Sự cần thiết về thẩm định nhu cầu sơ khởi trường hợp dự án cảng trung chuyển quốc tế vân phong

Ng c l i, quƣng đ ng dài, tàu càng nh thì chi phí càng cao.

CH NGăTRÌNHăGI NG D Y KINH T FULBRIGHT

NGUY N TH YÊN NHI

C NG TRUNG CHUY N QU C T VÂN PHONG

TP H ChíăMinh,ăn mă2015

CH NGăTRÌNHăGI NG D Y KINH T FULBRIGHT

NGUY N TH YÊN NHI

TP H ChíăMinh,ăn mă2015

Tôi cam đoan lu n v n nƠy hoƠn toƠn do tôi th c hi n Các đo n trích d n và s li u s d ng trong lu n v n đ u đ c d n ngu n vƠ có đ chính xác cao nh t trong ph m vi hi u bi t c a tôi Lu n v n nƠy không nh t thi t ph n ánh quan đi m c a Tr ng i h c Kinh t Thành

ph H Chí Minh hay Ch ng trình Gi ng d y Kinh t Fulbright

NgƠy tháng n m 2015

Tác gi

Nguy n Th Yên Nhi

Tôi chân thành c m n th y Nguy n Xuơn ThƠnh, ng i tr c ti p h ng d n tôi th c hi n đ tài, th y đƣ đ a ra nh ng l i khuyên, góp ý và phê bình sâu s c giúp tôi hoàn thành nghiên

c u này

Tôi g i l i c m n sơu s c đ n th y Phan Chánh D ng, ng i đƣ nhi t tình th o lu n, đ a ra

nh ng ý ki n quý báu giúp tôi có nhi u góc nhìn và nh n th c sâu h n đ i v i đ tài nghiên

c u ng th i, tôi c ng g i l i c m n đ n các chuyên viên S K ho ch đ u t t nh Khánh Hòa đƣ h tr tài li u và thông tin v d án trong su t th i gian tôi th c hi n đ tài Tôi c ng

r t c m n anh Nguy n Xuơn Tr ng (đ i h c Hàng H i Vi t Nam), anh Bùi Th Anh, ch

Di u Ng c (DAMCO) và ch T Th Ánh (CMIT) đƣ ng h và chia s cho tôi nh ng ki n

th c, thông tin v l nh v c hàng h i và d ch v h u c n, giúp tôi hoàn thi n đ tài nghiên c u Trân tr ng c m n lƣnh đ o vƠ đ ng nghi p t i Qu u t phát tri n Khánh Hòa đƣ t o đi u

ki n và chia s công vi c c quan trong su t th i gian tôi đi h c Tôi c ng chơn thƠnh c m n quý Th y Cô và các anh ch nhân viên c a Ch ng trình Gi ng d y Kinh t Fulbright đƣ truy n đ t cho tôi nh ng ki n th c và kinh nghi m quý báu, nhi t tình giúp đ và t o môi

tr ng h t s c thu n l i cho tôi h c t p t i tr ng

Tôi c ng g i s bi t n đ n v i gia đình vƠ b n bè đƣ luôn ng h vƠ đ ng viên tôi r t nhi u

đ tôi có th hoƠn thƠnh ch ng trình h c Và sau cùng, tôi g i l i c m n đ n các b n h c viên MPP6, nh ng ng i đƣ quan tâm và giúp đ tôi r t nhi u trong su t th i gian h c t p t i

tr ng

Trong b i c nh m t s d án công l n đang đ u t lƣng phí vƠ ho t đ ng kém hi u qu nh

hi n nay, câu h i đ c đ t ra là li u các d án này có đ c th m đ nh nhu c u s kh i c a d

án tr c khi đ u t tài nghiên c u v n đ nƠy trong tr ng h p đi n hình là d án C ng trung chuy n qu c t Vân Phong

D án c ng Trung chuy n qu c t Vân Phong (d án c ng Vân Phong) là d án quan tr ng

đ c Chính ph quan tâm trong th i gian qua, đ c k v ng s t o nên l c đ y trong s phát tri n công nghi p hàng h i Vi t Nam Tuy nhiên, t lúc l p k ho ch đ n nay, d án không thu hút đ c nhƠ đ u t ngo i tr m t doanh nghi p NhƠ n c đ c ch đ nh (Vinalines), và

hi n nay đang t m d ng đ ch nhƠ đ u t m i

B ng ph ng pháp nghiên c u đ nh tính v phân tích nhu c u s kh i d án c ng Vân Phong,

đ tài tr l i đ c hai câu h i nghiên c u Th nh t, nhu c u s kh i c a d án c ng Vân Phong không đúng v i báo cáo quy ho ch, là quá th p so v i d báo Nh ng l p lu n ng h

vi c đ u t d án nh ắv trí đ a lý chi n l c”, y u t kênh đƠo KRA, vƠ s quá t i c a các

c ng Singapore vƠ Hong Kong đ u không có tính th c ti n sau khi phân tích K t qu phân tích cho th y l ng hàng hóa có th qua c ng Vân Phong là 0,5 tri u TEU/n m, trong khi báo cáo quy ho ch đ c Công ty c ph n T v n Thi t k C ng - K thu t Bi n (PORTCOAST)

l p vƠo n m 2005 d báo hàng hóa qua c ng là 4,5 tri u TEU/n m Cho nên, s li u và l p

lu n trong báo cáo quy ho ch là ch a đ thuy t ph c, c ng Vân Phong khó có th xây d ng

nh m t c ng trung chuy n qu c t nh các nh n đ nh trong báo cáo quy ho ch d án đƣ đ a

kh i” c a d án t i th i đi m tr c khi th m đ nh d án vƠo các v n b n lu t quy đ nh v

th m đ nh d án công Khi d án đ c trình lên th m đ nh, c quan qu n lý c n đánh giá nhu

c u s kh i m t cách khoa h c tr c c p phép đ u t cho m t d án m i N u d án không

có đ nhu c u s kh i, thì ch đ u t bu c ph i d ng h t các ho t đ ng chu n b đ u t c a

