Phát triển du lịch thành phố hồ chí minh theo hướng bền vững hiện trạng và giải pháp đến năm 2030

T ng quan tình hình nghiên c uăliênăquanăđ năđ tài ..... Tài nguyên du l ch thành ph H Chí Minh .... Tài nguyên du l ch thiên nhiên .... Các ngành ngh th công truy n th ng ..... CH NGăI:

TR NGă I H C KINH T TP H CHÍ MINH

PHÁT TRI N DU L CH THÀNH PH H CHÍ MINH THEO

N Mă2030

TP H Chí Minh - 2014

TR NGă I H C KINH T TP H CHÍ MINH

B N V NG ậ HI N TR NG VÀ GI I PHÁP N N Mă2030

L IăCAMă OAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên c u c a tôi

Các s li u trong lu n v n này là trung th c, có ngu n g c rõ ràng

N i dung trong lu n v n này ch a t ng đ c ai công b

Tác gi lu năv n

Tr n H C ng

M C L C

Trang ph bìa

M c l c

Danh m c các t vi t t t

Danh m c b ng, hình

PH N M U 1

1 Tính c p thi t c aăđ tài 1

2 T ng quan tình hình nghiên c uăliênăquanăđ năđ tài 2

3 M c tiêu nghiên c u 7

4 Gi thuy t nghiên c u 7

5.ă iăt ng và ph m vi nghiên c u 7

6.ăPh ngăphápănghiênăc u 7

7.ăụăngh aăkhoaăh c và th c ti n c aăđ tài 9

8 K t c u c a lu năv n 9

CH NGăI:ăT NG QUAN LÝ LU N V PHÁT TRI N DU L CH B N V NG10 1.1 Lý lu n v phát tri n du l ch b n v ng 10

1.1.1 Khái ni m v phát tri n b n v ng 10

1.1.2 Khái ni m v phát tri n du l ch b n v ng 11

1.1.3 N i dung phát tri n du l ch b n v ng s d ng khai thác có hi u qu tài nguyên du l ch hi n t i và trong t ng lai 12

1.1.4 M c tiêu c a phát tri n du l ch b n v ng 13

1.1.5 Nguyên t c phát tri n du l ch b n v ng 13

1.2.ăQuanăđi m, ch tr ng,ăđ ng l i c aă ng ậ NhƠăn c v phát tri n b n v ng và phát tri n ngành du l ch Vi t Nam 14

1.2.1 V phát tri n b n v ng 14

1.2.2 V phát tri n du l ch 15

1.3 Kinh nghi m phát tri n du l ch b n v ng c a m t s n c và bài h c kinh nghi m cho TP.HCM 16

1.3.1 Kinh nghi m phát tri n du l ch b n v ng 16

1.3.2 Kinh nghi m phát tri n du l ch không b n v ng 19

1.3.3 Bài h c kinh nghi m rút ra cho phát tri n du l ch b n v ng TP.HCM 20 K t lu năch ngăI 21

CH NGă2:ăTH C TR NG PHÁT TRI N DU L CH B N V NG THÀNH PH H CHệăMINHăGIAIă O N 2006 N 2013 22

2.1 T ng quan v thành ph H Chí Minh 22

2.2 Tài nguyên du l ch thành ph H Chí Minh 22

2.2.1 Tài nguyên du l ch thiên nhiên 22

2.2.1.1 V trí đ a lý 23

2.2.1.2 a hình 23

2.2.1.3 Khí h u 23

2.2.1.4 Ngu n n c, sông ngòi 24

2.2.1.5 Tài nguyên đ t 24

2.2.1.6 Tài nguyên khoáng s n 24

2.2.2 Tài nguyên du lch nhân v n 24

2.2.2.1 Các di tích l ch s v n hóa 25

2.2.2.2 L h i 26

2.2.2.3 Các ngành ngh th công truy n th ng 26

2.2.2.4 Các đ i t ng v n hóa th thao và ho t đ ng nh n th c khác 27

2.2.3 Tài nguyên du l ch xã h i 27

2.2.3.1 Dân c , dân t c 27

2.2.3.2 Phong t c t p quán l i s ng 28

2.2.3.3 Ch t l ng cu c s ng ng i dân 28

2.3 Th c tr ng phát tri n du l ch trên Thành ph H Chí Minh trên quan đi m phát tri n b n v ng trongăgiaiăđo n 2006 ậ 2013 29

2.3.1 Tình hình ho t đ ng du l ch c a thành ph H Chí Minh 29

2.3.1.1 Khách du l ch n i đ a 29

2.3.1.2 Khách du l ch qu c t 29

2.3.1.3 Doanh thu du lch, đóng góp c a du l ch vào t ng tr ng GDP c a TP.HCM 31

2.3.1.4 S n ph m du l ch 34

2.3.1.5 C s h t ng du l ch 36

2.3.1.6 C s v t ch t – k thu t du l ch 37

2.3.2 Th c tr ng ngu n nhân l c ngành du l ch thành ph H Chí Minh 39

2.3.2.1 Lao đ ng trong ngành du l ch 39

2.3.2.2 C s đào t o nhân l c du l ch 41

2.3.3 Công tác xúc ti n, tuyên truy n qu ng bá, phát tri n s n ph m du l ch 42

2.3.3.1 Công tác xúc ti n, tuyên truy n qu ng bá các lo i hình s n ph m 42

2.3.3.2 Công tác phát tri n s n ph m du l ch 43

2.3.4 Các chính sách khuy n khích phát tri n du l ch b n v ng trên đ a bàn th i gian qua 44

2.3.5 Công tác qu n lý ho t đ ng du l ch trên đ a bàn thành ph H Chí Minh45 2.3.5.1 Ph i h p v i liên ngành t ng c ng công tác tuyên truy n, ph bi n các quy đ nh c a Nhà n c 45

2.3.5.2 T ng c ng công tác thanh tra, ki m tra vi c ch p hành các quy đ nh

c a pháp lu t v v sinh môi tr ng 46

2.3.6 Công tác thu hút qu n chúng tham gia vào phát tri n du l ch t i TP.HCM46 2.3.7 Công tác phát tri n, quy ho ch du l ch so v i quy ho ch t ng th phát tri n kinh t xã h i c a thành ph H Chí Minh 47

2.4 ánhăgiáătínhăb n v ng c a du l ch thành ph H Chí Minh 48

2.4.1 ánh giá d i góc đ kinh t , xã h i, môi tr ng 48

2.4.2 ánh giá d i góc đ khai thác tài nguyên du l ch 52

2.4.3 Nh ng t n t i và nguyên nhân ch y u 54

2.4.4 Nh ng nguyên nhân c a nh ng thành công, t n t i, h n ch 55

K t lu năch ngăII 58

CH NGă3:ăGI I PHÁP PHÁT TRI N DU L CH B N V NG T I THÀNH PH H CHệăMINHă NăN Mă2030 61

3.1.ăQuanăđi m phát tri n du l ch 61

3.2.ăPh ngăh ng phát tri n du l ch b n v ng thành ph H Chí Minh 62

3.3 M c tiêu phát tri n du l ch thành ph H Chí Minh 67

3.3.1 M c tiêu t ng quát 67

3.3.2 M c tiêu c th 67

3.4 Ti măn ng,ăc ăh i và thách th căđ i v i phát tri n b n v ng du l ch TP.HCM 68

3.4.1 Ti m n ng du l ch trên đ a bàn thành ph H Chí Minh 68

3.4.2 Nh ng c h i 69

3.4.3 Nh ng thách th c 69

3.5 M t s gi iăphápăthúcăđ y phát tri n du l ch b n v ngătrênăđ a bàn TP.HCM 70

3.5.1 Nhóm các gi i pháp phát tri n b n v ng v kinh t 70

3.5.1.1 Qu n lý, t ch c th c hi n quy ho ch du l ch 70

3.5.1.2 a d ng hóa s n ph m du l ch 71

3.5.1.3 T ng c ng đ u t phát tri n du l ch 72

3.5.1.4 Nâng cao ch t l ng ngu n nhân l c du l ch 73

3.5.1.5 y m nh xúc ti n, tuyên truy n qu ng bá du l ch m r ng th tr ng và ph i h p gi a các ngành 74

3.5.2 Nhóm các gi i pháp phát tri n b n v ng v tài nguyên môi tr ng 75

3.5.3 Nhóm các gi i pháp phát tri n b n v ng v v n hóa - xã h i 76

3.5.3.1 Khuy n khích c ng đ ng đ a ph ng tham gia vào các ho t đ ng du l ch, đ ng th i nâng cao ý th c c a c ng đ ng 76

3.5.3.2 T ng c ng công tác tuyên truy n, qu ng bá nh m nâng cao ý th c b o v môi tr ng t nhiên, v n hóa đ i v i khách du l ch 76

3.5.3.3 T ng c ng h p tác liên k t gi a các cá nhân, doanh nghi p tham gia ho t đ ng du l ch b n v ng 77

K t lu năch ngăIII 78

K T LU N 79

DANH M C CÁC T VI T T T TRONG LU NăV N

Du l ch sinh thái Doanh nghi p du l ch Thành ph H Chí Minh

T ng s n ph m qu c n i (Gross Domestic Product)

