Ôn thi đại học môn lịch sử (tài liệu chuẩn) 2011

Giai cấp t sản dân tộc Việt Nam tiến hành các cuộc đấu tranh vì muốn vơn lên giành lấy vị trị khá hơn trong nền kinh tế Việt Nam nh-ng họ vấp phải sự chèn ép của TDP, vì cha đủ sức cạ

ra khỏi cuộc chiến tranh với t cách

là ngời thắng cuộc nhng đồng thời

cũng là nớc bị tổn thất nặng nề: các

ngành sản xuất giảm sút, đồng

franc bị mất giá và nợ nớc ngoài

tăng, việc đầu t vào nớc Nga trớc đó

bị mất trắng, cuộc 12 khủng hoảng

thiếu trong các nớc t bản càng gây

nên khó khăn cho nền kinh tế

Pháp trở thành con nợ lớn trớc hết

là nợ Mỹ (năm 1920 số nợ quốc gia

lên tới 300 tỉ franc) Để khắc phục

hậu quả nặng nề của cuộc chiến

tranh và để vực dậy nền kinh tế của

cải vật chất cho chính quốc trong

thời gian chiến tranh) cung cấp

những sản phẩm đang đợc giá cao

trên thị trờng nh: lúa gạo, cao su,

quặng mỏ đã trở thành miếng mồi

béo bở đối với t bản độc quyền

Pháp.

Nh đã nói ở trên, năm 1918 khi

CTTG thứ nhất kết thúc, Pháp tuy

thắng trận nhng bị tàn phá nặng

nề, kinh tế kiệt quệ Chúng đã ráo

riết đẩy mạnh khai thác thuộc địa ở

Đông Dơng trong đó có Việt Nam

nhằm lấp đầy quốc khố của mình

có hai cái vòi - một cái vòi nó hút

máu của giai cấp vô sản ở chính

quốc và một cái vòi nó hút máu của

giai cấp vô sản ở thuộc địa Nh vậy

là bản chất bóc lột của CNTD thì

mãi mãi không thể nào thay đổi.

Cuộc khai thác thuộc địa lần thứ

hai của TDP đợc tiến hành với một

phạm vi, quy mô rộng lớn, tính chất

của nó cũng khắc nghiệt hơn TDP

đã tăng cờng đầu t mở rộng sản

xuất để bóc lột đợc nhiều hơn Nếu

nh trớc chiến tranh Đông Dơng chủ

yếu là thị trờng tiêu thụ hàng hóa

thì sau chiến tranh t bản Pháp đã

quy mô lớn, tốc độ nhanh nhằm mở rộng một số ngành sản xuất có khả

năng kiếm lợi nhiều nhất Riêng năm 1920 vốn đầu t của t bản Pháp vào Việt Nam đã đạt đến 255 triệu franc và tính trong 6 năm (1924 -1929) số vốn đầu t của Pháp tăng gấp 6 lần so với trớc chiến tranh trọng tâm là tập trung vào nông nghiệp và công nghiệp.

Về nông nghiệp, Pháp đầu t lớn nhất vào mở rộng đồn điền chủ yếu

là đồn điền cao su, ngời ta ớc tính

đến năm 1927 vốn đầu t vào nông nghiệp đạt 400 triệu franc để lập

đồn điền, chúng ra sức cớp đất đai của nông dân Năm 1918 diện tích trồng cao su là 15.000 ha thì đến năm 1930 lên tới 120 nghìn ha

Nhiều công ty cao su lớn ra đời nh công ty Đất Đỏ, Công Ty Misơlanh

Sau nông nghiệp khai thác mỏ là ngành đợc Pháp chú trọng đầu t vì

đây là ngành kiếm lợi nhanh nhất

Nớc ta là một nớc giàu tài nguyên thiên nhiên, khoáng sản đặc biệt là than đá Nhiều công ty than đã có

từ trớc nay đợc đầu t vốn để hoạt

động mạnh hơn đồng thời cũng có nhiều công ty mới ra đời: công ty than Hạ Long - Đồng Đăng, công

ty than Đông Triều Bên cạnh đó chúng còn mở một số ngành kinh tế mới chủ yếu là công nghiệp nhẹ, công nghiệp chế biến nh các nhà máy sợi, nhà máy rợu, diêm, đờng sữa, sửa chữa ô tô, dệt bởi những ngành này có khả năng cạnh tranh với công nghiệp Pháp và các công

ty ở chính quốc không có điều kiện với tới đợc.

Sở dĩ Pháp đầu t vào hai ngành này vì cao su và than là hai mặt hàng

mà thị trờng thế giới đang cần Tuy vậy ngoài hai lĩnh vực trên TDP cũng chú trọng phát triển một số ngành khác nh thơng nghiệp, GTVT

Về thơng nghiệp cũng đã phát triển hơn nhng hoàn toàn phụ thuộc vào TDP Chúng đã ban hành nhiều

đạo luật đánh thuế nặng những mặt hàng ngoại nhập TDP độc chiếm thị trờng Đông Dơng nhằm

độc quyền XNK, nắm nguồn thuế

và đánh thuế nặng vào hàng ngoại

để hàng ngoại không đủ sức cạnh tranh với hành Pháp ở ĐD Trớc chiến tranh hàng Pháp nhập vào

xấp xỉ là 62% Ngoại thơng của Việt Nam thể hiện rất rõ tính chất thuộc địa kém phát triển (XK những mặt hàng nh lúa gạo, than

đá, cao su khối lợng nhiều, giá trị thấp còn NK chủ yếu là sản phẩm

CN nh vải lụa, len dạ, cơ khí khối lợng ít giá trị cao).

Về GTVT Pháp chú trọng phát triển đờng bộ, đờng thuỷ và đẩy mạnh xây dựng các tuyến đờng sắt xuyên ĐD nh Đồng Đăng - Na Sầm, Vinh - Đông Hà để phục vụ

đắc lực cho khai thác và chuyên chở nguyên vật liệu cũng nh lu thông hàng hóa Về tài chính, ngân hàng ĐD có cổ phần khắp các công

ty xí nghiệp lớn vì vậy Pháp nắm quyền chỉ huy các ngành kinh tế

ĐD Bên cạnh đó thì TDP còn thực hiện tăng thuế, đánh thuế nặng để tăng cờng bóc lột nhân dân ta.

Về văn hoá, giáo dục để phục vụ cho chính sách khai thác bóc lột về kinh tế, Pháp đã tăng cờng chính sách cai trị thâm độc (chia để trị), bên cạnh đó chúng còn thi hành chính sách khủng bố đàn áp bằng quân sự, vừa mua chuộc dụ dỗ bằng chính trị và thi hành chính sách văn hóa giáo dục nô dịch ngu dân để dễ bề cai trị.

tế của Pháp nhằm thu lợi cho Pháp chứ không phải vì ngời dân ĐD nói chung, Việt Nam nói riêng nhng lại

có tác động tới Việt Nam theo hai mặt cả tiêu cực và tích cực.

Về kinh tế, chính sách khai thác của Pháp đã làm kiệt quệ tài nguyên thiên nhiên của đất nớc, làm kiệt quệ sức lực của nhân dân làm cho nớc yếu dân nghèo Với chính sách kinh tế của Pháp đã làm cho kinh tế ĐD không có khả năng cạnh tranh với chính quốc nhất là

về mặt CN nặng: cột chặt kinh tế

ĐD trong mối lệ thuộc vào kinh tế Pháp kìm hãm kinh tế ĐD trong tình trạng nông nghiệp lạc hậu què quặt (duy trì quan hệ sản xuất

tế thực dân Đây là trở ngại lớn đã

kìm hãm sự phát triển của nền kinh

tế Việt Nam nói riêng, ĐD nói chung).

Về mặt khách quan với chính sách kinh tế của Pháp đã phần nào tác

động thúc đẩy kinh tế ĐD phát triển theo hớng TBCN do đợc đầu t vốn vào các ngành kinh tế và đa KHKT vào sản xuất Bên cạnh những

độc quyền của Pháp thành phần kinh

tế t sản Việt Nam cũng len lỏi vơn lên nhng nhỏ bé yếu ớt (khai mỏ có Bạch Thái Bởi, Nguyễn Hữu Thu )

Về mặt xã hội, chính sách của Pháp có ảnh hởng trực tiếp đến đời sống nhân dân làm tăng thêm sự nghèo đói của tầng lớp lao động nhất là bần cùng hoá ngời nông dân Tuy nhiên, chính sách khai thác lần thứ hai cũng đem đến cho xã hội Việt Nam những mặt tích cực Chính sách khai thác của Pháp đã làm nảy sinh những g/c mới và làm cho sự phân hoá xã hội thêm sâu sắc Việc tạo ra các g/c mới đã làm tăng thêm lực lợng cho

CM tạo ra ngời đào mồ chôn CNTD Chính sách khai thác bóc lột của Pháp làm tăng thêm mâu thuẫn vốn có giữa dân tộc Việt Nam với bọn đế quốc Pháp từ đó làm tăng thêm phong trào đấu tranh CM của nhân dân.

Thực tế xuất phát từ yếu tố nội tại:

Việt Nam không trải qua cuộc CM

t sản và nền văn minh công nghiệp

đáng lẽ phải có, cho nên nền kinh

tế nớc ta không mang tính công nghiệp Và hơi thở của nền công nghiệp mà TDP mang lại xét đến cùng càng làm cho nền kinh tế Việt Nam trở nên què quặt Song song với sự thay đổi của nền kinh tế là sự chuyển biến của xã hội Việt Nam so với các thời kỳ trớc Và cuộc khai thác lần 2 đã làm cho trong lòng xã

hội Việt Nam thuộc địa nửa phong kiến có cơ cấu g/c hết sức phức tạp.Có những g/c mới xuất hiện sẽ

là lực lợng chủ chốt cho CMVN sau này.

Đề 2: Dới tác động của đợt khai thác thuộc địa lần thứ hai của TDP, tình hình phân hoá g/c của xã hội Việt Nam có những gì thay

đổi?.

Bài làm.

Song song với sự thay đổi của nền kinh tế là sự chuyển biến của xã

hội Việt Nam so với các thời kỳ trớc

Việt Nam thực chất là một xã hội phong kiến thuần tuý trở thành xã

hội thuộc địa nửa phong kiến Mối quan hệ sản xuất cũng có sự thay

đổi Lúc này có hai mối quan hệ cùng song song tồn tại: quan hệ phong kiến lạc hậu và quan hệ xã

hội chủ nghĩa t bản đợc du nhập từ bên ngoài vào một cách hạn chế

Cơ cấu g/c trong lòng xã hội là do trình độ kinh tế quyết định, mà trong đó, mỗi một mối quan hệ sản xuất đều tơng ứng với sự ra đời và phát triển của một lực lợng sản xuất mới Chính vì thế, ảnh hởng của cuộc khai thác lần 2 đã làm cho trong lòng xã hội Việt Nam thuộc địa nửa phong kiến có cơ cấu g/c hết sức phức tạp Các g/c cũ tiếp tục bị phân hoá mạnh, các g/c mới tơng ứng với quan hệ sản xuất TBCN ra đời.

Trớc khi TDP xâm lợc đất nớc ta,

n-ớc ta là một nn-ớc phong kiến độc lập với hai g/c cơ bản là: g/c địa chủ phong kiến và g/c nông dân Sau khi TDP xâm lợc đặc biệt là sau CTTG 1 thì xã hội Việt Nam có nhiều chuyển biến ngoài hai g/c cũ, xã hội Việt Nam còn xuất hiện 3 g/c mới : công nhân, tiểu t sản, t sản

Các g/c này không ngừng phát triển nên số lợng và mâu thuẫn càng phân hoá sâu sắc Hơn bao giờ hết, trên "sân khấu" của nền chính trị xã hội Việt Nam những năm đầu của thế kỷ này lại tập hợp một lúc nhiều thành phần giai tầng khác nhau cả về tính chất lẫn t tởng

Và chính vì lẽ đó đã làm cho nó trở nên sôi động và đa dạng, làm cho bộ mặt xã hội nớc ta trở nên phức tạp và hỗn độn hơn.

Hình thành từ hàng chục thế kỷ

tr-ớc, g/c phong kiến đã từng g/c tiến

bộ Đây là g/c có nhiều ruộng đất,

có địa vị ở nông thôn, đã từng lãnh

đạo nhân dân đấu tranh chống xâm lợc và giành đợc nhiều chiến công hiển hách Từ TK XIX trở đi chính quyền phong kiến lâm vào tình trạng khủng hoảng, phản

động (nhà Nguyễn) Khi Pháp xâm lợc triều đình nhà Nguyễn chống

đỡ một cách yếu ớt và sau đó là đầu hàng Pháp vô điều kiện, chấp nhận

là một nớc phong kiến lệ thuộc (thuộc địa nửa phong kiến) G/c phong kiến đã mất hết vai trò lịch

sử của mình TDP áp dụng chính

cho nền thống trị của chúng Vì vậy sau CTTG lần thứ nhất địa chủ phong kiến Việt Nam vừa phát triển cả về số lợng và thế lực Tuy nhiên một bộ phận bị chèn ép về quyền lợi kinh tế nên có mâu thuẫn với TDP

và tham gia phong trào đấu tranh chống Pháp Nh vậy, g/c địa chủ phong kiến có sự phân hoá rõ ràng

đa số trở thành tay sai của Pháp

Qua thái độ chính trị của g/c địa chủ phong kiến thì rất dễ nhận thấy

đây là lực lợng phản động trong xã

hội và là đối tợng mà CM cần loại

bỏ vì vậy CM cần có chính sách phân biệt cụ thể.

Đất nớc ta là một đất nớc thuần nông vì vậy mà g/c nông dân hình thành cùng một lúc với g/c địa chủ

đó là lực lợng lao động ở nông thôn chiếm một tỷ lớn, hơn 90% dân số

Họ là ngời dân của một nớc có truyền thống chống ngoại xâm bị

đế quốc phong kiến áp bức bóc lột nặng nề, là g/c nghèo khổ không kém g/c CN Có thể nói những ngời nông dân Việt Nam một cổ hai tròng, su cao thuế nặng, phu phen tạp dịch vất vả, bị đẩy vào con đờng bần cùng hoá Họ là nạn nhân của chính sách khai thác bị xô đẩy vào quá trình bần cùng hoá phá sản hàng loạt Vì vậy g/c nông dân giàu lòng yêu nớc có tinh thần CM cao, là lực l- ợng chính trị to lớn, là động lực cơ bản của CM, có liên hệ máu thịt với công nhân cho nên dễ dàng liên minh với công nhân và chịu sự lãnh đạo của g/c công nhân.

Bên cạnh việc tồn tại những giai cấp cũ thì cũng có những g/c mới

ra đời nh g/c t sản Việt Nam Ra đời sau CTTG lần thứ nhất và trong cuộc khai thác thuộc địa lần hai, sau chiến tranh t sản Việt Nam cũng muốn nhân đà phát triển trong 4 năm chiến tranh mà vơn lên, họ có mặt ở nhiều lĩnh vực sản xuất kinh doanh khác nhau, một số chạy theo t bản Pháp lập đồn điền hùn vốn vào khai mỏ để kiếm lời, còn số đông thành lập các công ty, hãng buôn các xí nghiệp hoạt động tơng đối mạnh và tập trung vào các ngành dịch vụ hoặc CN nhẹ sửa chữa ô tô, xay sát gạo Song ra đời

ở một nớc vốn phong kiến lạc hậu tiếp đó là thuộc địa bị chính sách thuộc địa của Pháp kìm hãm cho nên g/c t sản Việt Nam nhỏ bé, yếu

5% vốn của t sản nớc ngoài Có ờng hợp bị t sản Pháp cạnh tranh làm cho phá sản Sinh ra trong một xã hội thuộc địa phong kiến g/c t sản Việt Nam không chỉ yếu kém về kinh tế mà còn bạc nhợc về tinh thần và chính trị, họ phát triển đến một chừng mực nhất định thì phân hoá thành hai bộ phận.

tr-T sản mại bản là lớp t sản có quan

hệ, lợi ích gắn bó mật thiết với TDP

Vì vậy mà chúng là tầng lớp theo chân thực dân và là đối tợng của

CM T sản dân tộc bị đế quốc và t sản mại bản chèn ép nên có mâu thuẫn với chúng Họ có xu hớng kinh doanh độc lập ít nhiều có tinh thần dân tộc dân chủ yêu nớc chống đế quốc và tay sai Nhng họ

là một g/c yếu hèn chỉ tham gia đấu tranh trong một chừng mực khi kẻ thù nhân nhợng ban cho một số quyền lợi nhất định thì không tiếp tục đấu tranh Đây là thái độ không kiên định dễ thoả hiệp cải lơng

Nh vậy sau CTTG lần thứ nhất hai mâu thuẫn cơ bản trong xã hội Việt Nam phát triển sâu sắc đó là mâu thuẫn giữa toàn thể dân tộc Việt Nam với TDP và mâu thuẫn giữa các g/c trong xã hội Vì Pháp tăng cờng áp bức bóc lột với chính sách khai thác lần 2 có ảnh hởng tới toàn thể dân tộc Việt Nam.

Khi cuộc khai thác thuộc địa lần thứ hai của TDP cùng ra đời với g/c tiểu t sản còn có g/c tiểu t sản G/c tiểu t sản bao gồm nhiều tầng lớp nhng chủ yếu là trí thức, học sinh, sinh viên, viên chức, dân nghèo thành thị, ngời làm ăn tự do chủ yếu sống tập trung ở thành thị Ra

đời ở một nớc thuộc địa có truyền thống yêu nớc lâu đời đang bị một nớc đế quốc áp bức bóc lột, họ sống nghèo khổ Cùng với công nhân và nông dân họ là g/c có tinh thần yêu nớc, tinh thần chống đế quốc phong kiến tinh thần dân tộc cao

G/c này có số lợng ngày càng phát triển và ngày càng trởng thành về chính trị, họ là lực lợng CM to lớn

đặc biệt nhiều ngời trong trí thức

đã trở thành lực lợng tiên phong của các phong trào CM.

Hình thành trong cuộc khai thác thuộc địa lần thứ nhất và phát triển mạnh trong cuộc khai thác lần 2 do nhu cầu sử dụng sức lao động của TDP trong các ngành công nghiệp,

số lợng và chất lợng nhất là trình

độ chính trị, ý thức g/c (trớc CTTG g/c CN có hơn 10 vạn trong tổng số

20 triệu dân đến 1929 lên đến 22 vạn) CN trởng thành từ đấu tranh

tự phát lên tự giác khi có ánh sáng của CN M- L soi rọi và hoàn toàn trở thành g/ c tự giác khi ĐCSVN

ra đời.

Giai cấp CNVN từ khi ra đời đã mang những đặc điểm chung của công nhân quốc tế, là ngời lao động

bị áp bức hàng ngày sống nghèo khổ và tập trung ở các thành phố lớn, trong các ngành kinh tế chủ yếu, là lực lợng tiến bộ nhất và có

hệ t tởng riêng đó là CN M- L Bên cạnh đó CNVN lại có đặc điểm riêng: ra đời trớc g/c t sản Việt Nam, ra đời ở một nớc có truyền thống chống ngoại xâm phải chịu 3 tầng áp bức bóc lột (đế quốc - phong kiến - t sản) xuất thân phần lớn từ nông dân nên có quan hệ mật thiết với nông dân, đặc biệt CNVN xuất thân từ một đất nớc có truyền thống yêu nớc và sớm chịu

ảnh hởng của CN M - L Do đó họ

là g/c yêu nớc sớm liên minh với nông dân để phát triển sức mạnh,

là lực lợng CM, là g/c duy nhất lãnh đạo CMVN Tổng bí th Lê Khả Phiêu đã nhận định về sự ra đời của g/c công nhân :"Chơng trình khai thác thuộc địa mà TDP tiến hành ở Việt Nam từ cuối TK XIX đ-

ợc đẩy mạnh sau CTTG lần 1 nhằm xiết chặt ách thống trị của chúng, t- ởng có thể bảo vệ và nuôi béo mãi chế độ thực dân, nhng khách quan lại tạo ra một lớp ngời nô lệ mới, đó

là g/c CNVN, những ngời làm thuê mất nớc qua đấu tranh mà giác ngộ, sẵn sàng đảm đơng sứ mệnh lịch sử".