d án

L I CAM OAN i

L I C M N ii

TÓM T T iii

M C L C iv

DANH M C CÁC KÝ HI U, CH VI T T T vi

DANH M C CÁC S , HÌNH V vii

DANH M C B NG BI U viii

DANH M C PH L C ix

CH NG 1: PH N M U 1

1.1 B i c nh và v n đ chính sách 1

1.2 M c tiêu, câu h i nghiên c u vƠ Ủ ngh a nghiên c u 3

1.3 i t ng và ph m vi nghiên c u 3

1.4 Ph ng pháp nghiên c u 3

1.5 C u trúc đ tài 4

CH NG 2: MÔ T D ÁN C NG VÂN PHONG 5

2.1 Mô t d án c ng Vân Phong 5

2.2 L i th v đi u ki n t nhiên c a d án c ng Vân Phong 9

CH NG 3: KHUNG PHỂN TệCH 11

3.1 i t ng s d ng đ u ra c a d án 14

3.2 Các y u t nh h ng đ n m c c u đ u ra c a d án 15

3.2.1 Chi phí v n t i 16

3.2.2 Chi phí t i c ng 20

3.2.3 D ch v h u c n và chính sách c a c ng 21

3.3 Các y u t nh h ng đ n s thay đ i quy t đ nh c a khách hàng 22

3.3.1 Thay đ i chi phí v n t i 22

3.3.2 Thay đ i chi phí t i c ng 22

3.3.3 Thay đ i d ch v h u c n và chính sách c a c ng 23

CH NG 4: PHỂN TệCH NHU C U S KH I C A D ÁN C NG VÂN PHONG 24

4.1 i t ng s d ng c ng Vân Phong 24

4.1.1 Hàng xu t nh p kh u 24

4.1.2 Hàng trung chuy n 27

4.2 Các y u t nh h ng đ n m c c u đ u ra c a d án c ng Vân Phong 30

4.2.1 Chi phí v n t i và chi phí t i c ng d án c ng Vân Phong 30

4.2.1.1 Hàng xu t nh p kh u 30

4.2.1.2 Hàng trung chuy n 32

4.2.2 D ch v h u c n và chính sách c a c ng 37

4.3.1 Thay đ i chi phí v n t i và chi phí t i c ng d án c ng Vân Phong 39

4.3.2 Thay đ i d ch v h u c n và chính sách c a c ng 40

CH NG 5: KINH NGHI M V PHÂN TÍCH NHU C U S KH I 43

CH NG 6: K T LU N VÀ KI N NGH 45

6.1 K t lu n 45

6.2 Ki n ngh 45

DANH M C TÀI LI U THAM KH O 47

ADB Asian Development Bank ậ Ngân hàng Phát tri n Châu Á AFD Agency France Development ậ C quan phát tri n Pháp

BOT Building Operation Transfer ậ Xây d ng kinh doanh

chuy n giao

FEU Forty Foot Equivalent Unit ậ n v đo 1 container 40 feet GDP Gross Domestic Product ậ T ng s n ph m qu c n i

IFO Intermediate fuel Oil ậ D u trung gian

JICA The Janpan International Cooperation Agency

OECD Oranization for Economics Copperation and Development PORTCOAST Công ty c ph n T v n Thi t k c ng ậ K thu t bi n PTP Port of Tanjung Pelapas ậ C ng Tanjung Pelapas

TEU Twenty Foot Equivalent Unit ậ n v đo 1 container 20

feet

Vi n QH T &NTQG Vi n Quy ho ch đô th và Nông thôn qu c gia

Hình 2.1: Kênh đƠo KRA 6

Hình 2.2: V trí c ng Trung chuy n qu c t Vân Phong 7

Hình 2.3: D án c ng Vơn Phong giai đo n hoàn ch nh trong Khu kinh t Vân Phong 8

Hình 2.4: V trí khu v c c ng Vân Phong trên các tuy n h i trình qu c t 9

Hình 3.1: Tóm t t quy trình th m đ nh d án 12

Hình 3.2: Khung phân tích nhu c u s kh i d án c ng Vân Phong 13

Hình 3.3: Phân lo i c ng theo t l trung chuy n 15

Hình 3.4: B n đ các c ng trong khu v c ông Nam Á 18

Hình 3.5: Mô hình tính chi phí v n t i và chi phí t i c ng 19

Hình 3.6: Thành ph n chi phí t i c ng (USD) 20

Hình 3.7: M i liên h gi a các tiêu chí trong nghiên c u c a Lirn, Thanopoulou, Beynon & Beresford (2004) và tiêu chí trong LPI 22

Hình 4.1: T ng kim ng ch xu t nh p kh u gi a các khu v c t n m 2012 ậ 2014 (t USD) 25

Hình 4.2: L ng hàng hóa container phân b t i các c m c ng 26

Hình 4.3: Th ph n l ng container t i th tr ng ông Nam Á 28

Hình 4.4: So sánh l ng hƠng hóa XNK vƠ l ng container khu v c ông Nam Á 29

Hình 4.5: Ch s hi u qu kho v n n m 2014 c a Vi t Nam, Hong Kong và Singapore 37

Hình 5.1: C ng Tanjung Pelapas 43

B ng 3.1: Thông s c b n tàu container 17

B ng 3.2: Chi phí t i c ng c a m t s c ng 21

B ng 4.1: Kim ng ch xu t nh p kh u đ n các th tr ng t i các n c ông Nam Á 27

B ng 4.2: Chi phí v n chuy n các đ a ph ng mi n B c qua các ph ng án ch n c ng 30

B ng 4.3: Chi phí v n chuy n các đ a ph ng mi n Nam qua các ph ng án ch n c ng 31

B ng 4.4: Chi phí v n chuy n các đ a ph ng mi n Trung qua các ph ng án ch n c ng 31

B ng 4.5: So sánh chi phí v n chuy n c a h i trình qu c t gi a các ph ng án c ng 34

B ng 4.6: So sánh chi phí v n chuy n th tr ng khu v c ông Nam Á 32

B ng 4.7: L ng hàng hóa có th qua c ng Vân Phong (TEU) 36

B ng 4.8: Ch s hi u qu kho v n trong n c gi a Vi t Nam, Hong Kong và Singapore 38

B ng 4.9: Phơn tích đ nh y v i chi phí t i c ng c a Vân Phong 39

B ng 5.1: L ng hàng hóa qua c ng c a Tanjung Pelapas và các c ng Malaysia 44

Ph l c 1: Ti n trình vƠ c s pháp lý d án c ng Vân Phong 51

Ph l c 2: Nghiên c u v kinh t và d ch v h u c n hàng h i c a Lirn, Thanopoulou, Beynon &Beresford (2004) 52

Ph l c 3: Ch s n ng l c kho v n (LPI) 54

Ph l c 4: Gi i thích t ng 57

Ph l c 5: Kho ng cách gi a các c ng tr ng h p không có kênh đƠo KRA 58

Ph l c 6: Kho ng cách gi a các c ng tr ng h p có kênh đƠo KRA 59

Ph l c 7: Mô hình tính chi phí h i trình 61

Ph l c 9: Kim ng ch xu t kh u và nh p kh u các t nh thành 62

Ph l c 10: L ng container thông qua c ng c a các c ng bi n Vi t Nam 63

Ph l c 11: Chi phí x p d t i c ng m t s c ng Vi t Nam 64

Ph l c 12: Kho ng cách tuy n đ ng gi a c ng và các th tr ng trong n c 65

Ph l c 13: L ng container thông qua c ng các n c ông Nam Á (TEU) 65

CH NG 1: M U

1.1 B i c nh và v n đ chính sách

V n đ ho t đ ng kém hi u qu và gây lãng phí các d án công là tình tr ng khá ph

bi n vƠ đ c nh c đ n nhi u Vi t Nam M i g n đơy, d án B o tàng Hà N i là m t ví

d đi n hình vì sau khi đ a vƠo ho t đ ng hai n m không thu hút đ c nhi u khách tham quan, ngoài các v n đ tr c tr c trong thi công và v n hành b o tàng, d án đ c cho là không d báo đ c l ng khách tham quan s đ n b o tƠng khi mƠ các đi m tham quan

