Phân tích việc thực hiện chính sách bảo trợ xã hội trường hợp tỉnh bến tre

Vi t Nam nói chung hay không?2.

I CAM OAN

Lu n v n Phân tích vi c th c hi n chính sách b o tr xã h i: Tr ng

h p t nh B n Tre là do tôi th c hi n d i s h ng d n khoa h c là PGS.TS

S ình Thành Các thông tin trình bày trong lu n v n c thu th p tngu n tài li u c trình bày ph n Tài li u tham kh o c a lu n v n Tôi xin

ch u trách nhi m v l i cam oan c a mình

B n Tre, tháng 5 n m 2015

Tác gi

D ng Xuân Hi n

M C L C

L︶I CAM OAN i

M C L C ii

PH N M U 1

1 Lý do ch n tài 1

2 M c ích nghiên c u 3

3 i t ng, ph m vi nghiên c u 3

4 Câu h i nghiên c u: 3

5 C s lý lu n: 5

6 Ph ng pháp nghiên c u 5

7 K t c u lu n v n 5

CH NG 1: NH NG V N LÝ LU N V CHÍNH SÁCH TR C P XÃ H I 6

1.1 Chính sách c a Nhà n c và h th ng an sinh xã h i Vi t Nam 6

1.1.1 Quan ni m v chính sách c a Nhà n c 6

1.1.2 H th ng an sinh xã h i Vi t Nam 6

1.2 Chính sách tr c p xã h i 10

1.2.1 Quan ni m, c i m c a chính sách tr c p xã h i 10

1.2.1.1 Quan ni m chính sách tr c p xã h i 10

1.2.1.2 c i m chính sách tr c p xã h i 12

1.2.2 i t ng c a chính sách tr c p xã h i 13

1.2.2.1 V i t ng 13

1.2.2.2 Tiêu chí xác nh i t ng tr c p xã h i 14

1.2.3 N i dung chính sách tr c p xã h i 18

1.2.4 M c ích, ý ngh a và ph ng pháp xác nh m c tr c p xã h i 19

1.2.4.1 M c ích tr c p xã h i 19

1.2.4.2 Ý ngh a tr c p xã h i 19

1.2.4.3 Ph ng pháp xác nh m c tr c p xã h i 21

1.2.5 Ch tr ng c a ng v chính sách tr c p xã h i 22

1.3 Kinh nghi m v xây d ng chính sách an sinh xã h i m t s n c

25

1.3.1 H th ng an sinh xã h i c 25

1.3.2 H th ng an sinh xã h i Pháp 26

1.3.3 H th ng an sinh xã h i Thu i n 26

1.3.4 H th ng an sinh xã h i Nh t B n 27

1.3.5 H th ng an sinh xã h i Anh 27

1.3.6 H th ng an sinh xã h i Trung Qu c 28

CH NG 2: TH C TR NG CHÍNH SÁCH B O TR XÃ H I, NH NG THÀNH CÔNG VÀ B T C P 29

2.1 Th c tr ng Vi t Nam 29

2.1.1 i t ng b o tr xã h i 30

2.1.2 M c tr c p và ngu n kinh phí th c hi n tr c p cho các i t ng b o tr xã h i: 32

2.1.3 C s h t ng và i u ki n ch m sóc, qu n lý: 35

2.1.4 S tham gia óng góp, h tr c a Nhà n c, các cá nhân và t ch c xã h i: 37

2.2 Th c tr ng chính sách tr c p xã h i t nh B n Tre t n m 2007 n nay 38

2.2.1 i t ng tr c p xã h i 38

2.2.2 Vi c th c hi n tr c p xã h i t nh B n Tre 47

2.2.3 Các c s b o tr xã h i t nh B n Tre 50

2.2.4 C s h t ng và công tác qu n lý i t ng tr c p xã h i t nh B n Tre 51

CH NG 3: NH H NG HOÀN THI N CHÍNH SÁCH B O TR XÃ H I TRONG TH I GIAN T I 54

3.1 ánh giá chính sách tr c p xã h i trong nh ng n m qua 54

3.2 Gi i pháp nh h ng hoàn thi n chính sách tr c p xã h i trong th i gian t i 56

3.2.1 i u ki n h ng tr c p xã h i 57

3.2.2 Ngu n kinh phí tr c p xã h i 59

3.2.3 V n ng s tham gia công tác tr c p xã h i c a toàn c ng ng 60

3.2.4 M r ng m ng l i c s b o tr xã h i 61

3.2.5 Phát tri n ngh công tác xã h i 62

3.2.6 Các án, ch ng trình khác 63

3.3 Ki n ngh 64

K T LU N 66

DANH M C TÀI LI U THAM KH O 68

PH N M U

1 Lý do ch n tài

Trong nh ng n m qua i cùng v i quá trình i m i t n c, xây d ngkinh t th tr ng theo nh h ng xã h i ch ngh a t n c ta ã t c

nh ng thành qu l n v kinh t v n hóa xã h i Tuy nhiên, n c ta v n là

n c ch u h u qu n ng n c a chi n tranh, thiên tai th ng xuyên x y ra gâythi t h i không nh v ng i và tài s n, nh h ng tr c ti p n i s ngnhân dân và i u ki n phát tri n kinh t v n hoá xã h i Song song theo ó,

m t trái c a n n kinh t th tr ng: là s phân hóa giàu nghèo, ch y theo l i

s ng th c d ng, suy gi m v o c, l i s ng, th t nghi p.v.v ang là

nh ng nguyên nhân làm t ng i t ng xã h i nh : ng i già cô n, ng ilang thang, ng i tàn t t, tr em có hoàn c nh c bi t khó kh n, các t n n xã

h i Chính vì v y, ngay t xa x a ã có nh ng ho t ng c u mang giúp

l n nhau trong c ng ng xã h i Cùng v i s phát tri n c a xã h i, ho t ng

ó d n tr thành ho t ng có t ch c h n Chính sách tr c p xã h i n c

ta hình thành ngay sau cách m ng tháng 8 n m 1945 v i m c ích tr giúp v

i s ng cho b ph n nhân dân có hoàn c nh c bi t khó kh n Sau nhi u

n m phát tri n chính sách tr c p xã h i ã tr thành n i dung quan tr ngtrong h th ng chính sách c a Nhà n c c bi t là chính sách tr c p xã h icho ng i cao tu i, ng i tàn t t và tr em m côi H th ng chính sách này

c hoàn thi n và phát tri n theo h ng: th ch hóa chính sách (Lu t Ng icao tu i, Lu t Ng i khuy t t t và các v n b n h ng d n d i lu t) m r ng

ng t thi n, lá lành ùm lá rách , ch a ph i s chia s trách nhi m xã h i

nh m áp ng nhu c u, quy n c a i t ng và m b o an toàn cho m ithành viên trong xã h i khi g p r i ro K t qu th c hi n chính sách b o tr xã

h i c a t nh B n Tre trong nh ng n m qua ã góp ph n nâng cao i s ngnhân dân, m b o công b ng xã h i, gi v ng n nh chính tr xã h i trên

a bàn t nh Nh ng so v i òi h i th c t thì chính sách b o tr xã h i c a

t nh B n Tre còn nh ng h n ch nh t nh Ch tr c p th p, c ch tàichính ch a rõ ràng, thi u b máy t ch c th c hi n ng b các c p Nh ng

