tình huống, vấn đáp

IV Tiến trình bài dạy

Ổn định lớp

1 Bài mới

của học sinh

1 Giới

thiệu tổng

quan về

bài học

- GV: Hôm nay chúng ta sẽ tìm hiểu sự liên quan của các môn học: Công nghệ, sinh học, Địa lý, giáo dục công dân… trong cùng một chủ đề Vậy chủ đề đó là gì

- GV: chiếu một số hình ảnh, học sinh đoán tên chủ đề

- Học sinh quan sát hình ảnh đoán tên chủ đề

“Sâu bệnh hại cây trồng”

2 Giới

thiệu chủ

đề

- Từ đó GV giới thiệu bài học

- Tên bài học: Bài 15 – Điều kiện phát sinh, phát triển của sâu bệnh hại cây trồng

- Mục tiêu: Nắm được điều kiện phát sinh, phát triển của sâu bệnh hại cây trồng, Xác định các biện pháp chăm sóc phù hợp

- Nội dung bài:

I Nguồn sâu bệnh hại

II Điều kiện khí hậu,đất đai

III Điều kiện về giống và chế độ chăm sóc

IV Điều kiện để sâu bệnh phát triển thành dịch

I Nguồn

sâu bệnh

hại

Hoạt động I: Tìm hiểu nguồn sâu bệnh hại cây trồng Mục tiêu: Học sinh nắm được nguồn sâu bệnh hại cây trồng và có biện pháp chăm sóc phù hợp

GV: Để biết được nguồn sâu bệnh hại cây trồng và co biện pháp chăm sóc phù hợp, mời cả lớp theo dõi kết quả sưu tầm của nhóm I

GV yêu cầu nhóm I trình bày kết quả sưu tầm

GV chiếu slide sưu tầm của nhóm I

I ĐIỀU KIỆN PHÁT SINH, PHÁT TRIỂN CỦA SÂU, BỆNH HẠI CÂY TRỒNG

1 NGUỒN SÂU, BỆNH HẠI

a Nguyên nhân: - Do có sẵn trên đồng ruộng: Trong đất, bờ

ruộng, bụi cỏ

- Do sử dụng hạt giống và cây con bị nhiễm sâu, bệnh…

Ví dụ: - Bệnhdo vi khuẩn gây ra : Bệnh héo vi khuẩn, đốm lá, cháy lá, u sưng và loét, thối nhũn rau quả

- Bệnh do vurut gây ra: còi cọc, biến vàng, khảm hoặc vằn lá, vết loét, đốm vòng…

b Biện pháp ngăn ngừa và tác dụng:

- Cày đất, ngâm đất, phơi ải, phát quang bờ ruộng,VS đồng ruộng

- Luân canh cây trồng

- Sd giống cây trồng chống chịu sâu bệnh

- Bảo vệ thiên địch

Đại diện nhóm trình bày

Các nhóm khác quan sát, rút ra kết luận

Biện pháp Tác dụng

1.Cày đất, ngâm đất, phơi

ải, phát quang bờ ruộng,VS

đồng ruộng

a Tiêu diệt sâu hại

2 Luân canh cây trồng b Hạn chế sự xâm nhập của sâu bệnh

3 Sd giống CT chống chịu

sâu bệnh c Cắt đứt nguồn thức ăn của sâu hại

4 Bảo vệ thiên địch d Diệt trừ nấm, trứng, nhộng và mất nơi cư

trú của sâu hại

Nối cột A với cột B sao cho nội dung thích hợp nhất:

b Biện pháp ngăn ngừa và tác dụng:

GV: Giáo dục môi trường: Mối quan hệ giữa sâu bệnh

với môi trường, để ngăn chặn sự phát triển của sâu bệnh qua chăm sóc, làm đất, sử dụng thuốc đúng kỹ thuật, phù hợp về liều lượng để ngăn chặn mầm bệnh, bảo về môi trường, nước, bảo vệ môi trường sinh thái, bảo vệ sự bền vững của môi trường

II Điều

kiện khí

hậu đất đai

Hoạt động 2: Tìm hiểu điều kiện về khí hậu đất đai

GV: Để biết khí hậu đất đai ảnh hưởng như thế nào đến

sự phát sinh, phát triển của sâu bệnh hại cây trồng chúng

ta xem kết quả sưu tầm của nhóm 2

a Nhiệt độ môi trường.

b Độ ẩm không khí và lượng mưa.

c Đất đai.

