Công nghệ điều KIỆN PHÁT SINH, PHÁT TRIỂN của sâu, BỆNH hại cây TRỒNG PHÒNG TRỪ TỔNG hợp DỊCH hại cây TRỒNG

Công nghệ: ĐIỀU KIỆN PHÁT SINH, PHÁT TRIỂN CỦA SÂU, BỆNH HẠI CÂY TRỒNG PHÒNG TRỪ TỔNG HỢP DỊCH HẠI CÂY TRỒNG I/ MỤC TIÊU: 1.. Kiến thức: - Học sinh hiểu được điều kiện phát sinh ,phát

Công nghệ:

ĐIỀU KIỆN PHÁT SINH, PHÁT TRIỂN

CỦA SÂU, BỆNH HẠI CÂY TRỒNG PHÒNG TRỪ TỔNG HỢP DỊCH HẠI CÂY TRỒNG

I/ MỤC TIÊU:

1 Kiến thức:

- Học sinh hiểu được điều kiện phát sinh ,phát triển của sâu, bệnh hại cây trồng

- Học sinh hiểu được thế nào là phòng trừ tổng hợp dịch hại cây trồng

- Hiểu được nguyên lí cơ bản và các biện pháp chủ yếu sử dụng trong phòng trừ tổng hợp dịch hại cây trồng

2 Kỹ năng: Rèn luyện kỹ năng quan sát, phân tích, so sánh……

3 Thái độ:

- Có ý thức bảo vệ cây trồng

- Có ý thức phòng trừ dịch hại cây trồng kết hợp bảo vệ môi trường sinh thái theo hướng nông nghiệp bền vững

II/ PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC:

+ Giáo viên :

-Tranh ảnh một số sâu bệnh cây trồng

- Mẫu sâu và bộ phận cây trồng bị sâu hại.

- Mẫu bọ phận cây trồng bị bệnh.

- Phiếu học tập:

+ Học sinh :

- Đọc trước bài mới ở nhà.

III/ TIẾN TRÌNH HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC:

* Hoạt động 1:

+ Ổn định tổ chức

lớp:

+ Kiểm tra bài cũ:

- Đặt vấn đề : Trong sản xuất nông nghiệp ,sâu bệnh là một trong những yếu tố làm giảm năng suất

và chất lượng nông sản Vì vậy phòng trừ sâu bệnh là việc làm hết sức cần thiết Muốn phòng trừ sâu bệnh có hiệu quả cần phải hiểu các lọai sâu bệnh và điều kiện phát sinh phát triển của chúng?

- HS chú ý nghe GV nêu vấn đề của bài

học ,mục tiêu phải đạt được sau khi học

- HS đọc SGK và liên hệ thực tế trả lời:

- Nguồn sâu, bệnh

- Điều kiện khí hậu, đát đai

I/NGUỒN SÂU, BỆNH

HẠI:

- Có sẵn trên đồng ruộng:

+Trứng, nhộng côn trùng

gây hại.

+Bào tử của nhiều loại

bệnh tiềm ẩn trong đất ,

trong các bụi cây cỏ, ở bờ

ruộng.

- Sử dụng hạt giống cây

con nhiễm bệnh, sâu là

- Theo em sự phát sinh phát triển của sâu bệnh phụ thuộc những yếu

tố nào

- GV hướng dẫn HS tìm hiểu nguồn sâu bệnh hại

- Giới thiệu một số tranh ảnh về cây trồng bị sâu bệnh gây hại và vấn đáp

- Em hãy cho biết loài sâu bệnh nào thường gây gây hại trên đồng ruộng Việt Nam?

- Các loài sâu đó tiềm ẩn ở đâu?

- Theo em muốn ngăn chặn nguồn

- Giống cây trồng và chế độ chăm sóc

- HS quan sát tranh ảnh đọc phần I SGK tham gia thảo luận trả lời câu hỏi của GV

- Có hai nguồn chính : + Cây trồng ,các tàn dư thực vật ,đất tiềm ẩn nguồn sâu bệnh

+ Hạt giống ,cây con giống bị nhiễm sâu bệnh

- Biện pháp ngăn chặn là : + Biện pháp canh tác

+ Dùng giống sạch bệnh

- Đọc SGK thống kê các yếu tố như: Khí

nguyên nhân dẫn đến sâu,

bệnh xuất hiện trên đồng

ruộng.

