TÌM HIỂU về TINH THẦN HAM học, tự học của CHỦ TỊCH hồ CHÍ MINH

Cùng với chủ nghĩa yêu nước và chủ nghĩa nhân văn,từ ngàn đời nay hiếu học đã trở thành một truyền thống tốt đẹp của dân tộc Việt Nam.Hiếu Học là một khả năng có thể coi như làm thành một bộ phận ,một chi tiết,một biểu hiện của khát khao tri thức rất tự nhiên của con người.Hiếu học xem sự học là trách nhiệm ,là thiêng liêng ,là tự nguyện,đó là đạo lý làm người nhân bất học ,bất tri lý cũng như người không học,như ngọc

ĐỀ TÀI : TÌM HIỂU VỀ TINH THẦN HAM HỌC,

TỰ HỌC CỦA CHỦ TỊCH HỒ CHÍ MINH

A) PHẦN MỞ ĐẦU

Cùng với chủ nghĩa yêu nước và chủ nghĩa nhân văn,từ ngàn đời nayhiếu học đã trở thành một truyền thống tốt đẹp của dân tộc Việt Nam."HiếuHọc" là một khả năng có thể coi như làm thành một bộ phận ,một chitiết,một biểu hiện của khát khao tri thức rất tự nhiên của con người.Hiếuhọc xem sự học là trách nhiệm ,là thiêng liêng ,là tự nguyện,đó là đạo lýlàm người "nhân bất học ,bất tri lý" cũng như "người không học,như ngọckhông mài"

Từ xưa đến nay, dù cuộc sống có nghèo khổ đến nhường nào, nhưngvẫn có rất nhiều những tấm gương về tinh thần hiếu học, không ngại khókhăn để thu nạp kiến thức cho bản thân, trở thành những con người có íchcho xã hội Xưa có Mạc Đĩnh Chi, tuy hoàn cảnh gia đình hết sức khó khănnhưng lại rất ham học Nhà nghèo,cậu bé không thể đến lớp cùng bạn bè

mà chỉ đứng ngoài lớp nghe thầy giảng bài.Đêm đến,không có đèn thắpsáng,cậu bé phải bắt đom đóm cho vào vỏ trứng để có ánh sáng họcbài.Chính lòng ham mê đó mà sau này cậu đã đỗ Trạng nguyên Và cho đếnngày nay, khi nói đến tinh thần ham hiểu biết, ham học hỏi, người dân ViệtNam luôn nhớ tới vị lãnh tụ vĩ đại của dân tộc- Hồ Chí Minh Bác là mộttấm gương sáng ngời của một con người luôn luôn tự học và học hỏi khôngngừng.Bác học ngoại ngữ ,học viết báo,nghiên cứu chủ nghĩa Mác- Lênin,nghiên cứu và tiếp thu có chọn lọc tinh hoa văn hóa nhân loại ,đặc biệt làvăn hóa phương Đông và văn hóa phương Tây.Người biết và sử dụng thôngthạo trên mười ngoại ngữ nhờ tự học chứ không qua một trường lớp đào tạochính quy nào.Người học ở sách báo,đồng nghiệp,bạn bè,nhân dân,…Người học từ thực tiễn sinh động ở các nước đế quốc ,nước thuộc địa,ởphong trào cách mạng thế giới

Hồ Chí Minh là một tấm gương sang về tinh thần tự học mà mỗingười chúng ta cần phải học hỏi,noi theo.Bác ra đi bằng hai bàn taytrắng,làm rất nhiều nghề để kiếm sống ,tự học tiếng nước ngoài để giaotiếp.Bác không có tiền nhưng Bác có long ham học hỏi ,ham hiểu biết nên

sự thành công của người là một điều dễ hiểu.Bác luôn luôn là một tấmgương sống để mọi người dân Việt Nam học tập và noi theo

• Mẹ của Người là bà Hoàng Thị Loan,bà là con gái của cụ HoàngXuân Đường.Bà là một hình mẫu cho hình ảnh người phụ nữ Việt hiền hậu