Biện pháp khắc phục Ảnh hưởng

Nội dung Điều kiện

- Ảnh hưởng trực tiếp đến sâu hại và xâm nhập, lây lan của bệnh hại.

- Giới hạn sống: 10- 52 0 C

-Thuận lợi:25-30 0 C

- Điều chỉnh thời vụ

thích hợp.

- Chọn giống cây trồng

phù hợp.

- Thăm đồng ruộng

thường xuyên

- Ảnh hưởng trực tiếp đến lượng nước trong cơ thể sâu hại.

- Ảnh hưởng gián tiếp qua nguồn thức ăn.

→ Độ ẩm cao, mưa nhiều sâu, bệnh nhiều.

- Chọn giống cây trồng thích hợp.

- Mật độ gieo trồng vừa phải.

- Thăm đồng, có biện pháp xử lí kịp thời

- Đất thừa dinh dưỡng: dễ mắc bệnh đạo ôn

- Đất thiếu dinh dưỡng: đất chua, cây trồng kém phát triển,

dễ mắc bệnh tiêm lửa

- Bón phân khoa học, tưới tiêu hợp lí.

- Luân canh cây trồng

Theo em, nhiệt độ mùa nào trong năm thì sâu bệnh sinh trưởng mạnh nhất?

Khi gặp điều kiện nhiệt độ và

độ ẩm tăng cao, nông dân cần làm gì để hạn chế sự phát triển của sâu bệnh?

-Tổ chức hoạt động diệt trừ bằng bẫy, bả… để sớm diệt trừ nguồn phát sinh.

Độ ẩm cao Độ ẩm thấp

-Thăm đồng ruộng thường xuyên

- Đại diện nhóm 2 trình bày

nhóm khác quan sát, phân tích, nhận xét

III Điều

kiện về

giống và

chế độ

chăm sóc

Hoạt động 3: Tìm hiểu điều kiện về giống cây trồng và chế độ chăm sóc

GV: Để biết giống cây trồng và chế độ chăm sóc ảnh hưởng như thế nào đến sự phát sinh, phát triển của sâu

- Đại diện nhóm 3

bệnh hại cây trồng, chúng ta xem kết quả sưu tầm của nhóm 3

a Sử dụng giống

- Bị nhiễm sâu, bệnh

- Không chống chịu sâu, bệnh

b Chế độ chăm sóc

- Mất cân đối giữa nước và phân bón

- Bón nhiều phân hóa học

- Ngập úng và nhiều vết xây xát

3 ĐIỀU KIỆN GIỐNG CÂY TRỒNG VÀ CHẾ ĐỘ CHĂM SÓC

Những việc làm nào của nông dân

dễ tạo điều kiện cho sâu, bệnh hại phát triển?

Để khắc phục những điều đó, bà con nông dân cần phải làm gì?

c Biện pháp khắc phục:

- Chọn giống chống sâu, bệnh.

- Kiểm tra giống trước khi gieo trồng

- Có chế độ chăm sóc hợp lí

I ĐIỀU KIỆN PHÁT SINH, PHÁT TRIỂN CỦA SÂU, BỆNH HẠI CÂY TRỒNG

trình bày

nhóm khác quan sát, phân tích, nhận xét

IV Điều

kiện để sâu

bệnh phát

triển thành

dịch

Hoạt động 4: Tìm hiểu điều kiện đế sâu bệnh phát triển thành dịch

GV: Để biết được điều kiện để sâu bệnh phát triển thành dịch, chúng ta xem phần sưu tầm của nhóm 4

- Đại diện nhóm 4 trình bày

nhóm khác quan sát, phân tích, nhận xét

1 ĐIỀU KIỆN:

- Có ổ dịch: Nguồn sâu, bệnh hại

- Có đủ thức ăn cho sâu, bệnh

- Nhiệt độ, độ ẩm thích hợp

- Cây trồng kháng sâu, bệnh kém

- Ý thức chăm sóc và bảo vệ cây trồng của con người kém…

II ĐIỀU KIỆN ĐỂ SÂU BỆNH PHÁT TRIỂN THÀNH DỊCH

Để sâu bệnh phát triển thành dịch cần phải

có những điều kiện nào?