đ c d báo là không kh thi b i s l c quan v vi c tính toán l ng hành khách qua c ng hàng không.3

D án c ng Trung chuy n qu c t Vân Phong (d án c ng Vân Phong) là m t trong nh ng

d án chính n m trong d án Khu kinh t Vơn Phong, đ c Chính ph phê duy t đ u t vào tháng 03/2005 t i Quy t đ nh 51/2005/Q -TTg.4

D án c ng đ c quy t đ nh đ u t

d a trên n i dung v ắs c n thi t đ u t ”, đ c mô t trong báo cáo quy ho ch do PORTCOAST l p n m 2005, có nh ng c s không rõ ràng nh : C ng Vơn Phong ắcó nhi u l i th v v trí và b c c h n Singapore, Hong Kong vƠ Ơi Loan”5

khi Vân Phong

có th là c ng n c đ sơu, vƠ lƠ tơm đi m gi a b bi n t nh Qu ng ông (Trung Qu c) phía B c, qu n đ o Philippines phía ông vƠ bán đ o Malaysia phía Tây Nam; vi c xây d ng kênh đƠo KRA (Thái Lan) s t o b t l i cho các c ng phía Nam kênh đƠo trong

đó có c ng Singapore và c ng Tanjung Pelapas; và gi thi t cho r ng có s quá t i c a

c ng Hong Kong và c ng Singapore vào th i đi m l p d án Ngoài ra, c ng theo báo cáo quy ho ch d án c ng Vân Phong đ c PORTCOAST l p vƠo n m 2005, d báo l ng

hàng hóa qua c ng Vân Phong là 4,5 tri u TEU/n m D báo nƠy đ c Vi n chi n l c và phát tri n giao thông v n t i đ a ra, c th lƠ l ng hàng XNK là t 0,9 ậ 1,5 tri u TEU/n m, vƠ l ng hàng trung chuy n là 1,5 ậ 3 tri u TEU/n m

K t khi đ c phê duy t, d án c ng Vơn Phong không thu hút đ c v n đ u t d i hình

th c đ u t xây d ng kinh doanh chuy n giao (Building Operation Transfer, vi t t t là BOT) nh k ho ch.6Do đó, n m 2009, d án đ c giao cho T ng công ty Hàng h i Vi t Nam (Vinalines) làm ch đ u t hai b n đ u tiên v i t ng m c đ u t d án là 6.178 t

đ ng, đ i v i thi t k cho b n ti p nh n tàu có s c ch a t i đa 9.000 đ n v 1 container

lo i 20 feet (Twenty Foot Equivalent Unit, vi t t t là TEU) Nh ng đ n tháng 8/2010, Vinalines cho d ng thi công d án v i lỦ do đi u ch nh thi t k đ ti p nh n tàu có công

su t 12.000 ậ15.000 TEU, đi u nƠy đ ng ngh a v i vi c t ng v n đ u t Tháng 9/2012, Phó th t ng có thông báo chính th c v vi c d ng tri n khai thi công và rút gi y phép

đ u t c a Vinalines do thi u v n và nh ng v ng m c trong thi t k 7

Hi n nay, d án

đ c giao v cho C c Hàng h i Vi t Nam vƠ đang th c hi n kêu g i đ u t

Khác v i m c tiêu là nâng v th Vi t Nam trong ngành công nghi p hàng h i qu c t c a Chính ph , m c tiêu t o vi c lƠm cho ng i dân và gi m chi phí v n t i cho các công ty

đ a ph ng c a chính quy n t nh, thì quan tâm c a ch đ u t đ n d án c ng Vân Phong

là l i nhu n Cho nên, v n đ chính sách đơy lƠ nhu c u s kh i c a c ng Vân Phong có

đ đ thu hút nhƠ đ u t , qua đó c ng Vân Phong có th tr thành c ng trung chuy n hay không?

D án đ c th m đ nh l i trong b i c nh h th ng c ng Vi t Nam đang đ i m t v i tình

tr ng th a công su t sau đ t s t gi m l ng hàng hóa nghiêm tr ng sau kh ng ho ng kinh

t n m 2008 Tuy l ng hàng hóa nh ng n m g n đơy có t ng lên, nh ng th tr ng hàng

h i Vi t Nam v n ch a khôi ph c l i nh tr c N m 2014, ch có c ng Cát Lái đang ho t

Ban Qu n lý Khu kinh t Vân Phong (2014)

7 Theo Báo i n t Thanh niên, ắC ng Vân Phong l nh p” (10/2012) Truy c p ngày 15/05/2015 t i đ a ch

http://www.thanhnien.com.vn/kinh-te/cang-van-phong-lo-nhip-53632.html

8

Ngân hàng Th gi i (2014)

1.2 M c tiêu, câu h i nghiên c u và ý ngh a nghiên c u

M c tiêu nghiên c u c a đ tƠi lƠ đánh giá nhu c u s kh i d án c ng Vân Phong trong

b i c nh hi n t i, nh m xem xét kh n ng tr thành c ng trung chuy n qu c t c a d án

c ng Vơn Phong ụ ngh a th c ti n mƠ đ tƠi h ng đ n là t o c s tham kh o v m t thông tin và l p lu n cho các đ n v h u quan đ i v i quy t đ nh th c hi n d án c ng Vân Phong, thêm đó, rút ra bƠi h c kinh nghi m v th m đ nh d án đ i v i các d án công Qua đó, đ tài s t p trung tr l i hai câu h i chính sách

Câu 1: Nhu c u s kh i c a d án c ng Vơn Phong có đúng v i báo cáo quy ho ch c a d ánlà 4,5 tri u TEU/n m9

hay không?

Câu 2: Bài h c nào t d án c ng Vân Phong có th áp d ng cho các d án công khác?