=> Quê hương,gia đình và đặc biệt là ảnh hưởng từ người cha và từ nhữngtrải nhiệm đầu đời cùng cha đi học từ làng này sang làng khác,được hầutrà,bê tráp và thường xuyên tiếp xúc với những bậc cha chú ,những nhà nhohiếu học,yêu nước đã góp phần hình thành lên trong Người tình yêu dân tộccũng như tinh thần hiếu học

-Ngoài ra đức tính hiếu học, ham học hỏi của Người còn được hình thànhchính từ hoàn cảnh đất nước Đất nước ta lúc bấy giờ chìm dưới ách đô hộcủa thực dân Pháp,nhân dân vô cùng lầm than,khổ cực.Chứng kiến cảnh đórất nhiều những thanh niên,những sĩ phu yêu nước đã tham gia phòng tràocứu nước,ra sức học tập để tìm đường cứu nước như phong trào đưa thanhniên sang Nhật để học hỏi kinh nghiệm, Là một thanh niên yêu nướcNgười sớm đã có chí học hỏi ,nuôi dưỡng những mục tiêu để đánh đuổi

thực dân,giành độc lập cho đất nước.Và ngày 5-6-1911 Bác lên tàu Đô đốcLatouche-Tréville của hãng vận tải Hợp nhất (Compagnie des Chargeursréunis), đi tìm đường cứu nước.

II) Phần chính( làm rõ nội dung của đề tài)

1) Tinh thần học tập của Bác từ những năm tháng ấu thơ đến khi Bác ra

đi tìm đường cứu nước

Do được thừa hưởng những đức tính tột đẹp của người cha-cụ NguyễnSinh Sắc và sống trong gia đình nho giáo,được tiếp xúc nhiều với nhữngnhà nho nên ngay từ thời niên thiếu Bác Hồ đã rất chăm chỉ và hiếuhọc.Chính vì thế Bác luôn được cha mẹ tạo điều kiện cho học tập và cụNguyễn sinh Sắc rất kì vọng vào Bác

Từ lúc ra đời đến tuổi lên 5, Nguyễn Sinh Cung sống ở quê nhà trong sựchăm sóc đầy tình thương yêu của ông bà ngoại và cha mẹ, lớn lên trongtruyền thống tốt đẹp của quê hương, hiếu học, cần cù trong lao động, tìnhnghĩa trong cuộc sống và bất khuất trước kẻ thù Nguyễn Sinh Cung hamhiểu biết, thích nghe chuyện và hay hỏi những điều mới lạ, từ các hiệntượng thiên nhiên đến những chuyện cổ tích mà bà ngoại và mẹ thường kể

Bác học chính thức trên ghế nhà trường chỉ hết lớp Nhì của bậc Tiểuhọc Bác học lớp Tư ở trường Tiểu học Pháp bản xứ Vinh, do chưa học hết

năm học phải đi theo cha vào Huế nên đến Huế Người học lớp Tư và lớp

Ba tại trường Tiểu học Pháp – Việt Huế (tức trường Tiểu học Đông Ba);Năm học 1908 – 1909 Người học lớp Nhì trường Quốc học Huế Lớp NhấtNgười học với thầy giáo Phạm Ngọc Thọ ở Quy Nhơn Sau đó Người đivào Phan Thiết dạy học một thời gian ngắn ở trường Dục Thanh Sau Tết

âm lịch năm Tân Hợi (1911) Người vào Sài Gòn và đầu tháng 6 năm 1911Người đi sang Pháp

Mặc dù sinh ra trong một gia đình nghèo, hoàn cảnh lận đận nhưng

từ nhỏ Nguyễn Sinh Cung (tên Bác lúc nhỏ) thông minh lạ thường, rất chịukhó học và tiến bộ nhanh, tuy học chữ Hán có mấy năm mà đã đạt đến trình

độ thành thạo thể hiện trong hơn 100 bài thơ chữ Hán (trong tập Nhật kýtrong tù của Người),cũng như vốn tiếng Pháp tuy còn ít ỏi, nhưng bước đầu