NGUỒ N SÂU

BỆ NH H ẠI

- Có sẵn trên ruộng hay hạt giống cây con

bị nhiễm bệnh

Thu ận l ợi cho

sâu b ệnh

Thừa hoặc t hiếu

dinh dưỡng

KH Í H Ậ U

Đ Ấ T ĐAI

Có đ ủ th ứ c ăn c ăn CH Ế Đ Ộ

CHĂM S Ó C

- Thừa nước

- Ngập úng

- Vết thương cơ giới

DỊCH

Đại dịch do sâu bệnh gây ra sẽ là mối hiểm họa to lớn như thế nào? Xin mời các em xem một đoạn video clip minh họa sau

2 CÁC GIAI ĐOẠN PHÁT TRIỂN CỦA DỊCH BỆNH

- Giai đoạn 1: Hình thành ổ dịch

- Giai đoạn 2: Ổ dịch phát triển

- Giai đoạn 3: Cao điểm của ổ dịch

- Giai đoạn 4: Dịch lụi dần và tự dập tắt

Để không cho dịch bệnh gây ra, ta nên diệt trừ dịch bệnh ở giai đoạn nào?

1 ĐIỀU KIỆN:

II ĐIỀU KIỆN ĐỂ SÂU BỆNH PHÁT TRIỂN THÀNH DỊCH

3 BIỆN PHÁP

-Thăm đồng ruộng thường xuyên

- Biện pháp phòng trừ tổng hợp: là sự kết hợp các BP cơ giới- vật lý, BP kĩ thuật, BP sinh học…

- Chú ý đến biện pháp hóa học.

Cần làm gì

để dịch hại không xảy ra?

Kết thúc

vấn đề

Củng cố bằng câu hỏi trắc nghiệm

GV đưa slide câu hỏi củng cố

CÂU 1

0123456789 10

Điều kiện nào thì ổ dịch sẽ lan nhanh?

a Có đủ thức ăn

b Nhiệt độ, độ ẩm thích hợp

c a và b đúng

d a và b sai

ĐÁP ÁN: C

Học sinh làm bài tập trả lời câu hỏi trắc nghiệm

CÂU 2

0123456789 10

Nhiệt độ nào nấm phát triển tốt nhất?

a.20 - 25 0 C

b 25 - 30 0 C

c 30 - 45 0 C

d 45 - 50 0 C

ĐÁP ÁN: B

CÂU 3

0123456789 10

Nếu độ ẩm không khí thấp, lượng nước trong

cơ thể côn trùng sẽ:

a Giảm

b Tăng

c Bình thường

d Không bị ảnh hưởng

ĐÁP ÁN: A

NGUỒ N SÂU

BỆ NH HẠI

- Có sẵn trên ruộng hay hạt giống cây con

bị nhiễm bệnh

Thu ận l ợi cho sâu b ệnh

Thừa hoặc t hiếu dinh dưỡng

KH Í H Ậ U

Đ Ấ T ĐAI

C ó đủ th ức ăn c ăn

CH Ế Đ Ộ

CHĂM S Ó C

- Thừa nước

- Ngập úng

- Vết thương cơ giới

DỊCH

DẶN DÒ

1 Về nhà yêu cầu các em học bài và trả lời các câu hỏi trong SGK.

2 Yêu cầu các em đọc và nghiên cứu trước bài 16: Thực hành: Nhận biết một số loại sâu, bệnh hại lúa

+ Yêu cầu mỗi tổ mang 4 loại sâu khác nhau + Các dụng cụ khác có tại phòng thực hành bộ môn.

5 Cách thức kiểm tra đánh giá kết quả học tập:

- GV đánh giá kết quả, sản phẩm của học sinh

- Học sinh tự đánh giá kết quả, sản phẩm lẫn nhau (các nhóm, tổ)

- Phiếu trắc nghiệm về đánh giá kết quả, sản phẩm của học sinh

6 Các sản phẩm của học sinh:

- Slide sưu tầm của 4 nhóm

- Phiếu trả lời trắc nghiệm