T ch c b o t n thiên nhiên qu c t

H i nh p kinh t qu c t

Khoa h c - công ngh Kinh t - xã h i

Thành ph

Du l ch k t h p H i ngh (Meeting Incentive Convention Exhibition)

T ch c Giáo d c, Khoa h c và V n hóa Liên H p Qu c (United Nations Educational Scientific and Cultural Organization)

T ch c Du l ch th gi i (United National World Tourist Organization)

y ban nhân dân

V n hóa th thao du l ch

T ch c th ng m i th gi i (World Trade Organization)

DANH M C CÁC B NG, HÌNH, BI Uă

 Danh m c các b ng

B ng 2.1: Ch tiêu thu nh păbìnhăquơnăđ uăng i c a TP.HCM 28

B ng 2.2: Khách du l chătrongăn căđ n TP.HCM do các ngành du l ch ph c v giaiăđo n 2003 ậ 2006 29

B ng 2.3: Khách du l ch qu c t đ n TP.HCM và Vi tăNamăgiaiăđo n 2006 - 201330

B ng 2.4: Doanh thu du l ch c a TP.HCM và Vi tăNamăgiaiăđo n 2006-2013 31

B ng 2.5: B ng doanh thu du l ch so v i GDP Thành Ph H ChíăMinhăgiaiăđo n

2006 - 2013 33

B ng 2.6: Th c tr ngăc ăs l uătrúăc a TP.HCM giaiăđo n 2006- 2013 38

B ng 2.7: Th c tr ng doanh nghi p l hành c aăTPHCMăgiaiăđo n 2006- 2013 39

B ng 2.8: C ăc u v trìnhăđ laoăđ ng ngành du l ch c a TP.HCM 40

B ng 2.9: Th c tr ng ngu n nhân l c du l ch c aăTP.HCMăgiaiăđo n 2006 ậ 201341

B ngă2.10:ăC ăs đƠoăt o chuyên ngành du l chătrênăđ aăbƠnăTP.HCMăn mă2011- 2012-2013 42

B ng 3.1: Ch tiêu phát tri n du l ch thành ph H Chí M inhăđ năn mă2030 68

Bi uăđ 2.4: C ăc u v trìnhăđ laoăđ ng ngành du l ch c a TP.HCM 40

Bi u đ 2.2: Bi uăđ th hi n m i quan h gi a doanh thu và t căđ t ngătr ng

hƠngăn măduăl chăTP.HCMăgiaiăđo n 2006-2013 49

Bi u đ 2.1: Bi uăđ th hi n m i quan h gi a khách qu c t đ n TP.HCM và t c

đ t ngătr ngăhƠngăn măgiaiăđo n 2006-2013 50

PH NăM ă U

1 Tính c p thi t c aăđ tài

Ngày nay du lch đư tr thành m t ngành kinh t quan tr ng đóng góp r t l n vào n n kinh t c a n c ta, các ho t đ ng kinh doanh du l ch ngày càng cao đư đ a

du l ch tr thành m t ngành “công nghi p không khói” góp ph n không nh vào vi c

th c hi n CNH - H H đ t n c, đóng vai trò quan tr ng trong chi n l c phát tri n kinh t xã h i c a đ t n c

Thành ph H Chí Minh là m t n i có ngu n tài nguyên du l ch phong phú, đa

d ng, có c nh quan thiên nhiên, di tích l ch s có giá tr Thành ph H Chí Minh còn

phong t c t p quán, l h i và l i s ng Có th nói ti m n ng phát tri n du l ch Thành

ph H Chí Minh là r t l n

Tuy nhiên trong th i gian qua, du l ch Thành ph H Chí Minh phát tri n ch a khai thác h t ti m n ng th m nh và ch a khai thác s d ng có hi u qu cao các ngu n tài nguyên du l ch Vi c phát tri n du l ch c a thành ph v n đang ph i đ i m t

v i nh ng b t c p trong vi c b o v tài nguyên, nguy c ô nhi m môi tr ng có xu

h ng gia t ng ngày càng tr m tr ng, s m t n đ nh an ninh tr t t , suy thoái v v n hóa trên đ a bàn thành ph Nh ng t n t i h n ch này không ch nh h ng tiêu c c

đ n phát tri n du l ch nói riêng, phát tri n kinh t - xã h i nói chung mà còn nh

h ng tiêu c c đ n ch t l ng cu c s ng c a thành ph H Chí Minh

Do v y vi c phát tri n du l ch c a TP.HCM c n ph i h ng đ n phát tri n m t cách b n v ng phát tri n không ch nh m đáp ng nhu c u hi n t i mà còn đ m

b o s phát tri n trong t ng lai Phát tri n không ch vì m c tiêu th h hôm nay mà còn ph i h ng t i đ t nh ng m c tiêu lâu dài và vì các th h trong t ng lai, thì

vi c phát tri n du l ch theo h ng b n v ng là h t s c c n thi t

V i lý do trên, tác gi ch n đ tài “Phát tri n du l ch Thành Ph H Chí Minh theo h ng b n v ng – hi n tr ng và gi i pháp đ n n m 2030” v i mong

mu n góp ph n đ a ra cái nhìn toàn di n v ti m n ng và đ nh h ng phát tri n du

l ch b n v ng cho TP HCM

2 T ng quan tình hình nghiên c uăliênăquanăđ năđ tài

Hi n nay có m t s các công trình nghiên c u liên quan đ n phát tri n b n v ng, phát tri n du l ch, phát tri n du l ch b n v ng có các công trình nghiên c u tiêu bi u

đ ng, ch tiêu PTBV c a Liên h p qu c, các qu c gia và khu v c trên th gi i Trên

c s đó rút ra bài h c v PTBV phù h p v i đi u ki n th c t c a Vi t Nam

i h c qu c gia Công trình này đư xác đ nh PTBV qua các tiêu chí: b n v ng kinh

t , b n v ng môi tr ng, b n v ng v n hóa và h th ng quan đi m lý thuy t và hành

đ ng qu n lỦ môi tr ng cho PTBV

- UBND t nh B n Tre, 2006 nh h ng chi n l c phát tri n b n v ng t nh B n

Tre giai đo n 2006 – 2010 và đ n n m 2020

N i dung công trình nghiên c u này làm rõ các v n đ v hi n tr ng phát tri n kinh t - xã h i - môi tr ng t nh B n Tre 2006 – 2010 và các gi i pháp chi n l c phát tri n kinh t - xã h i - môi tr ng t nh B n Tre và t m nhìn phát tri n đ n n m

2020 Ph n đ u duy trì t c đ t ng tr ng kinh t cao và b n v ng, đ ng th i t o chuy n bi n m nh v ch t l ng, hi u qu và s c c nh tranh c a n n kinh t ; k t h p

ch t ch , h p lý, hài hòa gi a phát tri n kinh t , phát tri n xã h i và b o v môi

tr ng theo theo n i dung v n ki n Ch ng trình ngh s 21 c a chính ph

 Các công trình nghiên c u liên quan v du l ch

- ng Minh Ng c và V ng Lôi ình, 2000 Kinh t du l ch và du l ch h c, Nxb

i h c Giao thông Th ng H i, đ c Nxb Tr d ch ra ti ng Vi t n m 2001

N i dung c a cu n sách này ch y u là trình bày l ch s s ra đ i và phát tri n ngành du l ch Trung Qu c và trình bày các khái ni m c b n c u thành môn du l ch

h c nh : kinh t du l ch, c ch đi u ti t ngành, c u thành du l ch, s n ph m du l ch

đ c bi t ch rõ kinh t du l ch là hình th c t ch c kinh doanh d a trên c s liên k t

đa ngành nh các c s l u trú, các doanh nghi p l hành, các hãng v n t i, vui ch i

gi i trí

tranh trong khu v c và qu c t tài c p B Vi n nghiên c u và Phát tri n du l ch

c u t o b i s liên k t ho t đ ng gi a các ngành và các các vùng

- Nguy n Thu H nh, 2011 Hi n tr ng và gi i pháp phát tri n các khu du l ch bi n

qu c gia t i vùng du l ch B c Trung B tài c p B Vi n nghiên c u và Phát tri n

du l ch ch trì

tài này đư làm rõ c s lý lu n và th c ti n v du l ch bi n và phát tri n du

l ch bi n qu c gia tài đư nêu ra vi c t ch c hình thành khu du l ch ph i g n li n

v i m ng l i giao thông, liên k t gi a các ngành nh m g n khu du l ch v i các th

tr ng qu c t , đ m b o cho khu du l ch phát tri n và t ng tr ng n đ nh và b n

v ng

- Nguy n Trùng Khánh, 2012 Phát tri n d ch v l hành du l ch trong đi u ki n h i

nh p kinh t qu c t : Kinh nghi m c a m t s n c ông Á và g i ý chính sách cho

Vi t Nam Lu n án ti n s Vi n Khoa h c Xã h i Vi t Nam, Hà N i

vi c phát tri n d ch v l hành du l ch trong đi u ki n h i nh p kinh t qu c t Phân tích kinh nghi m phát tri n d ch v l hành trong h i nh p kinh t qu c t c a m t s

n c ông Á nh Trung Qu c, Malayxia và Thái Lan t đó rút ra bài h c kinh nghi m cho Vi t Nam

c bi t, tác gi lu n án này qua nghiên c u s tác đ ng t chính sách c a Nhà n c t i phát tri n ngành du l ch, trong đó có d ch v l hành du l ch, lu n án đư