Nh vậy, sau cuộc khai thác thuộc

địa lần 2 của TDP xã hội Việt Nam xuất hiện hai mâu thuẫn: mâu thuẫn giữa nông dân với địa chủ và mâu thuẫn của dân tộc với đế quốc Mâu thuẫn giữa nông dân với địa chủ phong kiến là mâu thuẫn có từ trớc nhng sau chính sách khai thác càng sâu sắc hơn vì địa chủ phong kiến đợc Pháp dung dỡng ra sức áp bức bóc lột nông dân Hai mâu thuẫn này là nguồn gốc động lực dẫn tới phong trào CMVN phát triển mạnh mẽ Trong hai mâu thuẫn này thì mâu thuẫn giữa toàn

1

Pháp là mâu thuẫn chủ yếu đang

diễn ra ngày càng quyết liệt đòi hỏi

phải giải quyết

Để giải quyết hai mâu thuẫn này

CMVN phải thực hiện hai nhiệm vụ

cơ bản có tính chất chiến lợc quan

hệ khăng khít với nhau là đánh đổ

đế quốc, tay sai phản động để

giành độc lập dân tộc, là nhiệm vụ

chủ yếu hàng đầu của CM Căn cứ

vào tình hình các g/c trong xã hội

Việt Nam chúng ta thấy lực lợng

nghĩa lịch sử của phong

trào yêu nớc của khuynh

h-ớng dân chủ t sản giai

đoạn 1919 -1930.

Bài làm.

Giai đoạn 1919 - 1939 là giai đoạn

phát triển của các phong trào yêu

nớc Nhiều phong trào yêu nớc đã

diễn ra với nhiều khuynh hớng

khác nhau, trong đó có các phong

trào yêu nớc theo khuynh hớng dân

chủ t sản Mặc dù còn rất nhiều

hạn chế nhng các phong trào trong

khuynh hớng này vẫn mang những

ý nghĩa lịch sử quan trọng trong

cuộc đấu tranh lâu dài của dân tộc.

Từ sau CTTG lần thứ nhất tình

hình TG ảnh hởng rất sâu sắc đến

CMVN, t tởng t sản tiếp tục du

nhập vào Việt Nam đặc biệt là t

t-ởng CM của Tôn Trung Sơn với CN

tam dân (dân tộc độc lập, dân tộc tự

do, dân sinh hạnh phúc) CMT10

Nga thành công đã xóa bỏ chế độ

Nga hoàng lập Nhà nớc vô sản đầu

tiên trên TG Lần đầu tiên trong

lịch sử loài ngời một nớc chiếm 1/6

sự lãnh đạo của Lênin, QTCS đã

kết hợp vấn đề dân tộc với vấn đề thuộc địa kiên quyết ủng hộ cuộc

đấu tranh của nhân dân thuộc địa

Chính sự cổ vũ của CMT10, của QTCS đã làm cho phong trào CMTG phát triển dẫn tới sự ra đời của Đảng cộng sản Pháp (1920) và

Đảng cộng sản Trung Quốc (1921).

CMT10 Nga và sự phát triển của phong trào CMVSTG là các điều kiện khách quan thuận lợi cho bớc phát triển mới của CMVN sau CTTG 1

Đặc biệt nó tác động mạnh mẽ tới sự lựa chọn con đờng gpdt của NAQ Ng-

ời khẳng định "muốn gpdt không có con đờng nào khác ngoài con đờng CMVS" Ngời đã đi theo QTCS tham gia sáng lập Đảng cộng sản Pháp, tích cực truyền bá t tởng CM của CN M - L vào Việt Nam mở đờng giải quyết cuộc khủng hoảng về đờng lối gpdt của Việt Nam.

Sau CTTG 1 (1914 - 1918) phong trào DTDC ở Việt Nam bớc vào thời

kỳ phát triển mạnh mẽ lôi cuốn mọi tầng lớp nhân dân tham gia với nhiều hình thức đấu tranh phong phú, sôi nổi trong đó g/c TSDT và TTS thành thị có hoạt động chống Pháp theo khuynh hớng DCTS.

Trớc hết phải kể đến các hoạt động của t sản dân tộc, đây là một bộ phận của g/c t sản T sản dân tộc bị

đế quốc, phong kiến và t sản mại bản chèn ép nên có mâu thuẫn với chúng Họ có xu hớng kinh doanh

độc lập ít nhiều có tinh thần dân tộc dân chủ yêu nớc chống đế quốc

và tay sai Nhng họ là một g/c yếu hèn chỉ tham gia đấu tranh trong một chừng mực nhất định khi kẻ thù nhân nhợng ban cho quyền lợi nhất định thì không đấu tranh Đây

là thái độ không kiên định dễ thoả

hiệp cải lơng.

Giai cấp t sản dân tộc Việt Nam tiến hành các cuộc đấu tranh vì

muốn vơn lên giành lấy vị trị khá

hơn trong nền kinh tế Việt Nam

nh-ng họ vấp phải sự chèn ép của TDP, vì cha đủ sức cạnh tranh với t bản Pháp nên t sản Việt Nam đã tổ chức những phong trào đấu tranh

hng nội hoá, bài trừ ngoại hoá chủ yếu là hàng Trung Quốc Năm

1919 bùng nổ phong trào tẩy chay các thơng gia Hoa kiều từ Sài Gòn

ra các thành phố lớn trong Nam ngoài Bắc Năm 1923 cuộc đấu tranh chống độc quyền thơng cảng Gài Gòn, độc quyền xuất cảng lúa gạo Nam Kỳ của t bản Pháp Cùng với các hoạt động kinh tế, g/c t sản dân tộc cũng dùng báo chí để bênh vực quyền lợi cho mình Năm 1923 một số t sản và địa chủ lớn trong Nam nh Bùi Quang Chiêu, Nguyễn Phan Long đã tổ chức ra Đảng Lập hiến để tập hợp lực lợng rồi đa

ra một số khẩu hiệu đòi dân chủ nhằm tranh thủ sự ủng hộ của quần chúng làm áp lực đối với Pháp

Nh vậy do có mâu thuẫn với CN đế quốc Pháp đang thống trị nên t sản dân tộc đã bớc lên vũ đài chính trị

và g/c VSVN cũng bắt đầu có ý thức nên g/c t sản Việt Nam không thể

có thái độ CM triệt để Các hoạt

động của họ chỉ mang tính chất cải lơng giới hạn trong khuôn khổ của chế độ thực dân phục vụ quyền lợi của các tầng lớp trên và nhanh chóng bị phong trào quần chúng v-

ợt qua.

Vậy là g/c t sản dân tộc dù đa ra

c-ơng lĩnh hoạt động rất đúng đắn và tiến bộ song do còn có những hạn chế về mặt t tởng, tổ chức mà dần dần họ đánh mất lòng tin và sự ủng

hộ của quần chúng nhân dân Đối với việc này thì cũng coi nh sự lãnh

đạo của g/c t sản dân tộc bị thất bại.

Khi cuộc khai thác thuộc địa lần thứ hai của TDP cùng ra đời với g/c TSDT còn có g/c TTS G/c tiểu t sản bao gồm nhiều tầng lớp nhng chủ yếu là những trí thức, học sinh, sinh viên, nhà báo Nhìn chung g/c tiểu t sản cũng bị đế quốc và phong kiến áp bức, bóc lột, khinh

rẻ Họ có điều kiện sống tập trung ở các đô thị và các trung tâm văn hóa chính trị nên họ rất nhạy cảm với thời cuộc Vốn xuất thân là những bộ phận trí thức nên họ có điều kiện tiếp xúc với các phong trào, có tinh thần hăng hái CM và là một lực lợng quan trọng của CM Trong khi t sản và đại

địa chủ đấu tranh chống độc quyền,

đòi quyền tự do dân chủ thích ứng với lợi ích g/c và địa vị xã hội của họ thì

cũng sôi nổi đấu tranh chống lại cờng quyền áp bức để đòi các quyền tự do dân chủ.

Và ở phong trào yêu nớc đấu tranh theo khuynh hớng dân chủ t sản thì

đây cũng là lực lợng quan trọng nhất Họ đã có rất nhiều hoạt động khác nhau nh tập hợp nhau lại trong các tổ chức chính trị nh Tâm tâm xã (1924), Việt Nam nghĩa

đoàn (1925), Phục Việt (1925), hội Hng Nam, đảng Thanh niên với nhiều hoạt động phong phú sôi nổi

Bên cạnh đó cũng giống nh g/c t sản dân tộc, họ cũng tiến hành đấu tranh trên mặt trận báo chí Họ cho

ra các tờ báo tiến bộ để tuyên truyền t tởng dân tộc dân chủ bằng tiếng Pháp nh Chuông rè, An Nam trẻ, Ngời nhà quê và bằng tiếng Việt nh "Tiếng dân tập thế kỷ" Họ lập ra các Nxb tiến bộ nh Nam

Đồng th xã, Cờng học th xã ở Sài Gòn và Quan hải tùng th ở Huế

để cổ động tinh thần yêu nớc, đòi các quyền tự do dân chủ và nêu quan điểm lập trờng chính trị của mình.

Trong cao trào yêu nớc dân chủ công khai do g/c tiểu t sản lãnh đạo

có hai sự kiện nổi bật Đỉnh cao của những sự kiện nổi bật là tiếng bom của liệt sĩ Phạm Hồng Thái (1924) ở Quảng Châu - Trung Quốc gây một tiếng vang lớn ở trong nớc và ngoài nớc Tiếng bom này có ý nghĩa mở màn cho thời đại

đấu tranh mới của dân tộc, vừa có tác dụng cổ vũ, thúc đẩy phong trào tiến lên Tuy vụ ám sát không thành nhng hơn bao giờ hết tiếng bom Sa Diện của Phạm Hồng Thái vang lên có ý nghĩa vô cùng to lớn nh HCT đánh giá: "Việc đó tuy nhỏ nhng nó báo hiệu bắt đầu thời đại

đấu tranh dân tộc nh chim én nhỏ báo hiệu mùa xuân" Tiếp đó là cuộc đấu tranh đòi thả nhà yêu nớc PBC tháng 11/1925 Việc PBC bị bắt đa về nớc đã kích động lòng yêu nớc trong nhân dân đặc biệt là những lời lẽ đanh thép của ông trớc vành móng ngựa đã làm cho làn sóng đấu tranh đòi thả PBC sôi nổi khắp nơi buộc TDP phải tha bổng PBC và đa về giam lỏng ở Huế

Tiếp đến họ tổ chức lễ đa tang và truy điệu PCT (3/1926) có 14 vạn ngời gồm đủ các tầng lớp đã đa tang ông và sau lễ đa tang khắp nơi

truy điệu.

Nh vậy, có thể thấy phong trào yêu nớc dân chủ của tiểu t sản có một vị trí quan trọng trong cuộc vận động dân chủ nói riêng và phong trào dân tộc nói chung Về tổ chức chủ yếu do tiểu t sản lãnh đạo nhng bị t tởng t sản chi phối điều này là điều tất yếu vì lúc đó CN M - L cha có

điều kiện xâm nhập vào phong trào Tuy vậy, tổ chức yêu nớc dân chủ rõ nét các hoạt động này đã

chuẩn bị hỗ trợ cho phong trào công nhân và Hội VNCMTN

Phong trào đấu tranh này thể hiện lòng yêu nớc của thanh niên tiểu t sản Mặc dù họ cha đợc tổ chức thành chính đảng nên đấu tranh mang tính chất ấu trĩ nhng có ý nghĩa to lớn trong việc thức tỉnh lòng yêu nớc reo rắc t tởng tự do dân chủ trong dân Những thanh niên yêu nớc ấy sau này bằng nhiều con đờng khác nhau đã đến với

Đảng ta vì vậy khi nói về các điều kiện thành lập Đảng, Đảng ta coi phong trào yêu nớc là một trong 3 yếu tố.

Các phong trào theo khuynh hớng dân chủ t sản còn kéo dài với hoạt

động của tổ chức VNQDĐ và cuộc khởi nghĩa Yên Bái Cho đến năm

1930 cuộc khởi nghĩa Yên Bái thất bại đồng thời các cuộc đấu tranh theo khuynh hớng dân chủ t sản cũng kết thúc và mở ra một giai

đoạn đấu tranh phát triển mới của CMVN.

Xét đến cùng các phong trào yêu

n-ớc theo khuynh hớng dân chủ t sản giai đoạn 1919 - 1930 bị thất bại là

lẽ tất nhiên Nếu nh các phong trào yêu nớc do g/c t sản dân tộc bị thất bại là do những hạn chế về mặt tổ chức, tầm nhìn thì các phong trào

do g/c tiểu t sản lại có những hạn chế nhất định Đó là g/c này vẫn ch-

a đợc tiếp cận với CN M - L Tuy vậy chúng ta cũng không thể phủ nhận đợc những đóng góp quan trọng của các phong trào theo khuynh hớng này bởi lẽ nó cũng góp phần thúc đẩy quá trình đấu tranh giải phóng dân tộc nớc ta tiến lên một bớc mới và là một bài học kinh nghiệm quý báu cho các phong trào ở giai đoạn sau.

động đấu tranh diễn ra sôi nổi, nổi bật là cuộc khởi nghĩa Yên Bái năm

1930 Cuộc khởi nghĩa tuy thất bại nhng nó lại có ý nghĩa lịch sử rất quan trọng đối với CMVN.

Cơ sở hạt nhân đầu tiên của VNQDĐ là Nam Đồng th xã một nhà xuất bản tiến bộ do Phạm Tuấn Tài lập ra đầu năm 1927 Lúc

đầu Nam Đồng th xã chỉ là một nhóm thanh niên trí thức yêu nớc nhng cha có đờng lối chính trị rõ rệt do đó sự phát triển mạnh của phong trào dân tộc dân chủ và ảnh hởng của các trào lu từ bên ngoài (chủ yếu là CMTQ) VNQDĐ đã lấy

CN tam dân của Tôn Trung Sơn (dân tộc độc lập, dân tộc t do, dân sinh hạnh phúc) một t tởng dân chủ

t sản thịnh hành ở Trung Quốc làm nền tảng t tởng chính trị nhng những nguyên tắc và chính sách có tính CM đã bị loại bỏ (liên Nga, liên cộng, phù trợ công nông).

VNQDĐ là một chính đảng theo xu hớng cách mạng dân chủ t sản và tiêu biểu cho tầng lớp t sản dân tộc Việt Nam Lúc mới hình thành

Đảng cha có mục đích tôn chỉ rõ rệt

mà chỉ nêu ra cơng lĩnh hoạt động chung chung đó là: trớc làm CMDT sau là TGCM Đến bản điều lệ năm

1928 mới nêu lên chủ nghĩa của

Đảng là "chủ nghĩa xã hội dân chủ" Mục đích là đoàn kết lực l- ợng để đẩy mạnh CMDT, xây dựng nền dân chủ trực tiếp, giúp đỡ các dân tộc bị áp bức Nhng một điểm hạn chế là tổ chức này mới chỉ nêu

ra chứ cha trực tiếp giúp đỡ các g/c

đấu tranh và nó cũng không trực tiếp đấu tranh giải quyết các vấn đề

về mâu thuẫn giai cấp Đến chơng

nguyên tắc của Đảng là tự do, bình

đẳng, bác ái Mục đích làm CMDT,

CM chính trị, CMXH Chơng trình hoạt động chia làm 4 thời kỳ, thời

kỳ cuối cùng là bất hợp tác với Chính phủ Pháp và triều đình Nguyễn, cổ động bãi công đánh

đuổi giặc Pháp, đánh đổ ngôi vua, thiết lập dân quyền Tuy vậy, đây cũng chỉ là cơng lĩnh chính trị chung chung không thể hiện rõ mục đích lập trờng g/c của mình.

Lãnh tụ của VNQDĐ là những trí thức yêu nớc nh Nguyễn Thái Học, Phạm Tuấn Tài, Nguyễn Khắc Nhu, Phó Đức Chính Đảng chủ trơng xây dựng thành 4 cấp từ TW

đến chi bộ cơ sở song cha bao giờ thành hệ thống trong cả nớc Địa bàn hoạt động chỉ bó hẹp trong một

số địa phơng ở Bắc Kỳ nh Yên Bái, Phú Thọ, Vĩnh Yên, Bắc Giang cơ

sở ở Nam Kỳ và Trung Kỳ không

đáng kể Về tổ chức đáng chú ý là

Đảng chú trọng lấy binh lính ngời Việt trong quân đội Pháp làm lực l- ợng chủ yếu nên tổ chức cơ sở đảng trong quần chúng rất ít

Nếu nh trong thời đại ngày nay việc

đợc kết nạp vào Đảng luôn đợc lựa chọn và xem xét rất nghiêm túc thì

VNQDĐ không đặt vấn đề kết nạp

đảng viên lên hàng đầu Do đó mà thành phần đảng viên của tổ chức này rất "ô hợp", phức tạp, tổ chức lỏng lẻo, đảng viên bao gồm học sinh, sinh viên, công chức, t sản dân tộc, tiểu chủ, thân hào, phú nông địa chủ, binh lính ngời Việt trong quân đội Pháp Kết nạp thiếu thận trọng là cơ sở để mật thám và tay sai xâm nhập, kẻ thù theo dõi rất sát hoạt động của Đảng chỉ chờ

có dịp ra tay khủng bố, đàn áp Về phơng pháp CM, Đảng chủ trơng tiến hành CM bằng sắt và máu tức

là bạo động vũ trang, nặng về ám sát khủng bố cá nhân ít chú ý đến tuyên truyền vận động quần chúng không có cơ quan ngôn luận hoặc tài liệu văn kiện chính thức để giải thích tôn chỉ mục đích của mình

Trong quá trình hoạt động của mình thì phong trào nổi bật nhất của tổ chức VNQDĐ chính là cuộc khởi nghĩa Yên Bái Do không có lý luận làm cơ sở cho đờng lối và ph-

ơng pháp đấu tranh của VNQDĐ

nên tổ chức này hoạt động thiên về quân sự, nặng về ám sát cá nhân

đã tổ chức ám sát tên trùm mộ phu Bazanh Sau sự kiện này TDP đã tiến hành khủng bố trắng rất ác liệt, tổ chức nhiều cuộc vây bắt lớn, bắt bớ những ngời của các tổ chức chính trị bí mật VNQDĐ bị thiệt hại nặng nề hơn cả, cơ sở của Đảng

bị phá vỡ do sự chỉ điểm của bọn phản động mật thám Trớc tình hình nguy khốn đó các lãnh tụ của

Đảng còn cha bị bắt đã quyết định dồn sức để thực hiện một cuộc bạo

động cuối cùng may ra thì thành công nếu không thì cũng thành nhân.