1.3 i t ng và ph m vi nghiên c u

i t ng nghiên c u c a đ tài là hàng hóa có th đi qua c ng Vân Phong và s d ng các

d ch v t i c ng Các hàng hóa này có th nh p kh u vào Vi t Nam ho c xu t kh u t Vi t Nam, ho c có th trung chuy n sang m t c ng khác sau khi vào c ng

Ph m vi c a đ tƠi lƠ l ng hàng hóa xu t nh p kh u c a Vi t Nam đ i v i vi c xác đ nh

l ng hàng xu t nh p kh u (XNK) có th qua c ng Còn l ng hàng hóa trung chuy n, đ tài t p trung vào ph m vi hƠng hóa các n c có kh n ng trung chuy n đ n Vân Phong trong khu v c ông Nam Á, c th là hàng hóa t Lào, Campuchia, Thái Lan, Myanmar, Malaysia, Philippines, Indonesia, Brunei i v i các tuy n h i trình, đ tƠi đ c p đ n ba tuy n h i trình qu c t chính đi qua khu v c có v nh Vân Phong là bi n ông, g m tuy n hàng h i Á ậ Âu qua Thái Bình D ng, Chơu Á ậ a Trung H i và Châu Áậ B c M

1.4 Ph ng pháp nghiên c u

Ph ng pháp nghiên c u lƠ ph ng pháp đ nh tính, d a trên vi c so sánh chi phí s n ph m

d án v i các s n ph m c nh tranh đ xác đ nh m c c u t ng lai c a d án i v i nhu

c u th i đi m hi n t i, ph ng pháp nƠy d a trên gi đ nh v t ng nhu c u đ i v i s n

ph m đang đ c xét đ n (trong n c và qu c t ) trong m t giai đo n ng n là c đ nh T

9

PORTCOAST (2005), trang 3-16

đó, nhu c u c a d án có đ c là nh s s t gi m l ng c u t khách hàng c a các nhà cung c p s n ph m t ng t

Ph ng pháp nƠy đ c mô t nh sau: gi đ nh c ng Vơn Phong đ c xây d ng vƠ đ a vào s d ng, l ng hàng hóa v n t i b ng đ ng bi n trong n c ho c trung chuy n s s

d ng d ch v t i c ng Vân Phong n u chi phí qua c ng là th p h n so v i các c ng c nh tranh khác Ví d nh hƠng hóa t i Thái Lan mu n xu t kh u sang Nh t, thay vì ph i trung chuy n qua Singapore hay Hong Kong đ v n chuy n đi Nh t, l ng hàng hóa này có th chuy n qua Vơn Phong đ đi th ng sang Nh t Trong đi u ki n t ng chi phí qua Vân Phong

r h n qua Singapore ho c Hong Kong thì l ng hàng hóa này s chuy n v Vân Phong thay vì hai c ng còn l i nh tr c

1.5 C u trúc đ tài

tài lu n v n g m 6 ch ng, c th nh sau:

Ch ng 1: Gi i thi u v n đ chính sách, b i c nh nghiên c u, m c tiêu nghiên c u, câu

h i chính sách, đ i t ng và ph m vi nghiên c u

Ch ng 2: Mô t chi ti t v d án c ng Vân Phong và các y u t liên quan đ n d án, bao

g m nh ng đi u ki n thu n l i v m t k thu t c a d án

Ch ng 3: Trình bày khung phân tích c a đ tài

Ch ng 4: Phân tích kh n ng tr thành c ng trung chuy n qu c t c a d án c ng Vân

Phong

Ch ng 5: Mô t kinh nghi m c ng Tanjung Pelapas

Ch ng 6: a ra k t lu n, ki n ngh chính sách cho đ tài nghiên c u

CH NG 2: MÔ T D ÁN C NG VÂN PHONG

Ch ng này mô t d án C ng trung chuy n Vân Phong v i nh ng l i th v v trí đ a lý,

đi u ki n t nhiên và nh ng l p lu n ng h khác c a d án Bên c nh đó, trình bƠy nh ng

s ki n liên quan đ n d án t th i đi m l p báo cáo đ u t d án cho đ n nay

2.1 Mô t d án c ng Vân Phong

D án C ng Trung chuy n qu c t Vân Phong (d án c ng Vân Phong) n m phía B c

v nh Vân Phong thu c t nh Khánh Hòa (Hình 2.2), đ c l p trong b i c nh th tr ng v n

t i container có xu h ng m r ng quy mô và n n kinh t Vi t Nam đang phát tri n m nh

m , h ng đ n công nghi p hóa ậ hi n đ i hóa Vào nh ng n m 2000, th tr ng v n t i

đ ng bi n Chơu Á sôi đ ng h n v i hai c ng Hong Kong và Singapore l n l t chi m

v trí th nh t và th hai v l ng container thông qua c ng T i khu v c ông Nam Á, các

n c c ng đang phát tri n các c ng c a ngõ c a n c mình nh c ng Laem Chabang (Thái Lan), c ng Subic (Philippines) và c ng Tanjung Pelapas (Malaysia).10 Các hƣng tƠu c ng

l n l t cho ra đ i nh ng tàu container có t i tr ng l n lên đ n 8.000 ậ9.000 TEU đ gi m chi phí v n t i trên m i ki n hƠng Cùng đó, t c đ t ng tr ng t ng s n ph m qu c n i (GDP) c a Vi t Nam trung bình n m 1996 ậ 2000 lƠ 6,7%, vƠ giai đo n 2001 ậ 2005 trung bình 7,5%11đƣ lƠm cho các nhƠ l p d án l c quan v d báo các đ i tàu container l n s

c p các c ng Vi t Nam

Bên c nh đó, các nhƠ l p d án cho r ng công su t c ng Singapore đƣ quá t i vào th i đi m

2005, y u t kênh đƠo KRA n i li n n D ng vƠ Thái Bình D ng c a Thái Lan trong t ng lai s làm suy y u l i th c a nh ng c ng n m phía nam kênh đƠo, trong đó

có c ng Singapore (Hình 2.1) Nh ng y u t này ng h cho l p lu n v s c n thi t có

m t c ng trung chuy n qu c t Vi t Nam đ đón đ u c h i này V i nh ng nguyên nhân trên, Vơn Phong đ c đ a ra xem xét cùng v i các c ng bi n khác Vi t Nam, vƠ đ c

ch n đ t v trí b n trung chuy n qu c t do có nh ng đi u ki n t nhiên chi m u th h n

Hình 2.1:Kênh đƠo KRA

Ngu n: VnExpress

D án c ng Vơn Phong đ c quy t đ nh xây d ng cùng v i Quy ho ch Khu kinh t Vân Phong vào ngày 11/03/2005 theo vào Quy t đ nh s 51/2005/Q -TTg c a Th t ng Chính ph Theo đó, c ng Vân Phong gi ch c n ng lƠ ắđ u m i v i hàng hóa xu t nh p

kh u c a Vi t Nam và trung chuy n hàng hóa v n chuy n b ng container qu c t ”, ngoƠi

ra còn có vai trò ch đ o trong vi c phát tri n khu kinh t Vân Phong.12

Hình 2.2: V trí c ng Trung chuy n qu c t Vân Phong

Ngu n: Hãng D ch v nghiên c u hàng h i

Hình 2.3: D án c ng Vơn Phong giai đo n hoàn ch nh trong Khu kinh t Vân Phong

Ngu n: i u ch nh Quy ho ch Khu kinh t Vơn Phong đ n n m 2030

V ngu n v n, d án c ng Vân Phong g p khó kh n v v n ngay t lúc kêu g i đ u t cho

đ n khi ti n hành thi công d án Vì không kêu g i đ c đ u t , nên sau khi đ c giao cho Vinalines, công ty nƠy đƣ s p x p v n cho d án g m hai ngu n chính là v n vay t i các ngơn hƠng th ng m i trong n c và v n c a Vinalines t chu n b đ c n n m 2007, cùng v i vi c các đ i tàu c i ti n tàu container có s c ch a lên đ n 15.000 TEU, Vinalines