đ a ra bài h c thành công v chi n l c phát tri n, marketing, cung c p d ch v , xây

d ng k t c u h t ng, đ m b o an ninh, phát tri n ngu n nhân l c và b o v môi

tr ng đ m b o cho phát tri n du l ch b n v ng

- Hoàng Th Lan H ng, 2012 Phát tri n kinh doanh l u trú du l ch t i vùng du

l ch B c B c a Vi t Nam Lu n án ti n s Tr ng i h c Kinh t Qu c dân, Hà

N i

Trong lu n án này tác gi c a lu n án đư trình bày c s lý lu n và th c ti n v

l u trú du l ch và kinh doanh l u trú du l ch, xây d ng đ c m t h th ng các tiêu

Trong lu n án phân tích các tiêu th c xác đ nh kinh doanh l u trú du l ch b n

v ng, tác gi đư trình bày d a trên vi c khai thác s d ng các ngu n tài nguyên du

l ch t i đi m đ n m t cách h p lý; phát tri n kinh doanh l u trú du l ch ph i đi đ i v i

vi c quá t i tài nguyên gi m thi u ch t th i ra môi tr ng; ph i g n v i b o t n đa

d ng v tài nguyên, v n hóa, xã h i c a môi tr ng du l ch; ph i phù h p v i quy

ho ch phát tri n kinh t - xã h i t ng th c a đ a ph ng và qu c gia; ph i chú tr ng

đ n vi c chia s l i ích c ng đ ng đ a ph ng

 Các công trình nghiên c u liên quan đ n phát tri n du l ch b n v ng

- Tr n Ti n D ng, 2007 Phát tri n du l ch b n v ng Phong Nha – K Bàng Lu n

án ti n s Tr ng i h c Kinh t Qu c dân, Hà N i

Lu n án nêu rõ du l ch v m t vùng c th , có tính đ c tr ng, phân tích các quan ni m v h th ng dánh giá v du l ch b n v ng, các kinh nghi m v du l ch b n

v ng và không b n v ng trên th gi i và đ xu t các gi i pháp phát tri n du l ch b n

v ng Phong Nha – K Bàng

- Mai Th Thùy Dung, 2007 Ti m n ng, th c tr ng và gi i pháp phát tri n du l ch

t nh Dak Lak theo h ng b n v ng Lu n v n th c s Tr ng i h c S ph m TP

H Chí Minh

du l ch b n v ng c a th gi i và ch y u nghiên c u ti m n ng và th c tr ng và đ

xu t m t s gi i pháp cho ngành du l ch Dak Lak Lu n v n đ a ra ngu n thông tin tham kh o đ ngành du l ch Dak Lak đi u ch nh các ho t đ ng du l ch, nh m th a mãn nhu c u đa d ng khách, mang l i hi u qu kinh t , nâng cao s c s ng c ng đ ng

đ a ph ng, b o v môi tr ng và đ m b o s phát tri n b n v ng

- Nguy n Th Lan H ng, 2010 Nghiên c u phát tri n du l ch theo h ng b n v ng

t i huy n đ o Vân n- t nh Qu ng Ninh Lu n v n th c s Tr ng i h c Nông nghi p Hà N i

N i dung lu n v n nghiên c u, h th ng hóa c s lý lu n và th c ti n v phát tri n và phát tri n du l ch b n v ng, đ a ra các nguyên t c và các tiêu chí phát tri n

du l ch b n v ng (trên các góc đ v kinh t , xã h i và môi tr ng) và các khuy n ngh đ i v i ngành du l ch trong vi c phát tri n du l ch b n v ng Các chi n l c phát tri n du l ch trong nh ng hoàn c nh, đi u ki n c th cho t ng giai đo n c ng đ c

đ c p đ n làm c s đ ho ch đ nh các chính sách phát tri n du l ch trong t ng th i

k

 Các công trình nghiên c u v du l ch trên đ a bàn thành ph H Chí Minh

- Nguy n V n Quang, 2006 Ch ng trình phát tri n du l ch TP.HCM giai đo n

2006-2010 S du l ch TP.HCM ch trì tài này đư ti n hành đi u tra c b n v

nh n th c du khách, phân tích t ng h p tình hình ho t đ ng du l ch, đánh giá k t qu

phát tri n

- Hu nh Qu c Th ng, 2006 Khai thác l h i và các s ki n góp ph n phát tri n du

l ch t i TP.HCM N i dung đ tài nói lên nhu c u c p thi t v phát tri n ho t đ ng du

l ch t i thành ph liên quan vi c nghiên c u khai thác, phát huy các l h i và s ki n

T p trung khai thác sâu r ng h n các y u t đ c thù, các ti m n ng v n hóa, ngh thu t, các giá tr l ch s , nhân v n c a thành ph ng th i đ tài khái quát các ti m

n ng tài nguyên du l ch và s ki n c a thành ph và nêu lên m t s nh n đ nh, đánh giá v nh ng thành t u và nh ng h n ch , t n t i đ ng th i đ a ra nh ng ý ki n đ

xu t v mô hình và gi i pháp t ch c khai thác l h i, s ki n trong ho t đ ng du lich TP.HCM

- UBND thành Ph H Chí Minh, 2008 Ch ng trình phát tri n du l ch trên đ a

bàn thành ph giai đo n 2007 - 2010 và nh ng n m k ti p

N i dung c a ch ng trình này nh m góp ph n vào s t ng tr ng chung c a ngành du l ch thành ph , đ c bi t là ch tiêu l ng khách du l ch đ n thành ph , nâng cao d n tính chuyên nghi p trong ho t đ ng qu ng bá, đ y m nh vi c xư h i hóa trong công tác qu ng bá xúc ti n du l ch đ khai thác có hi u qu các ngu n kinh phí ngân sách nhà n c và đóng góp c a các doanh nghi p nh m nâng cao ch t l ng các

ch ng trình ngang t m v i các n c trong khu v c

- Ph m Chí D ng, 2009 m b o an ninh tr t t l nh v c du l ch thành ph H

Chí Minh – th c tr ng và gi i pháp V n phòng Thành y (S Khoa h c Công ngh

TP.HCM) ch trì Trong công trình này tác gi nêu lên m i quan h gi a các c quan

qu n lỦ chuyên ngành v du l ch và c quan an ninh và các ch th kinh doanh du

l ch (bao g m các doanh nghi p du l ch trong n c, c ng đ ng dân c kinh doanh du

- UBND thành Ph H Chí Minh, 2012 Ch ng trình h tr chuy n d ch c c u

kinh t ngành du lch trên đ a bàn thành ph giai đo n 2011 - 2015”

N i dung c a ch ng trình này nh m thúc đ y t ng tr ng du l ch theo h ng

b n v ng, t o chuy n bi n m nh v ch t l ng d ch v , s n ph m du l ch; nâng cao

n ng l c và hi u l c qu n lỦ nhà n c đ i v i ho t đ ng du l ch và đ y m nh c i cách hành chính, t o môi tr ng thu n l i đ u t phát tri n du l ch; t ng c ng qu ng

bá xúc ti n và h p tác qu c t Ch đ ng h i nh p và c nh tranh có hi u qu v i du

l ch khu v c trên c s khai thác ti m n ng, l i th so sánh đ nâng ch t l ng d ch

v và đa d ng hoá s n ph m du l ch

- Qua các công trình đã đ c t ng quan: t nh ng nghiên c u v m t lý lu n và

th c ti n v khái ni m du l ch, kinh doanh du l ch, s n ph m du l ch, ngu n nhân l c

du l ch, th tr ng du l ch, kinh nghi m phát tri n du l ch m t s n c tác gi s

k th a và ti p t c phát tri n theo h ng phù h p v i n i dung c a đ tài lu n v n

thác có hi u qu nh ng ti m n ng du l ch TP.HCM theo h ng b n v ng

- Phát tri n b n v ng nói chung, phát tri n b n v ng v du l ch nói riêng là xu

h ng phát tri n c a th i đ i ngày nay

- Du l ch Thành ph H Chí Minh có vai trò quan tr ng trong phát tri n kinh

t - xã h i và trong h i nh p

- ng góc đ ti p c n v phát tri n b n v ng, du l ch Thành ph H Chí Minh th i gian qua đư đ t đ c nh ng thành t u đáng khích l nh ng c ng còn nhi u

t n t i, h n ch c n kh c ph c

- C n th c hi n đ ng b nhi u gi i pháp đ phát tri n du l ch Thành ph H Chí Minh theo h ng b n v ng giai đo n 2015 - 2030