VNQDĐ định mở một cuộc tấn công từ nhiều nơi cùng một lúc nh-

ng hành động trong thế đối phó bị

động, mệnh lệnh không thống nhất Việc chuẩn bị vội vã nên các nơi nổi lên không đều tuy vậy quân khởi nghĩa đã nổi dậy ở một số nơi

nh Yên Bái đêm 9/2/1930 sau đó là Phú Thọ, Hải Dơng, Thái Bình, ở

Hà Nội cũng có ném bom để phối hợp Tại Yên Bái quân khởi nghĩa

đã chiếm đợc trại lính, giết và làm

bị thơng một số hạ sĩ quan, sĩ quan Pháp Nhng do không làm chủ đợc tỉnh lị nên chỉ đến hôm sau cuộc khởi nghĩa đã bị TDP đa quân đến

đàn áp và bị dập tắt Còn ở các nơi khác nghĩa quân cũng chỉ tạm thời làm chủ vài huyện nhỏ nhng đã nhanh chóng bị địch chiếm lại Khởi nghĩa Yên Bái thất bại, số

đảng viên còn lại cùng các lãnh tụ Nguyễn Thái Học và 12 đồng chí lãnh đạo Đảng bị bắt chém đầu ở Yên Bái ngày 17/6/1930 Trớc khi lên máy chém Nguyễn Thái Học và

12 đồng chí đã hiên ngang hô vang

"Việt Nam vạn tuế".

Sự thất bại của cuộc khởi nghĩa Yên Bái do nhiều nguyên nhân khác nhau Lúc này vai trò của g/c

t sản trên trờng quốc tế đã giảm Về khách quan thì TDP lúc đó còn mạnh, đủ thế và lực để đàn áp một cuộc khởi nghĩa vừa đơn lẻ, vừa non kém Về chủ quan khởi nghĩa Yên Bái thất bại là do VNQDĐ còn non yếu, không vững chắc về tổ chức và lãnh đạo Cơ sở Đảng yếu lại bị tan rã ở nhiều nơi trớc khi nổ

ra cuộc khởi nghĩa Nội bộ của

Đảng không thống nhất về chủ

tr-ơng khởi nghĩa, tổ chức không nghiêm ngặt, hàng ngũ phức tạp do

có nhiều thành phần tham gia vì

2

Pháp có thể lọt vào tổ chức phá

hoại từ bên trong Thất bại của

cuộc khởi nghĩa kéo theo sự tan rã

của chính đảng của g/c t sản chứng

tỏ phong trào dân tộc dân chủ theo

khuynh hớng dân chủ t sản đã

không đáp ứng đợc yêu cầu khách

quan của sự nghiệp giải phóng dân

tộc của nhân dân Việt Nam, không

đủ sức vợt qua sự đánh phá của kẻ

thù để tồn tại và phát triển Đánh

dấu sự phá sản hoàn toàn của đờng

lối chính trị t sản: "Sau cuộc bạo

động Yên Bái ngọn cờ phản đế

phản phong, ngọn cờ giải phóng

dân tộc đã chuyển hẳn qua tay g/c

sinh của các chiến sỹ Yên Bái là sự

nối tiếp truyền thống yêu nớc bất

khuất của dân tộc Việt Nam Cuộc

khởi nghĩa là sự biểu thị tinh thần

phản kháng dân tộc quyết liệt của

bộ phận tiến bộ nhất trong g/c t

sản, chống lại ách áp bức và sự chà

đạp lên các quyền tự do của con

ngời Mặc dù thế ta cũng không thể

phủ nhận vai trò lịch sử của Việt

Nam quốc dân đảng trong phong

trào dân chủ công khai vừa mới

xuất hiện đã tan rã và nhanh

chóng kết thúc cùng với sự thất bại

của cuộc khởi nghĩa Yên Bái Và sự

thất bại này là một bài học kinh

nghiệm về mọi mặt tổ chức, đờng lối, t

tởng cho sự ra đời của các đảng sau

đem lại nhiều nét mới trong hình

thức đấu tranh (nh báo chí, gây

phong trào quần chúng) tạo ra một

cao trào yêu nớc và dân chủ có lợi

cho sự phát triển CM nói chung

Song phong trào cũng thể hiện sự

thiếu thống nhất, bồng bột và đặc

biệt các đảng phái chính trị tiểu t

sản vẫn còn thiếu một đờng lối CM

đúng đắn toàn diện trong khi TDP

sự ra đời và quá trình phát triển của phong trào công nhân giai

đoạn 1919 - 1930 thì ta thấy có những bớc tiến quan trọng cho CMVN sau này.

Sau CTTG 1 thắng lợi của CMT10 Nga đã thức tỉnh các dân tộc phơng

Đông trong đó có Việt Nam Nó mở

ra thời đại chống đế quốc gpdt

Tiếp đó là sự thành lập QTCS đã

tạo điều kiện thuận lợi cho CM thuộc địa, hoạt động của QTCS đặc biệt là Ban Phơng Đông và các tổ chức quốc tế nh quốc tế nông dân, quốc tế thanh niên có ảnh hởng

to lớn tới CM nớc ta ảnh hởng của CMT10 và hoạt động của QTCS đã

thúc đẩy phong trào CMTG phát triển dẫn tới sự ra đời của Đảng cộng sản Pháp trong đó có sự đóng góp của NAQ đã tạo điều kiện cho

CN M - L đợc truyền bá vào Việt Nam Năm 1921 Đảng cộng sản Trung Quốc ra đời cùng với sự phát triển của CMTQ đã tạo điều kiện cho những ngời yêu nớc có thể

đứng chân.

Những nét mới này của tình hình

TG có ảnh hởng to lớn tới phong trào CMVN nói chung và phong trào công nhân nói riêng đồng thời lúc đó ở trong nớc g/c CN trởng thành trong cuộc khai thác thuộc

địa lần thứ hai của TDP Phong trào đấu tranh của CNVN từ sau CTTG 1 trong điều kiện lịch sử mới

đó đã chuyển dần từ tự phát lên tự giác Mặt khác đây cũng là quá

trình từng bớc xác lập vai trò lãnh

đạo của g/c CN trong CMVN và chứng tỏ sự thắng thế của khuynh hớng vô sản mà CN là đại diện.

Sau khi đạt đợc ách thống trị ở ĐD, TDP bắt tay thực hiện cuộc khai thác thuộc địa lần thứ nhất nhằm biến ĐD thành một nơi khai thác tài nguyên bóc lột nhân công rẻ mạt và tiêu thụ hàng hóa Với cuộc khai thác này phơng thức sản xuất TBCN du nhập vào Việt Nam và dần dần giữ vị trí chủ đạo Tuy vậy TDP vẫn duy trì quan hệ sản xuất

đến lúc này nớc ta trở thành một

n-ớc thuộc địa nửa phong kiến

Chính nền công nghiệp thuộc địa vừa hình thành đã làm nảy sinh g/c CNVN Đó là lớp thợ thuyền đầu tiên làm việc ở đồn điền, hầm mỏ, xí nghiệp.

Sau chính sách khai thác thuộc địa

là 2 thì g/c CNVN trởng thành nhanh chóng Trớc chiến tranh có khoảng 10 vạn ngời sau chiến tranh phát triển nhanh đến năm

1929 là 22 vạn sống tập trung ở Hà Nội, Hòn Gai, Nam Định, Sì Gòn - Chợ Lớn CNVN có những đặc

điểm chung của CN quốc tế và đặc

điểm riêng của mình: đại diện cho lực lợng sản xuất tiên tiến, sống tập trung nằm trong các ngành kinh tế chủ yếu của t bản Pháp và Việt Nam Họ bị g/c phong kiến, t sản bản xứ bóc lột nặng nề, phần lớn từ nông dân mà ra vì vậy có mối liên

hệ tự nhiên với nông dân, có truyền thống yêu nớc bất khuất Hơn nữa

họ ra đời và lớn lên giữa lúc CMT10 Nga thành công nên sớm chịu ảnh hởng của CN M - L

Do điều kiện kinh tế, chính trị và lịch sử cụ thể của Việt Nam g/c CN

là g/c duy nhất đại diện cho sự tiến hoá của xã hội Việt Nam ngời duy nhất có khả năng nắm ngọn cờ gpdt, giải phóng lao động ở nớc ta

Bởi họ là lực lợng sản xuất tiến bộ nhất và là g/c CM nhất vì vậy trong các cuộc đấu tranh họ luôn hăng hái Có lẽ ý thức đợc rằng nếu mất thì họ chỉ mất đi xiềng xích trói buộc mình còn nếu đợc thì họ đợc cả thế giới trong tay Chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng đánh giá về g/c

CN :"chỉ có g/c công nhân là dũng cảm nhất, luôn luôn gan góc đơng

đầu với bọn đế quốc thực dân, là lực lợng CM tiên phong và kinh nghiệm của phong trào vô sản quốc

tế, g/c CN của ta đã tỏ ra là ngời xứng đáng nhất và đáng tin cậy nhất của nhân dân Việt Nam" Đây chính là minh chứng hùng hồn nhất về sự ra đời rất quan trọng của g/c CNVN.

Ngay từ khi mới ra đời g/c CN bị áp bức bóc lột nặng nề đặc biệt là từ sau CTTG 1 Điều kiện sống và làm việc của CNVN hết sức thấp kém:

thời gian làm việc từ 9 - 10 giờ một ngày, CN dệt Nam Định là 12 giờ/

ngày tuy vậy tiền lơng rất rẻ mạt:

0,35 đồng/ ngày, mỏ than Hòn Gai

là 0,30 đến 0,40 đồng/ngày Bị

đánh đập ngợc đãi, cuộc sống khổ cực cùng quẫn, bị áp bức đói khổ cộng với truyền thống yêu nớc đã

thôi thúc CNVN đứng dậy đấu tranh và đấu tranh ngày càng mạnh mẽ.

Cũng nh gắn liền với sự ra đời của g/c t sản là các phong trào yêu nớc theo khuynh hớng dân chủ t sản thì

sự ra đời của g/c CNVN là các phong trào yêu nớc do g/c CN lãnh

đạo Phong trào đấu tranh của công nhân Việt Nam bắt đầu ngay

từ khi g/c CN mới hình thành Và hình thức đấu tranh của g/c CNVN cũng thay đổi theo thời gian

ở thời kỳ đầu g/c CN cha trở thành lực lợng chính trị độc lập vẫn còn

là một bộ phận của phong trào yêu nớc, họ đã tham gia nhiều cuộc đấu tranh của các phong trào yêu nớc khác (nh khởi nghĩa Thái Nguyên, Duy Tân và những vụ đấu tranh

đòi tự do dân chủ do thanh niên tiểu t sản trí thức phát động) Bên cạnh đó đã có các cuộc đấu tranh riêng chống chế độ hà khắc đòi cải thiện đời sống của mình Điều này dẫn đến các hình thức đấu tranh mới chỉ ở những hình thức thấp nh phá máy móc, đánh cai ký bởi họ cho rằng nguyên nhân chính dẫn

đến cuộc sống khổ cực của mình là máy móc chứ cha nhìn ra rằng các chủ t bản mới là kẻ thù của g/c mình Hay cao hơn nữa là họ tổ chức các cuộc bỏ trốn tập thể, tự ý phá giao kèo.

Sau CTTG 1, thời kỳ 1919 - 1925 phong trào CNVN chịu nhiều tác

động từ bên ngoài nh sách báo tiến

bộ, hoạt động của CN tiến bộ từ Pháp về Đặc biệt là hoạt động của

"Công hội đỏ" do Tôn Đức Thắng thành lập ở Sài Gòn năm 1920 Các cuộc đấu tranh của CN thuỷ thủ Pháp trên các tàu chiến Pháp ở các cảng Hải Phòng, Sài Gòn, công nhân của TQ tại các cảng lớn Tất cả những điều đó đã cổ vũ CNVN hăng hái đấu tranh vì vậy các cuộc

đấu tranh của CN nổ ra nhiều hơn

và bớc đầu đi vào con đờng có tổ chức CM.

Từ đầu 1919 - 1925 phong trào công nhân có tới 25 cuộc bãi công

Năm 1919 cuộc bãi công của CN tàu Sácnô ở Hải Phòng đòi tăng l-

ơng phản đối việc đa binh lính Việt Nam sang đàn áp CM Xiri Năm

Sài Gòn đấu tranh đòi phụ cấp đắt

đỏ Từ năm 1921 do ảnh hởng của phong trào công nhân TG một số công nhân và thuỷ thủ Việt Nam đã

ra nhập Liên đoàn công nhân tàu biển Viễn Đông vì vậy tính chất liên hiệp đấu tranh của CNVN xuất hiện Năm 1922 600 CN Sài Gòn - Chợ Lớn đấu tranh đã đợc NAQ

đánh giá là dấu hiệu của thời đại mới Năm 1924 là cuộc bãi công của CN các nhà máy dệt, rợu, xay xát gạo ở Nam Định, Hà Nội đã

liên tiếp nổ ra.

Quan trọng hơn cả là cuộc bãi công của hơn 1000 CN thợ máy x- ởng đóng tàu - sửa chữa Ba Son (tháng 8/1925) CN không chịu sửa chữa chiến hạm Mitsơlê của Pháp vì chiến hạm này đang trên đờng chở lính Pháp sang đàn áp phong trào đấu tranh của nhân dân và thuỷ thủ TQ ở tô giới của Pháp và

đòi tăng 20% lơng, đòi tất cả CN có việc làm Cuộc bãi công thắng lợi

đánh dấu bớc tiến mới của phong trào CNVN Qua cuộc bãi công này thấy rõ t tởng CMT10 Nga 1917 đã

thâm nhập vào g/c CNVN và bắt

đầu biến thành hành động có ý thức Nó thể hiện sự trởng thành quan trọng của CNVN và bắt đầu biến thành hành động có ý thức

Đấu tranh không chỉ vì mục tiêu kinh tế mà còn vì mục tiêu chính trị

và có tổ chức lãnh đạo Họ đã tỏ rõ sức mạnh giai cấp của mình và tinh thần QTVS Điều đó đánh dấu CNVN bắt đầu đi vào đấu tranh tự giác.

Có thể thấy rằng, các cuộc đấu tranh trong thời kỳ này của CN sôi nổi từ Bắc chí Nam Họ đã sử dụng hình thức đấu tranh riêng biệt của

CN là bãi công, có yêu cầu riêng về quyền lợi cụ thể của g/c mình Bớc

đầu xuất hiện tính chất tổ chức lãnh đạo và ý thức chính trị song về cơ bản phong trào còn trong thời

kỳ đấu tranh tự phát cha tỏ rõ đợc

là một lực lợng chính trị độc lập, cha có ý thức rõ rệt về sứ mệnh lịch

sử của g/c mình Họ mới đấu tranh chủ yếu nhằm đòi cải thiện đời sống hàng ngày chống lại bọn chủ bóc lột trực tiếp chứ cha nhằm chống lại chính phủ thuộc địa, đòi thủ tiêu chế độ thống trị Tức là phong trào đấu tranh của CN cha gắn liền với phong trào giải phóng giai cấp và giải phóng dân tộc.

Thực tế lịch sử đã chứng minh các phong trào của giai cấp công nhân

ờng lối mới ở giai đoạn 1926 -

1930 Trong giai đoạn này ngoài vai trò lãnh đạo của lãnh tụ NAQ thì những sự kiện chính trị ở bên ngoài dội vào CMVN có ảnh hởng rất lớn đến CM nớc ta Sự phát triển của cuộc CM DTDC ở TQ mà trung tâm là ở Quảng Châu, công xã Quảng Châu bùng nổ (1927) tiếp đến là sự phản biến của TGT

đã cung cấp một bài học kinh nghiệm nóng hổi về vai trò CM của g/c CN trong CM dân tộc dân chủ ở một nớc thuộc địa, nửa thuộc địa và

về tính hai mặt của g/c t sản Đại hội 5 (1924) tiếp đó Đại hội 6 (1928) của QTCS đã ra Nghị quyết quan trọng về phong trào CM ở các nớc thuộc địa Tình hình trên đã

tác động mạnh đến tổ chức CM tiên tiến của nớc ta là Hội VNCMTN do NAQ sáng lập năm 1925 và thông qua hoạt động sôi nổi của tổ chức này ảnh hởng của CMTG đã tác

có những chuyển biến mới Trong hai năm từ 1926 - 1927 ở nớc ta đã

liên tiếp nổ ra 27 cuộc bãi công của

CN tiêu biểu là cuộc bãi công của

1000 CN nhà máy sợi Nam Định,

500 CN đồn điền cao su Cam Tiên tiếp đó là CN đồn điền cà phê Rayna (Thái Nguyên), cao su Phú Riềng Các cuộc đấu tranh này

đều nhằm vào hai mục tiêu chung:

tăng lơng từ 20 - 40% và ngày làm

8 giờ Trong phong trào đấu tranh

đáng chú ý là CN đồn điền đấu tranh sôi nổi dài ngày.

Cuối 1928 sau khi có chủ trơng "vô

sản hoá" nhiều cán bộ của Hội VNCMTN đã đi vào hầm mỏ, nhà máy, đồn điền để tuyên truyền, cổ

động CM và nâng cao ý thức chính trị cho g/c CN Phong trào CN càng phát triển mạnh mẽ hơn và trở thành nòng cốt của phong trào CM cả nớc Đấu tranh của CN đã nổ ra tại các trung tâm kinh tế - chính trị

nh bãi công của CN mỏ than Mạo Khê (Quảng Ninh), nớc đá Laruy (Sài Gòn), Ca - diêm Bến Thuỷ, ximăng Hải Phòng, tơ Nam Định

Năm 1929 bãi công của CN nhà máy chai Hải Phòng, sửa chữa xe lửa Trờng Thi, nhà máy sửa chữa ô tô Avia Hà Nội, hãng buôn Sácne (Sài Gòn) Số lợng các cuộc đấu

lên tới 40 cuộc đấu tranh.

Đứng trên một góc độ lịch sử ta thấy phong trào công nhân ở giai

đoạn 1919 - 1930 đã có những biến

đổi cả về chất và lợng, quy mô các cuộc đấu tranh ngày càng lớn.

Phong trào đấu tranh của CN thời

kỳ này đã có sự chuyển biến về chất Tại nhiều nhà máy xí nghiệp

sự lãnh đạo của Thanh niên, của Tân Việt đợc củng cố, công hội Nam Kỳ đã liên lạc đợc với Tổng liên đoàn lao động Pháp để tranh thủ sự ủng hộ của quốc tế Hình thức bãi công, vũ khí lợi hại của

CN đợc sử dụng phổ biến, khẩu hiệu đấu tranh không giới hạn ở mục đích kinh tế mà đã kết hợp với mục đích chính trị.

Phong trào đấu tranh nổ ra liên tiếp đều khắp cả 3 kỳ có sự lãnh

đạo, chỉ huy phối hợp Nó đã vợt khỏi phạm vi một xởng, một địa ph-

ơng, một ngành và bắt đầu có sự liên kết thành phong trào chung

Cuộc đấu tranh sôi nổi quyết liệt hơn, tính chất tự phát giảm đi thay bằng những cuộc đấu tranh có ý thức tổ chức với quy mô ngày càng lớn và trong phong trào đấu tranh tinh thần quốc tế đã đợc biểu lộ (nh các cuộc đấu tranh kỷ niệm ngày 1/5, kỷ niệm CMT10 Nga 7/11/1929) Điều đó chứng tỏ trình

độ giác ngộ chính trị của g/c CN từ chỗ chỉ là một lực lợng trong phong trào yêu nớc g/c CN dần dần vơn lên vị trí chủ thể của lịch sử, dần dần trở thành một lực lợng chính trị độc lập có tác dụng lôi cuốn quy

tụ và dẫn đầu phong trào yêu nớc nói chung Chính sự phát triển của phong trào CN đã dẫn tới sự ra đời của ba tổ chức cộng sản tiền thân của Đảng cộng sản ở Việt Nam.