- Biện pháp ngăn ngừa sâu,

bệnh phát triển :

+ Cày, bừa, ngâm

đất ,phát quang bờ ruộng,

làm vệ sinh đồng ruộng.

+ Xử lí và sử dụng giống

cây trồng sạch bệnh

II/

ĐIỀU KIỆN KHÍ HẬU,

ĐẤT ĐAI:

1-Nhiệt độ môi trường:

-Ảnh hưởng đến sự phát

sinh ,phát triển của sâu,

bệnh: mỗi loài sâu haị sinh

trưởng, phát triển tốt trong

một giới hạn nhiệt độ nhất

định.

- Ảnh hưởng đến quá trình

xâm nhập và lây lan bệnh

hại.

2-Độ ẩm không khí và

lượng mưa:

-Ảnh hưởng đến phát dục

và sinh trưởng côn trùng:

Lượng nước trong cơ thể

côn trùng biến đổi theo độ

ẩm không khí và lượng

mưa.Nếu độ ẩm không khí

thấp, lượng mưa giảm

côn trùng sẽ chết

-Ảnh hưởng gián tiếp đến

phát sinh, phát triển của

sâu, bệnh thông qua ảnh

hưởng đến nguồn thức ăn

của sâu, bệnh: nhiệt độ, độ

ẩm thích hợp cây trồng

sinh trưởng, phát triển tốt

tạo nên nguồn thức ăn

phong phú cho chúng.

3-Điều kiện đất đai:

Đất thiếu hoặc thừa chất

sâu bệnh hại trên đồng ruộng cần phải làm gì?

GV gợi ý để HS giải thích tác dụng của từng biện pháp ngăn ngừa sâu bệnh?

- Hãy nêu những yếu tố của môi trường ảnh hưởng đến sự phát sinh phát triển của nguồn bệnh ?

- Tác động của từng yếu tố ?

- Vì sao độ ẩm không khí và mưa

có ảnh hưởng đến sự phát sinh phất triển của sâu bệnh?

- Khi gặp điều kiện to ,độ ẩm cao ,chúng ta cần làm gì để hạn chế

sự phát triển của sâu bệnh?

- Những loại đất nào dễ phát sinh sâu bệnh ? Cho ví dụ cụ thể?

- Ngoài những điều kiện nêu trên theo em còn có điều kiện nào khác ảnh hưởmg đến phát sinh và phát triển của sâu hại trên đồng ruộng ?

- Phân tích những việc làm nào của nông dân dễ tạo điều kiện cho sâu bệnh phát sinh ,phát triển ?

- Cần làm gì để khắc phục và hạn chế sự phát sinh phát triển của sâu hại?

hậu ,nhiệt độ ,độ ẩm

- Trao đổi nhóm về tác động của từng yếu

tố lưu ý yếu tố độ ẩm và lượng mưa

- Thảo luận cả lớp bổ sung:

Sâu hại là động vật biến nhiệt (nhiệt độ

cơ thể phụ thuộc vào nhiệt độ môi trường) to môi trường quyết định hoạt động sống của sâu

- Sâu cắn gié ,đẻ trứng ở to thích hợp là

19 – 23 oC ,ở 30 oC sức đẻ kém, 35 oC không đẻ được

- Ngoài hai yếu tố trên điều kiện đất đai cũng là một yếu tố ảnh hưởng đến sự phát triển của sâu bệnh

- Tăng cường kiểm tra đồng ruộng sớm phát hiện và có biện pháp phòng trừ

- Đọc SGK tham gia thảo luận các câu hỏi GV đưa ra

+ Bón nhiều phân (đạm) tăng tính nhiễm bệnh của cây trồng

+ Ngập úng và những vết thương cơ giới tạo điều kiện thuận lợi cho vi sinh vật xâm nhập vào cây trồng

dinh dưỡng , cây trồng phát

triển không bình thường

nên rất dễ bị sâu, bệnh phá

hoại.

-Trên đất giàu mùn , cây

trồng dễ mắc bệnh đạo ôn,

bạc lá.

-Trên đất chua, cây trồng

kém phát triển và dễ bị

bệnh tiêm lửa.