h n ch này ã d n n t l i t ng th h ng chính sách th p, i s ng

v t ch t và tinh th n c a i t ng c tr c p xã h i v n khó kh n M tkhác, c s v t ch t và trang thi t b c a các c s b o tr xã h i b xu ng c p

và còn thi u ng th i tính chuyên nghi p c a i ng cán b , nhân viên

th c hi n công tác tr giúp xã h i còn nhi u h n ch

Do ó, c n ph i nghiên c u hoàn thi n chính sách tr c p xã h i phù

h p v i tình hình th c t và m b o nâng cao ch t l ng tr c p và s l ng

i t ng th h ng c bi t vi c hoàn thi n chính sách tr c p xã h i ph i

t trong b i c nh xây d ng h th ng an sinh xã h i hi n i, áp ng òi h i

c a quá trình phát tri n kinh t xã h i và h i nh p qu c t ây là m t v n

ph c t p, khó kh n c ng, Nhà n c ta nói chung và t nh B n Tre nóiriêng r t quan tâm Sau m t th i gian nghiên c u và làm vi c th c t , tôi

quy t nh ch n tài: "Phân tích vi c th c hi n chính sách b o tr xã

h i: Tr ng h p t nh B n Tre" làm tài cho lu n v n c a mình, v i

mong mu n góp ph n vào công tác th c hi n giúp các i t ng y u th ,thi t thòi trong xã h i; góp ph n n nh chính tr và phát tri n kinh t xã h i

t i t nh nhà

Vi t Nam nói chung hay không?

2 Gi i pháp nào các i t ng tr c p xã h i trên a bàn t nh B nTre nói riêng và Vi t Nam nói chung c th h ng y các chính sách

tr c p xã h i, áp ng t t nhu c u sinh ho t và ch m sóc cho các i t ng

tr c p xã h i?

i t ng

tr c p xã

h i

5 C s lý lu n:

- D a trên các v n b n quy nh v chính sách tr giúp các i t ng

b o tr xã h i

- D a trên các s li u th c hi n chính sách tr giúp xã h i t i t nh B nTre

6 Ph ng pháp nghiên c u.

- Dùng ph ng pháp phân tích, th ng kê mô t ; g n lý lu n v i th c

ti n th c hi n m c tiêu nghiên c u ra

- S li u: S li u th c p c thu th p t s li u th ng kê c a S Lao

ng Th ng binh và Xã h i và các c quan liên quan

7 K t c u lu n v n

Ngoài ph n m u và k t lu n, n i dung c a lu n v n c k t c uthành 3 ch ng:

CH NG 1

NH NG V N LÝ LU N V CHÍNH SÁCH TR C P XÃ H I 1.1 Chính sách c a Nhà n c và h th ng an sinh xã h i Vi t Nam

1.1.1 Quan ni m v chính sách c a Nhà n c

Chính sách là m t trong nh ng công c , ph ng ti n qu n lý c a Nhà

n c tác ng lên xã h i nh m t c các m c tiêu qu n lý ra Nh ng

m c tiêu này bao g m s phát tri n toàn di n trên các l nh v c kinh t v n hóa

xã h i môi tr ng Chính sách c c th hóa trong h th ng v n b n

lu t pháp, các ch ng trình phát tri n kinh t xã h i, các d án và các gi ipháp, bi n pháp can thi p tr c ti p vào các nhóm i t ng c th Chínhsách c a Nhà n c là t ng th các quan i m, chu n m c, bi n pháp, ththu t mà nhà n c s d ng tác ng lên xã h i nh m t c các m ctiêu qu n lý xã h i c th nào ó m t cách t t nh t sau m t th i gian nh t

nh Chính sách c a Nhà n c khi ban hành và t ch c th c hi n c n ph i

c phân tích và ánh giá hi u qu

Chính sách xã h i là m t b ph n quan tr ng trong chính sách c a

ng nh m t c m c tiêu phát tri n b n v ng, trong ó t o vi c làm,

gi m th t nghi p, xóa ói gi m nghèo, nâng cao ch t l ng ngu n l c, t ng

c ng c h i và m b o bình ng nam n , quan tâm thích áng n các i

t ng ng i có công, ng i y u th , ch m sóc tr em và các nhóm xã h ikhác có vai trò r t quan tr ng

1.1.2 H th ng an sinh xã h i Vi t Nam

Vi c nh ngh a an sinh xã h i ph thu c vào cách ti p c n c a m i t

ch c, h c gi nghiên c u ho c qu c gia Trên th gi i có nhi u t ch c, h c

gi ã a ra nh ngh a an sinh xã h i Khái quát c th m t s khái ni m

nh sau:

Trong quy n sách An sinh xã h i t bác ái n công b ng (n m1971), J.M.Romanyshyn cho r ng: an sinh xã h i là s can thi p vào xã h i

v i m i quan tâm tr c ti p và c b n là s phát huy vai trò xã h i cho cá nhân

và cho toàn xã h i Nói cách khác, an sinh xã h i là các bi n pháp, quá trìnhliên quan n vi c gi i quy t và phòng ng a các v n xã h i tác ng ncon ng i, s phát tri n tài nguyên nhân l c và c i ti n ch t l ng cu c s ng

Theo B.R Compton trong quy n sách Nh p môn an sinh xã h i vàcông tác xã h i (n m 1980) quan ni m: an sinh xã h i là m t thi t ch bao

g m các chính sách và lu t pháp c th c thi b i các t ch c t nguy n hay

t ch c Nhà n c nh m cung ng cho các cá nhân, gia ình, nhóm xã h i các

d ch v xã h i, ti n và quy n l i khác (y t , giáo d c, nhà , ) do h không

nh n c t th tr ng nh m m c ích ng n ng a, gi m nh hay óng gópvào vi c gi i quy t các v n xã h i, c i thi n tr c ti p cu c s ng cá nhân,nhóm, c ng ng

Ngân hàng phát tri n Châu Á (ADB) trong "Báo cáo xây d ng ch s ansinh xã h i cho gi m nghèo (n m 2004) ã nh ngh a: an sinh xã h i là t p

h p các chính sách và ch ng trình c thi t k gi m nghèo ói và tính

ch t d b t n th ng b ng cách nâng cao hi u qu c a th tr ng lao ng,

gi m b t kh n ng m c ph i r i ro c a con ng i và nâng cao kh n ng c a

h t b o v mình tr c nh ng m i nguy hi m và gián o n hay m t thu

nh p Khái ni m này c a Ngân hàng phát tri n châu Á (ADB) ti p c n theo

h ng xây d ng các gi i pháp, bi n pháp, chính sách nh m can thi p, tác

ng và i u ch nh n n kinh t h ng cho gi m nghèo c a các qu c gia

T ch c Lao ng qu c t (ILO) ã a ra m t khái ni m v an sinh xã

h i và c th c hi n khá r ng rãi Khái ni m này là k t qu c a m t giai

o n l ch s lâu dài và d a trên c s công c c a ILO t n m 1946: Ansinh xã h i là m t s b o v mà xã h i cung c p cho các thành viên c a mìnhthông qua m t s bi n pháp c áp d ng r ng rãi ng u v i nh ng

khó kh n, các cú s c v kinh t và xã h i là m t ho c suy gi m nghiêm tr ngthu nh p ho c t vong An sinh xã h i cung c p ch m sóc y t và tr giúp chocác n n nhân là tr em