Trớc tình hình phong trào CN và phong trào yêu nớc phát triển yêu cầu thành lập một chính đảng của g/c CN đặt ra gay gắt Hội VNCMTN đã bộc lộ rõ tính hạn chế lịch sử của mình nên không đủ sức

để giơng cao ngọn cờ tiên phong lãnh đạo DTDC đợc nữa Cuối tháng 3/1929 với sự nhạy bén về chính trị một số hội viên tiên tiến của Hội VNCMTN ở Bắc Kỳ đã lập

ra chi bộ cộng sản đầu tiên ở Việt Nam gồm 7 ngời tiêu biểu là Ngô

Gia Tự và Nguyễn Đức Cảnh Tại

Đại hội lần 1 (tháng 5/1929) của Hội VNCMTN họp tại Hơng Cảng

đoàn đại biểu Bắc Kỳ đã đặt vấn đề

là phải thành lập ngay Đảng cộng

không đợc chấp nhận Điều này dẫn tới sự tan rã của Hội VNCMTN Tháng 6/1929 đại biểu các tổ chức cơ sở cộng sản ở miền Bắc đã họp đại hội ở số nhà 312 phố Khâm Thiên - Hà Nội quyết

định thành lập ĐDCSĐ.

Đại hội đã thông qua tuyên ngôn,

điều lệ của Đảng, ra báo "Búa liềm" làm cơ quan ngôn luận và cử

ra BCHTW Đảng ĐDCSĐ tiếp tục

mở rộng tổ chức cơ sở Đảng trong nhiều địa phơng ở Bắc Kỳ, Trung

ảnh hởng của Đảng nhiều cuộc bãi công đã nổ ra ở Hải Phòng, Hà Nội, Nam Định đòi tăng lơng, bớt giờ làm, cấm đánh đập v.v Sau khi ĐDCSĐ ra đời tháng 7/1929 các cán bộ lãnh đạo tiên tiến trong Tổng bộ và kỳ bộ của Hộ VNCMTN ở Nam Kỳ cũng quyết

định thành lập ANCSĐ ra tờ báo

"Đỏ" ở Hơng Cảng để tuyên truyền

về trong nớc Đảng đã tích cực vận

động để thống nhất với ĐDCSĐ rồi liên lạc với QTCS và một số Đảng cộng sản trên TG Đảng đã đẩy mạnh cuộc vận động phát triển tổ chức Đảng, tổ chức công hội, nông hội, đoàn thanh niên, nhiều cuộc bãi công đã nổ ra ở Nam Kỳ vào cuối 1929.

Khi ĐDCSĐ và ANCSĐ ra đời trong TVCMĐ đã diễn ra cuộc đấu tranh gay gắt giữa hai khuynh h- ớng t tởng là CM và cải lơng Bộ phận tích cực nhất trong Tân Việt

đã quyết định li khai khỏi Tổng bộ rồi tuyên bố thành lập ĐDCSLĐ vào tháng 9/1929 ĐDCSLĐ ra đời

đã thể hiện tinh thần yêu nớc và nguyện vọng cứu nớc của thanh niên trí thức tiểu t sản Việt Nam

Đánh dấu một bớc ngoặt trên con ờng phát triển của Tân Việt từ một

đ-đảng tiểu t sản khuynh "tả" đã phân hoá chuyển thành một tổ chức cộng sản Sự chuyển hoá của Tân Việt theo Hội VNCMTN phù hợp với xu thế phát triển khách quan của phong trào yêu nớc lúc đó, nó góp phần làm suy yếu và đánh bại chủ nghĩa cải lơng, chủ nghĩa dân tộc hẹp hòi và tăng cờng sức mạnh

3

giành quyền lãnh đạo CMVN.

đang ảnh hởng và phát triển trong

phong trào dân tộc chiếm u thế

Chứng tỏ những điều kiện để ra đời

Đảng cộng sản ở Việt Nam đã chín

muồi.

Các tổ chức cộng sản trên đã

nhanh chóng phát triển tổ chức cơ

sở Đảng trong phong trào CN, trực

tiếp tổ chức lãnh đạo các cuộc đấu

tranh của CN do đó đã thúc đẩy

phong trào CN phát triển mạnh mẽ

Song ba tổ chức đó đều hoạt động

riêng rẽ, tranh giành ảnh hởng

thậm chí còn phê bình công kích

lẫn nhau gây nên một trở ngại lớn

cho sự phát triển của phong trào

CN và phong trào CM cả nớc Yêu

cầu cấp bách lúc đó của CMVN là

phải có một Đảng thống nhất trong

cả nớc NAQ đã thực hiện vai trò

Nh vậy, chính phong trào CN là

miếng đất tốt để CN M - L ăn sâu

bám rễ khi NAQ truyền bá vào nớc

ta và từ đó làm cho phong trào CN

phát triển mạnh mẽ, có ý thức chính

trị rõ rệt, cùng với sự phát triển của

phong trào yêu nớc nói chung đòi

hỏi phải có sự lãnh đạo của tổ chức

Đảng, CM tiên phong Các tổ chức

cộng sản lần lợt ra đời là sản phẩm

của sự kết hợp giữa CN M - L với

phong trào CN và phong trào yêu

nớc của nhân dân Việt Nam trong

và tác dụng của cá nhân, của lãnh

tụ, những nhà lãnh đạo, những nhân vật kiệt xuất trong sự phát triển của xã hội ĐCSVN ra đời do

sự đóng góp của nhiều ngời nhng NAQ là ngời có công lao to lớn nhất.

Vào cuối TK XIX phong trào chống Pháp diễn ra sôi nổi điển hình là phong trào Cần Vơng do các sĩ phu văn thân yêu nớc lãnh đạo nhng

đều thất bại Sang đầu TK XX cùng với những biến chuyển của nền kinh tế và xã hội là những ảnh h- ởng của t tởng dân chủ t sản từ Trung Quốc và cuộc vận động Duy Tân ở Nhật dội vào Phong trào CMVN lại bùng lên mạnh mẽ với nhiều hình thức phong phú Mặc

dù vẫn do những sĩ phu phong kiến lãnh đạo nhng đã mang nội dung t sản, dới ảnh hởng của hệ t tởng t sản các phong trào đấu tranh của dân tộc ta so với thời kỳ trớc đã tiến

bộ hơn (Cần Vơng đấu tranh gpdt theo hệ t tởng phong kiến sang đến Duy Tân đấu tranh để lập ra chính quyền t sản) nhng vẫn cha kết hợp việc giải quyết hai mâu thuẫn của xã hội Việt Nam Họ không hiểu rằng nội dung đấu tranh để thực hiện dân chủ ở một nớc nông nghiệp lạc hậu nh Việt Nam là làm cho ngời cày có ruộng Họ chỉ chống đế quốc đến một mức độ nhất định chứ cha nhằm xóa bỏ quan hệ sản xuất phong kiến, cha nhận thức rõ đối tợng của CMVN

là đế quốc và phong kiến Cho nên,

có ngời dựa vào đế quốc này để

đánh đế quốc kia, có ngời dựa vào

đế quốc để canh tân đất nớc nh hai

cụ Phan Bội Châu và Phan Chu Trinh, tuy có khác nhau về phơng pháp, đờng đi, nớc bớc nhng cả hai sau lần ấy đều tập trung phản ánh một vấn đề cơ bản là sự bế tắc về đ- ờng lối, muốn tìm lối thoát cho dân tộc

mà không đợc nên rơi vào mâu thuẫn, lúng túng.

Hoàn cảnh trên chỉ rõ rằng cứu nớc gpdt đã trở thành yêu cầu bức thiết nhất của toàn thể dân tộc song lúc này

khủng hoảng về đờng lối lãnh đạo.

NAQ sinh ra và lớn lên trong hoàn cảnh đất nớc bị thực dân Pháp xâm lợc và thống trị, nhân dân ta trở thành nô lệ, cuộc sống đói khổ lầm than, lại xuất thân trong một gia

đình nhà nho yêu nớc, ở một quê

h-ơng có truyền thống yêu nớc và đấu tranh điều đó đã nung nấu lòng yêu nớc thơng dân của ngời thanh niên Nguyễn Tất Thành về quyết tâm ra đi tìm đờng cứu nớc Rút kinh nghiệm thất bại của các sĩ phu yêu nớc đơng thời NAQ không đi về phơng Đông mà đi sang phơng Tây

- nơi có khoa học kỹ thuật phát triển với một nhận thức đúng đắn

là muốn đánh đuổi kẻ thù phải biết

rõ kẻ thù đó Điều này có tầm quan trọng to lớn để NAQ đi đến với CN

M - L sau này.

Ngày 5/6/1911, Nguyễn Tất Thành dới tên Văn Ba bắt đầu đi vào cuộc sống mới trên tàu LatutsơTrêvin bằng nghề làm phụ bếp, quá trình lao động đó đã biến NAQ trở thành ngời công nhân Trong quá trình tìm đờng cứu nớc từ 1911 - 1918, NAQ đã đi nhiều nơi ở châu á, châu Âu, châu Mỹ và làm nhiều nghề lao động khác nhau để kiếm sống và hoạt động CM vì vậy Ngời

có dịp tiếp xúc với phong trào quần chúng ở những nớc đó, để từ đó thấy rõ cảnh bất công tàn bạo của xã hội t bản, và vô cùng xúc động trớc đời sống khổ cực của g/c công nhân và nhân dân lao động các nớc không kể da trắng, da vàng hay da

đen; đồng thời thấy rõ ở đâu ngời dân mất nớc cũng bị khổ nhục nh nhau, ở đâu g/c công nhân và nhân dân lao động cũng bị áp bức bóc lột dã man Các dân tộc thuộc địa đều

có một kẻ thù không đội trời chung

là bọn đế quốc thực dân Ngời rút

ra kết luận quan trọng về bạn và thù: ở đâu nhân dân lao động cũng

là bạn và ở đâu bọn đế quốc cũng

là kẻ thù Đây là những vấn đề có ý nghĩa chiến lợc không những đối với CMVN mà còn đối với CM ở các nớc thuộc địa khác.

Cùng thời gian này Ngời còn tham gia vào cuộc đấu tranh đòi cho binh lính và thợ thuyền Việt Nam sớm đợc hồi hơng Bác tham gia hoạt động trong phong trào CN Pháp Năm 1919 Ngời ra nhập

Đảng xã hội Pháp - một Đảng tiến

sách áp bức bóc lột của TDP ở thuộc địa.

Hoạt động có tiếng vang mạnh mẽ

và ảnh hởng sâu rộng hơn nữa là sau chiến tranh TG 1 các nớc đế quốc thắng trận đã họp Hội nghị để phân chia lại thị trờng TG ở Vecxay Thay mặt những ngời Việt Nam yêu nớc ngày 18/6/1919 NAQ

đã đa Bản yêu sách 8 điểm đòi quyền lợi cho nhân dân Việt Nam,

đòi quyền tự do ngôn luận, đi lại, tín ngỡng, hội họp, bình đẳng, quyền tự quyết Ngời đã gửi đăng Bản yêu sách trên báo "Dân chúng" của Đảng xã hội Pháp và

in thành truyền đơn gửi đến các

đoàn đại biểu các nớc Tất nhiên bọn đế quốc không thể nào đáp ứng những yêu cầu của NAQ Song bản yêu sách là lời nói chính nghĩa của đại biểu đầu tiên cho phong trào gpdt Việt Nam trên diễn đàn quốc tế Ngời đã dũng cảm đứng lên đấu tranh đòi những quyền lợi chính đáng của nhân dân ta ngay tại sào huyệt của bọn TDP Bản yêu sách đã bớc đầu vạch ra cho toàn

TG biết những tội ác của bọn đế quốc Pháp ở Việt Nam, đồng thời

đã làm cho g/c công nhân, các tổ chức bắt đầu chú ý đến tình hình Việt Nam dới ách thống trị của đế quốc Pháp.

Cuộc đấu tranh của NAQ tại Hội nghị Vecxay là đòn tấn công trực diện đầu tiên của nhà CM trẻ tuổi Việt Nam vào bọn trùm đế quốc Từ

đây Ngời rút ra một bài học quan trọng đó là: những tuyên bố về tự

do, dân chủ của bọn đế quốc chỉ là những lời đờng mật cốt để lừa bịp các dân tộc bị áp bức Vì vậy, muốn

đợc độc lập và tự do, các dân tộc bị

áp bức phải trông cậy trớc hết vào lực lợng của bản thân mình, ngời Việt Nam phải tự giải phóng lấy mình Và "chỉ có giải phóng g/c vô

sản thì mới giải phóng đợc dân tộc, cả hai cuộc giải phóng này chỉ có thể là sự nghiệp của chủ nghĩa cộng sản của cách mạng thế giới"

Kết luận ấy có giá trị lý luận và thực tiễn rất lớn, nó soi sáng con đ- ờng đấu tranh cách mạng của nhân dân ta và nhân dân các nớc thuộc

địa khác.

Sau CMT10 Nga thành công, phong trào cộng sản và công nhân quốc tế phát triển mạnh mẽ Đầu

theo chủ nghĩa Mác họp đại hội ở Matxcơva, thành lập Quốc tế ba tức

là Quốc tế cộng sản Đây là những

sự kiện trọng đại có tác động mạnh

mẽ tới phong trào CMTG và tới các chiến sĩ chống áp bức trong đó có NAQ

Tháng 7/1920 NAQ đọc đợc "Sơ

thảo lần thứ nhất luận cơng về vấn

đề dân tộc và thuộc địa" của Lênin trong đó khẳng định lập trờng kiên quyết ủng hộ phong trào gpdt ở các nớc phơng Đông của QTCS Luận cơng của Lênin đã mang đến cho Ngời một nguồn ánh sáng chói lọi

Ngời rất đỗi cảm động và vui mừng khôn xiết, thấy đó là "cái cần thiết cho chúng ta, là con đờng giải phóng cho chúng ta" Ngời khẳng

định "chủ nghĩa M - L không những là cái "cẩm nang" thần kỳ, không những là cái kim chỉ nam,

mà còn là mặt trời soi sáng con ờng chúng ta đi tới thắng lợi cuối cùng, đi tới chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa cộng sản" Có thể nói Luận cơng của Lênin đã chỉ rõ cho NAQ con đờng dành độc lập và tự

đ-do cho đồng bào đã có tác động mạnh mẽ tới nhận thức và chuyển biến t tởng của NAQ Từ đây Ngời hoàn toàn tin theo Lênin và QTCS - niềm tin ấy là cơ sở t tởng để Ngời vững bớc đi theo con đờng CM triệt

để của CN M - L.

Ngày 25/12/1920, tại đại hội của

Đảng xã hội Pháp họp ở Tua, với

c-ơng vị là đại biểu chính thức và duy nhất của các nớc thuộc địa và cũng

là ngời Việt Nam đầu tiên tham dự

đại hội của một chính đảng Pháp

NAQ đã bỏ phiếu tán thành gia nhập Quốc tế ba và trở thành một trong những ngời tham gia sáng lập Đảng cộng sản Pháp

Sự kiện NAQ tham gia sáng lập

ĐCSP và là ngời cộng sản Việt Nam đầu tiên đã đánh dấu bớc nhảy vọt về chất trong quá trình chuyển biến t tởng của NAQ NAQ

đã đến với CN M - L, đọc nó, tiếp thu nó và biến nó thành lẽ sống, lý tởng của bản thân và của dân tộc

Từ một ngời yêu nớc chân chính Ngời đã trở thành một ngời cộng sản, Ngời đã tìm ra con đờng CM

đúng đắn cho nhân dân Việt Nam:

con đờng theo CN M - L, con đờng kết hợp đấu tranh gpdt với giải phóng ngời lao động: "muốn cứu

con đờng nào khác, con đờng CMVS".

Nếu nh cuộc đấu tranh của Ngời trong Hội nghị Vec xay năm 1919 mới là phát pháo hiệu thức tỉnh nhân dân ta trong sự nghiệp đấu tranh chống thực dân Pháp thì sự kiện Ngời đọc bản Sơ thảo của Lênin và trở thành ngời cộng sản

đầu tiên đã cắm mốc mở đờng giải quyết cuộc khủng hoảng về đờng lối giải phóng dân tộc Việt Nam

Mở ra một bớc ngoặt mới cho CMVN.

Đề 7: Trình bày quá trình Việt Nam của NAQ ( quá

chính trị và tổ chức cho việc thành lập ĐCSVN).

Bài làm.

CN M- L khẳng định rằng quần chúng là ngời sáng tạo ra lịch sử nhng đồng thời cũng chỉ rõ vai trò

và tác dụng của cá nhân, của lãnh

tụ, những nhà lãnh đạo, những nhân vật kiệt xuất trong sự phát triển của xã hội ĐCSVN ra đời do

sự đóng góp của nhiều ngời nhng NAQ là ngời có công lao to lớn nhất.

Từ khi trở thành chiến sĩ cộng sản

và tìm ra con đờng cứu nớc đúng

đắn cho dân tộc đó là con đờng đi theo học thuyết Mác - Lênin, NAQ

đã tích cực truyền bá CN M - L vào Việt Nam kết hợp với phong trào

CN, phong trào yêu nớc để chuẩn

bị về t tởng, chính trị và tổ chức cho việc thành lập ĐCSVN.

Năm 1921 đợc sự giúp đỡ của

ĐCSP Ngời đã cùng với những nhà yêu nớc thuộc địa Pháp đã lập ra

"Hội liên hiệp các dân tộc thuộc

địa" để đoàn kết các lực lợng CM chống CNTD, thông qua tổ chức đó

mà đem CN M - L đến với các dân tộc thuộc địa Đây là một hình thức mặt trận thống nhất của nhân dân các nớc thuộc địa, nhằm đấu tranh chống chủ nghĩa đế quốc, vì độc lập và tự do của các dân tộc bị áp bức.

Để đẩy mạnh công tác tuyên truyền, năm 1922, tờ báo "Ngời cùng khổ"

do Ngời làm chủ nhiệm kiêm chủ bút đã vạch trần chính sách đàn áp, bóc lột dã man của chủ nghĩa đế quốc nói chung và của đế quốc Pháp nói riêng, thức tỉnh các dân tộc bị áp bức nổi dậy đấu tranh tự giải phóng Ngời còn viết nhiều bài cho các báo "Nhân đạo" (của

ĐCSP), báo "Đời sống công nhân"

(của Tổng liên đoàn lao động

này, Ngời đã viết tác phẩm nổi tiếng

"Bản án chế độ thực dân Pháp"

Các hoạt động của Ngời đã xây dựng mối quan hệ gắn bó giữa những ngời cộng sản và nhân dân lao động Pháp với các nớc thuộc

địa và phụ thuộc.

Các sách báo này mặc dù bị nhà cầm quyền Pháp cấm nhng vẫn bí mật đợc đa về Việt Nam gây ảnh h- ởng to lớn Nhân dân ta trớc hết là những ngời tiểu t sản trí thức yêu n-

ớc tiến bộ nhờ đọc sách báo đó hiểu

rõ hơn bản chất của CNĐQ nói chung, đế quốc Pháp nói riêng, hiểu đợc CMT10 Nga và đã hớng về

CN M- L Những sách báo ấy đợc

đ-a về Việt Nđ-am đúng lúc phong trào dân tộc dân chủ ở Việt Nam đang trên đà phát triển mạnh càng có thêm điều kiện thuận lợi để đi sâu vào các tầng lớp nhân dân, phát huy ảnh hởng tích cực sâu rộng.