đã giúp Người hình dung ra những nét chấm phá của xã hội phương Tây

Ngay từ khi còn nhỏ Bác đã rất ham học hỏi,biết lắng nghe và đã biếttìm hiểu về cuộc sống chính vì thế dù tuổi còn nhỏ nhưng Bác đã hiểu đượcthời cuộc và sự day dứt của các bậc cha chú trước cảnh nước mất, nhà tan;thấm thía thân phận cùng khổ của người dân mất nước Đó là nạn thuế khoánặng nề cùng với việc nhân dân bị bắt làm phu xây dựng đường trong tỉnh,làm đường từ Cửa Rào, đi Xiêng Khoảng (Lào) nơi rừng thiêng nước độc.Những cuộc ra đi không có ngày về, nhân dân lầm than, ai oán

Một lần Bác kể lại:”khi tôi độ mười ba tuổi,lần đầu tiên tôi đượcnghe ba chữ Pháp: Tự do,Bình đẳng,Bác ái …Và từ thủa đấy tôi rất muốnlàm quen với nền văn minh Pháp,muốn tìm xem những gì ẩn sau nhữngchữ ấy”.Từ câu chuyện Bác kể ta thấy được dù còn it tuổi nhưng Bác đã cótinh học hỏi rất lớn,Bác luôn muốn tình hiểu về những điều mới mẻ trongcuộc sống Đây cũng chính là con đường giúp Bác thực được nhưng tiêucủa mình

Dù thời gian học tập chính thức trên ghế nhà trường của Bác khôngđược nhiều nhưng Bác luôn tự trau dồi những kiến thức cho bản thân từ

những bài học từ người cha,từ những người thầy và từ cuộc sống thựctiễn.Thời niên thiếu của Bác đã trải qua nhiều vất vả và đã phải đi nhiều nơinhưng nhờ bản tính ham học hỏi đã giúp bác mở mang thêm nhiều kiếnthức từ những vùng đất Bác đi qua.Và cũng chính nhờ sự ham học hỏi đãgiúp Bác thêm động lực để ra đi tìm đường cứu nước.

Trong suất nhưng năm tháng niên thiếu của mình người thanh niênNguyễn Tất Thành luôn suy nghĩ,tìm tòi học hỏi để tìm ra con đường cứunước Người luôn luôn suy nghĩ nung nấu, tìm tòi một hướng đi và cách điphù hợp Người quyết định sang phương Tây, một quyết định lịch sử thểhiện thiên tài của một trí tuệ, một hướng đi khác hoàn toàn, thậm trí còn đốilập với các nhà yêu nước đương thời, bởi mọi người đều tìm hướng sangphương Đông còn Bác, người Việt Nam duy nhất đi sang phương Tây đểtìm đường cứu nước

Chính nhờ đức tính ham học hỏi,ham tìm tòi đã hình thành lênNguyễn Tất Thành – một thanh niên dũng cảm,thông minh;một nhà cáchmạng tài ba

2) Tinh thần ham học của Bác trong suất những năm tháng ra đi tìm đườngcứu nước

Những năm tháng của cuộc hành trình 30 năm bôn ba tìm đường cứunước là những tháng năm Nguyễn Tất Thành phải đối mặt và vượt quamuôn vàn khó khăn thử thách Những ngày khó khăn, cực nhọc đầu tiên đó

là những ngày Anh làm phụ bếp trên tàu Latuso Torevin Anh làm việctrong môi trường lao động khổ cực, trong bếp thì nóng, dưới hầm thì lạnh,Anh phải lao động từ lúc bốn giờ sáng quét dọn, đốt lò, lấy than, xuốnghầm khiêng thực phẩm vào bếp, lao động quần quật từ sáng đến tối, ít cóthời gian rảnh rỗi Khó nhất là thời gian đầu chưa quen lao động chân taynặng nhọc và môi trường lênh đênh trên sóng biển Nhiều lúc tưởng chừngnhư Anh không vượt qua nổi thử thách đầu tiên Nhưng người thanh niênNguyễn Tất Thành-anh Ba dù phải làm việc rất mệt mỏi nhưng anh vẫn rất