n c ta, thu t ng "An sinh xã h i" c d ch t nh ngh a "SocialProtection" (B o tr xã h i) c th : an sinh xã h i là s b o v c a xã h i i

v i công dân thông qua các bi n pháp công c ng nh m giúp h kh c ph c

Tác gi Bùi Chí C ng vi t: H th ng an sinh xã h i m r ng và pháttri n theo ti n trình l ch s , nó ph thu c vào ng thái các nhu c u xã h ithi t y u c a con ng i và vào bi n i c c u kinh t xã h i Ngày nay,

ng i ta th ng k ra m t s nh ng v n ch ch t c a h th ng an sinh xã

h i nh : dân s và gia ình, ào t o ngh nghi p và công n vi c làm, thu

nh p và các c c u m b o tiêu dùng c a dân c , giáo d c và ch m sóc s c

kh e, b o hi m và tr giúp xã h i, môi tr ng

Tác gi Hoàng Chí B o vi t: An sinh xã h i là s an toàn c a cu c

s ng con ng i, t cá nhân n c ng ng, t o ti n và ng l c cho sphát tri n con ng i và xã h i An sinh xã h i là nh ng m b o xã h i chocon ng i t n t i nh m t con ng i và phát tri n các s c m nh b n ch t

ng i, t c là nhân tính trong ho t ng, trong i s ng hi n th c c a nó nh

m t ch th mang nhân cách An sinh xã h i bao hàm trong nó c nh ng m

b o v an ninh con ng i s ng, làm vi c, th c hi n c nhu c u, l i íchchính áng, h p lý c a mình trong quá trình phát tri n con ng i nh n c

t xã h i nh ng m b o v cu c s ng, nh ng b o v tr c nh ng r i ro, b t

tr c, nh ng tình hu ng b t th ng e d a ho c phá h y tr ng thái bình yên,quy n s ng và s th h ng l i ích c a h

Tác gi M c V n Ti n vi t: Theo ti ng Anh, an sinh xã h i th ng

c g i là social security và khi d ch ra ti ng Vi t, ngoài an sinh xã h i thìthu t ng này còn c d ch là b o m xã h i, b o tr xã h i, an ninh xã h i,

an toàn xã h i, v i nh ng ý ngh a không t ng ng nhau Theo ngh achung nh t, social security là s m b o th c hi n các quy n con ng i,

c s ng trong hòa bình, c t do làm n, c trú, di chuy n, phát bi uchính ki n trong khuôn kh pháp lu t c b o v và bình ng tr c pháp

lu t, c h c t p, c có vi c làm, có nhà c m b o thu nh p

th a mãn nh ng nhu c u sinh s ng thi t y u khi b r i ro, tai n n, tu i giàTheo ngh a h p, social security là s m b o thu nh p và m t s nh ng i u

ki n thi t y u khác cho cá nhân, gia ình và c ng ng khi h b gi m ho c

m t kh n ng lao ng ho c m t vi c làm cho nh ng ng i già cô n, tr

em m côi, ng i tàn t t, ng i nghèo ói và nh ng ng i b thiên tai ch

T ng h p các quan ni m trên và t th c ti n c a n c ta có th a ra

nh ngh a v h th ng an sinh xã h i nh sau: An sinh xã h i hay h th ng ansinh xã h i là t p h p các gi i pháp, bi n pháp v m t xã h i c Nhà n cthi t k song song v i h th ng chính sách kinh t b o v cho dân c có

kh n ng ng n ch n, phòng ng a và kh c ph c c các khó kh n trong cu c

s ng do các nguyên nhân khách quan và ch quan

Trong cu c s ng, không ph i lúc nào con ng i c ng g p nh ng thu n

l i, may m n mà ng c l i, vì nhi u nguyên nhân khác nhau mà con ng iluôn b e d a tr c nh ng bi n c , r i ro, b t h nh, Khi r i vào nh ngtình hu ng nh v y, nhu c u kh c ph c khó kh n, m b o cu c s ng, v nlên hòa nh p c ng ng tr thành c p thi t và mang tính nhân o sâu s c Do

ó, có th nh n th y, tr c p xã h i là bi n pháp t ng tr c ng ng u tiên

mà con ng i tìm n giúp nhau v t qua nh ng tình hu ng khó kh n

ây là hình th c t ng tr c ng ng n gi n, ph bi n và gi vai trò quan

tr ng trong h th ng an sinh xã h i c a m i qu c gia

Nh n th c c ý ngh a và t m quan tr ng c a tr c p xã h i, h u h tcác n c u t ch c th c hi n tr c p xã h i b ng cách xây d ng pháp lu t

và t ch c th c hi n phù h p v i các i u ki n kinh t , chính tr , xã h i,phong t c, t p quán, c a mình Theo th ng kê c a ILO trong các tài li u v

an sinh xã h i, trong s 172 n c thi t l p h th ng an sinh xã h i thì ch

tr c p xã h i u c quan tâm th c hi n ngay t u Th m chí m t s

n c nh Pháp, c, còn xác nh tr c p xã h i cho nh ng ng i nghèo

nh t chính là tr ng tâm và m c tiêu ch o c a an sinh xã h i

Vi t Nam, m c dù tr c p xã h i ã c th c hi n t r t lâu v i vaitrò quan tr ng c a Nhà n c nh ng cho n nay v n ch a có nh ngh achính th c v tr c p xã h i trong các v n b n pháp lu t Theo cách hi uthông th ng thì ó là s giúp cho qua kh i c n nguy kh n hay giúpcho qua kh i c n ng t nghèo V ng ngh a, thì a s các nhà khoa h c cho

r ng c m t này g m hai nhóm t ghép là c u tr xã h i và tr giúp xã

h i

Chính sách tr c p xã h i là m t b ph n c a chính sách an sinh xã h i

nh m tr giúp cho i t ng xã h i c bi t khó kh n ang s ng c ng ng

do xã, ph ng qu n lý, thông qua hình th c tr c p th ng xuyên hàng tháng

m t kho n ti n nh t nh mua l ng th c, th c ph m, m b o duy trì

cu c s ng m c t i thi u

Tóm l i, d a trên nh ng quan i m chung c a ILO và riêng Vi tNam, có th hi u: tr c p xã h i là s giúp c a Nhà n c, xã h i, c ng

ng b ng nh ng bi n pháp và các hình th c khác nhau i v i các i t ng

vì nhi u nguyên nhân khác nhau b lâm vào c nh r i ro, b t h nh, nghèo ói,

d n n không kh n ng t lo li u c cho cu c s ng t i thi u c a b nthân và gia ình, nh m giúp h tránh c m i e d a c a cu c s ng th ng

nh t ho c giúp h v t qua nh ng khó kh n, n nh cu c s ng và hòa nh p

c ng ng

1.2.1.2 c i m chính sách tr c p xã h i

Chính sách tr c p xã h i là lo i ch h tr c a Nhà n c cho cácnhóm dân c không có thu nh p, ang ph i s ng d i m c t i thi u (m cnghèo), ph thu c vào m c tiêu phát tri n c a qu c gia nh m giúp cho các i