Giữa năm 1923 Ngời từ Pháp sang Liên Xô dự Hội nghị Quốc tế nông dân (10/1923) và đợc bầu vào Ban chấp hành hội Sau đó, Ngời ở lại Liên Xô một thời gian vừa nghiên cứu học tập, làm việc ở Quốc tế cộng sản, viết bài cho báo "Sự thật" của ĐCSLX, "Tạp chí th tín quốc tế" - cơ quan ngôn luận của QTCS Ngời tìm hiểu chế độ Xô

Viết nghiên cứu kinh nghiệm tổ chức Đảng kiểu mới của Lênin về các vấn đề dân tộc và thuộc địa đặc biệt tại Đại hội QTCS lần V (1924) NAQ đã trình bày bản tham luận về vấn đề dân tộc và thuộc địa, đã nêu lên những quan điểm cơ bản về chiến lợc CM gpdt Thời kỳ này Ng-

ời còn tiếp tục phát triển thêm về t ởng CM gpdt Tất cả các bài viết của Ngời đã vũ trang cho những ng-

t-ời yêu nớc Việt Nam nhiều quan

điểm.Thấm nhuần quan điểm của Lênin, Ngời khẳng định cách mạng thuộc địa phải đợc đặt ngang với cách mạng vô sản ở chính quốc

Về chiến lợc CM gpdt ở các nớc thuộc địa phải gắn liền với giải phóng g/c, độc lập dân tộc phải gắn liền với CNXH.

Về vị trí của CM: CM gpdt ở các

b-ớc thuộc địa là một bộ phận khăng khít của CMVS ở chính quốc có quan hệ với CMVS ở chính quốc song không phụ thuộc vào CMVS ở chính quốc, không ỷ lại trông chờ vào CMVS của chính quốc.

Về nhiệm vụ CM: Ngời khẳng định

CM của các nớc thuộc địa là một cuộc "dân tộc cách mệnh" có nhiệm vụ chống đế quốc và tay sai thực hiện độc lập dân tộc từng bớc

ruộng".

Về động lực cách mạng: Ngời khẳng định g/c nông dân là một lực lợng CM to lớn, một động lực mạnh của CM Nông dân và công nhân là hai bạn đồng minh tự nhiên phải giải phóng cho nông dân Song g/c nông dân muốn giải phóng phải

đặt dới sự lãnh đạo của g/c công nhân.

Về lực lợng CM: Ngời chỉ rõ công - nông là gốc CM cần phải tập hợp bầu bạn CM của công nông nh học trò, nhà buôn nhỏ, địa chủ nhỏ và phải thực hiện đoàn kết quốc tế.

Về phơng pháp cách mạng: phải lãnh

đạo tổ chức quần chúng đấu tranh để tiến lên lật đổ g/c thống trị CM là việc chung của cả dân chúng chứ không phải việc của một vài ngời.

Về lãnh đạo CM: Ngời chỉ rõ sự lãnh đạo của một Đảng CM là điểm cốt tử đầu tiên của Đảng CM, Đảng

đây Ngời đã tìm hiểu hoạt động của các tổ chức CMVN Ngời đã thấy rõ nhợc điểm của những ngời lãnh

đạo các tổ chức ấy là không hiểu chính trị lại càng không hiểu về tổ chức quần chúng Ngời đã chọn một số thanh niên trong các tổ chức

ấy và thanh niên từ trong nớc sang thành lập ra Hội VNCMTN (tháng 6/1925) Việc thành lập Hội VNCMTN đã mở ra một thời kỳ hoạt động cao hơn của NAQ nhằm

đào tạo một đội ngũ cán bộ đem CN

M - L về truyền bá vào trong nớc gây dựng cơ sở cho việc thành lập

Đảng của g/c CNVN Cùng thời gian này tháng 7/1925 Ngời còn sáng lập ra "Hội liên hiệp các dân tộc bị áp bức ở á Đông" có quan hệ chặt chẽ với Hội VNCMTN.

Đầu năm 1927, những bài giảng của NAQ tại các lớp huấn luyện chính trị ở Quảng Châu đợc xuất bản thành sách "Đờng Kách mệnh" Mục đích của sách là để nói cho đồng bào ta biết rõ :"Vì sao chúng ta muốn sống thì phải cách mệnh Vì sao cách mệnh là việc chung của dân chúng chứ không phải việc của một hai ngời Đem

4

ơng cho chúng ta soi Đem phong

trào thế giới nói cho đồng bào ta

rõ Ai là bạn ta? Ai là thù ta? Cách

nhấn mạnh tầm quan trọng của đại

đoàn kết quốc tế trong cuộc đấu

tranh chống kẻ thù chung và mối

quan hệ giữa cách mạng thuộc địa

mạng đồng thời đã vũ trang lý luận

CM cho các cán bộ của Hội

VNCMTN có giá trị giáo dục lòng

yêu nớc sâu sắc đối với thanh niên,

đối với CM quần chúng nớc ta thời

kỳ đó theo nội dung mới: cứu nớc

gắn liền với CM Vì vậy mà tổ chức

VNCMTN phát triển rất nhanh

của lớp thanh niên nhất là thanh

niên học sinh - sinh viên, tiểu t sản,

trí thức - một lực lợng yêu nớc nhiệt

tình tha thiết với độc lập tự do của

dân tộc và nhạy cảm với các trào lu

t tởng tiến bộ của thời đại Ngời đã

tuyên truyền giáo dục, vận động họ

lại Nga sang Đức rồi về Thái Lan

Ngời đã xây dựng cơ sở CM trong

kiều bào nhng Ngời vẫn tiếp tục

chuẩn bị ở trong nớc Từ cuối năm

1928, với phong trào "vô sản hóa"

Hội VNCMTN đã đa hội viên vào

các nhà máy, hầm mỏ, đồn điền

để tự rèn luyện và truyền bá CN M -

L vào Việt Nam đã góp phần kết

hợp CN M - L vào phong trào CN

và phong trào yêu nớc Một đội ngũ

những ngời CM kiểu mới do NAQ

đào tạo đã trởng thành Hoạt động

của Hội VNCMTN đã gây tiếng

chức yêu nớc khác (Tân Việt chuyển dần hoạt động của mình theo khuynh hớng cộng sản chủ nghĩa) làm cho phong trào CN, nông dân, tiểu t sản và các tầng lớp nhân dân khác phát triển mạnh mẽ

Những điều kiện để thành lập chính đảng Mác xít ở ĐD đã dần dần hình thành đó là sự ra đời của

ba tổ chức cộng sản.

Nh vậy, NAQ là ngời Việt Nam đầu tiên du nhập CN M - L vào sự nghiệp của nhân dân ta Ngời đã

mở ra kỉ nguyên mới trong phong trào gpdt Việt Nam: kỉ nguyên của

CN yêu nớc kết hợp với CNXH

Ng-ời đã chấm dứt thNg-ời kỳ mò mẫm chân lý cứu nớc và mở ra thời kỳ CMVN đi vào phơng hớng đúng

đắn, hòa nhịp với phong trào CMTG Xu hớng của CMTG từ sau CMT10 là CMVS đồng thời mở ra thời kỳ phát triển nhảy vọt trong cuộc vận động gpdt của nhân dân

ta trực tiếp chuẩn bị về t tởng chính trị, tổ chức cho việc thành lập

và tác dụng của cá nhân, của lãnh

tụ, những nhà lãnh đạo, những nhân vật kiệt xuất trong sự phát triển của xã hội ĐCSVN ra đời do

sự đóng góp của nhiều ngời nhng NAQ là ngời có công lao to lớn nhất.

Vào cuối TK XIX phong trào chống Pháp diễn ra sôi nổi điển hình là phong trào Cần Vơng do các sĩ phu văn thân yêu nớc lãnh đạo nhng

đều thất bại Sang đầu TK XX cùng với những biến chuyển của nền kinh tế và xã hội là những ảnh h- ởng của t tởng dân chủ t sản từ Trung Quốc và cuộc vận động Duy Tân ở Nhật dội vào Phong trào CMVN lại bùng lên mạnh mẽ với nhiều hình thức phong phú Mặc

dù vẫn do những sĩ phu phong kiến lãnh đạo nhng đã mang nội dung t sản, dới ảnh hởng của hệ t tởng t sản các phong trào đấu tranh của dân tộc ta so với thời kỳ trớc đã tiến

bộ hơn (Cần Vơng đấu tranh gpdt theo hệ t tởng phong kiến sang đến Duy Tân đấu tranh để lập ra chính quyền t sản) nhng vẫn cha kết hợp

xã hội Việt Nam Họ không hiểu rằng nội dung đấu tranh để thực hiện dân chủ ở một nớc nông nghiệp lạc hậu nh Việt Nam là làm cho ngời cày có ruộng Họ chỉ chống đế quốc đến một mức độ nhất định chứ cha nhằm xóa bỏ quan hệ sản xuất phong kiến, cha nhận thức rõ đối tợng của CMVN

là đế quốc và phong kiến Cho nên,

có ngời dựa vào đế quốc này để

đánh đế quốc kia, có ngời dựa vào

đế quốc để canh tân đất nớc nh hai

cụ Phan Bội Châu và Phan Chu Trinh, tuy có khác nhau về phơng pháp, đờng đi, nớc bớc nhng cả hai sau lầm ấy đều tập trung phản ánh một vấn đề cơ bản là sự bế tắc về đ- ờng lối, muốn tìm lối thoát cho dân tộc

mà không đợc nên rơi vào mâu thuẫn, lúng túng.

Hoàn cảnh trên chỉ rõ rằng cứu nớc gpdt

đã trở thành yêu cầu bức thiết nhất của toàn thể dân tộc song lúc này CMVN

đang đứng trớc một cuộc khủng hoảng về

đờng lối lãnh đạo.

NAQ sinh ra và lớn lên trong hoàn cảnh đất nớc bị thực dân Pháp xâm lợc và thống trị, nhân dân ta trở thành nô lệ, lại xuất thân trong một gia đình nhà nho yêu nớc, ở một quê hơng có truyền thống yêu nớc

và đấu tranh điều đó đã nung nấu lòng yêu nớc thơng dân của ngời thanh niên Nguyễn Tất Thành về quyết tâm ra đi tìm đờng cứu nớc

Rút kinh nghiệm thất bại của các sĩ phu yêu nớc đơng thời NAQ không

đi về phơng Đông mà đi sang

ph-ơng Tây - nơi có khoa học kỹ thuật phát triển với một nhận thức đúng

đắn là muốn đánh đuổi kẻ thù phải biết rõ kẻ thù đó Điều này có tầm quan trọng to lớn để NAQ đI đến với CN M - L sau này.

Ngày 5/6/1911, Nguyễn Tất Thành dới tên Văn Ba bắt đầu đi vào cuộc sống mới trên tàu LatutsơTrêvin bằng nghề làm phụ bếp, quá trình lao động đó đã biến ngời thành công nhân Trong quá trình tìm đ- ờng cứu nớc từ 1911 - 1918, NAQ

đã đi nhiều nơi ở châu á, châu Âu, châu Mỹ và làm nhiều nghề lao

động khác nhau để kiếm sống và hoạt động CM vì vậy Ngời có dịp tiếp xúc với phong trào quần chúng

ở những nớc đó, để từ đó thấy rõ cảnh bất công tàn bạo của xã hội t bản, và vô cùng xúc động trớc đời

man Các dân tộc thuộc địa đều có một kẻ thù không đội trời chung là bọn đế quốc thực dân Ngời rút ra kết luận quan trọng về bạn và thù:

ở đâu nhân dân lao động cũng là bạn và ở đâu bọn đế quốc cũng là

kẻ thù Đây là những vấn đề có ý nghĩa chiến lợc không những đối với CMVN mà còn đối với CM ở các nớc thuộc địa khác.

Cùng thời gian này Ngời còn tham gia vào cuộc đấu tranh đòi cho binh lính và thợ thuyền Việt Nam sớm đợc hồi hơng Bác tham gia hoạt động trong phong trào CN Pháp Năm 1919 Ngời ra nhập

Đảng xã hội Pháp - một Đảng tiến

bộ chủ trơng chống lại các chính sách áp bức bóc lột của TDP ở thuộc địa.

Hoạt động có tiếng vang mạnh mẽ

và ảnh hởng sâu rộng hơn nữa là sau chiến tranh TG 1 các nớc đế quốc thắng trận đã họp Hội nghị để phân chia lại thị trờng TG ở Vecxay Thay mặt những ngời Việt Nam yêu nớc ngày 18/6/1919 NAQ

đã đa Bản yêu sách 8 điểm đòi quyền lợi cho nhân dân Việt Nam,

đòi quyền tự do ngôn luận, đi lại, tín ngỡng, hội họp, bình đẳng, quyền tự quyết Ngời đã gửi đăng Bản yêu sách trên báo "Dân chúng" của Đảng xã hội Pháp và

in thành truyền đơn gửi đến các

đoàn đại biểu các nớc Tất nhiên bọn đế quốc không thể nào đáp ứng những yêu cầu của NAQ Song bản yêu sách là lời nói chính nghĩa của đại biểu đầu tiên cho phong trào gpdt Việt Nam trên diễn đàn quốc tế Ngời đã dũng cảm đứng lên đấu tranh đòi những quyền lợi chính đáng của nhân dân ta ngay tại sào huyệt của bọn TDP Bản yêu sách đã bớc đầu vạch ra cho toàn

TG biết những tội ác của bọn đế quốc Pháp ở Việt Nam, đồng thời

đã làm cho g/c công nhân, các tổ chức bắt đầu chú ý đến tình hình Việt Nam dới ách thống trị của đế quốc Pháp.

Cuộc đấu tranh của NAQ tại Hội nghị Vecxay là đòn tấn công trực

Việt Nam vào bọn trùm đế quốc Từ

đây Ngời rút ra một bài học quan trọng đó là: những tuyên bố về tự

do, dân chủ của bọn đế quốc chỉ là những lời đờng mật cốt để lừa bịp các dân tộc bị áp bức Vì vậy, muốn

đợc độc lập và tự do, các dân tộc bị

áp bức phải trông cậy trớc hết vào lực lợng của bản thân mình, ngời Việt Nam phải tự giải phóng lấy mình Và "chỉ có giải phóng g/c vô

sản thì mới giải phóng đợc dân tộc, cả hai cuộc giải phóng này chỉ có thể là sự nghiệp của chủ nghĩa cộng sản của cách mạng thế giới"

Kết luận ấy có giá trị lý luận và thực tiễn rất lớn, nó soi sáng con đ- ờng đấu tranh cách mạng của nhân dân ta và nhân dân các nớc thuộc

địa khác.

Sau CMT10 Nga thành công, phong trào cộng sản và công nhân quốc tế phát triển mạnh mẽ Đầu năm 1919, Lênin và những ngời theo chủ nghĩa Mác họp đại hội ở Matxcơva, thành lập Quốc tế ba tức

là Quốc tế cộng sản Đây là những

sự kiện trọng đại có tác động mạnh

mẽ tới phong trào CMTG và các chiến sĩ chống áp bức trong đó có NAQ

Tháng 7/1920 NAQ đọc đợc "Sơ

thảo lần thứ nhất luận cơng về vấn

đề dân tộc và thuộc địa" của Lênin trong đó khẳng định lập trờng kiên quyết ủng hộ phong trào gpdt ở các nớc phơng Đông của QTCS Luận cơng của Lênin đã mang đến cho Ngời một nguồn ánh sáng chói lọi

Ngời rất đỗi cảm động và vui mừng khôn xiết, thấy đó là "cái cần thiết cho chúng ta, là con đờng giải phóng cho chúng ta" Ngời khẳng

định "chủ nghĩa M - L không những là cái "cẩm nang" thần kỳ, không những là cái kim chỉ nam,

mà còn là mặt trời soi sáng con ờng chúng ta đi tới thắng lợi cuối cùng, đi tới chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa cộng sản" Có thể nói Luận cơng của Lênin đã chỉ rõ cho NAQ con đờng dành độc lập và tự

đ-do cho đồng bào đã có tác động mạnh mẽ tới nhận thức và chuyển biến t tởng của NAQ Từ đây Ngời hoàn toàn tin theo Lênin và QTCS - niềm tin ấy là cơ sở t tởng để Ngời vững bớc đi theo con đờng CM triệt

để của CN M - L.

Đảng xã hội Pháp họp ở Tua, với

c-ơng vị là đại biểu chính thức và duy nhất của các nớc thuộc địa và cũng

là ngời Việt Nam đầu tiên tham dự

đại hội của một chính đảng Pháp

NAQ đã bỏ phiếu tán thành gia nhập Quốc tế ba và trở thành một trong những ngời tham gia sáng lập Đảng cộng sản Pháp

Sự kiện NAQ tham gia sáng lập

ĐCSP và là ngời cộng sản Việt Nam đầu tiên đã đánh dấu bớc nhảy vọt về chất trong quá trình chuyển biến t tởng của NAQ NAQ

đã đến với CN M - L, đọc nó, tiếp thu nó và biến thành lẽ sống, lý t- ởng của bản thân và của dân tộc

Từ một ngời yêu nớc chân chính Ngời đã trở thành một ngời cộng sản, Ngời đã tìm ra con đờng CM

đúng đắn cho nhân dân Việt Nam:

con đờng theo CN M - L, con đờng kết hợp đấu tranh gpdt với giải phóng ngời lao động: "muốn cứu nớc và giải phóng dân tộc không có con đờng nào khác, con đờng CMVS".

Nếu nh cuộc đấu tranh của Ngời trong Hội nghĩ Vec xay năm 1919 mới là phát pháo hiệu thức tỉnh nhân dân ta trong sự nghiệp đối t- ợng chống thực dân Pháp thì sự kiện Ngời đọc bản Sơ thảo của Lênin và trở thành ngời cộng sản

đầu tiên đã cắm mốc mở đờng giải quyết cuộc khủng hoảng về đờng lối giải phóng dân tộc Việt Nam.

Từ khi trở thành chiến sĩ cộng sản

và tìm ra con đờng cứu nớc đúng

đắn cho dân tộc đó là con đờng đi theo học thuyết Mác - Lênin, NAQ

đã tích cực truyền bá CN M - L vào Việt Nam kết hợp với phong trào

CN, phong trào yêu nớc để chuẩn

bị về t tởng, chính trị và tổ chức cho việc thành lập ĐCSVN.

Năm 1921 đợc sự giúp đỡ của

ĐCSP Ngời đã cùng với những nhà yêu nớc thuộc địa Pháp đã lập ra

"Hội liên hiệp các dân tộc thuộc

địa" để đoàn kết các lực lợng CM chống CNTD, thông qua tổ chức đó

mà đem CN M - L đến với các dân tộc thuộc địa Đây là một hình thức mặt trận thống nhất của nhân dân các nớc thuộc địa, nhằm đấu tranh chống chủ nghĩa đế quốc, vì độc lập và tự do của các dân tộc bị áp bức.

năm 1922, tờ báo "Ngời cùng khổ"

do Ngời làm chủ nhiệm kiêm chủ bút đã vạch trần chính sách đàn áp, bóc lột dã man của chủ nghĩa đế quốc nói chung và của đế quốc Pháp nói riêng, thức tỉnh các dân tộc bị áp bức nổi dậy đấu tranh tự giải phóng Ngời còn viết nhiều bài cho các báo "Nhân đạo" (của

ĐCSP), báo "Đời sống công nhân"

(của Tổng liên đoàn lao động Pháp) Đặc biệt, trong thời gian này, Ngời đã viết tác phẩm nổi tiếng

"Bản án chế độ thực dân Pháp"

Các hoạt động của Ngời đã xây dựng mối quan hệ gắn bó giữa những ngời cộng sản và nhân dân lao động Pháp với các nớc thuộc

địa và phụ thuộc.

Các sách báo này mặc dù bị nhà cầm quyền Pháp cấm nhng vẫn bí mật đợc đa về Việt Nam gây ảnh h- ởng to lớn Nhân dân ta trớc hết là những ngời tiểu t sản trí thức yêu n-

ớc tiến bộ nhờ đọc sách báo đó hiểu

rõ hơn bản chất của CNĐQ nói chung, đế quốc Pháp nói riêng, hiểu đợc CMT10 Nga và đã hớng về

CN M- L Những sách báo ấy đợc

đ-a về Việt Nđ-am đúng lúc phong trào dân tộc dân chủ ở Việt Nam đang trên đà phát triển mạnh càng có thêm điều kiện thuận lợi để đi sâu vào các tầng lớp nhân dân, phát huy ảnh hởng tích cực sâu rộng.