chăm chỉ,nghị lực và say mê học hỏi Một thuỷ thủ cùng đi trong chuyếntàu đó kể lại: "Mỗi ngày, chín giờ tối, công việc mới xong Anh Ba mệt lử.Nhưng trong khi chúng tôi nghỉ hoặc đánh bài, anh Ba đọc hay viết đếnmười một giờ hoặc nửa đêm".Bác tranh thủ mọi thời gian để học, tranh thủhọc được nhiều người Vẫn lời kể của anh bạn thuỷ thủ: "Vài ngày sau tàurời bến, có hai hành khách - hai người lính trẻ tuổi giải ngũ trở về Pháp.Tôi không hiểu tại sao hai anh này đã trở nên bạn thân của anh Ba Họ giúpanh nhặt rau và buổi tối họ cho anh mượn những quyển sách nhỏ, dạy choanh đọc và viết Và anh Ba lại dạy họ học quốc ngữ" Và một người quenanh Ba khi anh đang nghỉ chờ việc ở nhà viên chủ tàu, cho biết: "anh họctiếng Pháp với cô sen" (cô sen là từ chỉ người phụ nữ giúp việc gia đình).

…Cuộc sống lênh đênh trên đại dương mênh mông tựa hồ như là một bểkhó khăn đối với Người Thế nhưng, tất cả những khó khăn ấy hình như bị

lu mờ trước nghị lực phi thường và lòng dũng cảm không cùng của Người,

bị tiêu tan trước sự say mê tìm tòi của Người

Thời gian ở nước Anh, lúc đầu anh Ba nhận việc cào tuyết trong mộttrường học, mình mẩy đẫm mồ hôi mà tay chân thì rét cóng nên lại thaybằng việc đốt lò Từ năm giờ sáng cùng một người nữa, chui xuống hầm đểnhóm lửa, suốt ngày đổ than, thay than trong lò Trong hầm rất nóng, ngoàitrời rất rét, và không có đủ quần áo, anh Ba bị cảm, phải nghỉ việc Tuyvậy, anh Ba vẫn không ngừng việc học Với số tiền để dành, anh Ba trả tiềnphòng, tiền bơ và bánh mỳ, và sáu bài học chữ Anh.Ta biết Bác chỉ sangAnh một thời gian rất ngắn, không có điều kiện ở lâu nhưng từ ngày đầutiên đến ngày cuối cùng Bác đã bắt đầu học mỗi ngày một bài và học thuộcmười từ Sau này trong quá trình ở Pháp hay ở những nơi khác để hoạtđộng cách mạng, Bác vẫn tự học và sử dụng được tiếng Anh để đọc sách,giao thiệp (như giao thiệp với luật sư Loseby và toà án của chính quyềnHồng Kông, khi Bác bị chúng bắt giam ở Hồng Kông; giao thiệp với chínhquyền Singapore khi Bác bí mật vượt Hồng Kông nhưng bị chính quyền

Singapore bắt lại; giao thiệp với ông bạn thân của luật sư Loseby khi luật

sư tạo điều kiện cho Bác trốn khỏi Hồng Kông; giao thiệp với trung uý phicông Shaw của Mỹ khi anh này buộc phải nhảy dù xuống một hòn núi gầntỉnh lị Cao Bằng; hay làm việc với tướng Chennault, tổng tư lệnh khôngquân Mỹ ở Trung Quốc năm 1944 v.v.) và dịch thuật Thời gian hoạt động