đƣ quy t đ nh thay đ i thi t k c ng, nâng công su t đ c ng Vân Phong có th ti p nh n tàu có s c ch a 12.000 ậ 15.000 TEU i u nƠy có ngh a lƠ t ng m c đ u t c a d án

t ng lên, t 6.178 t đ ng lên h n 9.000 t đ ng, trong khi ngu n v n c a Vinalines dành cho d án là không ch c ch n Sau đó, c ng vì lỦ do thi u v n và g p tr c tr c trong thay

đ i thi t k , Vinalines đƣ không th ti p t c ti n hành thi công d án vƠ đƣ d ng thi công vào tháng 12/2009 V sau, Vinalines ph i b i th ng 65,26 t đ ng và 781 tri u đ ng phí

Khu M Giang

Khu D c

L t

V ng C Cò ( m Môn)

V nh Vân Phong

tr ng tài do vi ph m h p đ ng v i nhà th u b i quy t đ nh d ng d án đ t ng t c a Vinalines cùng v i Chính ph Vi t Nam.13

2.2 L i th v đi u ki n t nhiên c a d án c ng Vân Phong

Nh l p lu n trên, c ng Vơn Phong có u th h n các c ng khác Vi t Nam nh vào

đi u ki n t nhiên c a c ng V nh Vân Phong thu c huy n V n Ninh t nh Khánh Hòa, cách thành ph Nha Trang 65,6 km v phía B c Khu v c vnh Vơn Phong đ c cho lƠ có ắv trí chi n l c” lƠ b i bán đ o Hòn G m c a v nh lƠ đi m c c ông c a bán đ o ông

D ng, g n đ ng hàng h i qu c t nh t so v i các c ng mi n Trung khác, và n m ngay trên ngƣ ba đ ng hàng h i qu c t các tuy n có đi qua bi n ông (Hình 2.4).14

Hình 2.4: V trí khu v c c ng Vân Phong trên các tuy n h i trình qu c t

Ngu n: i u ch nh quy ho ch chung xây d ng Khu kinh t Vơn Phong đ n n m 2030

Ngoài ra, khu v c v nh Vân Phong có đi u ki n t nhiên thu n l i khi có đ sâu t nhiên là

20ậ25m, vƠ lƠ v ng hoƠn toƠn kín sóng vƠ gió.15 i u nƠy t ng đ i thu n ti n đ xây

13 Theo Báo Sài gòn gi i phóng Online, ắD ng d án c ng trung chuy n qu c t Vân Phong, Vinalines có nguy c b ph t hàng ch c t đ ng” (04/2014) Truy c p ngày 15/05/2015 t i đ a ch

http://www.sggp.org.vn/kinhte/2014/7/355021/

14 B Xây d ng (2014)

15

B Xây d ng (2014)

d ng m t c ng n c sâu cho các tàu có s c ch a 9.000 ậ 12.000 TEU, và là n i tránh bƣo

t t cho các tàu trong khu v c Còn khu v c bán đ o Hòn G m phía trong v nh C Cò ( m Môn) đ r ng đ xây d ng các bãi container Nh ng y u t trên đ c các nhà l p d

án cho là s ti t ki m chi phí xây d ng c s h t ng h tr c ng và gi m chi phí n o vét hƠng n m nh các c ng sông khác Vi t Nam

Tóm l i, Ch ng hai trình bƠy v nh ng l i th v đi u ki n t nhiên và v trí đ a lý c a

c ng Vân Phong Nh ng y u t này cùng v i ắl i th kênh đƠo KRA”, ắc ng Singapore quá t i”, ắl ng hàng hóa qua c ng” đ u là nh ng l p lu n ng h d án Ngoài ra, quá trình th c thi d án di n ra không đ c thu n l i khi d án không nh n đ c s ng h c a các ch đ u t t nhơn vƠ n c ngoài

CH NG 3: KHUNG PHỂN TệCH

Nhu c u s kh i (preliminary demand) là nhu c u c a ng i s d ng đ i v i s n ph m

ho c d ch v c a m t d án t i giai đo n nghiên c u ti n kh thi Theo Jenkins và Harberger (1995), phân tích nhu c u s kh i lƠ đánh giá xem s n ph m c a d án có đ c

s d ng đ đáp ng nhu c u trong n c ho c nhu c u trên th tr ng n c ngoài Trong

đó, c n xem xét nh ng u th và b t l i c a d án so v i các đ i th c nh tranh b ng cách

so sánh chi phí s n ph m c a d án v i s n ph m c nh tranh và nghiên c u m c c u t ng lai c a s n ph m d án Ho c là, c n ph i kh o sát đ i t ng khách hàng ti m n ng đ xác

đ nh quy mô th tr ng ti m n ng c a s n ph m

Theo Stojmirovic and Chu (2011) thì phân tích nhu c u s kh i n m b c th hai, có th

ra quy t đ nh ti p t c ho c d ng d án t ng t nh các b c th m đ nh tài chính hay kinh

t c a d án (Hình 3.1) Theo quy trình này, sau khi thu th p d li u c a d án, đánh giá nhu c u s kh i và xem xét tính phù h p c a d án trong đi u ki n vào th i đi m th m đ nh,

có th c b n nh n đ nh đ c d án đ t hay không đ t N u không đ nhu c u đ đ u t d

án, thì có th quy t đ nh lƠ không đ u t d án; ng c l i, n u nhu c u c a d án là c n thi t thì ti n hƠnh b c th hai là phân tích báo cáo nghiên c u kh thi c a d án

Trong ph m vi đ tài, do gi i h n v ngu n l c nên ph ng pháp nghiên c u đ c áp d ng

là so sánh chi phí s n ph m d án v i các s n ph m c nh tranh đ xác đ nh m c c u t ng lai c a d án i v i nhu c u th i đi m hi n t i, ph ng pháp nƠy d a trên gi đ nh v

t ng nhu c u đ i v i s n ph m đang đ c xét đ n (trong n c và qu c t ) trong m t giai

đo n ng n là c đ nh T đó, nhu c u c a d án có đ c là nh s s t gi m l ng c u t khách hàng c a các nhà cung c p s n ph m t ng t

Lý thuy t v th m đ nh d án yêu c u ph i xác đ nh đ c ba v n đ sau đ i v i nhu c u s

ánh giá chi phí s b ánh giá thi t k s b

Hình 3.2:Khung phân tích nhu c u s kh i d án c ng Vân Phong

D ch v h u

c n và chính sách t i c ng

c ng

i v i hàng trung chuy n

i v i hàng XNK

So sánh v i chi phí qua Singapore và Hong Kong

Xác đ nh l ng

container có th qua Vân Phong

So sánh l ng

container các c ng trong khu v c

K t lu n l ng

container qua

c ng Vân Phong cao hay th p

Kh n ng c nh

tranh c a Vân Phong v i các

c ng khác

Nên xây d ng nh

m t c ng trung chuy n qu c t

i v i m t c ng trung chuy n qu c t , các hãng tàu l n yêu c u có các đ c đi m sau: kh i

l ng container l n, v trí đ a lý thu n l i trong m i quan h v i các tuy n h i trình chính

và các th tr ng tƠu con, đi u ki n t nhiên (đ sâu, không t c ngh n), c s h t ng n i