Giữa năm 1923 Ngời từ Pháp sang Liên Xô dự Hội nghị Quốc tế nông dân (10/1923) và đợc bầu vào Ban chấp hành hội Sau đó, Ngời ở lại Liên Xô một thời gian vừa nghiên cứu học tập, làm việc ở Quốc tế cộng sản, viết bài cho báo "Sự thật" của ĐCSLX, "Tạp chí th tín quốc tế" - cơ quan ngôn luận của QTCS Ngời tìm hiểu chế độ Xô

Viết nghiên cứu kinh nghiệm tổ chức Đảng kiểu mới của Lênin về các vấn đề dân tộc và thuộc địa đặc biệt tại ĐạI hội QTCS lần V (1924) NAQ đã trình bày bản tham luận về vấn đề dân tộc và thuộc địa, đã nêu lên những quan điểm cơ bản về chiến lợc CM gpdt Thời kỳ này Ng-

ời còn tiếp tục phát triển thêm về t ởng CM gpdt Tất cả các bài viết của Ngời đã vũ trang cho những ngời yêu nớc Việt Nam nhiều quan

t-điểm.Thấm nhuần quan điểm của Lênin, Ngời khẳng định cách mạng thuộc địa phải đợc đặt ngang với cách

quan điểm đó của NAQ đợc hình thành dới ánh sáng của CN M - L,

đợc truyền bá vào Việt Nam đã chuẩn bị về t tởng và chính trị cho việc thành lập ĐCSVN.

Sau một thời gian ở Liên Xô học tập cuối 1924 NAQ về Quảng Châu (Trung Quốc) Đây là thời kỳ Ngời chuẩn bị toàn diện, tích cực, trực tiếp cho việc thành lập đảng mà trong đó nổi bật là về tổ chức ở

đây Ngời đã tìm hiểu hoạt động của các tổ chức CMVN Ngời đã thấy rõ nhợc điểm của những ngời lãnh

đạo các tổ chức ấy là không hiểu chính trị lại càng không hiểu về tổ chức quần chúng Ngời đã chọn một số thanh niên trong các tổ chức

ấy và thanh niên từ trong nớc sang thành lập ra Hội VNCMTN (tháng 6/1925) Việc thành lập Hội VNCMTN đã mở ra một thời kỳ hoạt động cao hơn của NAQ nhằm

đào tạo một đội ngũ cán bộ đem CN

M - L về truyền bá vào trong nớc gây dựng cơ sở cho việc thành lập

Đảng của g/c CNVN Cùng thời gian này tháng 7/1925 Ngời còn sáng lập ra "Hội liên hiệp các dân tộc bị áp bức ở á Đông" có quan hệ chặt chẽ với Hội VNCMTN.

Đầu năm 1827, những bài giảng của NAQ tại các lớp huấn luyện chính trị ở Quảng Châu đợc xuất bản thành sách "Đờng Kách mệnh" Mục đích của sách là để nói cho đồng bào ta biết rõ :"Vì sao chúng ta muốn sống thì phải cách mệnh Vì sao cách mệnh là việc chung của dân chúng chứ không phải việc của một hai ngời Đem lịch sử cách mệnh các nớc làm g-

ơng cho chúng ta soi Đem phong trào thế giới nói cho đồng bào ta rõ

Ai là bạn ta? Ai là thù ta? Cách mệnh thì phải làm thế nào?" Thông qua tác phẩm này cũng thể hiện mục đích giáo dục của Ngời Tác phẩm còn chỉ rõ về động lực của cách mạng Việt Nam: công nông là gốc cách mạng, còn học trò, nhà buôn nhỏ, điền chủ nhỏ là bầu bạn của công nông Tác phẩm nhấn mạnh tầm quan trọng của đại

đoàn kết quốc tế trong cuộc đấu tranh chống kẻ thù chung và mối quan hệ giữa cách mạng thuộc địa với cách mạng vô sản thế giới Nhân tố quyết định thắng lợi của

5

theo CN M - L.

Báo "Thanh niên" và sách "Đờng

cách mệnh" là cơ sở lý luận cách

mạng đồng thời đã vũ trang lý luận

CM cho các cán bộ của Hội

VNCMTN có giá trị giáo dục lòng

yêu nớc sâu sắc đối với thanh niên,

đối với CM quần chúng nớc ta thời

kỳ đó theo nội dung mới: cứu nớc

gắn liền với CM Vì vậy mà tổ chức

VNCMTN phát triển rất nhanh

của lớp thanh niên nhất là thanh

niên học sinh - sinh viên, tiểu t sản,

trí thức - một lực lợng yêu nớc nhiệt

tình tha thiết với độc lập tự do của

dân tộc và nhạy cảm với các trào lu

t tởng tiến bộ của thời đại Ngời đã

tuyên truyền giáo dục, vận động họ

lại Nga sang Đức rồi về Thái Lan

Ngời đã xây dựng cơ sở CM trong

kiều bào nhng Ngời vẫn tiếp tục

chuẩn bị ở trong nớc Từ cuối năm

1928, với phong trào "vô sản hóa"

Hội VNCMTN đã đa hội viên vào

các nhà máy, hầm mỏ, đồn điền

để tự rèn luyện và truyền bá CN M -

L vào Việt Nam đã góp phần kết

hợp CN M - L vào phong trào CN

và phong trào yêu nớc Một đội ngũ

những ngời CM kiểu mới do NAQ

đào tạo đã trởng thành Hoạt động

của Hội VNCMTN đã gây tiếng

mở ra kỉ nguyên mới trong phong trào gpdt Việt Nam: kỉ nguyên của

CN yêu nớc kết hợp với CNXH

Ng-ời đã chấm dứt thNg-ời kỳ mò mẫm chân lý cứu nớc và mở ra thời kỳ CMVN đi vào phơng hớng đúng

đắn, hòa nhịp với phong trào CMTG Xu hớng của CMTG từ sau CMT10 là CMVS đồng thời mở ra thời kỳ phát triển nhảy vọt trong cuộc vận động gpdt của nhân dân

ta trực tiếp chuẩn bị về t tởng chính trị, tổ chức cho việc thành lập

ĐCSVN.

Có thể nói hoạt động truyền bá CN

M - L của lãnh tụ NAQ về Việt Nam

đã làm cho phong trào CMVN đặc biệt là phong trào công nhân phát triển mạnh mẽ Bọn đế quốc và tay sai điên cuồng chống phá CM:

chúng cho mở toà đại hình để xử những ngời CM (tháng 10/1929) phiên toà đặc biệt tại Vinh đã xử 45 chiến sĩ của Hội VNCMTN và tuyên

bố tử hình vắng mặt NAQ, Trần Phú.

Cùng lúc đó ở nớc ta đã xuất hiện 3

tổ chức cộng sản hoạt động riêng

rẽ, công kích lẫn nhau, tranh giành quần chúng nếu kéo dài sẽ ảnh h- ởng tới sự phát triển chung của phong trào và có nguy cơ dân tới sự chia rẽ lớn Yêu cầu khách quan bức thiết lúc bấy giờ là lập ra một

Đảng duy nhất của g/c CN để lãnh

đạo phong trào.

NAQ đã chăm chú theo dõi tình hình và đợc sự ủy nhiệm của QTCS Ngời từ Thái Lan trở về Trung Quốc triệu tập hội nghị đại biểu các

tổ chức cộng sản để thành lập một

Đảng duy nhất ở Việt Nam Từ ngày 3/2 đến 7/2/1930 tại Cửu Long gần Hơng Cảng (Trung Quốc) đã diễn ra Hội nghị bàn về việc hợp nhất thành lập ĐCSVN D-

ới sự chủ trì của NAQ và trớc những lý lẽ đầy sức thuyết phục của Ngời các đại biểu đã nhất trí bỏ mọi thành kiến xung đột thành thật hợp tác để thống nhất các tổ chức cộng sản thành một Đảng duy nhất là

ĐCSVN Đồng thời Hội nghị cũng thảo luận và thông qua "Chính c-

ơng vắn tắt", "Sách lợc vắn tắt",

Điều lệ, chơng trình tóm tắt của

Đảng do NAQ soạn thảo Cuối Hội nghị NAQ ra lời kêu gọi nhân việc thành lập ĐCSVN Những tài liệu

đó hợp thành Cơng lĩnh chính trị

đầu tiên của ĐCSVN Tuy còn vắn tắt song đây là một cơng lĩnh gpdt

đúng đắn và sáng tạo.

lịch sử của một đại hội thành lập

Đảng Thắng lợi của Hội nghị đã tỏ

rõ tài trí thông minh, năng lực tổ chức, uy tín to lớn của lãnh tụ NAQ

đối với những ngời cộng sản và toàn thể dân tộc Việt Nam Sự ra

đời của Đảng là một sự chuẩn bị tất yếu có tính chất quyết định cho những bớc phát triển nhảy vọt mới trong lịch sử tiến hóa của dân tộc Việt Nam.

Nh vậy, những dữ kiện trên đây đã

giúp chúng ta khẳng định rằng NAQ là ngời có công lao to lớn trong việc sáng lập ra Đảng ta Ng-

ời không chỉ tìm ra con đờng cứu

n-ớc đúng đắn, ra sức truyền bá Cn

M - L vào Việt Nam kết hợp với phong trào CN, phong trào yêu nớc

để chuẩn bị mọi mặt về t tởng, chính trị, tổ chức cho việc thành lập

Đảng mà còn đứng ra triệu tập Hội nghị thống nhất thành công và vạch ra đờng lối CM đúng đắn cho dân tộc ta.

Đề 9: Khái quát phong trào yêu nớc ở Việt Nam trong

ra nhận xét Bài làm.

Pháp tiến hành khai thác thuộc địa lần thứ hai với quy mô lớn, tốc độ

đầu t nhanh đã thúc đẩy nhanh chóng quá trình phân hóa của các g/c cơ bản trong xã hội cũ và ra đời các g/c mới G/c CNVN trởng thành nhanh chóng, t sản, tiểu t sản trở thành g/c, các lực lợng xã hội mới này là điều kiện vật chất bên trong

để tiếp thu ảnh hởng của phong trào CMTG và sự du nhập của các khuynh hớng t tởng mới vào Việt Nam.

Sau CTTG 1 t tởng t sản tiếp tục du nhập vào Việt Nam đặc biệt là t t- ởng CM của Tôn Trung Sơn Tác

động của CMT10 Nga 1917 và các

sự kiện nh sự ra đời của QTCS (1919), sự thành lập ĐCSP (1920),

ĐCSTQ (1921) đặc biệt là sự nỗ lực hoạt động của lãnh tụ NAQ CN M -

L đã từng bớc đợc truyền bá vào Việt Nam Những sự kiện lịch sử mới này đã quy định tính chất quy mô

của phong trào yêu nớc ở Việt Nam từ

1919 - 1929.

Sau CTTG 1 (1914 - 1918) phong trào DTDC ở Việt Nam bớc vào thời

kỳ phát triển mạnh mẽ lôi cuốn mọi tầng lớp nhân dân tham gia với nhiều hình thức đấu tranh phong phú, sôi nổi trong đó g/c TSDT và TTS thành thị có hoạt động chống Pháp theo khuynh hớng DCTS.

của t sản dân tộc, đây là một bộ phận của g/c t sản T sản dân tộc bị

đế quốc, phong kiến và t sản mại bản chèn ép nên có mâu thuẫn với chúng Họ có xu hớng kinh doanh

độc lập ít nhiều có tinh thần dân tộc dân chủ yêu nớc chống đế quốc

và tay sai Nhng họ là một g/c yếu hèn chỉ tham gia đấu tranh trong một chừng mực nhất định khi kẻ thù nhân nhợng ban cho quyền lợi nhất định thì không đấu tranh Đây

là thái độ không kiên định dễ thoả

hiệp cải lơng.

Giai cấp t sản dân tộc Việt Nam tiến hành các cuộc đấu tranh vì

muốn vơn lên giành lấy vị trị khá

hơn trong nền kinh tế Việt Nam

nh-ng họ vấp phải sự chèn ép của TDP, vì cha đủ sức cạnh tranh với t bản Pháp nên t sản Việt Nam đã tổ chức những phong trào đấu tranh

Họ đã phát động phong trào chấn hng nội hoá, bài trừ ngoại hoá chủ yếu là hàng Trung Quốc Năm

1919 bùng nổ phong trào tẩy chay các thơng gia Hoa kiều từ Sài Gòn

ra các thành phố lớn trong Nam ngoài Bắc Năm 1923 cuộc đấu tranh chống độc quyền thơng cảng Gài Gòn, độc quyền xuất cảng lúa gạo Nam Kỳ của t bản Pháp Cùng với các hoạt động kinh tế, g/c t sản dân tộc cũng dùng báo chí để bênh vực quyền lợi cho mình Năm 1923 một số t sản và địa chủ lớn trong Nam nh Bùi Quang Chiêu, Nguyễn Phan Long đã tổ chức ra Đảng Lập hiến để tập hợp lực lợng rồi đa

ra một số khẩu hiệu đòi dân chủ nhằm tranh thủ sự ủng hộ của quần chúng làm áp lực đối với Pháp

Nh vậy do có mâu thuẫn với CN đế quốc Pháp đang thống trị nên t sản dân tộc đã bớc lên vũ đài chính trị

và g/c VSVN cũng bắt đầu có ý thức nên g/c t sản Việt Nam không thể

có thái độ CM triệt để Các hoạt

động của họ chỉ mang tính chất cải lơng giới hạn trong khuôn khổ của chế độ thực dân phục vụ quyền lợi của các tầng lớp trên và nhanh chóng bị phong trào quần chúng v-

ợt qua.

Vậy là g/c t sản dân tộc dù đa ra

c-ơng lĩnh hoạt động rất đúng đắn và tiến bộ song do còn có những hạn chế về mặt t tởng, tổ chức mà dần dần họ đánh mất lòng tin và sự ủng

hộ của quần chúng nhân dân Đối với việc này thì cũng coi nh sự lãnh

bại.

Khi cuộc khai thác thuộc địa lần thứ hai của TDP cùng ra đời với g/c TSDT còn có g/c TTS G/c tiểu t sản bao gồm nhiều tầng lớp nhng chủ yếu là những trí thức, học sinh, sinh viên, nhà báo Nhìn chung g/c tiểu t sản cũng bị đế quốc và phong kiến áp bức, bóc lột, khinh

rẻ Họ có điều kiện sống tập trung ở các đô thị và các trung tâm văn hóa chính trị nên họ rất nhạy cảm với thời cuộc Vốn xuất thân là những

bộ phận trí thức nên họ có điều kiện tiếp xúc với các phong trào, có tinh thần hăng hái CM và là một lực lợng quan trọng của CM Trong khi t sản và đại địa chủ đấu tranh chống độc quyền, đòi quyền tự do dân chủ thích ứng với lợi ích g/c và

địa vị xã hội của họ thì tiểu t sản vì

bị áp bức bóc lột nặng nề cũng sôi nổi đấu tranh chống lại cờng quyền

áp bức để đòi các quyền tự do dân chủ.

Và ở phong trào yêu nớc đấu tranh theo khuynh hớng dân chủ t sản thì

đây cũng là lực lợng quan trọng nhất Họ đã có rất nhiều hoạt động khác nhau nh tập hợp nhau lại trong các tổ chức chính trị nh Tâm tâm xã (1924), Việt Nam nghĩa

đoàn (1925), Phục Việt (1925), hội Hng Nam, đảng Thanh niên

trong đó đặc biệt là các tổ chức Hội VNCMTN, TVCMĐ và VNQDĐ với nhiều hoạt động phong phú sôi nổi

Các tổ chức CM này hoạt động theo những khuynh hớng khác nhau

Hội VNCMTN do NAQ sáng lập ra chịu ảnh hởng của CN M - L nên hoạt động trên lập trờng vô sản

VNQDĐ do Nguyễn Thái Học, Phạm Tuấn Tài lập ra lại chịu

ảnh hởng của lập trờng t sản Đứng giữa hai xu hớng chính trị ấy các hội viên của tổ chức TV đã dần dần ngả theo HộiVNCMTN và hoạt

động theo xu hớng CMVS Tuy hoạt động trên những lập trờng khác nhau nhng sự ra đời của ba tổ chức đã có tác dụng thúc đẩy phong trào yêu nớc của Việt Nam phát triển mạnh mẽ.

Bên cạnh đó cũng giống nh g/c t sản dân tộc, họ cũng tiến hành đấu tranh trên mặt trận báo chí Họ cho

ra các tờ báo tiến bộ để tuyên truyền t tởng dân tộc dân chủ bằng tiếng Pháp nh Chuông rè, An Nam trẻ, Ngời nhà quê và bằng tiếng Việt nh "Tiếng dân tập thế kỷ" Họ lập ra các Nxb tiến bộ nh Nam

Gòn và Quan hải tùng th ở Huế

để cổ động tinh thần yêu nớc, đòi các quyền tự do dân chủ và nêu quan điểm lập trờng chính trị của mình

Trong cao trào yêu nớc dân chủ công khai do g/c tiểu t sản lãnh đạo

có hai sự kiện nổi bật Đỉnh cao của những sự kiện nổi bật là tiếng bom của liệt sĩ Phạm Hồng Thái (1924) ở Quảng Châu - Trung Quốc gây một tiếng vang lớn ở trong nớc và ngoài nớc Tiếng bom này có ý nghĩa mở màn cho thời đại

đấu tranh mới của dân tộc, vừa có tác dụng cổ vũ, thúc đẩy phong trào tiến lên Tuy vụ ám sát không thành nhng hơn bao giờ hết tiếng bom Sa Diện của Phạm Hồng Thái vang lên có ý nghĩa vô cùng to lớn nh HCT đánh giá: "Việc đó tuy nhỏ nhng nó báo hiệu bắt đầu thời đại

đấu tranh dân tộc nh chim én nhỏ báo hiệu mùa xuân" Tiếp đó là cuộc đấu tranh đòi thả nhà yêu nớc PBC tháng 11/1925 Việc PBC bị bắt đa về nớc đã kích động lòng yêu nớc trong nhân dân đặc biệt là những lời lẽ đanh thép của ông trớc vành móng ngựa đã làm cho làn sóng đấu tranh đòi thả PBC sôi nổi khắp nơi buộc TDP phải tha bổng PBC và đa về giam lỏng ở Huế

Tiếp đến họ tổ chức lễ đa tang và truy điệu PCT (3/1926) có 14 vạn ngời gồm đủ các tầng lớp đã đa tang ông và sau lễ đa tang khắp nơi

ở Bắc - Trung - Nam đều tổ chức lễ truy điệu.

Nh vậy, có thể thấy phong trào yêu nớc dân chủ của tiểu t sản có một vị trí quan trọng trong cuộc vận động dân chủ nói riêng và phong trào dân tộc nói chung Về tổ chức chủ yếu do tiểu t sản lãnh đạo nhng bị t tởng t sản chi phối điều này là điều tất yếu vì lúc đó CN M - L cha có

điều kiện xâm nhập vào phong trào Tuy vậy, tổ chức yêu nớc dân chủ rõ nét các hoạt động này đã

chuẩn bị hỗ trợ cho phong trào công nhân và Hội VNCMTN

Phong trào đấu tranh này thể hiện lòng yêu nớc của thanh niên tiểu t sản Mặc dù họ cha đợc tổ chức thành chính đảng nên đấu tranh mang tính chất ấu trĩ nhng có ý nghĩa to lớn trong việc thức tỉnh lòng yêu nớc reo rắc t tởng tự do dân chủ trong dân Những thanh niên yêu nớc ấy sau này bằng nhiều con đờng khác nhau đã đến với

Đảng ta vì vậy khi nói về các điều

phong trào yêu nớc là một trong 3 yếu tố để thành lập ĐCSVN.