ở Trung Quốc, Bác đã dịch những tờ báo TQ sang tiếng Anh

Không chỉ đối với tiếng Anh là ngôn ngữ thông dụng quốc tế, ở nướcnào Bác cũng chú ý học ngôn ngữ nước đó để có điều kiện hoạt động đượctốt Đối với tiếng Nga, Bác cũng tự học như vậy Khi Bác bí mật đến nướcNga, là bắt đầu học tiếng Nga ngay Chỉ sau hai ngày đã có thể nói đượcmột số từ Nga với người bạn Pháp là Pôn do đồng chí Ca-sanh, lãnh tụĐảng Cộng sản Pháp đang ở Liên Xô, cử đến gặp Sau này ta biết Bác cũngchỉ ở Nga thời gian không nhiều nhưng đã làm được việc phiên dịch Thờigian ở Trung Quốc, Trần Dân Tiên kể: "Nhân đọc được quảng cáo trên tờ

"Quảng Châu nhật báo", ông đã tìm đến làm phiên dịch cho ông Bô-rô-đin,

cố vấn chính trị của bác sĩ Tôn Dật Tiên và của chính phủ Quảng Châu".Bác đã học tiếng Trung Quốc khi hoạt động ở Quảng Châu và sau khi bọnQuốc dân đảng phản động ở TQ định thủ tiêu Bác, Bác phải lánh sang hoạtđộng ở Thái Lan, và ở đây Bác lại tự học tiếng Thái rất thành thạo Bác chobiết: Để học được ngoại ngữ Bác phải kiên trì mỗi ngày học thuộc mười từ,học ở mọi nơi mọi lúc cho kỳ thuộc, có khi viết các từ đó lên cánh tay đểvừa làm vừa nhìn vào đó cho nhớ Hôm sau lại học mười từ khác, cứ thế

mà tích luỹ dần như ta bỏ tiền tiết kiệm hàng ngày vào ống Bằng cách đódần dần Bác đã học được rất nhiều ngoại ngữ Trong quá trình tự học, Bácrất kiên trì và luôn tìm tòi những phương pháp đạt kết quả cao: “Sau khihỏi được nghĩa những từ mới, Người viết vào một mảnh giấy, dán vào chỗhay để ý nhất, có khi viết vào cánh tay để trong lúc làm việc vẫn học được.Lại cả khi đi đường, Người cũng nhẩm bài học Ban đêm khi chưa ngủ,Người lấy tay viết mò những chữ khó xuống chăn cho kì nhớ mới thôi, và

thế là đã học thêm được vài từ mới nữa” Ngay từ năm 1935, ngoài tiếngHán, Pháp, Anh, Nga được xem là những ngôn ngữ quốc tế thông dụng ra,Bác Hồ còn biết cả tiếng Đức, Italia và một ngôn ngữ của một số nướcnữa…Nhờ biết nhiều ngoại ngữ, Người đã sớm tiếp thu lí luận của chủnghĩa Mác-Lênin, và Người đã sử dụng ngoại ngữ như như một công cụ đểhoạt động cách mạng Ngoại ngữ đã giúp Bác tìm hiểu và biết sâu sắc nềnvăn hóa của nhiều nước trên thế giới Người thích đọc các tác phẩm vănhọc nước ngoài bằng chính ngôn ngữ của nước đó: “Bác thích đọc Sếch-pia

và Đich-ken bằng tiếng Anh, Lỗ Tấn bằng tiếng Hán, Huy-gô và Dô-labằng tiếng Pháp” [4 : 33] Trong thời gian bị giam giữ ở nhà tù của bọnphản động Tưởng Giới Thạch, Người đã viết tập thơ Nhật kí trong tù bằngchữ Hán đã gây tiếng vang lớn trong và ngoài nước

Không chỉ học về ngôn ngữ mà Bác còn học nhiều kiến thức khác.Trần Dân Tiên kể lại: Bác tham gia Hội "Nghệ thuật và khoa học" và Hội