+ V không gian: đ c gi i h n trên đ a bàn TP.HCM

+ V th i gian: th c tr ng phát tri n du l ch giai đo n 2006- 2013 và đ xu t

gi i pháp phát tri n trong th i gian t i

6 Ph ngăphápănghiênăc u

đó ch y u s d ng các ph ng pháp nh sau: ph ng pháp th ng kê, ph ng pháp phân tích, t ng h p, so sánh, ph ng pháp chuyên gia, ph ng pháp suy di n quy

n p, logic l ch s

- Ph ngăphápăth ng kê

Sau khi thu th p thông tin, s li u, ti n hành th ng kê, s p x p chúng l i cho phù h p v i c u trúc c a đ tài, trình t th i gian và l p ra các b ng bi u v các di tích l ch s v n hoá, các danh lam th ng c nh, tài nguyên thiên nhiên, tài nguyên nhân v n quan tr ng, th ng kê đánh giá l ng khách, doanh thu t tr ng và m c đ

Bông Sen Xanh trong các c s l u trú du l ch các t nh Tây Nguyên, 2014; H i th o nhãn Du l ch B n v ng Bông sen xanh trong h th ng c s l u trú du l ch t i Vi t Nam, 2015; H i th o b o v môi tr ng đ i v i c s l u trú du l ch t i Vi t Nam, 2015) các đ t đào t o c a d án Ch ng trình Phát tri n N ng l c Du l ch có Trách nhi m v i Môi tr ng và Xã h i đ c t ch c t i à L t, Dak Lak, các H i ch du

l ch Qu c t đ c t ch c t i thành ph H Chí Minh, tác gi đư ti p c n v i các chuyên gia du l ch đ n t Trung ng, các t nh, đ trao đ i và xin ý ki n nh n xét đánh giá giúp cho ph n phân tích v th c tr ng c a lu n v n mang tính th c ti n và ý ngh a khoa h c h n

- Ph ng pháp suy di n quy n p

Qua các tài li u c a UNWTO, B V n hóa, Th thao và Du l ch Vi t Nam,

T ng c c Du l ch Vi t Nam, S Du l ch Thành Ph H Chí Minh, các công trình khoa h c đư đ c nghiên c u v phát tri n b n v ng và phát tri n du l ch b n v ng,

t các k t qu đ t đ c, tác gi đư rút ra nh ng n i dung quan tr ng, nh ng y u t c

b n nh t đ suy di n, h th ng l i n i dung làm c s cho vi c suy đoán, di n gi i, xây d ng các gi i pháp và phân tích trong n i dung c a lu n v n

7 ụăngh aăkhoaăh c và th c ti n c aăđ tài

- H th ng các v n đ lý lu n và t ng k t bài h c kinh nghi m v phát tri n du

l ch b n v ng

l ch theo tiêu chí phát tri n b n v ng

- Phân tích ti m n ng, đánh giá th c tr ng phát tri n trên đ a bàn TP.HCM Trên c s đó đ a ra các gi i pháp phát tri n du l ch b n v ng trên đ a bàn TP.HCM

8 K t c u c a lu năv n

Ngoài ph n m đ u, k t lu n, m c l c, ph l c và tài li u tham kh o, lu n v n

- Ch ng 1: T ng quan lý lu n v PTBV nói chung, PTBV du l ch nói riêng

- Ch ng 2: Phân tích th c tr ng phát tri n du l ch b n v ng TP.HCM giai

đo n 2006 – 2013

- Ch ng 3: xu t gi i pháp phát tri n du l ch b n v ng t i TP.HCM đ n n m

2030

CH NGăI:ăT NGăQUANăLụăLU NăV ăPHÁTăTRI NăDUăL CHăB N

V NG 1.1 Lý lu n v phát tri n du l ch b n v ng

1.1.1 Khái ni m v phát tri n b n v ng

Thu t ng phát tri n b n v ng (Sustainable Development) l n đ u tiên đ c

s d ng trong b n “Chi n l c b o t n th gi i” do IUCN đ xu t n m 1980: “PTBV

ph i cân nh c đ n hi n t ng khai thác các ngu n tài nguyên tái t o và không tái

t o, đ n các đi u ki n thu n l i c ng nh khó kh n trong vi c t ch c các k ho ch hành đ ng ng n h n và dài h n đan xen nhau”

Theo y ban Th gi i v Phát tri n và Môi tr ng (World Commission and Environment and Development, WCED nay là y ban Brundtland) n m 1987 đ a ra

đ nh ngh a v PTBV đ c s d ng m t cách chính th c trên quy mô qu c t và đ c

đ nh ngh a nh sau: “PTBV là s phát tri n có th đáp ng đ c nh ng nhu c u hi n

t i mà không nh h ng, t n h i đ n nh ng kh n ng đáp ng nhu c u c a th h

t ng lai”

n n m 1992, n i hàm v PTBV đ c tái kh ng đ nh H i ngh Th ng đ nh trái đ t v môi tr ng và phát tri n t i Rio de Janeiro, Brazin và đ c b sung, hoàn

ch nh t i H i ngh th ng đ nh Th gi i v PTBV Johannesburg, Nam Phi n m 2002: “PTBV là quá trình phát tri n có s k t h p ch t ch , h p lý và hài hòa gi a

ba m t c a s phát tri n, đó là s phát tri n kinh t , công b ng xã h i và b o v môi

tr ng”

Hình 1.1: Quan ni m v phát tri n b n v ng

Theo quan đi m này, PTBV ph i b o đ m có s phát tri n kinh t hi u qu , xã

h i công b ng và môi tr ng đ c b o v , gìn gi PTBV không cho phép con ng i

vì s u tiên c a h này mà gây suy thoái, tàn phá đ i v i h khác Vì th , t t c các

thành ph n kinh t - xã h i, nhà c m quy n, các t ch c xã h i ph i b t tay nhau

th c hi n nh m m c đích dung hòa 3 l nh v c chính: kinh t - xã h i - môi tr ng

l ch, đ ng th i b o v và thúc đ y c h i phát tri n cho t ng lai”

Khái ni m này có ngh a là s qu n lý c a ngành du l ch ph i cân b ng và đáp

ng đ c nhu c u v kinh t , xã h i, th m m mà v n duy trì đ c các giá tr c a sinh thái, v n hóa và môi sinh Tuy nhiên đ nh ngh a này còn chung chung ch nêu lên nhu

c u hi n t i và t ng lai c a du khách ch a nêu lên môi tr ng t nhiên, c ng đ ng

đ a ph ng

Theo T ch c du l ch th gi i (UNWTO) đ a ra t i h i ngh v Môi tr ng và

Phát tri n c a Liên hi p qu c t i Riode Janeriro n m 1992: “DLBV là vi c phát tri n các ho t đ ng du l ch nh m đáp ng các nhu c u hi n t i c a khách du l ch và quan tâm đ n ng i dân b n đ a trong khi v n quan tâm đ n vi c b o t n và tôn t o các ngu n tài nguyên cho phát tri n du l ch trong t ng lai DLBV s có k ho ch qu n

lý các ngu n tài nguyên nh m tho mãn các nhu c u v kinh t , xã h i, th m m c a con ng i trong khi v n duy trì đ c s toàn v n v v n hoá, đa d ng sinh h c, s phát tri n c a h sinh thái và các h th ng h tr cho cu c s ng con ng i”

Theo khái ni m này, đ PTDLBV nhi m v tr ng tâm, c t lõi là ph i đ m b o cân b ng, b o t n ngu n tài nguyên môi tr ng và các giá tr v n hóa, đ ng th i ph i

th o mưn nhu c u ngày càng cao và đa d ng c a khách du l ch Khái ni m này đư bao hàm đ y đ các y u t v v n hóa, cùng v i các tài nguyên thiên nhiên, môi tr ng sinh thái, v n hóa là y u t tr c ti p t o nên môi tr ng DLBV, đó đ m b o đ ng

th i:

v n hóa cho hi n t i và cho c t ng lai

- Qu n lỦ đ th o mưn c ba yêu c u: kinh t , xư h i, th m m , v a duy trì đ c toàn v n v n hóa

1.1.3 N i dung phát tri n du l ch b n v ng s d ng khai thác có hi u qu tài nguyên du l ch hi n t i và trong t ng lai

- V kinh t : DLBV đóng góp có giá tr v kinh t cho c ng đ ng và t o ra

nh ng thu nh p công b ng và n đ nh cho c ng đ ng đ a ph ng Nó mang l i ích cho ng i ch , cho nhân viên và c ng i xung quanh Nó không b t đ u m t cách

đ n gi n đ sau đó s p đ nhanh do các ho t đ ng kinh doanh nghèo nàn

- G n g i v xã h i và v n hoá: DLBV không gây h i đ n các c u trúc xã

Khuy n khích các bên liên quan (các cá nhân, c ng đ ng, nhà đi u hành tour, và qu n

lý chính quy n) trong t t c các giai đo n c a vi c l p k ho ch, phát tri n và giám sát, giáo d c các bên liên quan v vai trò c a h

- Thân thi n môi tr ng: DLBV có tác đ ng th p đ n ngu n l i t nhiên Nó

gi m thi u các tác đ ng tiêu c c đ n môi tr ng (đ ng th c v t, các sinh c nh s ng, ngu n l i s ng, s d ng n ng l ng và ô nhi m ầ) và c g ng có l i cho môi

tr ng

góc đ khác, PTDLBV là gi gìn và khai thác các ngu n tài nguyên du l ch

v i hi u qu kinh t - xã h i – môi tr ng Các ngu n tài nguyên du l ch c n đ c khai thác và s d ng có hi u qu cao:

- Tài nguyên du l ch t nhiên: g m các y u t đ a ch t, đ a hình, đ a m o, khí

h u, thu v n, h sinh thái, c nh quan thiên nhiên có th đ c s d ng ph c v m c đích du l ch

- Tài nguyên du l ch nhân v n: g m truy n th ng v n hóa, các y u t v n hoá,

v n ngh dân gian, di tích l ch s , cách m ng, kh o c , ki n trúc, các công trình lao

đ ng sáng t o c a con ng i và các di s n v n hoá v t th , phi v t th khác có th

th tr ng đ ti n hành nghiên c u thang b c qu c gia đa dân t c, có l ch s lâu đ i

th hi n phong t c t p quán vô cùng phong phú c a v n hóa c đ i

- Tài nguyên du l ch kinh doanh: là tài nguyên có liên quan v i kinh doanh du

l ch Có th chia ra g m tài nguyên du l ch có h n và tài nguyên du l ch vô h n Có

h n và vô h n g m hai m t th i gian và không gian Tài nguyên du l ch sinh v t, tài nguyên du l ch khí h u có th xem nh là vô h n, tài nguyên n u ng khu du l ch, tài nguyên du lch h ng l ng ghép tiêu dùng du l ch, tài nguyên ki n trúc du l ch b t k

tài nguyên du l ch h u h n chúng ta c n ti n hành khai thác và b o v h p lý và làm cho nó t ng tr ng ra giá tr m i

1.1.4 M c tiêu c a phát tri n du l ch b n v ng

- Phát tri n, gia t ng s đóng góp c a du l ch vào kinh t và môi tr ng

- C i thi n tính công b ng xư h i trong phát tri n

- Nguyên t c 1: Khai thác và s d ng ngu n l c (tài nguyên) m t cách b n v ng,

bao g m c tài nguyên thiên nhiên và tài nguyên nhân v n

- Nguyên t c 2: Gi m thi u tiêu th quá m c tài nguyên và gi m thi u ch t th i

- Nguyên t c 3: Phát tri n du l ch ph i đ t trong quy ho ch phát tri n t ng th

kinh t - xư h i

- Nguyên t c 4: Duy trì tính đa d ng t nhiên, đa d ng xư h i và đa d ng v n hoá

- Nguyên t c 5: Phát tri n du l ch ph i h tr kinh t đ a ph ng phát tri n

- Nguyên t c 6: Lôi kéo s tham gia c a c ng đ ng đ a ph ng

- Nguyên t c 7: L y Ủ ki n qu n chúng và các đ i t ng liên quan

- Nguyên t c 8: Chú tr ng công tác đào t o ngu n nhân l c

- Nguyên t c 9: ti p th du l ch m t cách có trách nhi m (marketing du l ch)

- Nguyên t c 10: Coi tr ng công tác nghiên c u

1.2.ăQuanăđi m, ch tr ng,ăđ ng l i c aă ng ậ Nhà n c v phát tri n b n

v ng và phát tri n ngành du l ch Vi t Nam

1.2.1 V phát tri n b n v ng

Quan đi m PTBV đư đ c kh ng đ nh trong Ch th s 36-CT/TW ngày 25

th i k công nghi p hoá, hi n đ i hoá đ t n c, trong đó nh n m nh: “B o v môi

tr ng là m t n i dung c b n không th tách r i trong đ ng l i, ch tr ng và k

ho ch phát tri n KT - XH c a t t c các c p, các ngành, là c s quan tr ng b o

đ m PTBV, th c hi n th ng l i s nghi p công nghi p hoá, hi n đ i hoá đ t n c”

ng th i, trong báo cáo chính tr t i i h i i bi u toàn qu c l n th VIII c a

ng (1996) c ng đư chính th c đ c p đ n khía c nh b o v môi tr ng sinh thái, s

d ng h p lỦ tài nguyên nh m t c u thành không th tách r i c a phát tri n b n v ng

Ngh quy t i h i i bi u toàn qu c l n th IX c a ng C ng s n Vi t

Nam đư xác đ nh chi n l c phát tri n c a n c ta trong 20 n m t i là “Phát tri n

nhanh, có hi u qu và b n v ng, t ng tr ng kinh t đi li n v i phát tri n v n hoá,

t ng b c c i thi n đ i s ng v t ch t và tinh th n c a nhân dân, th c hi n ti n b và

công b ng xã h i, b o v và c i thi n môi tr ng” và “s d ng h p lý và ti t ki m tài

nguyên, b o v và c i thi n môi tr ng, b o t n đa d ng sinh h c, coi đây là

m t n i dung chi n l c, quy ho ch, k ho ch, ch ng trình và d án phát tri n

kinh t xã h i”

th c hi n m c tiêu PTBV đ t n c, Th t ng Chính ph đư kỦ quy t đ nh

Vi t Nam” (Ch ng trình ngh s 21 c a Vi t Nam) trên c s k t h p ch t ch , h p

lý và hài hòa gi a phát tri n kinh t , phát tri n xã h i và b o v môi tr ng Trong đó nêu rõ 19 l nh v c ho t đ ng c n u tiên nh m PTBV

N m 2012, Th t ng Chính ph ban hành Quy t đ nh s 432/Q -TTg: Phê duy t Chi n l c PTBV Vi t Nam giai đo n 2011 – 2020 c ng nh n m nh “PTBV là yêu c u xuyên su t trong quá trình phát tri n đ t n c; k t h p ch t ch , h p lý và

hài hòa gi a phát tri n kinh t v i phát tri n xã h i và b o v tài nguyên, môi tr ng,

b o đ m qu c phòng, an ninh và tr t t an toàn xã h i”

Nh v y PTBV trong t ng lai ti p t c là n i dung xuyên su t c a chi n l c phát tri n dài h n c a ng và Nhà n c ta Trong nh ng n m qua Vi t Nam đư t n

d ng th i c thu n l i, v t qua nhi u thách th c khó kh n th c hi n PTBV đ t n c

và đư đ t đ c nh ng thành t u to l n v kinh t , xã h i và môi tr ng V th c a

PTBV và nâng cao ch t l ng cu c s ng c a nhân dân

1.2.2 V phát tri n du l ch

Ch th 46/CT-T c a Ban Bí th Trung ng ng khoá VII tháng 10 n m

1994 đư kh ng đ nh “Phát tri n du l ch là m t h ng chi n l c quan tr ng trong

đ ng l i phát tri n kinh t - xã h i nh m góp ph n th c hi n công nghi p hoá hi n

đ i hoá đ t nu c” Cùng v i s nghi p đ i m i đ t n c ngành Du l ch đư kh i s c,

v n lên đ i m i qu n lý và phát tri n, đ t đ c nh ng thành qu ban đ u quan

mình

Ngành Du l ch đ c ng và Nhà n c xác đ nh là “M t ngành kinh t quan

tr ng trong chi n l c phát tri n kinh t - xã h i c a đ t n c” v i m c tiêu: “Phát tri n m nh du l ch, t ng b c đ a n c ta tr thành trung tâm du l ch có t m c

trong khu v c” Quan đi m đó đ c ki m nghi m trong th c ti n phát tri n du l ch

Vi t Nam trong su t nhi m k i h i ng toàn qu c l n th VIII và đ n nhi m k

i h i ng toàn qu c l n th IX đ c nâng lên: “Phát tri n nhanh du l ch th t s

tr thành m t ngành kinh t m i nh n”

Trong v n ki n i h i ng toàn qu c l n th X ti p t c xác đ nh đ y m nh phát tri n du l ch, t o b c đ t phá đ phát tri n v t b c khu v c d ch v , góp ph n

th c hi n m c tiêu đ a Vi t Nam s m ra kh i tình tr ng kém phát tri n

Nh v y, v phát tri n du l ch trong tình hình m i, ng và Nhà n c ta luôn quan tâm đ n phát tri n du l ch Trong k t lu n c a b chính tr c ng ch ra nh ng

h ng quan tr ng trong trong th c hi n chi n l c phát tri n du l ch và thành l p ban

ch đ o nhà n c v du l ch i h i ng b các c p đ u đ nh h ng phát tri n du

l ch, coi du l ch là m t ngành kinh t quan tr ng ho c m i nh n Nh m phát tri n du

l ch g n v i gi v ng an ninh chính tr tr t t an toàn xư h i và nhanh chóng thu h p kho ng cách v i các n c có du l ch phát tri n trong khu v c