Th i gian c tr c p c a t ng i t ng c th ph thu c vào ngu n thu

l ng h u d a s óng góp (s tham gia) ch ng i có công d a vào sóng góp c a chính cá nhân và gia ình i v i t n c Có s khác bi t v

b n ch t c a chính sách nh ng vi c hình thành ch tr c p xã h i ph i d avào m t b ng ti n l ng, l ng h u và các ch i v i ng i có công, các

ch chính sách h tr xã h i khác c a Nhà n c

Ch tr c p xã h i t i c ng ng có th c quy i hi n v t t ng

ng (g o, thóc, ), ho c các chi phí tiêu dùng hàng hóa công c ng c a

xã h i, không ph i t t c các chi phí chi tiêu c tính c vào ch tr c p

(m c hàng tháng ) Hi n t i m c tr c p không bao g m các chi phí y t , giáo

d c, v n hoá xã h i, i l i Ph n chi phí c n chi tiêu này c a i t ng xã h i

c th c hi n thông qua h th ng chính sách mi n gi m

Vi c th c hi n ch tr c p xã h i thông qua h th ng c quan hànhchính c a Nhà n c, c phân c p xu ng n c p xã H th ng theo dõigiám sát, ánh giá và th c hi n chính sách do c quan Nhà n c th c hi n

C p xã có nhi m v l p danh sách i t ng, cân i ngân sách th c hi n tr

ng chung mang tính nhân o này Trong ó:

i t ng tr c p xã h i là m i ng i dân trong xã h i không phân bi t

v th và thành ph n xã h i khi g p ph i khó kh n, thi u th n, lâm n n, c

nh , ho c vì nhi u nguyên nhân khác nhau d n n cu c s ng th ng ngày

ho c lâu dài c a h b e d a D i góc kinh t thì ó là nh ng thành viên

có m c s ng th p h n m c s ng t i thi u c a xã h i ho c g p khó kh n, r i ro

c n có s nâng v v t ch t D i góc xã h i thì h thu c nhóm ng i

y u th trong xã h i, v i nh ng nguyên nhân khác nhau mà b r i vào v th

b t l i, thi t thòi, có ít c may trong cu c s ng nh ng i bình th ng vàkhông kh n ng t lo li u, m b o cho cu c s ng c a gia ình và b nthân Ngoài ra d i góc nhân o, ó có th là nh ng i t ng nghi nhút, m i dâm, lang thang, xin n,

Nhà n c v i t cách là m t ch th trong quan h tr c p xã h i, ãxác nh c ngh a v c a mình và m i quan h h p tác gi a các c quan, t

ch c, cá nhân, trong ho t ng tr c p xã h i Ho t ng tr c p xã h i,ngoài trách nhi m c a B Lao ng Th ng binh và Xã h i còn là tráchnhi m c a các B , ban ngành khác nh B Y t , B Giáo d c và ào t o,

và toàn th các thành viên xã h i,

1.2.2.2 Tiêu chí xác nh i t ng tr c p xã h i

Hi n t i n c ta có nhi u v n b n quy nh v các i t ng tr giúp

xã h i, i t ng tr c p xã h i Tuy v y, trong quá trình th c hi n chính sách

có s nh m l n v tiêu chí xác nh i t ng, ã d n n th c t nhi u t nh

là i t ng thu c di n tr c p xã h i không c tr c p mà i t ngkhông thu c di n tr c p l i c tr c p kh c ph c h n ch này c n ph ilàm rõ khái ni m i t ng tr c p xã h i th ng xuyên và i t ng tr c p

xã h i t xu t, tiêu chí xác nh và phân bi t gi a hai nhóm i t ng này

- i t ng tr c p xã h i t xu t

i t ng xã h i hay i t ng tr c p xã h i t xu t là m t b ph nhay nhóm dân c do các nguyên nhân ch quan, khách quan g p tác ng

ph i ch u nh ng hoàn c nh khó kh n trong sinh ho t, lao ng và cu c s ng

mà c n n có s tr giúp c a c ng ng, Nhà n c thì m i có th m b o

cu c s ng nh nh ng ng i bình th ng khác

Theo quy nh hi n hành i t ng tr c p xã h i t xu t bao g m có:

ng i cao tu i, ng i khuy t t t, ng i lang thang, xin n tr em c bi t khó

kh n (tr em m côi, tr em khuy t t t, tr em lang thang ), ng i b nhi mHIV/AIDS

- i t ng tr c p xã h i th ng xuyên

i t ng b o tr xã h i c ng ng hay i t ng tr c p xã h i

th ng xuyên là i t ng xã h i do các nguyên nhân ch quan, khách quan

g p nh ng hoàn c nh c bi t khó kh n, không có ho c không còn kh n nglao ng, không có ngu n thu nh p, không có ng i n ng t a, hay ng i có

i u ki n m b o ch m sóc m c s ng t i thi u, c n n s tr giúp c aNhà n c và xã h i

Theo quy nh hi n hành, thì i t ng thu c di n b o tr xã h i bao

g m nhi u nhóm i t ng, nhi u tu i nh :

Tr em m côi c cha và m , tr em b b r i, m t ngu n nuôi d ng

tr em m côi cha ho c m nh ng ng i còn l i là m ho c cha m t tr em cócha và m , ho c cha ho c m ang trong th i gian ch p hành hình ph t tù t i

tr i giam, không còn ng i nuôi d ng tr em nhi m HIV/AIDS thu c h giaình nghèo ng i ch a thành niên t 16 n d i 18 tu i nh ng ang i

h c v n hóa, h c ngh , có hoàn c nh nh tr em nêu trên

Ng i cao tu i cô n, thu c h gia ình nghèo ng i cao tu i còn v

ho c ch ng nh ng già y u, không có con, cháu, ng i thân thích n ng

t a, thu c h gia ình nghèo ng i t 80 tu i tr lên không có l ng h u

ho c tr c p b o hi m xã h i

Ng i khuy t t t n ng không có kh n ng lao ng ho c không có kh

n ng t ph c v , thu c h gia ình nghèo Ng i m c b nh tâm th n thu ccác lo i tâm th n phân li t, r i lo n tâm th n ã c c quan y t chuyênkhoa tâm th n ch a tr nhi u l n nh ng ch a thuyên gi m và có k t lu n b nh

mãn tính, s ng c thân không n i n ng t a ho c gia ình thu c di n hnghèo H gia ình có t 02 ng i khuy t t t tr lên.

Ng i b nhi m HIV/AIDS không còn kh n ng lao ng, thu c h giaình nghèo

Gia ình, cá nhân nh n nuôi d ng tr em m côi, tr em b b r i

Ng i n thân thu c di n h nghèo, ang nuôi con nh d i 16 tu i

tr ng h p con ang i h c v n hóa, h c ngh c áp d ng n d i 18

tu i

Trong quá trình th c hi n chính sách c n ph i phân bi t rõ i t ng

b o tr xã h i và i t ng tr giúp xã h i, vi c phân bi t hai nhóm i t nggiúp tránh b sót và nh m l n i t ng Gi a i t ng b o tr xã h i và i

t ng tr c p xã h i t xu t có nh ng i m gi ng, khác nhau theo các tiêuchí sau:

Hoàn c nh nh nhkhuy t t t nh ; ng icao tu i có ng i

ch m sóc, còn s ckho ; tr em m côicha ho c m ,

03 Thu nh p Không có thu nh p Có ngu n thu nh p,ho c có l ng

04 Ng i ch m sóc

u c n có ng i ch m sóc, nuôi d ngKhông có ng i ch m

sóc, nuôi d ng, ho c có

nh ng không có kh n ng

ch m sóc nuôi d ng

Có ng i ch m sóc,nuôi d ng

M c dù có s khác bi t v m c gi a nhóm i t ng b o tr xã h i

và i t ng tr giúp xã h i, nh ng s khác bi t này ch là t ng i, phthu c vào i u ki n kinh t , phong t c t p quán c a t ng a ph ng c ng

nh nh ng quy nh v các chính sách tr giúp c a nhà n c t ng th i k

th i, c th c hi n m t l n v i các hình th c a d ng, linh ho t Còn n u

c n c vào hình th c c a ch tr c p s có tr c p xã h i v v t ch t v icác kho n ti n tr c p, ph ng ti n sinh s ng, và tr c p xã h i v tinh

th n b ng các ho t ng t v n s c kh e, tâm lý, giáo d c,

Theo quy nh c a pháp lu t hi n hành, ch tr c p xã h i bao g mhai n i dung chính là ch tr c p th ng xuyên và ch tr c p t xu t

Ch tr c p th ng xuyên g m tr c p nuôi d ng và tr c p ch m sóc.Trong ó ch tr c p nuôi d ng c hi u là ph n chi phí duy trì cu c

s ng cho i t ng, còn ch ch m sóc là ph n chi phí ch m sóc i

t ng trong tr ng h p i t ng không có kh n ng t ph c v và ng ithân ph c v Vi c phân lo i này ch có ý ngh a a ra m c h ng và hình

th c tr c p phù h p v i t ng nhóm i t ng

C n c xác nh ch tr c p xã h i là nhu c u sinh ho t, nhu c u

ch m sóc và b o v c a con ng i Trong ó nhu c u sinh ho t (tiêu dùng )

ph i m b o m c t i thi u c n thi t duy trì cu c s ng sinh ho t hàng ngày,nhu c u ch m sóc c xác nh i v i i t ng không t ph c v c

c n n ng i khác ch m sóc (chi phí cho ng i ch m sóc ) Các chi phí này

ph i c tính trên c s giá th c t c a các m t hàng tiêu dùng thi t y u

òi h i c a quá trình xây d ng chính sách c n xác nh khách quan

m c tr c p nuôi d ng và m c tr c p ch m sóc cho t ng nhóm i t ng

m t cách khách quan V m t lý thuy t chúng ta th y r ng n u khi xây d ng

chính sách càng phân thành nhi u nhóm bao nhiêu thì i t ng h ng l i

th v t qua c hoàn c nh hi n t i Do v y, m c h ng tr c p xã h i nhìnchung là th p và linh ho t, ph thu c r t nhi u vào kh n ng tài chính c aNhà n c, kh n ng huy ng ngu n l c, nguyên nhân r i ro và tình tr ng

s ng, gi m b t b n cùng, nghèo ói khía c nh này, tr c p xã h i chính là

bi n pháp thúc y phát tri n kinh t , ti n b xã h i V i m i thành viên xã

h i nói chung và i t ng tr c p nói riêng, tr c p xã h i c bi t có ýngh a trong vi c m b o s t n t i và t o c h i v t qua nh ng khó kh n,túng qu n v kinh t i t ng tr c p xã h i là nh ng ng i có m c s ng

th p h n m c s ng t i thi u c a xã h i, các yêu c u t i thi u v kinh t nh

n, m c, không c m b o Trong tình c nh ó, tr c p xã h i chính là

l i kinh t cu i cùng v mi ng c m, manh áo hàng ngày cho i t ng.Không ch d ng l i ó, tr c p xã h i còn a n nh ng c h i thu n l i

i t ng t v n lên m b o và nâng cao i s ng c a mình Tuy nhiên,

c ng ph i nh n th c r ng tr c p xã h i không lo i tr c nghèo ói, b t

h nh, r i ro, nh ng ây là bi n pháp kinh t góp ph n y lùi nghèo túng,

kh c ph c r i ro, thúc y ti n b xã h i

D i góc chính tr xã h i, tr c p xã h i c bi t có ý ngh a âykhông ch là thái c a Nhà n c, là bi n pháp h tr tích c c c a xã h i i

v i m i thành viên c a mình khi g p r i ro, khó kh n mà còn gi m thi u

nh ng b t n trong xã h i, góp ph n duy trì n nh xã h i trong ó có n

nh v chính tr S d , có ý ngh a xã h i và nhân v n sâu s c xu t phát t

ch n n t ng c a tr c p xã h i là s h p tác, t ng tr c ng ng gi a cácthành viên xã h i tr c b t h nh, r i ro c a m i cá nhân

Theo ó, nh ng khó kh n b t h nh này c c c ng ng gánh vác, schia mà không òi h i m t ngh a v nào v tài chính t phía i t ng âykhông có s phân bi t v i t ng h ng c ng nh ch th th c hi n mà h n

th n a l i là y u t t o nên s hòa ng gi a các thành viên xã h i khôngphân bi t gi i tính, tôn giáo, a v kinh t Có th nói, tr c p xã h i là hình

th c t ng tr c ng ng ph bi n nh t, th hi n tính nhân v n sâu s c c a

m i cá nhân và có s c hút h p d n tr c các giá tr nhân b n c a con ng i

Ngày nay, tr c p xã h i không còn là v n chính tr , xã h i c a m i

qu c gia mà ã tr thành v n có tính qu c t Vi c th c hi n tr c p xã h ikhông b gi i h n b i b t k rào c n chính tr hay a lý nào, nó có ý ngh atoàn c u vì m t th gi i hòa bình, n nh và phát tri n h n

D i góc pháp lu t, tr c p xã h i là m t ch nh quan tr ng trong

h th ng pháp lu t an sinh xã h i, i u ch nh vi c tr giúp v t ch t và tinh

th n cho nhóm i t ng có v th b t l i, thi t thòi, ít có c may trong cu c

s ng nh ng i bình th ng khác và không kh n ng t lo li u Ý ngh apháp lu t c a tr c p xã h i xu t phát t quy n c b n c a con ng i M icon ng i s ng trong xã h i u có quy n c s ng, c bình ng, cyêu th ng, ùm b c, b o v kh i nh ng bi n c b t l i, c bi t là khi s

s ng b e d a

n c ta, quy n b o tr ã c ghi nh n trong Hi n pháp (2013)( i u 67) và nhi u v n b n pháp lý khác i u ó cho th y tr c p xã h ikhông ch n thu n là ho t ng t phát mang tính nhân o c a c ng ng

mà d i góc pháp lu t, nó ã c th ch hóa thành ch nh c a h

th ng pháp lu t an sinh xã h i qu c gia C ng t ó, giúp chúng ta nh n th c

c r ng tr c p xã h i không ph i là s ban n, s chi u c c a xã h i i

v i nh ng thân ph n th p hèn, nh ng ng i cùng c c, mà là quy n c a m ithành viên trong xã h i, là trách nhi m, ngh a v c a c c ng ng

1.2.4.3 Ph ng pháp xác nh m c tr c p xã h i.

xác nh m c tr c p có th d a vào các ph ng pháp tiêu bi u sau:

Ph ng pháp so sánh t ng quan: ây là ph ng pháp xây d ng m c

tr c p xã h i b ng cách so sánh các ch , chính sách hi n t i xác nh

m c tr c p xã h i hàng tháng; c ng c n so sánh c v i m c thu nh p, chitiêu bình quân c a c ng ng và kh n ng ngân sách c a Nhà n c cho vi c

th c hi n chính sách ây là m t trong nh ng ph ng pháp n gi n và phù

h p trong các i u ki n các ch chính sách khác c xây d ng trên c s

c a m c chi tiêu c n thi t

Ph ng pháp i u tra xã h i h c: i u tra các các v nhu c u chi tiêu

c a các i t ng xã h i và c a c ng ng dân c xác nh m c thu nh p

c n thi t cho các nhu c u c n thi t c a i t ng

Ph ng pháp bán c u trúc: S d ng các k t qu tính toán c a các i utra liên quan xác nh m c chi tiêu t i thi u c n thi t xác nh m c tr

1.2.5 Ch tr ng c a ng v chính sách tr c p xã h i

Th nh t, g n li n chính sách tr c p xã h i v i chính sách i m ikinh t , m b o phân ph i công b ng trong toàn b n n kinh t

Ch tr ng này c th hi n rõ trong Ngh quy t i h i ng toàn

qu c l n th VI, VII, VIII và IX C th Ngh quy t i h i ng toàn qu c

l n th VI ã nêu: "T ng b c xây d ng chính sách b o tr xã h i ch ngh a

i v i toàn dân, theo ph ng châm Nhà n c và nhân dân cùng làm, m

r ng và phát tri n các công trình s nghi p b o tr xã h i, t o l p nhi u h

th ng và hình th c b o tr xã h i cho nh ng ng i có công v i cách m ng và

nh ng ng i g p khó kh n Nghiên c u b sung chính sách, ch b o tr xã

h i phù h p v i quá trình i m i c ch qu n lý kinh t , qu n lý xã h i"

Ti p ó i h i ng toàn qu c l n th VIII n m 1996 nh n m nhquan i m m c tiêu c a t ng tr ng phát tri n kinh t ph i i ôi v i ti n b

và công b ng xã h i, v n phân ph i C th : "T ng tr ng kinh t ph i g n

li n v i ti n b và công b ng xã h i ngay trong t ng b c và trong su t quátrình phát tri n Công b ng xã h i ph i th hi n khâu phân ph i h p lý t

li u s n xu t l n khâu phân ph i k t qu s n xu t, vi c t o i u ki n cho

m i ng i u có c h i phát tri n và s d ng t t n ng l c c a mình

H th ng chính sách tr giúp xã h i và tr c p xã h i c ng ng cxây d ng trên c s quan i m phù h p v i i u ki n và quá trình phát tri nkinh t , v i m c tiêu gi i quy t v n bình ng trong phân ph i s n ph m

qu c dân, theo nh h ng m i i t ng xã h i u c h ng l i t thành

qu c a t ng tr ng và phát tri n kinh t Chính vì nh ng m c tiêu ó mà các

ch tr c p xã h i luôn c ng và Nhà n c ta i u ch nh và thay iphù h p v i quá trình phát tri n kinh t và m c s ng chung c a c ng ngdân c , không tình tr ng quá chênh l ch di n ra trong xã h i

Th hai, t ng b c xây d ng và hình thành h th ng lu t pháp ng b

Ch tr ng xây d ng nhà n c pháp quy n, òi h i các l nh v c xã h i

ph i t ng b c hình thành lu t pháp quy nh c th v các n i dung chínhsách Trong b i c nh h th ng chính sách còn thi u, ch a ng b c n có ltrình, b c i phù h p

Ngh quy t i h i ng toàn qu c l n th VIII ã nêu nh h ng:

" y m nh các ho t ng nhân o t thi n; th c hi n các chính sách b o tr

tr em m côi, lang thang c nh , ng i già neo n, n n nhân chi n tranh,

ng i tàn t t xây d ng qu tình th ng trích t ngân sách m t ph n và ngviên toàn xã h i tham gia óng góp ti n t i xây d ng lu t v b o tr ng itàn t t và tr em m côi"

Ch tr ng này c ng c quán tri t sâu s c và t ng b c ã hìnhthành h th ng lu t pháp i v i ng i tàn t t, tr em c bi t khó kh n,

ng i cao tu i, c bi t là các quy nh v các ch chính sách tr c p và

tr giúp các nhóm i t ng xã h i y u th

Th ba, phân c p và xã h i hóa công tác xã h i và tr giúp i t ng xã

h i khó kh n

Trong b i c nh còn nhi u khó kh n v kinh t , c n u tiên ngân sáchNhà n c cho u t phát tri n, ch tr ng xã h i hóa công tác xã h i c

ng và nhà n c l a ch n là m t trong nh ng gi i pháp quan tr ng gi iquy t t t các v n xã h i b c xúc

Ch tr ng này c th hi n rõ trong Ngh quy t i h i ng toàn

qu c l n th IX: "Các chính sách xã h i c ti n hành theo tinh th n xã h ihóa, cao trách nhi m c a chính quy n các c p, huy ng các ngu n l ctrong nhân dân và s tham gia c a các oàn th nhân dân, các t ch c xã h i"

Xã h i hóa công tác ch m sóc i t ng xã h i nói chung và tr c p xã

h i i v i i t ng xã h i c bi t khó kh n c th hi n ngay t khâuxây d ng chính sách, ch o, h ng d n t ch c th c hi n, theo dõi giám sátánh giá; ch th c hi n tr c p xã h i i v i nh ng ng i không có ng ithân giúp Xã h i hóa c ng c th hi n ngay trong vi c xác nh m c tr

c p Nhà n c ch h tr m t ph n, ph n thi u v n ng xã h i giúp Tinh

th n xã h i hóa c th hi n trong ch o th c hi n:

Hình thành các t ch c c a ng i tàn t t và vì ng i tàn t t, các h i tthi n, t ch c vi c giúp ng i già cô n và tr em m côi, nh ng ng i

c nh , b t h nh trong cu c s ng

Th t , các v n b n lu t v tr c p xã h i c a n c ta hi n nay.

Vi c th ch hóa chính sách xã h i mang m tính nhân o này tùythu c vào các giai o n khác nhau c a i u ki n kinh t - xã h i, Nhà n c ãban hành các v n b n pháp lu t quy nh c th ch tr c p xã h i v i

ph m v i t ng, i u ki n h ng, m c h ng, và t ch c th c hi n Do

v y, có th hi u, d i góc pháp lu t, ch tr c p xã h i là t ng th cácquy ph m pháp lu t có quan h ch t ch v i nhau, xác nh quy n và ngh a v

c a Nhà n c, t ch c, cá nhân trong vi c h tr v v t ch t và tinh th n cho

các thành viên trong xã h i khi b lâm vào hoàn c nh b t h nh, r i ro, nghèo

ói, không kh n ng m b o cu c s ng t i thi u c a b n thân và giaình

1.3 Kinh nghi m v xây d ng chính sách an sinh xã h i m t s

n c:

Nh m duy trì n nh kinh t - xã h i, nhi u n c trên th gi i ã banhành h th ng pháp lu t v an sinh xã h i và không ng ng c i cách h th ngpháp lu t c a mình Ngày nay, xu h ng c i cách h th ng an sinh xã h i các n c r t khác nhau i v i các n c phát tri n, nguyên nhân c i cách là

do t l ng i già ngày càng t ng, kéo theo s gia t ng thâm h t qu l ng

Do nh ng áp l c l n v c c u tu i th dân s c ng nh gánh n ng h utrí vào n m 2001 chính ph c ã ban hành o lu t c i cách h u trí m i v i

m c tiêu là n nh các t l óng góp trong qu h u trí Vào n m 2004, c icách h u trí l i c ti n hành c v i ph ng châm mang l i s n nh

v tài chính cho h th ng B o hi m xã h i v i vi c t ng tu i ngh h uchính th c t 65 tu i lên 67 tu i vào n m 2035 và ti p t c kh ng nh t lóng góp vào h th ng h u trí công c ng m c 20% vào n m 2020 và 22%vào n m 2030.