"Những người bạn của nghệ thuật" Các hội này mỗi tuần tổ chức nhữngcuộc đi thăm viện bảo tàng, nhà máy, phòng thí nghiệm, xưởng nghệ thuật,nhà hát Có những nhà chuyên môn giải thích các vấn đề ấy Bác vào cảhội "Du lịch", hội đưa người ta đi thăm nước Pháp, và những nước lân cậnvới giá tiền rất rẻ Nhờ vậy Bác đi thăm nhiều nơi ở Pháp, Ý, Thuỵ Sĩ, Đức

và cả Toà thánh Vatican Bác từng nói với bạn: "Trong những ngày nghỉ,không nên tiêu phí tiền bạc, mất thì giờ ở bãi bể để nhìn những người đàn

bà đi tắm, mà nên đi du lịch, học hỏi được nhiều" Không chỉ thích đi dulịch mà Bác muốn biết những nước ấy tổ chức và cai trị như thế nào Bácbắt đầu tổ chức, hoặc đúng hơn là bắt đầu học tổ chức Trong những buổimít tinh, những buổi đi thăm hoặc du lịch, Bác đã gặp những người cáchmạng Algérie, Tunidi, Ma-rốc, Man-Gát Cùng với họ, Bác tổ chức "HộiLiên hiệp thuộc địa ở Paris"

Bác học viết báo Tuy Bác có biết tiếng Pháp vì đã được học trongthời gian theo học ở trường Quốc học Huế nhưng chưa có đủ vốn để viết

sách báo Trần Dân Tiên kể lại: Chủ nhiệm báo Dân chúng-cơ quan củađảng Xã hội Pháp-ông Jean Longuet,cháu ngoại Các-Mác và là nghị viêncủa Quốc hội Pháp, đã khuyến khích Bác viết bài và ông sẽ đăng lên báoDân chúng để làm cho nhân dân Pháp hiểu rõ những sự bất công xảy ra ởViệt Nam Bác không đủ tiếng Pháp để viết, phải khẩn khoản yêu cầu ôngPhan Văn Trường viết thay Ông Trường viết giỏi, nhưng không muốn kýtên Nhất là ông Trường không viết tất cả những điều Bác muốn nói Vì vậyBác bắt tay vào việc học làm báo Thường lui tới toà báo Dân chúng, Bác

đã làm quen với chủ bút tờ báo Đời sống thợ thuyền Cũng như ôngLonguet, người chủ bút này rất đáng mến Ông ta bảo Bác viết tin tức cho

tờ báo của ông Bác nói thật là mình còn kém tiếng Pháp Người chủ bútnói: "Điều đó không ngại, có thế nào anh viết thế ấy.Tôi sẽ chữa bài củaanh trước khi đưa in Anh không cần viết dài, năm sáu dòng cũng được".Bắt đầu viết rất khó khăn, tin tức về Việt Nam Bác không thiếu, thiếu nhất

là văn Pháp Bác viết làm hai bản, gửi cho toà báo một bản, giữ lại mộtbản (Thời đó chưa có photocopy như bây giờ) để đem so với bài báo đã in,

và sửa những chỗ viết sai, kiên nhẫn làm theo cách ấy Khi thấy viết đã bớtsai, ông chủ bút bảo Bác: "Bây giờ anh viết dài hơn một tí, viết độ bảy, támdòng" Bác viết bảy, tám dòng, dần dần có thể viết cả một cột báo và có khidài hơn Lúc bấy giờ, người chủ bút bạn thân của Bác khẽ bảo: "Bây giờanh viết ngắn lại Viết từng này hoặc từng này dòng không dài hơn" Bácthấy rằng phải rút ngắn cũng khổ như trước kia phải kéo dài Nhưng cũnghết sức cố gắng Và Bác thành công, bắt đầu vào làng báo từ đó

Ngoài học viết báo, Bác còn tích luỹ vốn ngôn ngữ và văn học nữa,nên đã tranh thủ đọc các sách của những nhà văn, nhà thơ, nhà viết kịch nổitiếng: Shakespeare, Dickens bằng tiếng Anh; Lỗ Tấn bằng tiếng Trung;Hugo, Zola, Anatole France, Léon Tolstoi bằng tiếng Pháp Bác đã viếtcuốn sách "Bản án chế độ thực dân Pháp" gồm những tài liệu chống thựcdân Pháp, trích trong sách của người Pháp viết có ở thư viện quốc gia và