đ a t t, hi u su t b c d hƠng hóa, c ch giá c và chi phí có tính c nh tranh, s h tr c a các hãng v n t i bi n l n, h th ng thu quan u đƣi.17

Các tiêu chí t i khung phân tích trên

nh ng c ng có m t đ x lý hàng trung chuy n kho ng 90% l ng hàng qua c ng, nh ng

c ng trung chuy n 50% l ng hàng hóa qua c ng g i là c ng đ u m i (hubậport), nh ng

c ng ch trung chuy n 25% l ng hàng hóa qua c ng g i là c ng c a ngõ (regional port), còn c ng không có hàng hóa trung chuy n qua c ng thì g i là c ng đ a ph ng (Hình 3.3).18 Nh ng c ng có m t đ x lý hàng container trung chuy n cao trên th gi i g m có

c ng Singapore (81,8%), Tanjung Pelapas ậ Malaysia (95,8%), Colombo ậ Sri Lanka

17 Theo ph n bi n c a công ty t v n Royal Haskoning v c ng Vơn Phong vƠ theo Lirn (2004)

Chính sách t i

c ng

S h tr các hƣng v n t i bi n

l n

H th ng thu quan u đƣi

(71,3%), Algeciras ậ Tây Ban Nha (84,7%).19

Cho nên, m t c ng dù là c ng trung chuy n

qu c t v n có hai lo i hàng hóa thông qua c ng là hàng trung chuy n và hàng XNK c a

n c đó

Hình 3.3:Phân lo i c ng theo t l trung chuy n

Ngu n: The Geography of transport systems

3.2 Các y u t nh h ng đ n m c c u đ u ra c a d án

Trong ho t đ ng v n t i tàu container, tàu m (s c ch a kho ng trên 8.000 TEU) s đi ngang qua các c ng trung chuy n đ b c/d hàng theo m t l trình đ nh s n Hàng hóa s

t các c ng con ho c m t đ a đi m t p k t nƠo đó chuy n v c ng trung chuy n đ tàu m

đi ngang qua vƠ b c/d Do đó, đ tr thành m t trong nh ng c ng trung chuy n trong tuy n h i trình đ nh s n, quy t đ nh thu c v ng i v n chuy n (carriers) ch không ph i thu c v c ng (ports) Theo nghiên c u v kinh t và d ch v h u c n hàng h i c a Lirn, Thanopoulou, Beynon & Beresford (2004) ắ ng d ng AHP vào vi c l a ch n c ng trung chuy n: Nh n th c toàn c u”, các y u t quan tr ng quy t đ nh ch n c ng trung chuy n

c a ng i v n chuy n là chi phí v n t i (35,12%), chi phí t i c ng (38,12%), còn l i là d ch

3.2.1 Chi phí v n t i

Chi phí v n t i đ c xem là chi phí h i trình đ i v i các tuy n đ ng bi n và chi phí

đ ng b v i các tuy n đ ng b Do các tuy n đ ng b trong m t n c có nh ng tính

ch t t ng t nhau, mà m i m t xe container ch ch đ c 1 container, nên tác gi áp d ng chi phí trung bình trên m i kilomet đ ng b Theo báo cáo ắKho v n hi u qu ” c a Ngân hàng Th gi i (2014), Vi t Nam, chi phí đ ng b trung bình cho quƣng đ ng d i 55km lƠ 2,47 USD/km, cho quƣng đ ng trên 55km là 2,17 USD/km.21Còn đ i v i chi phí

h i trình, do c n ph i đánh giá tác đ ng c a s c ch a tàu, chi phí t i c ng và y u t kênh đƠo KRA lên t ng chi phí v n chuy n, mô hình tính chi phí h i trình đ c l p d a trên lý thuy t v chi phí hàng h i c a B môn Khai thác tàu (đ i h c Hàng h i Vi t Nam)

Chi phí h i trình ph thu c ba y u t chính là lo i tàu (g m s c ch a c a tàu, v n t c thi t

k , đ nh m c nhiên li u), kho ng cách di chuy n và chi phí qu n lý tàu.22

là b i các tƠu con th ng có s c ch a trên d i 1.000 TEU và tàu m l n nh t trên th gi i

hi n nay lƠ 18.000 TEU nh ng l ng hàng hóa t i đa trong m t chuy n hi n nay ch kho ng 17.000 TEU Các thông s v v n t c thi t k vƠ đ nh m c nhiên li u đ c tính toán l i t mô hình v n t i tàu container đ c đ ng t i trên trang đi n t c a Hi p h i các

ch tƠu an M ch (B ng 3.1)

21 Ngân hàng Th gi i (2014) T i Ph l c A, B ng A.4

22 Trong nghi p v khai thác tàu, chi phí qu n lý bao g m chi phí thuy n viên, chi phí đ ng ki m hƠng n m,

chi phí b o hi m, chi phí s a ch a đ nh k hàng tháng, chi phí s a ch a phát sinh b t th ng, chi phí đ i lý,

phí c , chi phí th c ph m vƠ n c ng t, chi phí kh u hao, lãi vay ngân hàng và chi phí nhiên li u

23 (OECD, 2011) T c lƠ quƣng đ ng càng dài, nhiên li u c n càng nhi u chi phí s cƠng cao Ng c l i, quƣng đ ng dài, tàu càng nh thì chi phí càng cao

B ng 3.1: Thông s c b n tàu container

Ngu n: Tác gi tính toán t Mô hình tàu container c a Hi p h i các ch tƠu an M ch

Kho ng cách di chuy n đ c xác đ nh d a trên website c a SeaRates LP.24

Danh sách các

c ng đ c đ a vƠo mô hình g m có ba c ng Vi t Nam g m Vân Phong, Cái Mép và

L ch Huy n Các c ng khu v c ông Nam Á g m c ng Singapore (Singapore), c ng Hong Kong (Trung Qu c), c ng Laem Chabang (Thái Lan), c ng Tanjung Priok (Indonesia), c ng Kuching và Kota Kinababu (Malaysia), c ng Manila (Philippines), c ng Shihanokville (Campuchia), c ng Muara (Brunei) (Hình 3.4) Nh ng c ng nƠy đ c ch n

d a trên c s là nh ng c ng có v trí mang tính đ i di n cho các th tr ng khu v c và là

nh ng c ng có l ng hàng hóa thông qua l n so v i các c ng khác cùng qu c gia Ngoài

ra, hai c ng đ i di n đi m đ u vƠ đi m cu i c a h i trình qu c t khi vào khu v c bi n ông đ c ch n là c ng Busan (Hàn Qu c) và c ng Colombia (Sri Lanka)