1.3 Kinh nghi m phát tri n du l ch b n v ng c a m t s n c và bài h c kinh nghi m cho TP.HCM

1.3.1 Kinh nghi m phát tri n du l ch b n v ng

- Du l ch c a Singapore: Singapore là m t qu c đ o nh , tài nguyên h n ch ,

nh ng ngành du l ch l i r t phát tri n Singapore, trong n m 2013, o qu c S t thu hút 15,6 tri u l t khách du l ch n c ngoài và nh ng du khách này đư chi 23,5 t SGD, t ng t ng ng 7% và 2% so v i n m 2012, đây là nh ng con s cao nh t trong

l ch s 50 n m c a ngành du l ch Singapore

có đ c k t qu này, ph i nói đ n s thành công c a vi c ho ch đ nh, xây

d ng chi n l c và các k ho ch phát tri n du l ch phù h p cho t ng giai đo n c a Chính ph Singapore T n m 1965 đ n nay, Singapore đư ho ch đ nh chi n l c, xây d ng 6 k ho ch phát tri n du l ch khác nhau, đó là: “K ho ch Du l ch Singapore” (n m 1968), “K ho ch Phát tri n du l ch” (n m 1986), “K ho ch Phát

tri n chi n l c” (n m 1993), “Du l ch 21” (n m 1996), “Du l ch 2015” (n m

2005), “ a gi i du l ch 2020” (n m 2012)

V i các k ho ch, Singapore ch tr ng b o t n và khôi ph c các khu l ch s

v n hóa nh : Khu ph c a ng i Hoa, Tanjong Tagar, Little India, Kampong Glam, sông Singapore T p trung phát tri n các s n ph m du l ch m i nh : du thuy n, du

l ch ch a b nh, du l ch giáo d c, du lch tr ng m t; phát tri n các th tr ng du l ch

m i; t ch c các l h i l n mang t m c qu c t ; t p trung phát tri n ngu n nhân l c

ph c v du l ch; trao các gi i th ng v du l ch; giáo d c, nâng cao nh n th c c a

ng i dân v du l chầ Ngoài ra Singapore còn có k ho ch c i thi n tiêu chu n d ch

v nh m cung c p các d ch v đáng nh cho khách du l ch, nâng c p c s h t ng du

l ch, phát tri n các doanh nghi p du l ch và ngu n nhân l c du l ch chuyên nghi p, phát tri n các s n ph m tr ng tâm c a du l ch

Hi n nay Singapore có nhi u d án PTDLBV trong đó có d án phát tri n du

là b o t n và s b n v ng trên c s trao quy n cho c ng đ ng đ a ph ng th c

hi n các m c tiêu phát tri n trên, v n qu c gia Gunung Halimun đư thành l p m t t

ch c c ng đ ng đ a ph ng Trong đó, ng i ta l p ra m t ban đi u hành g m m t nhà lưnh đ o, th kỦ, th qu ầ đ đi u hành ho t đ ng d a trên m c tiêu, nhu c u

c a c ng đ ng đ a ph ng Ki u ho t đ ng này gi ng nh h p tác xư Vi t Nam Các kho n thu thu c v t ch c c ng đ ng đ a ph ng đ c giám sát ch t ch , đ c

s d ng đ b o v r ng qu c gia và l i ích cho c ng đ ng đ a ph ng

Ngoài ra môi tr ng chính tr n đ nh là m t trong nh ng y u t quan tr ng trong vi c thu hút khách du l ch Hiên nay Singapore đ c coi là đi m tham quan an toàn đ i v i du khách, v n đ giao thông, an ninh du l ch đ c th t ch t Tình tr ng chèo kéo đ s d ng d ch v ho c n xin Singapore c ng ít s y ra

- Bài h c kinh nghi m rút ra t du l ch Singapore:

 Xây d ng k ho ch phát tri n u tiên cho du l ch có tr ng đi m, phù h p v i

r ng l n chi u sâu

 T ch c và trao quy n cho c ng đ ng đ a ph ng cùng v i các t ch c khác tham gia tích c c vào công tác giáo d c b o v môi tr ng; công tác tuyên truy n cho du khách, ti p th s n ph m nh m đ u t b n v ng

 Các b , ngành đ u có s ph i h p ch t ch v i ngành du l ch đ t ch c và

qu n lý các ho t đ ng du l ch, t o ra nh ng chi n l c và s n ph m du l ch t t, có

- Du l ch Malaysia: phát tri n lo iă hìnhă DLSTă v nă hóaă g n k t v i du l ch

c ngăđ ng

l ng, Malaysia đư gia t ng g p ba l ng khách qu c t , t 7,93 tri u l t ng i

n m 1999 lên 24,6 tri u l t khách n m 2010, doanh thu du l ch g n 3,8 l n t 3,969 t USD t ng lên 15,27 t Hi n nay, trong các tour du khách ch n đi m đ n Malaysia, có kho ng t 20 -25% là các tour ho c đi m là d ng DLST Trong các lo i hình DLST đ c a chu ng t i Malaysia ph i k đ n du l ch sinh thái v n hóa d a vào c ng đ ng, đi n hình các ch ng trình du l ch nh :

Ch ng trình du l ch ngh t i nhà dân, du khách s đ c và sinh ho t chung nhà v i ng i dân b n đ a nh là thành viên trong gia đình đ khám phá phong cách

s ng c a ng i dân n i dây M c đích chính c a ch ng trình du l ch ngh t i nhà dân này giúp du khách tr c ti p ti p xúc, trao đ i, tr c ti p tham gia sinh ho t c a

dân đ a ph ng Ch ng trình du l ch này b t đ u đ c tri n khai t nh ng n m

1980, đ n nay lo i hình du l ch đư phát tri n r ng rãi 13 bang trên toàn qu c v i

t ng k thu t, c s v t ch t

+ V công tác qu n lý, v n d ng m t cách có hi u qu mô hình qu n lý: nhà

n c, doanh nghi p và c ng đ ng cùng tham gia

+ Nâng cao s tham gia c a c ng đ ng đ a ph ng vào ho t đ ng du l ch trong

vi c gi gìn b n s c dân t c, gi gìn môi tr ng và đ c bi t quan t m đ n l i ích

1.3.2 Kinh nghi m phát tri n du l ch không b n v ng

- Du l ch Pattaya (Thái Lan): Trong hai th p k t n m 1970, Pattaya đư đ u t xây d ng t 400 lên 21.000 phòng khách s n S t p trung phát tri n t các c s

l u trú trong m t th i gian ng n t i m t đi m du l ch đư gây nh ng nh h ng tiêu

c c Bi n b ô nhi m nghiêm tr ng, cây c i b tàn phá làm cho môi tr ng tr nên thô ráp và c n c i S phát tri n b t h p lý, s ùn t c giao thông, thi u n c sinh

ban đ u b m t đi, s h p d n đ i v i du khách gi m sút Th i gian đó, s l ng

m i này nh m t o đi u ki n cho du khách ti p xúc, tr c ti p v i ng i dân đ a

ph ng đ t khám phá nh ng giá tr v n hóa Thái Lan Nh ng cách làm du l ch này x y ra nh ng bi n c ph c t p trong các ngành d ch v , thì nh h ng x u v

m t x h i nh kéo theo nhi u c n b nh th k , t n n xã h i cho đ t n c Thái Lan

- Bài h c kinh nghi m rút ra t du l ch Pattaya (Thái Lan):

 S phát tri n t trong m t th i gian ng n t i m t đi m du l ch d n đ n

s ô nhi m v môi tr ng, phá hu môi tr ng t nhiên, s t l , đánh m t cây

c i, đánh m t đ ng v t hoang dã

 Nh n th c đ c v n đ phát tri n du l ch và b o v môi tr ng là không th tách r i nhau M i s c g ng v v n đ môi tr ng tách bi t kh i

nh ng v n đ khác s d n đ n th t b i

1.3.3 Bài h c kinh nghi m rút ra cho phát tri n du l ch b n v ng TP.HCM

T nh ng kinh nghi m v t ch c, qu n lỦ, đ u t và đào t o ngu n nhân l c cho phát tri n du l ch nói chung, PTDLBV nói riêng m t s n c và mô hình phát tri n du l ch đ a ph ng trong n c có th rút ra bài h c kinh nghi m PTDLBV

TP HCM bao g m các v n đ ch y u nh sau:

- M t là, du l ch ch phát tri n nhanh, b n v ng khi có m t chính sách, chi n l c phát tri n du l ch h p lí h ng đ n s b n v ng Ngoài ra chính sách, chi n l c phát tri n du l ch ph i phù h p chi n l c phát tri n b n v ng Vi t Nam trên đ a bàn Thành Ph H Chí Minh Tránh tình tr ng các ho t đ ng du l ch di n ra m t cách t phát, gây t n h i đ n tài nguyên du l ch Nh m phát huy m t cách có

hi u qu các ti m n ng, thu đ c l i ích kinh t , nâng cao đ i s ng ng i dân,

đ u t c n chú Ủ đ n t l v n đ u t cho công tác b o v tài nguyên du l ch, t

l doanh thu trích l i cho c quan ch qu n các ngu n tài nguyên du l ch đ tái

K tălu năch ngăI

Phát tri n b n v ng là xu h ng phát tri n đ c các chính khách, các nhà ho ch

đ nh c ch , chi n l c trên th gi i quan tâm và tr thành quan đi m ch đ o trong xây d ng chi n l c phát tri n c a m i qu c gia Phát tri n b n v ng đ c hi u là quá trình phát tri n có s k t h p ch t ch , logic, bi n ch ng và hi u qu gi a ba m t

danh là “ngành công nghi p không khói” là ngành kinh t - k thu t quan tr ng c a

n n kinh t , du l ch t t y u ph i phát tri n b n v ng Phát tri n du l ch b n v ng là phát tri n du l ch đáp ng đ c các nhu c u hi n t i mà không làm t n h i đ n kh

n ng đáp ng nhu c u du l ch c a t ng lai Do đó phát tri n du l ch b n v ng là

h ng đ n tr ng tâm: v a khai thác, s d ng v i hi u qu , n ng su t cao nh t các ngu n tài nguyên du l ch trong hi n t i và t o ra đi u ki n, c s b o t n và t ng giá

tr s d ng các ngu n tài nguyên du lch trong t ng lai

N i dung và tiêu chí phát tri n DLBV đ c th hi n và đánh giá trên các ph ng

- Phát tri n và t ng s đóng góp c a du l ch vào phát tri n kinh t - xã h i nói chung và b o v môi tr ng