III/ĐIỀU KIỆN VỀ

GIỐNG CÂY TRỒNG

VÀ CHẾ ĐỘ CHĂM

SÓC:

-Sử dụng hạt giống , cây

con bị nhiễm sâu, bệnh là

điều kiện thuận lợi để sâu,

bệnh phát triển trên đồng

ruộng.

-Chế độ chăm sóc mất cân

đối giữa nước và phân bón

làm cho sâu, bệnh phát

triển mạnh.

-Bón nhiều phân (đạm)

tăng tính nhiễm bệnh của

cây trồng

-Ngập úng và những vết

thương cơ giới tạo điều

kiện thuận lợi cho vi sinh

vật xâm nhập vào cây trồng

.

* Hoạt động 2:

IV/ ĐIỀU KIỆN ĐỂ SÂU,

BỆNH PHÁT TRIỂN

THÀNH DỊCH:

-Bắt đầu bằng ổ dịch.

-Điều kiện; đủ thức ăn ;

nhiệt độ , độ ẩm thích hợp,

sâu, bệnh sẽ sinh sản mạnh,

ổ dịch sẽ lan nhanh khắp

ruộng sau vài ngày.

 diệt trừ kịp thời thì ổ

dịch sẽ được dập tắt.

V/ KHÁI NIỆM VỀ

PHÒNG TRỪ TỔNG

- GV cho HS đọc sách , liên hệ thực tế và trả lời câu hỏi:

- Thế nào là ổ dịch?

- Khi nào thì sâu, bệnh phát triển thành dịch?

- Để ngăn chặn sâu bệnh phát triển thành dịch cần áp dụng những biện pháp gì?

- Chúng ta đã nghiên cứu các yếu

tố ảnh hưởng đến sâu bệnh hại Nắm được những yếu tố ảnh hưởng đến sự phát triển của sâu bệnh chúng ta có thể xây dựng một

hệ thống các phương pháp phòng

- Bắt đầu bằng ổ dịch

- Điều kiện; đủ thức ăn ; nhiệt độ , độ ẩm thích hợp, sâu, bệnh sẽ sinh sản mạnh, ổ dịch sẽ lan nhanh khắp ruộng sau vài ngày

 diệt trừ kịp thời thì ổ dịch sẽ được dập tắt

- Chú ý nghe Gv nêu vấn đề và giới thiệu phần tiếp theo

- Mỗi biện pháp phòng trù dịch hại có

HỢP DỊCH HẠI CÂY

TRỒNG:

1-Khái niệm: Là sử dụng

phối hợp các biện pháp

phòng trừ dịch hại cây

trồng một cách hợp lí.

2-Lí do: Mỗi biện pháp

phòng trù dịch hại có

những ưu điểm và hạn chế

nhất định Vì vậy cần phải

sử dụng phối hợp các biện

pháp phòng trừ để phát huy

ưu điểm và khắc phục

nhược điểm.

VI

/ NGUYÊN LÍ CƠ

BẢN PHÒNG TRƯ

TỔNG HỢP DỊCH HẠI

CÂY TRỒNG : (3ph)

1-Trồng cây khỏe.

2-Bảo tồn thiên địch để

chúng khống chế sâu ,

bệnh.

3-Thăm đồng thường

xuyên, phát hiện sâu, bệnh

để kịp thời có biện pháp

phòng trừ nhằm hạn chế sự

gây hại của chúng.

4-Nông dân trở thành

chuyên gia: Bồi dưỡng kiến

thức bảo vệ thực vật cho

người nông dân để họ

không những nắm kiến

thức, vận dụng vào thực

tiễn sản xuất m còn có khả

năng phổ biến cho người

khác cùng áp dụng.

trừ Hệ thống đó gồm nhữnh biện pháp nào?

- GV cho HS thảo luận các câu hỏi :

+ Thế nào là phòng trừ tổng hợp dịch hại?

+ Vì sao phải áp dụng phòng trừ tổng hợp dịch hại?

+ Em hãy nêu nguyên lý cơ bản của phòng trừ tổng hợp dịch hại cây trồng ?