24 SeaRates LP s h u website www.searates.com, là th tr ng tr c tuy n c a ngành v n t i tàu bi n trên th

gi i

Hình 3.4: B n đ các c ng trong khu v c ông Nam Á

Ngu n: Tác gi v theo GOUNESCO

B ng d li u v kho ng cách gi a các c ng đ c l p đ tính tác đ ng c a kênh đƠo KRA (Thái Lan) trong tr ng h p kênh đƠo nƠy đ c xây d ng Khi có kênh đƠo, h i trình c a các c ng phía B c bên ph i kênh đƠo đi đ n các c ng bên trái kênh đƠo s có l trình

ng n h n Các c ng phía Nam bên ph i kênh đƠo s không nh n đ c l i th này.25

V chi phí qu n lý tàu, chi phí nhiên li u là bi n phí chi m t tr ng l n (so v i chi phí thuy n viên và phí sinh ho t trên tàu) trong lo i chi phí này Cho nên, trong ph m vi đ tài, chi phí nhiên li u s đ i di n cho chi phí qu n lý tàu

D a vào các thông s trên, chi phí v n t i đ c tính b ng cách l y giá nhiên li u nhân v i

t ng l ng nhiên li u dùng trong h i trình Trong đó, t ng l ng nhiên li u đ c tính b ng

đ nh m c nhiên li u trong ngày nhân v i s ngày di chuy n S ngày này chính là kho ng cách di chuy n chia cho t c đ thi t k c a tàu (Hình 3.5)

25

Chi ti t t i Ph l c 5 và 6

Busan

Hình 3.5: Mô hình tính chi phí v n t i và chi phí t i c ng

Ngu n: Tác gi t ng h p theo mô hình tính chi phí h i trình c a B môn Khai thác tàu

chia 24h

c ng v i nhân v i

nhân v i

chia cho Kho ng cách

(d m)

V n t c thi t

k (d m/gi )

S ngày di chuy n (ngày)

nh m c d u (MT/ngày)

T ng nhiên

li u (MT) Giá nhiên li u (USD/MT)

Chi phí v n t i (USD)

C ng phí c ng

đi (USD) C ng phí c ng đ n (USD)

Chi phí t i c ng (USD)

3.2.2 Chi phí t i c ng

Chi phí t i c ng bao g m t t c các chi phí phát sinh t i c ng khi tàu c p c ng và s d ng các d ch v t i c ng Thành ph n chi phí này m i c ng có th quy đ nh khác nhau, nh ng

c b n có m t s lo i phí g m phí x p d t i c ng (THC - Terminal Handling Charge), phí

t p k t hàng, phí x lý h s (bao g m th t c h i quan) Ngoài ra còn có nh ng phí ngo i

l chi m t tr ng không l n nh phí v n đ n đ i v i các c ng Vi t Nam, phí ch ng th c h

s Indonesia, phí xây d ng c ng và phí an ninh c ng đ i v i các c ng Trung Qu c (Hình 3.6)

Hình 3.6: Thành ph n chi phí t i c ng (USD)

Ngu n:Theo B áo cáo ắKho v n hi u qu ” c a Ngân hàng Th gi i (2014)

C ng theo Hình 3.5, do phí THC chi m t tr ng l n trong chi phí t i c ng, nên mô hình s

áp d ng lo i chi phí này thay cho chi phí t i c ng đ tính toán chi phí h i trình C n c vào

d li u v chi phí x p d t i c ng trong báo cáo ắPhí THC trong và sau th i k tƠu đ nh tuy n” c a y ban Châu Âu26 vƠ Báo cáo ắKho v n hi u qu ” c a Ngân hàng Th gi i27

, phí THC c a danh sách các c ng đ c đ a vƠo mô hình t i B ng 3.2

B ng 3.2: Chi phí t i c ng c a m t s c ng

t ng m m) và chính sách qu n lý c ng (hi u qu quay vòng tàu, hi u qu qu n lý c ng)

Nh ng y u t nƠy t ng t v i nh ng tiêu chí đánh giá v d ch v kho v n m i qu c gia trong Ch s kho v n hi u qu (LPI ậ Logistics Performace Index) do Ngân hàng Th gi i

l p Trong đó, LPI qu c t đ c xây d ng b i 6 tiêu chí g m tính hi u qu trong ho t đ ng

h i quan và c a kh u (h i quan), ch t l ng c s h t ng giao thông v n t i (c s h

t ng), tính thu n ti n trong vi c s p x p các lô hàng (tính d s p x p các lô hàng), ch t

l ng d ch v qua các khâu v n t i, giao nh n, môi gi i h i quan (ch t l ng d ch v kho

v n), kh n ng theo dõi các lô hƠng (d theo dõi và truy tìm), t n su t giao hƠng đúng h n (tính k p th i).28 Hình 3.7 mô t c th m i liên h này

28

Chi ti t t i Ph l c 3 ậ Ch s n ng l c kho v n LPI

Hình 3.7: M i liên h gi a các tiêu chí trong nghiên c u c a Lirn, Thanopoulou, Beynon

& Beresford (2004) và tiêu chí trong LPI

và k thu t c i ti n tàu bi n lƠ tác đ ng h th ng vƠ không có Ủ ngh a so sánh, nên không

đ a các y u t này vào phân tích Cho nên, y u t còn l i làm chi phí v n t i thay đ i là kho ng cách di chuy n gi a các h i trình trong hai tr ng h p là có kênh đƠo KRA và không có kênh đƠo KRA

3.3.2 Thay đ i chi phí t i c ng

Nh ng y u t làm thay đ i chi phí t i c ng ch y u là chính sách v thành ph n chi phí t i

m i c ng i v i nh ng n c có c ng thu c s h u NhƠ n c thì chi phí t i c ng do Nhà

n c quy đ nh, nh ng quy đ nh nƠy th ng áp d ng cho toàn h th ng c ng c a n c đó,

đi n hình nh Vi t Nam tr c n m 2001 Còn đ i v i c ng do t nhơn xơy d ng nh Hong Kong, hay c ng do NhƠ n c xây d ng nh ng giao cho t nhơn qu n lỦ nh c ng Singapore, Laem Chabang thì c ng phí là tùy thu c vào chính sách c a ng i đi u hành

c ng Chi phí này th ng đ c ch c ng cơn đ i v m t chi phí đ u t , th i gian thu h i

v n và kh n ng c nh tranh v i các c ng khác Y u t này r t quan tr ng đ i v i nh ng

c ng c nh tranh, vì khi chi phí v n t i tr thành y u t c đ nh, thì các c ng s c nh tranh

ch y u b ng d ch v và chi phí d ch v

3.3.3 Thay đ i d ch v h u c n và chính sách c a c ng

Trong hai tiêu chí d ch v h u c n và chính sách qu n lý c ng, thì vi c thay đ i d ch v

h u c n thu c v h th ng qu n lý c a NhƠ n c, còn kh n ng thay đ i chính sách qu n lý

c ng thu c v c ch qu n lý c a m i c ng Thay đ i d ch v h u c n c n m t chi n l c lơu dƠi vƠ đ c th c hi n đ ng b , b i nh ng tiêu chí nh c s h t ng, d ch v h i quan

và ch t l ng d ch v c a h th ng kho v n có liên quan v i nhau và c n th i gian dƠi đ thay đ i Còn tiêu chí v chính sách qu n lý c ng đ c đánh giá trên hi u qu ho t đ ng

c a c ng, ph n l n là thu c v c ch c a c ng, nhóm đi u hành c ng và có th thay đ i trong th i gian ng n