Phong trào đã thu hút đợc đông

đảo các g/c tầng lớp tham gia qua phong trào thể hiện rõ tính năng

động và vai trò của g/c TTS.

Phong trào yêu nớc những năm từ

1919 - 1929 diễn ra với nhiều hình thức đấu tranh phong phú: báo chí, biểu tình, mít tinh, khởi nghĩa

Phong trào yêu nớc của Việt Nam trong giai đoạn này diễn ra trên hai khuynh hớng chính trị là t sản và vô sản trong đó phong trào yêu nớc trên lập trờng vô sản ngày càng chiếm u thế.

Phong trào yêu nớc ở Việt Nam những năm 1919 - 1929 chính là nguyên nhân của quá trình chuyển hóa của VNCMTN, sự phân hóa của TVCMĐ và sự thất bại tan rã

của VNQDĐ.

Quá trình truyền bá CN M - L vào Việt Nam cũng là quá trình tuyên truyền những quan điểm của NAQ

về con đờng gpdt trên lập trờng vô

sản ở Việt Nam Con đờng CM trên lập trờng vô sản đáp ứng đợc các yêu cầu cơ bản của dân tộc và nhân dân Việt Nam Vì vậy các tổ chức

CM đứng trên lập trờng vô sản đợc quần chúng nhân dân làm hậu thuẫn ngày càng chiếm u thế và đã

giữ vai trò chủ đạo trong phong trào CMVN Ngợc lại con đờng CM

và tổ chức CM nào đứng trên lập ờng t sản không đề cập đầy đủ các yêu cầu cơ bản của dân tộc và của nhân dân thì ngày càng mất vị thế, lúng túng, thất bại và tan rã mà VNQDĐ là một điển hình.

tr-Đề 10: Hoàn cảnh, nội dung và ý nghĩa của Hội nghị thành lập Đảng cộng sản Việt Nam (3/2/1930).

Bài làm.

Lịch sử CMVN hay lịch sử bất cứ dân tộc nào cũng vậy, đều phải trải qua những bớc thăng trầm đợc ghi dấu bằng những sự kiện lịch sử

Song chỉ những sự kiện nào đánh dấu một bớc thắng lợi lớn, kết thúc một thời kỳ lịch sử đã qua, mở ra một bớc phát triển mới đi lên cho lịch sử thì sự kiện đó đợc coi là bớc ngoặt lịch sử Đảng cộng sản Việt Nam ra đời chính là bớc ngoặt lịch

sử của CMVN và đây là sự đóng góp to lớn của lãnh tụ NAQ.

Đứng trớc sự đòi hỏi của phong trào CN và phong trào yêu nớc năm

thành hai tổ chức cộng sản:

ĐDCSĐ (6/1929) và ANCSĐ (7/1929) TVCMĐ bị phân hóa, bộ phận tiên tiến đã thành lập ra

ĐDCSLĐ (9/1929) Nh vậy chỉ trong vòng 4 tháng đã có 3 tổ chức cộng sản ở Việt Nam đợc thành lập

Đây là xu thế khách quan của lịch

sử Nó đã khẳng định bớc phát triển nhảy vọt của CMVN chứng tỏ

hệ t tởng cộng sản đã giành đợc u thế trong phong trào đấu tranh của dân tộc và chỉ rõ điều kiện thành lập Đảng cộng sản ở Việt Nam đã chín muồi Các tổ chức cộng sản đã nhanh chóng xây dựng cơ sở Đảng trong nhiều địa phơng và trực tiếp

tổ chức lãnh đạo nhiều cuộc đấu tranh của công nhân, nông dân Vì vậy, phong trào đấu tranh của g/c công nhân phát triển mạnh, ý thức g/c, chính trị ngày càng rõ rệt: có hàng chục cuộc đấu tranh của công nhân suốt từ Bắc chí nam và nổ ra

ở các trung tâm kinh tế chính trị của thực dân Pháp, bãi công không giới hạn trong phạm vi một xí nghiệp, một địa phơng, một ngành

mà đã liên kết thành phong trào chung đồng thời công nhân cũng kết hợp với nông dân đấu tranh chống lại bọn quan lại địa chủ, c- ờng hào, tăng thuế, cớp ruộng, kết hợp với phong trào bãi khóa của học sinh, bãi thị của tiểu thơng đòi dân sinh dân chủ Tất cả kết thành một làn sóng đấu tranh khắp cả n-

ớc trong đó g/c công nhân thực sự trở thành lực lợng tiên phong cho CMVN.

Trớc sự phát triển của phong trào bọn đế quốc phong kiến tay sai điên cuống chống phá Tháng 7/1929 chúng cho mở tòa đại hình để xử những ngời CM, tháng 10/1929 phiên toà đặc biệt mở tại Vinh đã

xử 45 chiến sĩ yêu nớc của Hội VNCMTN và tuyên bố tử hình vắng mặt NAQ, Trần Phú Song việc xuất hiện ba tổ chức cộng sản hoạt động riêng rẽ, công kích lẫn nhau, tranh giành quần chúng Việc kéo dài cuộc tranh chấp giữa ba tổ chức cộng sản sẽ ảnh hởng đến sự phát triển chung của phong trào và nguy cơ dẫn đến sự chia rẽ lớn Tình hình trên đặt ra yêu cầu khách quan bức thiết là phải lập ra một Đảng duy nhất của g/c CNVN

để lãnh đạo phong trào Trớc tình

6

ngời cộng sản ĐD vạch ra sự cần

thiết phải chấm dứt chia rẽ bè phái

và hợp lại thành một Đảng cộng

sản thống nhất Đợc sự ủy nhiệm

của QTCS NAQ đã triệu tập hội

nghị đại biểu các tổ chức cộng sản

họp ở Cửu Long (Hơng Cảng -

Trung Quốc) từ 3/2 đến 7/21930 để

hợp nhất thành một Đảng duy nhất.

Hội nghị gồm hai đoàn đại biểu

của ĐDCSĐ là Nguyễn Đức Cảnh,

Trịnh Đình Cửu, hai đạI biểu của

ANCSĐ là Châu Văn Liêm, Nguyễn

Thiệu dới sự chủ trì của NAQ, hai

đại biểu hải ngoại là Lê Hồng Sơn

sản đoàn kết thống nhất lại thành

một Đảng duy nhất Đồng thời nêu

lên chơng trình của Hội nghị Các

đại biểu dự Hội nghị đã nhất trí bỏ

mọi thành kiến xung đột, thành

NAQ khởi thảo Đồng thời cũng

vạch kế hoạch tiến hành hợp nhất

các tổ chức cộng sản ở trong nớc và

cử ra Ban chấp hành TW lâm thời

của Đảng Đấy là những nội dung

của Hội nghị hợp nhất thành lập

Đảng.

Vậy là, với uy tín to lớn của NAQ

hội nghị đã thành công nhanh

chóng, nhân dịp Đảng ra đời NAQ

thay mặt Đảng cộng sản Việt Nam

đã ra lời kêu gọi "gửi công nhân,

nông dân, binh lính và những ngời

bị áp bức bóc lột Văn kiện lịch sử

có ý nghĩa nhất trong hội nghị phải

kể tới đó là Chính cơng, sách lợc

vắn tắt do NAQ soạn thảo.

Chính cơng đã nêu rõ hai giai đoạn

của CMVN là cuộc CMTS dân

quyền và CM ruộng đất để đi tới xã

hội cộng sản hai giai đoạn đó kế

tiếp nhau Nhiệm vụ của CMTS dân

quyền là đánh đổ để quốc Pháp,

bọn phong kiến và t sản phản CM

làm cho nớc Việt Nam đợc độc lập

dựng lên chính phủ công - nông -

binh; tịch thu hết sản nghiệp lớn

của bọn đế quốc, tịch thu ruộng đất

chia cho dân cày nghèo tiến hành

CM ruộng đất, đem lại ruộng đất cho nông dân Các nhiệm vụ đó bao gồm nội dung dân tộc dân chủ song nổi bật là nhiệm vụ chống đế quốc và tay sai phản động làm cho nớc Việt Nam độc lập, dân tộc Việt Nam đợc tự do.

Đồng thời, Chính cơng cũng nêu rõ lực lợng đánh đổ đế quốc và phong kiến là công nhân và nông dân

đông đảo đồng thời phải hết sức lôi kéo tiểu t sản, trí thức, trung nông

đi về phía g/c công nhân Đối với phú nông, trung - tiểu địa chủ, t sản Việt Nam cha lộ rõ mặt phản

CM phải lợi dụng hoặc ít nhất là trung lập trong khi liên minh giữ

vững nguyên tắc CM không sa vào

đờng lối thoả hiệp g/c.

Vị trí của CMVN là một bộ phận của CMTG Đảng phải liên kết với các dân tộc bị áp bức và g/c vô sản

TG nhất là g/c vô sản Pháp

Cuối cùng đó là nhân tố đảm bảo thắng lợi của CM đó là Đảng cộng sản Việt Nam là đội tiên phong của g/c công nhân lấy CN M - L làm nền tảng, là ngời lãnh đạo CMVN,

là nhân tố quyết định thắng lợi CMVN Đảng phải có trách nhiệm thu phục đợc đại bộ phận g/c mình, phải làm cho g/c mình lãnh đạo đợc dân chúng, phải thu phục cho đợc

đại đa số dân cày, phải dựa vững vào dân cày nghèo Đồng thời phải liên minh với các g/c CM, các tầng lớp yêu nớc khác, đoàn kết họ, tổ chức họ đấu tranh.

Có thể nói Cơng lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng cộng sản Việt Nam

do NAQ soạn thảo tuy còn vắn tắt song đây còn là một Cơng lĩnh gpdt

đúng đắn và sáng tạo Đã vạch ra phơng hớng phát triển cơ bản của

CM nớc ta đi từ CM gpdt lên CM XHCN Đờng lối đó đã sớm kết hợp

đúng đắn vấn đề dân tộc và giai cấp thấm đợm tinh thần dân tộc trong đó độc lập tự do là t tởng chủ yếu của Cơng lĩnh này.

Hội nghị hợp nhất mang tầm vóc lịch sử của một Đại hội thành lập

Đảng, thắng lợi của Hội nghị là thắng lợi về ý thức giác ngộ về quyền lợi căn bản và lâu dài của g/c công nhân và của toàn thể dân tộc, là thắng lợi của cuộc đấu tranh gian khổ chống mọi âm mu thủ

đoạn của kẻ thù Là thắng lợi của

g/c công nhân Thắng lợi của hội nghị cũng tỏ rõ tài trí thông minh, năng lực tổ chức và uy tín to lớn của lãnh tụ NAQ đối với những ng-

ời cộng sản và toàn thể dân tộc Việt Nam Sau hội nghị hợp nhất

Song chỉ những sự kiện nào đánh dấu một bớc thắng lợi lớn, kết thúc một thời kỳ lịch sử đã qua, mở ra một bớc phát triển mới đi lên cho lịch sử thì sự kiện đó đợc coi là bớc ngoặt lịch sử Đảng cộng sản Việt Nam ra đời chính là bớc ngoặt lịch

sử của CMVN.

Đảng cộng sản Việt Nam ra đời ngày 3/2/1930 là thành quả của cuộc đấu tranh dân tộc và g/c quyết liệt của nhân dân Việt Nam, là sự sàng lọc nghiêm khắc của lịch sử trên trờng đấu tranh quyết liệt ở Việt Nam trong mấy chục năm đầu

TK XX.

Đảng ra đời là sản phẩm của sự kết hợp giữa 3 yếu tố: CN M - L kết hợp với phong trào công nhân và phong trào yêu nớc trong thời đại mới của nhân dân Việt Nam Đảng ra đời đã

tạo ra một bớc phát triển nhảy vọt

đối với CMVN.

Đảng ra đời là một bớc ngoặt lịch

sử vĩ đại của CMVN bởi Đảng cộng sản Việt Nam ra đời đã mở ra một thời đại mới trong lịch sử dân tộc

Từ đây CMVN đã đặt dới sự lãnh

đạo duy nhất của ĐCSVN, một

Đảng theo học thuyết M - L có đờng lối CM khoa học và sáng tạo, có tổ chức chặt chẽ, có đội ngũ cán bộ

đảng viên kiên trung, có đội tiên phong của mình G/c CNVN trớc kia mới chỉ là một lực lợng quan trọng trong đời sống chính trị ở nớc

ta thì nay đã trở thành lãnh tụ của nhân dân Việt Nam trong cuộc CM DTDC Sự lãnh đạo của Đảng là một nhân tố thắng lợi của CM Vì

vậy, Đảng ra đời đã chấm dứt thời

kỳ khủng hoảng sâu sắc về g/c lãnh

đầu TK XX.

Từ khi Đảng cộng sản Việt Nam ra

đời lực lợng mới của CM đợc xây dựng trớc hết là khối công nông liên minh đã đợc hình thành Đó là nhân tố bảo đảm quyền lãnh đạo duy nhất của Đảng trong CM DTDC Việt Nam cũng là sự bảo

đảm cho thắng lợi của CM Nông dân Việt Nam chiếm tỷ lệ lớn nhất trong thành phần lực lợng dân tộc

là lực lợng chủ yếu trong cuộc đấu tranh dân tộc và g/c Tuy vậy trớc khi Đảng ta ra đời cha có ai nhìn

rõ và đánh giá đúng lực lợng nông dân càng cha có ai có đờng lối

đúng đắn lôi kéo họ Khi ra đời do nhận thức đúng đắn Đảng ta đã

thấy đợc vấn đề cốt lõi của CM DTDC là vấn đề ruộng đất với khẩu hiệu "độc lập dân tộc" và "ngời cày có ruộng" Đảng đã lôi kéo đợc

đông đảo nông dân đi theo mình làm CM Chính vì có nông dân, có liên minh công - nông mặc dù nhỏ

bé nhng g/c CNVN đã một mình lãnh đạo đợc CM DTDC Việt Nam.

Việc thành lập Đảng cộng sản Việt Nam đã đánh dấu bớc ngoặt vĩ đại

về đờng lối CM chấm dứt thời kỳ khủng hoảng về đờng lối của CMVN Trớc 1930 các bậc tiền bối cha ai nhìn thấy rõ nhiệm vụ của

CM gpdt ở Việt Nam cũng cha ai biết gắn liền nhiệm vụ chống đế quốc với chống phong kiến Cha ai nhìn thấy lực lợng CM chủ yếu là nông dân và công nhân Mặt khác trớc 1930 nhân dân ta đấu tranh rất anh dũng nhng thờng sai lầm về phơng pháp CM Ngời thì dùng khởi nghĩa vũ trang nhng lại nổ ra

lẻ tẻ trong từng địa phơng chiến thuật thì thủ hiểm để bị bao vây cô

lập và bị tiêu diệt Ngời thì dùng vũ lực nhng lại cầu viện từ bên ngoài

nh Phan Bội Châu, ngời thì dùng phơng pháp cải lơng nh Phan Châu Trinh Đảng ra đời đã vạch

ra những thiếu sót đó và giải quyết

đúng đắn các vấn đề trên đồng thời chỉ ra một phơng pháp CM đúng

đắn là sử dụng sức mạnh của quần chúng kết hợp xây dựng lực lợng chính trị với lực lợng vũ trang, đấu tranh chính trị kết hợp với đấu tranh vũ trang tiến tới khởi nghĩa giành chính quyền trong cả nớc

Mặt khác, Đảng ta còn đề ra đợc sách lợc, khẩu hiệu nhằm giải

đoạn lịch sử cụ thể một cách linh hoạt sáng tạo.

Và cuối cùng Đảng cộng sản Việt Nam ra đời CMVN thực sự trở thành một bộ phận khăng khít của CMTG Kể từ đây CMVN nhận đợc

sự ủng hộ của CMTG đồng thời CMVN cũng góp phần mình cho CMTG.

Nh vậy, việc thành lập Đảng cộng sản Việt Nam có ý nghĩa lịch sử vĩ

đại, không có Đảng thì g/c CN không trở thành lãnh tụ của CM, không thể có khối liên minh công nông và mặt trận dân tộc thống nhất Với cơng lĩnh CM đúng đắn

Đảng ra đời là sự chuẩn bị tất yếu

đầu tiên cho mọi thắng lợi của CMVN Sự lãnh đạo của Đảng là nguồn gốc của mọi thắng lợi Đảng cộng sản Việt Nam ra đời là sản phẩm của những điều kiện khách quan và chủ quan của cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc và g/c ở Việt Nam trong thời đại mới, là kết quả của quá trình lựa chọn con đ- ờng cứu nớc, tích cực chuẩn bị t t- ởng, tổ chức của một tập thể chiến

sĩ cách mạng mà ngời có công lao

đầu là NAQ - Hồ Chí Minh.

Đề 12: Tại sao nói Đảng cộng sản Việt Nam ra đời

là sự kết hợp của ba nhân tố: CN M - L, phong trào công nhân và phong trào yêu nớc.

Bài làm.

Sự ra đời của một Đảng cộng sản

có tính phổ biến trên TG là sự kết hợp giữa CN M - L kết hợp với phong trào công nhân Song do

điều kiện ở Việt Nam là một nớc thuộc địa toàn thể dân tộc bị áp bức bóc lột đều vùng dậy đấu tranh do

đó phong trào yêu nớc phát triển mạnh mẽ cùng với phong trào công nhân Vì vậy, Đảng cộng sản Việt Nam ra đời là sự kết hợp của ba yếu tố: CN M - L, phong trào công nhân và phong trào yêu nớc Đó là nét đặc thù của Việt Nam nhng nó vẫn hợp quy luật do đó có tác động lớn tới CMVN.

ở Việt Nam từ khi Pháp xâm lợc thống trị đã xuất hiện hai mâu thuẫn cơ bản cần phải giải quyết là mâu thuẫn giữa toàn thể dân tộc Việt Nam với đế quốc Pháp, nông dân với địa chủ Hai mâu thuẫn này là nguồn gốc

động lực làm nảy sinh và phát triển

nhân.

Phong trào yêu nớc chống Pháp xâm lợc của nhân dân ta kéo dài suốt nửa sau TK XIX đến đầu TK

XX nhng đều thất bại vì cha có một

đờng lối CM đúng đắn khoa học soi đờng chỉ lối Muốn giải quyết hai mâu thuẫn cơ bản đó cần phải

có chính đảng của g/c công nhân và

đảng đó phải có đờng lối đúng Đây là yêu cầu tất yếu của lịch sử Việt Nam.

Nhân tố đầu tiên để Đảng cộng sản Việt Nam ra đời đó là phong trào yêu nớc mang khuynh hớng dân chủ t sản phát triển mạnh Đó là hoạt động yêu nớc của tiểu t sản - một giai cấp mới ra đời sau CTTG

1, là lực lợng xã hội trong đó đa số

là những ngời có học thức, có tinh thần dân tộc cao nên rất hăng hái

đấu tranh Họ đã thành lập ra các

tờ báo, các Nxb tiến bộ để tuyên truyền t tởng tự do dân chủ Họ vận

động, tập hợp, tổ chức quần chúng trong các phong trào phản đối bản

án Phan Bội Châu, đám tang Phan Châu Trinh ở trong nớc và các hoạt

động ở nớc ngoài nh tiếng bom của liệt sĩ Phạm Hồng Thái Họ lập ra các tổ chức yêu nớc CM trong đó tiêu biểu là Hội VNCMTN, TVCMĐ

và VNQDĐ Hội VNCMTN do lãnh

tụ NAQ thành lập hoạt động trên lập trờng CMVS VNQDĐ do Phạm Tuấn Tài, Nguyễn Thái Học, Nguyễn Khắc Ngu lập ra hoạt động trên lập trờng CMTS Còn Tân Việt

ra đời ở trong nớc do ảnh hởng của Hội VNCMTN nên tổ chức này nghiêng dần theo khuynh hớng CMVS Nh vậy, phong trào yêu nớc

ở Việt Nam những năm từ 1919 -

1929 diễn ra trên hai khuynh hớng chính trị: t sản và vô sản Trong đó khi CN M - L đợc truyền bá vào nớc

ta thì phong trào yêu nớc trên lập trờng vô sản ngày càng chiếm u thế.