+ Vì sao phải bảo tồn thiên địch

để khống chế sâu bệnh phát triển ? + Cho biết các biện pháp chủ yếu của phòng trừ tổng hợp dịch hại cây trồng?

những ưu điểm và hạn chế nhất định Vì vậy cần phải sử dụng phối hợp các biện pháp phòng trừ để phát huy ưu điểm và khắc phục nhược điểm

Nghiên cứu SGK và trả lời

+ Trồng cây khỏe

+ Bảo tồn thiên địch để chúng khống chế sâu , bệnh

+Thăm đồng thường xuyên, phát hiện sâu, bệnh để kịp thời có biện pháp phòng trừ nhằm hạn chế sự gây hại của chúng + Nông dân trở thành chuyên gia: Bồi dưỡng kiến thức bảo vệ thực vật cho người nông dân để họ không những nắm kiến thức, vận dụng vào thực tiễn sản xuất m còn có khả năng phổ biến cho người khác cùng áp dụng

* Hoạt động 3:

VII/ BIỆN PHÁP CHỦ

YẾU CỦA PHÒNG TRỪ

TỔNG HỢP DỊCH HẠI

CÂY TRỒNG :

1-Biện pháp kỹ thuật ( chủ

yếu):

-Nội dung: Cày, bừa,tiêu

hủy tàn dư cây trồng , tưới

tiêu, bón phân hợp lí, luân

canh cây trồng , gieo trồng

- GV cho HS ngiên cứu SGK và hoàn thành phiếu học tập:

- Nêu tác dụng của các biện pháp

kỹ thuật trong phòng bệnh:

- Đọc SGk và trả lời: Có 6 biện pháp chủ yếu:

- Biện pháp kỹ thuật

- Sinh học

- Hoá học ,

- Sử dụng giống chống sâu bệnh

- Cơ giới vật lý ,

- Biện pháp điều hoà

HS thảo luận nhóm và hoàn thành phiếu học tập

đúng thời vụ

-Ưu điểm: Đơn giản ,dễ

thực hiện , ít tốn công, có

nhiều hiệu quả.

-Nhược: Sâu, bệnh thành

dịch ít tác dụng.

2-Biện pháp sinh học

( tiên tiến nhất):

-Nội dung: sử dụng sinh

vật hoặc sản phẩm của

chúng để ngăn chặn, làm

giảm thiệt hại do sâu bệnh

gây ra.

-Ưu điểm: Hiệu qủa cao,

không gây ô nhiễm môi

trường

3-Sử dụng giống chống

sâu, bệnh:

-Nội dung: sử dụng giống

cây trồng mang gen chống

chịu hoặc hạn chế, ngăn

ngừa sự phát triển của dịch

Biện pháp Tác dụng Cày bừa

Vệ sinh đồng ruộng

Tưới tiêu ,bón phân hợp lý Luân canh Gieo trồng đúng thời vụ

- Vì sao nói biện pháp sinh học là tiên tiến nhất đang được nghiên cứu và sử dụng rộng rãi?

- Thế nào là biện pháp sinh học?

- Nêu một số ví dụ ?

GV có thể cho HS quan sát tranh ảnh hoặc băng hình

- Để góp phần thực hiện tốt biện pháp sinh học chúng ta cần phải làm gì?

- Ưu ,nhược điểm của biện pháp sinh học?

GV cho HS thảo luận các câu hỏi:

- Thế nào là biện pháp hoá học?

- Sử dụng thuốc hoá học vừa có tác dụng tốt vừa không tốt ,điều đó đúng không? Vì sao?

- Thế nào là biện pháp cơ giới vật

Biện pháp Tác dụng Cày

bừa Diệt trừ sâu bệnh hạicây trồng tồn tại trong

đất

Vệ sinh đồng ruộng

Phá huỷ nơi ẩn nấp của sâu bệnh

Tưới tiêu ,bó

n phân hợp lý

Giúp cây trồng sinh trưởng phát triển tốt nâng cao khả năng kháng bệnh

Luân canh

Cách li cô lập nguồn thức ăn của sâu bệnh Gieo

trồng đúng thời vụ

Tránh thời kỳ sâu bệnh phát sinh mạnh

- Thảo luận nghiên cứu SGK để trả lời các câu hỏi GV nêu ra

Ví dụ : Ong mắt đỏ diệt trứng sâu đục thân ,bọ rùa diệt rệp sáp hại cam

- Bảo vệ các loài thiên địch gây nuôi và bảo vệ các loài côn trùng có ích

HS thảo luận và trả lời những em khác lắng nghe và bổ sung: Khi sâu bệnh xâm nhập vào cây trồng ,nhiều cây trồng thường có các phản ứng tự vệ như tiết ra chất xua đuổi hoặc gây ngứa ,ngăn chặn hoặc hạn chế