Tóm l i, Ch ng ba mô t khung phân tích nhu c u s kh i d án c ng Vân Phong

Ch ng nƠy, tác gi đ a ra ph ng pháp xác đ nh l ng hàng hóa có th qua c ng b ng cách tính chi phí v n chuy n gi a các ph ng án ch n c ng khác nhau Thêm đó, đ tài mô

t các tiêu chí so sánh v d ch v h u c n và chính sách t i c ng theo các tiêu chí c a ch s LPI đ xem xét v th c a Vi t Nam trong th tr ng hàng h i khu v c ông Nam Á

CH NG 4: PHỂN TệCH NHU C U S KH I C A D ÁN

C NG VÂN PHONG

Ch ng nƠy s phân tích nhu c u s kh i c a d án c ng Vân Phong d a trên ba tiêu chí

đ c đ c p trong khung phơn tích lƠ đ i t ng s d ng đ u ra c a d án, các y u t nh

h ng đ n m c c u đ u ra c a d án, các y u t nh h ng đ n s thay đ i quy t đ nh c a khách hàng

4.1 i t ng s d ng c ng Vân Phong

4.1.1 Hàng xu t nh p kh u

Hi n nay, Vi t Nam có 31 c m c ng bi n và 234 khu b n tr i kh p chi u dài c n c.29Trong đó có hai c m c ng l n là c m c ng H i Phòng v i 43 khu b n và c m c ng Tp HCM v i 38 khu b n Ngoài ra, c m c ng Bà R a ậ V ng TƠu c ng đang đ c t p trung phát tri n v i 37 khu b n Tr c n m 2005, Vi t nam không có c ng nào có th ti p nh n tàu có t i tr ng trên 4.000 TEU, nh ng đ n đ u 2009, c ng Cái Mép (Bà R a ậ V ng TƠu)

đƣ có th ti p nh n tàu có s c ch a 8.000 TEU và d ki n đ n cu i n m 2017, c ng L ch Huy n (H i Phòng) đang đ c xây d ng c ng có th ti p nh n đ c tàu 6.000 TEU Hai

c ng ngƠy đ u n m g n hai th tr ng sôi đ ng nh t Vi t Nam là khu v c ông Nam B

vƠ ng b ng sông H ng Nh v y, các nhà v n chuy n có nhi u l a ch n do có nhi u khu

b n tr i dài trên kh p đ ng b bi n và có c ng có đ n ng l c ti p nh n tàu l n

V l ng hàng hóa, t ng kim ng ch xu t và nh p kh u Vi t Nam n m 2014 lƠ 365 t USD và chi m t tr ng l n trong đó v n thu c v hai th tr ng khu v c ông Nam B

vƠ ng b ng sông H ng Theo Hình 4.1, mi n Nam chi m trung bình 54,1% t ng kim

ng ch xu t nh p kh u c n c, ph n l n t p trung m t s đ a ph ng nh Tp HCM, Bình D ng, BƠ R a ậ V ng TƠu vƠ ng Nai; mi n B c chi m trung bình 43,22% t ng kim ng ch xu t nh p kh u c n c, t p trung Hà N i, H i Phòng và Qu ng Ninh Còn l i

là mi n Trung và Tây Nguyên trung bình ch chi m 2,68% t ng kim ng ch xu t nh p kh u

Hình 4.1: T ng kim ng ch xu t nh p kh u gi a các khu v c t n m 2012 ậ 2014 (t USD)

Ngu n: C c H i quan Vi t Nam

Cùng đó, l ng hàng hóa (container) thông qua c ng c ng ph n ánh đ c m c đ s d ng

v n t i c ng bi n c a các khu v c Theo Hi p h i c ng bi n Vi t Nam n m 2013, Vi t Nam có 8,45 tri u container thông qua các c ng Vi t Nam Trong đó, mi n Nam có đ n 70,48% và mi n B c lƠ 26,41% l ng container thông qua c ng, mi n Trung và Tây Nguyên ch có 3,11% l ng hàng container thông qua c ng Tuy nhiên, trong 31 c m c ng

bi n Vi t Nam, c m c ng Tp HCM, c m c ng Cái Mép và c m c ng H i Phòng đƣ chi m đ n 92% t ng l ng container thông qua c ng c a c n c (Hình 4.2).31

Hình 4.2: L ng hàng hóa container phân b t i các c m c ng

Ngu n: Hi p h i c ng bi n Vi t Nam

Nh v y, th c t lƠ l ng hàng hóa xu t nh p kh u vƠ l u l ng container phân b mi n Trung, n i có c ng Vân Phong, hi n nay là r t th p Tuy mi n Trung có kh n ng c i thi n

l ng hàng hóa trong khu v c, nh ng v n khó có th b t k p so v i các th tr ng mi n

B c và mi n Nam Kh n ng c i thi n nƠy đ c th hi n đi m mi n Trung lƠ n i t p trung các khu kinh t l n nh khu kinh t Chơn Mơy, L ng Cô (Th a thiên Hu ), khu kinh

t m Chu Lai (Qu ng Nam), khu kinh t Dung Qu t (Quãng Ngãi), khu kinh t Nh n H i (Ninh Bình), khu kinh t Nam Phú Yên, khu kinh t Vân Phong (Khánh Hòa) ầ ch v a

m i đi vƠo ho t đ ng kho ng 5 n m tr l i đơy H n n a, t c đ t ng tr ng v kim ng ch

xu t kh u c a mi n Trung n m 2014 lƠ 68,6%, so v i hai mi n B c và Nam l n l t là 12,9% vƠ 13%; l ng hàng hóa container mi n Trung t 2010 ậ 2013 t ng 29,5%, so v i hai mi n B c và Nam l n l t là 15,27% và 38,85% (do có c ng Cái Mép) Tuy nhiên, v i kim ng ch xu t kh u n m 2014 ch b ng 9,52% so v i mi n B c và 8,86% so v i mi n Nam, thì l ng hàng hóa mi n Trung khó có th đu i k p

Do đó, n u nh các nhƠ v n chuy n mi n Nam ch n Cái Mép, các nhà v n chuy n mi n

B c ch n L ch Huy n làm c ng v n chuy n, thì Vân Phong ch có th nh n hàng khu

v c mi n Trung và Tây Nguyên Theo phân tích trên, l ng hàng hóa khu v c này là

H i Phòng

TP.HCM