- M r ng công b ng dân ch trong phát tri n

- Nâng cao ch t l ng s ng c a các t ng l p dân c

Vi c duy trì ch t l ng c a môi tr ng phát tri n b n v ng nói chung, phát tri n

b n v ng du lch nói riêng đư tr thành xu h ng phát tri n c a th gi i hi n đ i Vì

v y nghiên c u kinh nghi m các n c đ rút ra bài h c kinh nghi m cho Vi t Nam nói chung và TP.HCM nói riêng có Ủ ngh a quan tr ng c v lý lu n l n th c ti n

CH NGă2: TH CăTR NGăPHÁTăTRI NăDUăL CHăB NăV NGă ăTHÀNH

PH ăH ăCHệăMINH GIAIă O Nă2006ă N 2013 2.1 T ng quan v thành ph H Chí Minh

TP.HCM n m trên đ t mi n ông Nam b có di n tích 2.091 km2 và dân s kho ng 8 tri u ng i TP.HCM là đô th l n nh t c a c n c, có vai trò đ c bi t và

nh h ng tr c ti p đ n vùng kinh t tr ng đi m phía Nam và c n c v kinh t , v n hoá, khoa h c, công ngh Bên c nh đó TP.HCM có ngu n tài nguyên du l ch phong phú, đ c bi t là các di tích l ch s , v n hoá, cách m ng có nhi u ti m n ng và đi u

Kinh t TP.HCM trong giai đo n 2006 – 2013 có t c đ t ng tr ng bình quân

t ng s n ph m n i đ a trung bình 10,59%/n m Trong đó, giai đo n 2006 - 2007 t ng

tr ng cao, n m 2006 t ng 12,2%, n m 2007 đ t 12,6% C c u các thành ph n kinh

di n du l ch, du l ch TP.HCM đang t ng b c t ng tr ng Giai đo n 2001 – 2012 khách du l ch qu c t đ n TP.HCM t ng bình quân 10,88%/n m (c n c t ng 10,18%/n m) T c đ t ng tr ng khách du l ch qu c t trên đ a bàn TP.HCM giai

đo n 2011 – 2013 là 9,8%/n m (c n c đ t bình quân 14,5%/n m)

2.2 Tài nguyên du l ch thành ph H Chí Minh

Tài nguyên du lch đ c hi u đó là khách th c a du l ch, là c s phát tri n c a ngành du l ch T t c các nhân t có th kích thích đ ng c du l ch c a du khách đ c ngành du l ch t n d ng và t đó sinh ra l i ích kinh t và l i ích xã h i Nói m t cách

t ng quát k c nhân t thiên nhiên, nhân v n và xã h i có th thu hút du khách thì

g i chung là tài nguyên du l ch

2.2.1 Tài nguyên du l ch thiên nhiên

Là tài nguyên mà thiên nhiên ban t ng đ con ng i ti n hành các ho t đ ng

du l ch Tài nguyên du l ch thiên nhiên c a TP.HCM bao g m nh ng y u t c b n sau đây:

2.2.1.1 V trí đ a lý

giáp t nh Bình D ng, Tây B c giáp t nh Tây Ninh, ông và ông B c giáp t nh

ng Nai, ông Nam giáp t nh Bà R a - V ng Tàu, Tây và Tây Nam giáp t nh Long

An và Ti n Giang V m t v trí đ a lỦ TP.HCM là đ u m i giao l u gi a ng b ng sông C u Long, Tây nguyên, Bà r a V ng tàu và duyên h i Nam trung b r t thu n

l i cho phát tri n du l ch

2.2.1.2 a hình

a hình TP.HCM ph n l n b ng ph ng, có ít đ i núi phía B c và ông B c,

B c xu ng Nam và t ông sang Tây Nó có th chia thành 3 ti u vùng đ a hình:

- Vùng cao n m phía B c - ông B c và m t ph n Tây B c (thu c b c huy n

có nh ng đ i gò đ cao cao nh t t i 32m, nh đ i Long Bình (qu n 9)

- Vùng th p tr ng phía Nam-Tây Nam và ông Nam TP (thu c các qu n 9, 8,7

và các huy n Bình Chánh, Nhà Bè, C n Gi ) Vùng này có đ cao trung bình trên

d i 1m và cao nh t 2m, th p nh t 0,5m

- Vùng trung bình, phân b khu v c Trung tâm Thành ph , g m ph n l n n i

này có đ cao trung bình 5-10m

Nhìn chung, đ a hình TP.HCM không ph c t p, song c ng khá đa d ng, có đi u

2.2.1.3 Khí h u

TP.HCM n m trong vùng h u nhi t đ i gió mùa mang tính ch t c n xích đ o

v i hai mùa rõ r t, mùa m a t tháng 5 đ n tháng 11, mùa khô t tháng 12 đ n tháng

140 Kcal/cm2/n m, đ m trung bình c n m kho ng 75%, l ng m a thay đ i theo

t ng khu v c và phân b không đ u, t p trung ch y u t tháng 5 đ n tháng 11, l n

nh t vào tháng 7 ho c tháng 10

S phân chia thành 2 mùa rõ r t v a là đi u ki n thu n l i v a l i là thách th c cho phát tri n du l ch Thành ph

2.2.1.4 Ngu n n c, sông ngòi

TPHCM có l i th có 2 con sông ch y qua là sông Sài Gòn và sông ng Nai

k t n i m ng l i sông ngòi kênh r ch khá dày đ c nh h th ng sông Sài Gòn có các r ch Láng The,Tham L ng, C u Bông, Nhiêu L c-Th Nghè, B n Nghé, Lò

G m, Kênh T t o nên tuy n đ ng sông dài h n 900 km

V i nh ng ti m n ng, đ c tr ng riêng nh : v đ p d c 2 bên b sông, có nh ng nhà v n, ph th phong phú, v n hóa m th c, v n hóa truy n th ngầH th ng sông ngòi có th v a cho phép TP.HCM phát tri n du l ch đ ng th y, v a là đi u

ki n đ liên k t phát tri n du l ch v i các đ a ph ng trong vùng

2.2.1.5 Tài nguyên đ t

Ti m n ng đ t đai trên ph m vi đ a bàn TP có nhi u h n ch v di n tích và

ph m ch t Ngo i tr ph n n i thành, ph n ngo i thành có th chia thành các nhóm

đ t chính sau đây: nhóm đ t phèn trung bình và phèn nhi u (chi m 27,5% t ng s

di n tích; nhóm đ t phù sa không ho c ít b nhi m phèn (chi m 12,6%); nhóm đ t xám phát tri n trên phù sa c (chi m kho ng 19,3%); nhóm đ t m n (chi m 12,2%) Ngoài ra còn có các nhóm đ t khác nh đ t đ vàng chi m 1,5% phân b trên

cát bi n chi m 3,2% và các lo i đ t khác, sông su i chi m 23,7%

2.2.1.6 Tài nguyên khoáng s n

Tài nguyên khoáng s n trên đ a bàn TP ch y u là v t li u xây d ng nh sét

g ch ngói, cát, s n, s i; nguyên li u cho g m s và ch t tr d ng; các nguyên li u khác nh than bùn Ch có m t s khoáng s n có th đáp ng m t ph n cho nhu c u

c a thành ph : nguyên li u làm v t li u xây d ng, sành s thu tinh, nguyên nhiên

li uầ

2.2.2 Tài nguyên du l ch nhân v n

Tài nguyên du l ch nhân v n là nh ng c a c i v t ch t và c a c i tinh th n do con ng i sáng t o ra Có th thu hút m i ng i ti n hành ho t đ ng du l ch

TP.HCM tuy là m t TP tr nh ng là m t TP chi m nhi u u th v du l ch nhân

v n TP là n i t p trung c a nhi u thành ph n t c ng i c trú, v i s đa d ng c a

v n hóa, phong t c t p quán, l h i và l i s ng N i đây c ng là n i h i t nhi u công trình ki n trúc, di tích l ch s , các y u t v n hóa dân gian Nói cách khác s đa d ng

v tài nguyên du l ch nhân v n cho phép TP phát tri n đa d ng các lo i hình du l ch

và t o ra kh n ng thu hút đông đ o các đ i t ng du l ch khác nhau

2.2.2.1 Các di tích l ch s v n hóa

Các di tích l ch s v n hoá là m t ngu n tài nguyên du l ch quan tr ng, gi vai trò chính trong vi c thu hút khách du lch, đ c bi t là khách du l ch qu c t