sự phát triển của sâu hại các giống lúa : N203, P6 ,CH15 hoặc ngô lai LVN4

- Sử dụng thuốc hóa học để trừ dịch hại cây trồng , chỉ sử dụng khi dịch hại tới ngưỡng gâyn hại, mà các biện pháp khác

tỏ ra không có hiệu quả

- Bẫy ánh sáng, mùi vị ;bắt bằng vợt, bằng tay

- Đơn giản, dễ thực hiện, không gây ô nhiễm môi trường

-Ưu điểm: Hiệu quả triệt

để

4-Biện pháp hóa

học( quan trọng nhất)

-Nội dung: sử dụng

thuốc hóa học để trừ dịch

hại cây trồng , chỉ sử dụng

khi dịch hại tới ngưỡng

gâyn hại, mà các biện pháp

khác tỏ ra không có hiệu

quả

-Ưu điểm: Hiệu quả cao,

dập tắt dịch nhanh.

-Nhược: ô nhiễm môi

trường , ngộ độc cho người

và gia súc, gây hiện tượng

quen thuốc và phá vỡ sự

cân bằng sinh thái.

5-Biện pháp cơ giới, vật lí:

(( quan trọng)

-Nội dung: Bẫy ánh sáng,

mùi vị ;bắt bằng vợt, bằng

tay

-Ưu điểm: Đơn giản, dễ

thực hiện, không gây ô

nhiễm môi trường

-Nhược: Hiệu quả chậm,

tốn công.

6-Biện pháp điều hòa: Là

sự phối hợp các biện pháp

phòng trừ một cách hợp lý

giữ cho dịch hại chỉ phát

triển ở mức độ nhất định

cây trồng

* Tóm lại :Muốn phòng trừ

sâu bệnh có hiệu quả cần

phối hợp các biện pháp một

cách hợp lý ,trong đó cần

quan tâm phát triển và bảo

vệ các thiên địch.

lý

- Nêu ưu nhược điểm của biện pháp nầy?

- Thế nào là biện pháp điều hoà?

- Vì sao phải sử dụng phối hợp các biện pháp phòng trừ dịch hại một cách hợp lý ?

- Hiệu quả chậm, tốn công

- Là sự phối hợp các biện pháp phòng trừ một cách hợp lý giữ cho dịch hại chỉ phát triển ở mức độ nhất định cây trồng

HS đọc SGK suy nghĩ và trả lời:

- Khai thác những ưu điểm của từng phương pháp và hạn chế tác hại của chúng

- Phòng trừ được toàn diên ,triệt để

- Hiệu quả cao ,chi phí ít

* Hoạt động 4:

IV/ Củng cố và luyện tập:

Cho HS làm các bài tập sau:

1/ Giải thích câu: “ Trồng lúa mà hoá ra năn.

Trồng cây hoá cỏ em ăn bằng gì? “

2/Chọn câu trả lời đúng nhất :

Câu 1: Sâu bệnh phát sinh trên đồng ruộng thường tiềm ẩn ở:

ven bờ ruộng

Câu 2: Những điều kiện thuận lợi cho sâu bệnh phát triển ngoài độ ẩm cao ,nhiệt độ thích hợp còn có :

A/Đất thiếu hoặc thừa dinh dưỡng ,ngậpúng B/ Đất thiếu hoặc thừa dinh dưỡng ,chăm sóc không hợp lý.

C/ Đất chua hoặc thừa đạm ,ngập úng ,chăm sóc không hợp lý ,hạt giống mang mầm bệnh ,cây

trồng bị xây xước.

D/ Cây trồng bị xây xước ,hạt giống mang nhiều mầm bệnh ,bón quá nhiều phân đạm,

Câu 3: Ổ dịch là :

A/ Nơi xuất phát của sâu bệnh để phát triển ra đồng ruộng B/ Nơi có nhiều sâu bệnh hại.

Câu 4:Nội dung nào thuộc biện pháp sinh học phòng trừ sâu , bệnh?

Câu5: Biện pháp phòng trừ sâu, bệnh hại nào gây ô nhiễm môi trường?

học.

vật lí

V Dặn dò:

- Trả lời câu hỏi cuối bài.

- Xem trước bài 16, 18 chuẩn bị thực hành.