1.3.2 H th ng an sinh xã h i Pháp

c hình thành t n m 1945 và cho n t n cu i th p k 70, mô hình

an sinh xã h i v n áp d ng ch y u theo mô hình Bismarck, b i l trong giai

o n này n c Pháp ã t c t c t ng tr ng b n v ng, vi c làm y, m ng l i an sinh xã h i m r ng

Vào cu i th p k 1990 an sinh dành cho ng i v h u m i b t u

c chú tr ng nhi u, i u này th hi n r t rõ trong lu t qu an sinh xã h iPháp (2002) Các ch ng trình an sinh xã h i Pháp hi n nay bao g m: B o

hi m y t ; b o hi m h u trí và tr c p tu i già; b o hi m th ng t t khi làm

vi c; b o hi m th t nghi p; Tr c p gia ình và m i ch ng trình này u có

lu t riêng i u ch nh

1.3.3 H th ng an sinh xã h i Thu i n

Mô hình an sinh xã h i xu t hi n t nh ng n m 1930 theo mô hình xã

h i dân ch An sinh xã h i Thu i n ch y u d a vào thu và s ónggóp, ây là mô hình an sinh xã h i thân thi n v i vi c làm , có ngh a là m

b o vi c làm cho t t c m i ng i Vào n m 1999, chính ph Th y i n ã

th c hi n các chi n l c hi n i hoá an sinh xã h i v i 4 m c tiêu c b n,trong ó có m c tiêu quan tr ng là: T o vi c làm nâng cao thu nh p, sau

ó vi c làm s mang l i thu nh p an sinh

Có th nói h th ng an sinh xã h i c a Thu i n t th p k 90 tr l i

ây g n nh ã i theo h ng xã h i dân ch Nó ch y u c d a trênnguyên t c b i th ng s m t mát thu nh p, m b o thu nh p, nh m khuy nkhích n ng su t lao ng và vi c làm t ng lên và th t nghi p gi m xu ng.Ngày nay, các hình th c an sinh xã h i mà Thu i n áp d ng ch y u là:

B o hi m h u trí cho ng i già; Tr giúp xã h i; B o hi m th t nghi p; Chínhsách ch m sóc ng i m cô n; Ch ngh phép và ch m sóc tr

Vào n m 1601, o lu t c u t ng i nghèo ra i có nhi m v cung

c p t thu a ph ng cho các d ch v ch m sóc m au, nh ng ng i nghèo

kh b n cùng, nh ng ng i không nhà c a Trong th p k 20, o lu t b o

hi m s c kh e qu c gia ra i (1911) và ti p n là o lu t B o hi m xã h i

qu c gia nh m tái thi t l i h th ng d ch v xã h i sau chi n tranh th gi i thII

Anh, c c u óng góp vào qu an sinh xã h i c chia làm 5 nhóm,

c th là: Nhóm 1: gi i ch doanh nghi p và ng i lao ng; Nhóm 2: ónggóp c a ng i t làm ch ; Nhóm 3: óng góp c a nh ng ng i tình nguy n

b o v quy n l i cho m t s l i ích; Nhóm 4: óng góp c a nh ng ng i tlàm ch trên l i nhu n thu c a h ; Nhóm 5: óng góp c a ng i ch cung

c p cho ng i lao ng nhiên li u xe h i ho c xe h i x d ng riêng H th ng

an sinh xã h i Anh bao g m: b o hi m h u trí; tr c p cho cha m và tr

em; tr c p m au và m t s c lao ng; b o hi m th t nghi p; tr c p cho

nh ng ng i ang tìm ki m vi c làm

1.3.6 H th ng an sinh xã h i Trung Qu c

Lu t Lao ng C ng hoà nhân dân Trung Hoa có 13 ch ng, 107 i u

Ch ng IX nói v b o hi m và phúc l i xã h i có 7 i u, trong ó có i u 73quy nh 5 ch b o hi m xã h i là: Ngh h u, b nh t t, tai n n lao ng

ho c b nh ngh nghi p, th t nghi p và sinh Lu t ch quy nh nh ngnguyên t c chung nh t, còn c th thì giao cho chính quy n nhân dân các t nh,các khu t tr và thành ph tr c thu c trung ng quy nh nh ng bi n phápphù h p v i i u ki n c a t ng a ph ng và báo cáo lên H i ng nhà

n c bi t n n m 1999, trong c n c và các a ph ng ã c th hoá t t

c các ch trong nh ng i u ki n kinh t - xã h i trên m i a bàn, trong

ó có hai ch là ngh h u (nay là d ng lão) và b o hi m th t nghi p dã

c xây d ng thành i u l Các ch khác v c b n còn là nh ng quy

nh t m th i (tuy nhiên hi u l c thi hành c ng khá cao) V nguyên t c, m i

ch có m t qu riêng Ngu n qu g m hai kho n (m t kho n do ng i s

d ng lao ng - ch doanh nghi p n p, m t kho n do ng i lao ng óng).Riêng qu b o hi m tai n n lao ng và qu b o hi m sinh thì ch doanhnghi p ph i óng (ng i lao ng không ph i n p) Ch khi nào m t cân ithu chi do các nguyên nhân b t kh kháng thì nhà n c m i h tr t ngânsách cho các qu

Tìm hi u pháp lu t an sinh m t s n c trên th gi i cho th y, dù khácnhau v y u t a lý, kinh t , xã h i, s c t c nh ng pháp lu t B o hi m xã

h i và c u tr xã h i v n là thành t quan tr ng nh t c a h th ng B o hi m

xã h i c th c hi n thông qua s óng góp c a các cá nhân và h tr c aChính ph và c u tr xã h i là vi c làm tái phân ph i c a qu c gia, là ch

b o h i v i công dân

CH NG 2

TH C TR NG CHÍNH SÁCH B O TR XÃ H I,

NH NG THÀNH CÔNG VÀ B T C P 2.1 Th c tr ng Vi t Nam

B o tr xã h i là m t lo i hình quan tr ng trong l nh v c an sinh xã h i.Theo ngh a thông th ng, b o tr xã h i c hi u là ch m b o xã h i

i v i các thành viên trong c ng ng nh m giúp h kh c ph c nh ng khó

kh n tr c m t c ng nh lâu dài trong i s ng Vi c m b o này thông quacác ho t ng cung c p tài chính, ti n b c, v t ph m, các i u ki n v t ch tkhác trong m t th i h n ho c trong su t quá trình s ng su t cu c i c a i

t ng i t ng c a b o tr xã h i có th là gia ình, có th là cá nhân Có

nh ng tr ng h p b o tr xã h i c áp d ng gi i quy t khó kh n cho cvùng g p n n ho c c m t a ph ng

i di n c a xã h i Các chính sách, pháp lu t v b o tr xã h i do nhà n cban hành, xây d ng là c s quan tr ng các t ch c, c quan, cá nhân ti nhành các ho t ng b o tr xã h i, ng th i là tiêu chu n m b o s công