Tính đ n h t tháng 12 n m 2012 TP.HCM có 144 di tích đ c x p h ng: 01 di tích qu c gia đ c bi t (di tích l ch s ); 57 di tích qu c gia (02 - kh o c h c, 30 - ki n trúc ngh thu t, 25 - l ch s ); 86 di tích c p TP (36 - l ch s , 50 - ki n trúc ngh

thu t)

 Di tích v n hóa kh o c

Hi n nay trên đ a bàn TP.HCM đư phát hi n đ c hàng ch c di tích kh o c

h c Hai di tích kh o c đ c công nh n là di tích c p qu c gia là di tích M chum

Gi ng Cá V và Lò g m c H ng l i thu c hai giai đo n l ch s c a TP th i ti n s (cách nay 2500 n m đ n 3.000 n m) và th i l ch s (th k 18-19)

 Di tích l ch s

- Di tích ghi d u s ki n chính tr : có Ủ ngh a quy t đ nh đ n đ nh h ng phát tri n c a đ t n c, thành ph là Dinh đ c l p

- Di tích ghi d u chi n công ch ng xâm l c: Khu c n c R ng Sác, a đ o C Chi, khu dân công h a tuy n M u Thân 1968 (Bình Chánh), a đ o Phú Th Hòa (Bình Tân), M i Tám thôn V n Tr u (Hóc Môn)ầ

- Di tích ghi d u nh ng k ni m: B n Nhà R ng, Ngh a trang Li t S TP.HCM,

đ n t ng ni m B n D c – C Chi, l ng Lê V n Duy t, đ n th vua Hùng, đ n

 Di tích v n hóa ngh thu t

Di tích v n hóa ngh thu t t i TP.HCM khá đa d ng và phong phú, bao g m nhi u d ng: chùa đình, đ n, mi u, nhà th , nhà c , l ng m , các tòa thánh.Tính đ n

h ng c p qu c gia và c p TP Tiêu bi u nh : UBND TP (Dinh Xư Tây), B u i n Thành ph , Th o C m Viên, Ch B n Thành, Nhà th c Bà, L ng t Lê V n Duy t, Chùa Bà Thiên H u (Tu Thành H i Quán), Chùa Ng c Hoàng, Chùa Ông (Ngh a An H i Quán)ầ

v n hoá c truy n Chính vì v y l h i có s c thu hút r t l n đ i v i c ng đ ng dân

c , khách du l ch các n i, nh t là khách du l ch qu c t

Do nhi u đi u ki n l ch s , c c u l h i TP.HCM r t phong phú, bao g m l

h i c a ng i Vi t l n l h i ng i Hoa, Kh me, Ch m, c l h i dân gian l n truy n

th ng, l h i tôn giáo qu c t và l h i tôn giáo đ a ph ng

 L h i c truy n: L th t nghi p Kim Hoàn, l gi t ngành hát b i và c i

l ng, l h i cúng cá voi bi n C n Gi , l h i l ng Ọng - Bà Chi u, h i mi u Ông

a, l đ n th Phan Công H n, h i chùa Ông B n ầvà l h i tôn giáo và các dân

t c

 L h i và g n s ki n du l ch: Các l h i s ki n tiêu bi u nh : l h i g p g

đ t ph ng Nam, l h i h ng s c mi n Nam, L h i trái cây Nam B , l h i giao

th công m ngh ầ Trong đó khu v c thành th có 31 ngành ngh , khu v c nông thôn có 34 ngành ngh Có không ít ngh và làng ngh t n t i h n 100 n m nh ngh bánh tráng, làng ngh mu i S t n t i c a làng ngh th công không ch đem đ n

nh ng l i ích v phát tri n s n ph m du lich mà còn góp ph n làm n đ nh v m t xã

h i cho cu c s ng c a ng i dân làng ngh

2.2.2.4 Các đ i t ng v n hóa th thao và ho t đ ng nh n th c khác

TP.HCM tính cho đ n nay có 11 b o tàng cùng nhi u nhà l u ni m, nhà truy n

th ng ph c v cho m c đích tham quan nghiên c u Các đ i t ng v n hóa khác n i

Công viên v n hóa m Sen, Khu du l ch V n ThánhầNgoài ra còn nhi u vi n khoa

hoan âm nh c, đi n nh, th thao, sân kh u, h i ch

Tóm l i, tài nguyên du l ch nhân v n TP.HCM khá phong phú và có giá tr ph c

v du l ch cao N u đ u t xây d ng và t ch c qu n lý khai thác t t, ngu n tài nguyên trên có th đáp ng cho du khách m t ch ng trình tham quan phong phú,

h p d n

2.2.3 Tài nguyên du l ch xã h i

- Tài nguyên du l ch xã h i: là tài nguyên du l ch th ba, ngoài tài nguyên du

l ch thiên nhiên và tài nguyên du l ch nhân v n Tài nguyên du l ch xã h i còn là đi m

h ng đ n nhu c u du l ch c a khách qu c t , là hành vi ti p thu du l ch mang tính

v n hóa, du khách ra n c ngoài là mu n hi u thêm giá tr v n hóa n c đ n Ho t

đ ng du l ch thúc đ y s phát tri n giao l u gi a các n n v n hóa khác Vì th con

ng i c ng là tài nguyên du l ch

2.2.3.1 Dân c , dân t c

- Dân c : Dân s TP.HCM tính đ n nay kho ng 8 tri u ng i, trong đó g n 1/5

là dân nh p c , s phân b dân c c a các qu n n i thành và ngo i thành c ng có s khác bi t l n

- Dân t c: S đa d ng v dân c , dân t c làm cho TP.HCM phong phú đa d ng

quán riêng c ng là đ i t ng thu hút khách du l ch khai thác th m nh c a các

dân t c ph c v du l ch, c n quan tâm đ n nh ng đ c tr ng trong phong t c, t p quán, l i s ng, v n hóa c a h

2.2.3.2 Phong t c t p quán l i s ng

Ng i dân TP.HCM v phong t c t p quán l i s ng v n gi đ c cách th c t

ch c phong t c truy n th ng, l u gi v n hóa đ c s c c a các dân t c nh : ng i Hoa hát Sán c , hát Qu ng và hát Ti u, hát C i L ng H Qu ng c a ng i Nam B

Ng i dân Nam B nói chung, ngoài hình nh chi c áo dài thì áo bà ba là trang

ph c thân quen trong m t m i ng i Ki u dáng trang ph c truy n th ng ng i Hoa

là nam m c áo xá x u, qu n ti u; n m c s n xám kèm theo ph ki n trang s c r t

đ p Trang ph c ng i Khmer là nam m c xà rông, n m c x m p t Trang ph c c a

ng i Nam B có s giao thoa c a các dân t c trong c ng đ ng

2.2.3.3 Ch t l ng cu c s ng ng i dân

TPHCM có t c đ t ng tr ng, m c thu nh p bình quân đ u ng i cao nh t c n c,

có th tr ng tiêu th n ng đ ng, ti m n ng và l n nh t c n c; có ngành th ng

l ng các doanh nghi p v a và nh chi m t l l n N m 2013, thu nh p bình quân

2.3 Th c tr ng phát tri n du l ch trên Thành ph H Chí Minh trênăquanăđi m phát tri n b n v ng trongăgiaiăđo n 2006 ậ 2013

2.3.1 Tình hình ho t đ ng du l ch c a thành ph H Chí Minh

2.3.1.1 Khách du l ch n i đ a

Khách du l ch n i đ a ch y u đ n TP.HCM th ng là khách đi tham quan, du

l ch, ngh d ng, công tác th ng là khách đi theo nhóm do các công ty du l ch, l hành t ch c, do các t ch c công đoàn c a các c quan, xí nghi p t ch c th ng

k t h p công tác v i du l ch

Hi n t i vi c xác đ nh l ng khách n i đ a đ n TP.HCM có th d a vào các c

t p trung ch đ o ngành du l ch ph i k t h p v i các ngành liên quan nh hàng không, th ng m i th c hi n các ch ng trình kích c u n i đ a du l ch thông qua các hình th c khuy n m i, gi m giá, d ch v c ng thêm cho khách du l ch, đ c bi t trong th i gian cao đi m l , t t Xem du l ch n i đ a là m t đi m nh n quan tr ng, ghi

nh n s n l c c a doanh nghi p đ ng hành v i C quan qu n lỦ Nhà n c trong

V i v th là trung tâm du l ch l n nh t trong c n c, có h th ng c s v t

ch t và d ch v du l ch khá phát tri n TP luôn là đi m đ n h p d n c a khách du l ch

c bi t, sau khi chính ph Vi t Nam quy t đ nh mi n th th c nh p c nh cho công dân nhi u n c trên th gi i và các n c trong khu v c ông Nam Á, s l ng khách

du l ch qu c t đ n TP.HCM không ng ng t ng lên trong nh ng n m v a qua

TP.HCM chi m kho ng 70% th tr ng khách qu c t c n c Th tr ng du khách qu c t đ n t M , Nh t, Nga, Hàn Qu c, Australia, ài Loan, Canada, Trung

h ng, đ u t kinh doanh phát tri n đ t n c c ng chi m m t s l ng đáng k