b ng, minh b ch, úng n và tính h p pháp c a b o tr xã h i

Tính t n m 1989 n nay, ã có trên 10 B lu t, lu t; 7 Pháp l nh và

h n 30 Ngh nh, quy t nh c a Chính ph ; h n 40 Thông t , thông t liên

t ch và nhi u v n b n ch o khác tr c ti p ho c có n i dung quy nh khungpháp lý, chính sách là c s , ti n cho vi c th c hi n chính sách b o tr xã

h i Vi t Nam Nhìn chung, các chính sách b o tr xã h i ngày càng toàn

di n h n, bao trùm các nhu c u c b n c a i t ng v nuôi d ng, giáo

d c, ch m sóc s c kho , ph c h i ch c n ng, h ng nghi p, d y ngh Thêmvào ó, các i t ng c tr giúp c ng t ng b c c m r ng, m c tr

c p ngày càng cao h n, c h i ti p c n d ch v xã h i c b n ngày càng t t

h n, ã t o môi tr ng pháp lý, hành chính, xã h i thu n l i các i t nghoà nh p c ng ng

Cùng v i tri n khai t t công tác b o tr xã h i, các b , ngành, a

ph ng ã theo dõi sát tình hình thi u ói, giáp h t, thi t h i do thiên tai,

h i hàng tháng v i t ng kinh phí chi tr h n 7.121 t ng, trong ó có g n

64 nghìn tr em b b r i, tr em m côi; 95,6 nghìn ng i cao tu i cô n;

h n 1,4 tri u ng i ng i t 80 tu i tr lên; trên 700.000 ng i khuy t t t

n ng; 190.737 ng i tâm th n; 117.226 ng i nghèo n thân nuôi con;15.297 ngu i, gia ình nuôi tr em b b r i, tr m côi; 5.465 gia ình có t 2

ng i khuy t t t n ng tr lên; 3.459 ng i nhi m HIV/AIDS

Trong nh ng n m qua, ng và Nhà n c ã ban hành nhi u ch

tr ng, chính sách ch m lo i s ng các i t ng b o tr xã h i, góp ph n

n nh chính tr và phát tri n kinh t - xã h i b n v ng Ngh quy t i h i

ng toàn qu c l n th XI xác nh: T o b c ti n rõ r t v th c hi n ti n

b và công b ng xã h i, b o m an sinh xã h i, gi m t l h nghèo; c i thi n

i u ki n ch m sóc s c kho cho nhân dân

n nay, nhi u v n b n quy ph m pháp lu t liên quan n vi c tr giúp,

ch m sóc, nuôi d ng i t ng b o tr xã h i c xây d ng, ban hành ây

là nh ng c s pháp lý giúp cho h th ng c s b o tr xã h i ã phát huy

hi u qu vai trò c a mình trong vi c ti p nh n, qu n lý, ch m sóc, nuôi d ngcác i t ng b o tr xã h i

Tiêu bi u là Ngh nh s 07/2000/N -CP ngày 09/3/2000 c a Chính

ph v chính sách c u tr xã h i, Ngh nh s 168/2004/N -CP ngày20/9/2004 s a i, b sung m t s i u c a Ngh nh s 07/2000/N -CP,Ngh nh s 67/2007/N -CP ngày 13/4/2007 v chính sách tr giúp các i

t ng b o tr xã h i, Ngh nh s 13/2010/N -CP ngày 27/02/2010 s a i,

b sung m t s i u c a Ngh nh s 67/2007/N -CP và hi n nay là Ngh

nh s 136/2013/N -CP ngày 21/10/2013 c a Chính ph quy nh chínhsách tr giúp xã h i i v i i t ng b o tr xã h i Nhìn chung, các ngh

nh này t p trung vào cá nhân, nhóm y u th trong xã h i ang g p khó kh n

v s c kh e, b nh t t, tr m côi, ng i khuy t t t, ng i già không n i

n ng t a Tuy nhiên, i t ng ang g p khó kh n v lao ng, vi c làm vàkhó kh n khác ch a c c p n

i m n i b t là các ngh nh ã t ng b c m r ng, c p nh t i

t ng th h ng n y sinh do các bi n c kinh t - xã h i N u Ngh nh s07/2000/N -CP ch có 04 nhóm i t ng h ng tr c p xã h i th ngxuyên là tr em m côi, ng i già cô n, ng i khuy t t t n ng, ng i tâm

th n mãn tính và 07 nhóm h ng tr c p xã h i t xu t thì Ngh nh s67/2007/N -CP ã t ng lên n 9 nhóm i t ng h ng tr c p xã h i

th ng xuyên, trong ó nhi u nhóm i t ng m i c b sung nh : ng icao tu i (85 tu i tr lên); ng i nhi m HIV/AIDS; h gia ình có t 02 ng ikhuy t t t n ng tr lên, không có kh n ng t ph c v ; gia ình, cá nhân nh nnuôi d ng tr em m côi, tr em b b r i ) và 07 nhóm h ng tr c p xã

h i t xu t i u áng l u ý là hai Ngh nh này sau khi ban hành t 3 n

4 n m ã c s a i, b sung m t s i u nh m ti p t c i u ch nh tiêu chíxét i t ng h ng l i Ch ng h n, Ngh nh s 168/2004/N -CP b sung

nhóm tr em nhi m HIV d ng tính, Ngh nh s 13/2010/N -CP m r ng

t i các i t ng khuy t t t n ng không có kh n ng lao ng không ch các

h nghèo và ng i cao tu i c tính t 60 tu i tr lên Ngh nh s136/2013/N -CP là m t b c ti n quan tr ng trong vi c th ch hoá y

ng i cao tu i (trên 60 tu i), ng i khuy t t t và ng i nhi m HIV/AIDS.Các ch ng trình ã có t tr c c ng t ng áng k nh : ch ng trình cho tr

m côi và ng i khuy t t t c ng t ng g n g p ôi và ch ng trình cho ng igià cô n và ng i khuy t t t nghèo t ng hai ph n ba

2.1.2 M c tr c p và ngu n kinh phí th c hi n tr c p cho các i

t ng b o tr xã h i:

i u d nh n th y là m c tr c p liên t c c i u ch nh trong cácngh nh g n ây Ch ng h n, Ngh nh s 07/2000/N -CP m c tr c p t ithi u b ng 45 ngàn ng/ng i/tháng thì Ngh nh s 67/2007/N -CP nânglên 120 ngàn ng/ng i/tháng, Ngh nh s 13/2010/N -CP ti p t c nâng

m c tr c p hàng tháng lên 180 ngàn ng/ng i/tháng và g n ây nh t Ngh

nh s 136/2013/N -CP là 270 ngàn ng/ng i/tháng

Qua các ngh nh cho th y, ngu n kinh phí dành cho tr c p xã h i

th ng xuyên không ng ng c i u ch nh h n 10 n m qua N u Ngh nh

s 07/2000/N -CP quy nh kho n tr giúp xã h i th ng xuyên do Ch t ch

U ban nhân dân c p t nh quy t nh cho phù h p v i tình hình th c t t ng

a ph ng thì n Ngh nh 67/2007/N -CP quy nh phân c p rõ ràng h nngu n kinh phí tr giúp xã h i th ng xuyên t i c ng ng; kinh phí nuôi