Trong khi phong trào yêu nớc theo khuynh hớng dân chủ t sản với lập trờng t sản đang dần mất u thế thì

phong trào của g/c công nhân lại

có những bớc phát triển mới, mạnh

mẽ hơn, sôi nổi hơn rất nhiều Sau CTTG 1 do hậu quả của cuộc khai thác lần 2 của thực dân Pháp số l- ợng CNVN ngày càng tăng năm

1929 đã là 22 vạn công nhân và tính từ năm 1925 trở đi hàng năm

có khoảng 4 vạn ngời đi phu điền,

Tân Đảo, bổ sung lực lợng cho g/c công nhân Do đời sống khổ cực cùng với những tác động mới nh báo chí tiến bộ, Công hội do Tôn

Đức Thắng thành lập, đấu tranh của công nhân Trung Quốc, công nhân Pháp làm cho phong trào CNVN phát triển mạnh mẽ Phong trào CNVN từ sau CTTG 1 phát triển theo hai thời kỳ từ 1919 - 1925 phong trào phát triển mạnh mẽ nh-

ng vẫn ở thời kỳ đấu tranh tự phát

Năm 1925 cuộc bãi công của công nhân Ba Son (Sài Gòn) đã đánh dấu công nhân Việt Nam bớc sang thời kỳ đấu tranh tự giác, từ năm

1926 - 1929 là thời kỳ CN M - L đợc truyền bá sâu rộng vào Việt Nam

đặc biệt thông qua phong trào "vô

sản hóa" của hội viên Hội VNCMTN đã làm cho phong trào phát triển mạnh mẽ, sâu rộng Qua phong trào thể hiện g/c CNVN dần dần vơn lên vị trí chủ thể của lịch

sử Trở thành lực lợng chính trị độc lập có tác dụng quy tụ dẫn đầu phong trào yêu nớc.

Phong trào công nhân phát triển chính là miếng đất tốt để CN M - L

ăn sâu bám rễ khi NAQ truyền bá

vào nớc ta và từ đó làm cho phong trào công nhân phát triển mạnh

mẽ, có ý thức chính trị rõ rệt, cùng với sự phát triển của phong trào yêu nớc nói chung đòi hỏi phải có

sự lãnh đạo của tổ chức đảng, CM tiên phong CN M - L là hệ t tởng của g/c công nhân, là một lý luận khoa học nhất, CM nhất của thời

đại và ngời có công truyền bá Cn M

- L vào Việt Nam là lãnh tụ NAQ.

Sau khi tìm thấy con đờng cứu nớc

đúng đắn cho dân tộc - con đờng theo CMT10 Nga, theo CN M - L Ngời đã tích cực hoạt động Thông qua những sách báo do Ngời viết

nh báo "Ngời cùng khổ", "Nhân

đạo" đặc biệt là t/p "Đờng Kách mệnh" đã giác ngộ dân ta, giúp nhân dân ta hiểu về CMT10 Nga và chủ nghĩa xã hội Ngoài ra CN M -

L còn đợc những cán bộ do NAQ

đào tạo - Hội viên của Hội VNCMTN đem về Việt Nam kết hợp với phong trào công nhân và phong trào yêu nớc Khi ba yếu tố này kết hợp chặt chẽ với nhau đã dẫn tới sự

ra đời của Đảng cộng sản Việt Nam.

nhân tố này đã kết hợp với nhau ở Việt Nam mà đầu tiên nó kết hợp ở một con ngời - NAQ Trong hoàn cảnh CMVN bế tắc không đờng ra thì lãnh tụ NAQ xuất hiện, xuất phát từ lòng yêu nớc năm 1911 NAQ đã ra đi tìm đờng cứu nớc Ng-

ời đã đi qua nhiều nớc á, Phi và làm việc nh một công nhân để hoạt

động và kiếm sống Trong quá trình

ấy Ngời đã gặp Luận cơng của Lênin Luận cơng đã chỉ ra cho Ng-

ời con đờng gpdt Vì vậy tại Đại hội Tua của Đảng xã hội Pháp họp vào tháng 12/1920 Ngời đã bỏ phiếu tán thành ra nhập QTCS và trở thành đảng viên cộng sản, là một trong những ngời sáng lập ra Đảng cộng sản Pháp Nh vậy, đến 1920

ba nhân tố đã thể hiện ở một con ngời NAQ - ngời tiêu biểu cho dân tộc, là tinh hoa của dân tộc, của g/c

đã mở đầu cho bớc ngoặt mới của CMVN.

Trong quá trình hoạt động và truyền bá CN M - L vào Việt Nam của NAQ, Ngời đã góp phần làm cho ba nhân tố này kết hợp ở mức

độ cao hơn đó là sự ra đời của ba tổ chức cộng sản tiền thân của Đảng cộng sản Việt Nam năm 1929

Từ sự kết hợp ở một con ngời NAQ

sự kết hợp của 3 nhân tố trên dần dần đợc mở rộng và củng cố trong

sự phát triển của phong trào CMVN Từ 1919 - 1925 phong trào công nhân phát triển đã chiếm một

vị trí quan trọng trong phong trào yêu nớc nói chung song g/c công nhân vẫn cha trở thành ngời lãnh

đạo CM vì còn thiếu lý luận CM tiên tiến soi đờng đó là CN M - L Nếu thiếu lý luận này phong trào công nhân chỉ phát triển thành phong trào công đoàn mà thôi.

Từ 1925 trở đi phong trào công nhân Việt Nam có những tác động

từ bên ngoài dội vào CMT10 Nga ngày càng ảnh hởng nhiều hơn QTCS và hàng loạt các tổ chức quốc tế nh: Quốc tế nông dân, thanh niên, phụ nữ hoạt động có

ảnh hởng lớn tới CMVN Sau khi thành lập Đảng cộng sản Pháp đã tăng cờng công tác tuyên truyền làm cho CN M - L đợc thâm nhập vào Việt Nam Tiếp đó là Đảng cộng sản Trung Quốc đợc thành lập và cũng có ảnh hởng tới CMVN Đặc biệt hoạt động của

7

thành lập Hội VNCMTN (1925),

mở các lớp huấn luyện chính trị,

đào tạo cán bộ, tổ chức phong trào

"vô sản hóa" đã tạo điều kiện gián

tiếp và trực tiếp cho CN M - L ngày

càng thâm nhập sâu vào phong

trào công nhân và phong trào yêu

nớc ở Việt Nam làm cho phong trào

công nhân, phong trào yêu nớc

phát triển mạnh mẽ Sự phát triển

của phong trào công nhân, phong

trào yêu nớc đã đặt ra yêu cầu

thành lập một chính đảng của g/c

công nhân Điều này đã dẫn tới sự

chuyển biến về chất của phong trào

công nhân Việt Nam và phong trào

yêu nớc thể hiện ở sự chuyển hóa

của Hội VNCMTN thành hai tổ

chức cộng sản: ĐDCSĐ, ANCSĐ và

sự phân hóa của Tân Việt Đa số

những hội viên tiến bộ tích cực của

cuối 1929 thể hiện bớc phát triển

của phong trào công nhân và

phong trào yêu nớc nhng ba tổ

chức này lại hoạt động riêng rẽ,

công kích lẫn nhau đặt ra một yêu

cầu khách quan của phong trào

CMVN là phải hợp nhất ba tổ chức

cộng sản Đó là một yêu cầu tất yếu

và hợp quy luật Đợc sự ủy nhiệm

của QTCS NAQ đã đứng ra chủ trì

Hội nghị thống nhất ngày 3/2/1930

thành công Hội nghị có ý nghĩa

nh một Đại hội thành lập Đảng

Văn kiện do Ngời soạn thảo đợc

hội nghị thông qua có giá trị nh

một cơng lĩnh đầu tiên của Đảng

Tuy còn vắn tắt song đây là một

t-ởng chủ yếu của Cơng lĩnh này.

Thực tế là tiêu chuẩn, là thớc đo

của mọi chân lý, Đảng ra đời là sự

kết hợp của ba yếu tố CN M - L kết

hợp với phong trào công nhân,

phong trào yêu nớc là một tất yếu

lịch sử Nó đánh dấu sự chiến

ởng phi vô sản Đảng ra đời xuất phát từ yêu cầu khách quan của lịch sử CMVN Vì vậy trở thành

động lực thúc đẩy CM tiến lên Có thể nói Đảng ra đời chính là một b-

ớc ngoặt của CMVN.

Đề 13: Trình bày nội dung cơ bản của Chính cơng vắn tắt, Sách lợc vắn tắt của Đảng do NAQ soạn thảo và đợc thông qua ngày 3/2/1930.

Bài làm.

Dân tộc Việt Nam anh hùng và thời

đại của chúng ta đã sinh ra Chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại Ngời là vị anh hùng kiệt xuất nhất, lãnh tụ vô

ơng vắn tắt, sách lợc vắn tắt tháng 2/1930 cho CMVN Đây đợc coi là sợi chỉ đỏ xuyên suốt CMVN và là

đờng lối k/c đúng đắn của mọi thời

chín muồi Ba tổ chức này xuất hiện nhng hoạt động riêng rẽ, công kích lẫn nhau, tranh giành quần chúng Việc kéo dài sẽ ảnh hởng

đến sự phát triển chung của phong trào và nguy cơ dẫn đến sự chia rẽ lớn Đợc sự uỷ nhiệm của QTCS từ ngày 3/2 đến ngày 7/2/1930 một hội nghị hợp nhất 3 tổ chức cộng sản ở Việt Nam đợc họp ở bán đảo Cửu Long (Hơng Cảng - Trung Quốc) d-

ới sự chủ trì của NAQ Hội nghị đã

nhất trí hợp nhất các tổ chức cộng sản duy nhất lấy tên là Đảng cộng sản Việt Nam, thông qua một số văn kiện quan trọng, trong đó có Chính cơng vắn tắt, Sách lợc vắn tắt do NAQ khởi thảo.

Chính cơng vắn tắt, Sách lợc vắn tắt đã vạch ra những nội dung cơ

trơng làm t sản dân quyền CM và thổ địa CM để đi tới xã hội cộng sản Đây là cuộc CM gpdt thuộc phạm trù CMVS bao gồm 3 nội dung gắn bó với nhau: dân tộc, dân chủ và chủ nghĩa xã hội Ba nhiệm vụ này phải đợc tiến hành đồng thời với nhau.

Trong giai đoạn thực hiện chiến lợc CMTS dân quyền và CM thổ địa, nhiệm vụ của CM về các phơng diện chính trị, kinh tế, xã hội đợc tiến hành triển khai Về chính trị

đó là đánh đổ đế quốc chủ nghĩa Pháp và bọn phong kiến làm cho n-

ớc Việt Nam hoàn toàn độc lập, dựng ra Chính phủ công - nông - binh, tổ chức ra quân đội công nông Về kinh tế, thủ tiêu hết các thứ quốc trái, thu hết sản nghiệp lớn (công nghiệp, vận tải, ngân hàng ) của t bản đế quốc Pháp giao cho Chính phủ công - nông - binh Thu hết ruộng đất của đế quốc chủ nghĩa làm của công và chia cho dân cày nghèo Đây là một

đờng lối mang tính tích cực thu hút

đợc đông đảo quần chúng nhân dân hởng ứng Miễn thuế cho dân nghèo, mở mang công nghiệp và nông nghiệp, thi hành luật ngày làm 8 giờ Về phơng diện xã hội đó

là dân chúng đợc tự do hội họp, nam nữ bình quyền, phổ thông giáo dục theo hớng công nông hóa.

Trong Chính cơng vắn tắt NAQ còn nêu rõ g/c lãnh đạo và lực lợng

CM Đảng chính là đội tiên phong của vô sản giai cấp, phải thu hút cho đợc đại bộ phận g/c mình lãnh

đạo đợc dân chúng Đảng phải thu phục cho đợc đại đa số dân cày và phải dựa vào hạng dân cày nghèo làm thổ địa CM, đánh trúng bọn

đại địa chủ và phong kiến Đảng phải làm cho các đoàn thể thợ thuyền và dân cày (công hội, hợp tác xã) khỏi ở dới quyền lực và ảnh hởng của bọn t sản quốc gia Đảng phải hết sức liên lạc với tiểu t sản, trí thức, trung nông, Thanh niên, Tân Việt để kéo họ đi vào phe vô

sản g/c Còn đối với bọn phú nông, trung, tiểu địa chủ và t bản An Nam

mà cha rõ mặt phản CM thì phải lợi dụng, ít lâu mới làm cho họ đứng trung lập Bộ phận nào ra mặt phản CM (Đảng Lập hiến ) thì

phải đánh đổ Ngoài ra, trong khi liên lạc với các g/c, phải rất cẩn

một chút lợi ích gì của công nông

mà đi vào đờng lối thỏa hiệp"

(Đảng cộng sản Việt Nam - Văn kiện Đảng toàn tập, Tập 2) Nh vậy, lực lợng CM bao gồm các g/c và tầng lớp nh công nhân, nông dân, tiểu t sản, trí thức, t sản dân tộc và các cá nhân yêu nớc thuộc tầng lớp

địa chủ vừa và nhỏ, trong đó g/c công nhân là g/c lãnh đạo CM.

Và cuối cùng một cuộc CM sẽ không bao giờ thành công nếu không biết đoàn kết quốc tế Đoàn kết chặt chẽ với các dân tộc bị áp bức và g/c vô sản trên TG, nhất là g/c vô sản Pháp Sự thật là trong suốt tiến trình lịch sử CMVN, Đảng

và nhân dân ta đã luôn luôn nêu cao tình đoàn kết giữa ba nớc Đông Dơng bởi vì chúng ta có cùng những kẻ thù chung: bây giờ là đế quốc Pháp sau này là phát xít Nhật

và đế quốc Mỹ Chính nhờ có sự

đoàn kết này kết hợp với những yếu

tố khác đã đa đến thắng lợi cho CM

ở ba nớc ĐD.

Chính cơng vắn tắt, sách lợc vắn tắt

đã phát triển thêm một số luận điểm quan trọng trong t/p "Đờng cách mệnh" nh tính chất Đảng, chia ruộng đất của đế quốc và địa chủ phản CM cho nông dân nghèo, lợi dụng mâu thuẫn có nguyên tắc C-

ơng lĩnh chính trị của Đảng ra đời sau Nghị quyết Đại hội QTCS lần thứ XI khoảng một năm rỡi NAQ

đã tiếp thu nhiều t tởng đúng đắn,

đồng thời đã không chịu ảnh hởng của một số quan điểm cánh "tả"

của QTCS.

Chính cơng vắn tắt, sách lợc vắn tắt

do NAQ khởi thảo là cơng lĩnh CM

đầu tiên của Đảng cộng sản Việt Nam, đó là một cơng lĩnh CM gpdt

đúng đắn và sáng tạo, phù hợp với

xu thế phát triển của thời đại mới

Độc lập, tự do gắn liền với định ớng tiến lên CNXH là t tởng cốt lõi của Cơng lĩnh này.

h-Đề 14: Trình bày nội dung cơ bản của Luận cơng chính trị tháng 10/1930 của Đảng cộng sản Đông Dơng.

Bài làm.

Nh chúng ta đều biết sau khi Đảng cộng sản Việt Nam ra đời ngày 3/2/1930 thì Chính cơng vắn tắt, sách lợc vắn tắt do đồng chí NAQ khởi thảo đã đợc thông qua tại Hội nghị hợp nhất của Đảng Đó đợc

Đảng Mọi chiến lợc, sách lợc đợc trình bày trong văn kiện này đợc xem nh là kim chỉ nam đối với CMVN Và đờng lối do HCT đa ra lại một lần nữa đợc khẳng định trong Luận cơng chính trị tháng 10/1930 do Trần Phú khởi thảo.

Cuộc khủng hoảng 1919 - 1933 đã

có tác động tới tất cả các nớc trên

TG trong đó có Việt Nam ở trong nớc sau khi Đảng cộng sản Việt Nam ra đời phong trào CMVN có những bớc phát triển mới điển hình

là phong trào CM 30 - 31 với đỉnh cao là Xô Viết - Nghệ Tĩnh Để tăng cờng sự lãnh đạo của Đảng, Ban chấp hành TW lâm thời đã họp Hội nghị lần thứ nhất tại Hơng Cảng (Trung Quốc) từ ngày 14 đến 31/10/1930 Hội nghị đã thông qua Nghị quyết về tình hình và nhiệm

vụ cần kíp của Đảng, thông qua

Điều lệ Đảng, và Điều lệ các tổ chức quần chúng Hội nghị đã đổi tên Đảng cộng sản Việt Nam thành

Đảng cộng sản Đông Dơng Nh vậy

là đã gắn kết phong trào CMVN với phong trào CM các nớc trong khu vực Hội nghị cử ra Ban Thờng vụ

TW và cử đồng chí Trần Phú làm Tổng bí th Đảng Đồng chí Trần Phú tốt nghiệp Đại học Cảnh sát Phơng Đông (Matxcơva) đợc QTCS

cử về ĐD hoạt động Tháng 4/1930, Trần Phú về tới Việt Nam và đợc bổ sung vào Ban chấp hành TW Lâm thời của Đảng (7/1930), đợc giao soạn thảo ra Cơng lĩnh CM mới của Đảng Sau thời gian ngắn nghiên cứu và khảo sát tình hình CMVN ở một số tỉnh và với lý luận

đã đợc học ở Cảnh sát Phơng Đông

đồng chí đã soạn thảo ra Cơng lĩnh

CM mới của Đảng, đợc thông qua Ban chấp hành TW lần 1 (tháng 10/1930) và còn đợc gọi là Luận c-

ơng 10/1930.

Trong cơng lĩnh mới, sau khi phân tích tình hình đế quốc và ảnh hởng của nó đối với CMĐD, Trần Phú đã

trình bày những luận điểm cơ bản

về đờng lối của CMĐD Trong Luận cơng, Trần Phú đã nêu rõ về mâu thuẫn giai cấp ở Việt Nam, Lào và Cămpuchia, mâu thuẫn diễn

ra gay gắt giữa một bên là thợ thuyền, dân cày và các phần tử lao khổ với một bên là địa chủ phong kiến, t bản và CNĐQ.

Về tính chất CMĐD, Luận cơng cũng nêu rõ: "Trong lúc đầu cuộc CMĐD sẽ làm một cuộc CMTS dân quyền nhờ vô sản g/c chuyên chính các nớc giúp sức mà phát triển, bỏ qua thời kỳ t bản mà tranh

(Đảng cộng sản Việt Nam - Văn kiện Đảng toàn tập, Tập 2).

Về nhiệm vụ CM: "Sự cốt yếu của t sản dân quyền CM thì một mặt là phải tranh đấu để đánh đổ các cách bóc lột theo lối tiền t bản và để thực hành thổ địa CM cho triệt để, một mặt nữa là tranh đấu để đánh đổ đế quốc chủ nghĩa Pháp, làm cho ĐD hoàn toàn độc lập Hai mặt tranh

đấu có liên lạc mật thiết với nhau, vì có đánh đổ đế quốc chủ nghĩa mới phá đợc g/c địa chủ và làm CM thổ địa đợc thắng lợi Mà có phá

tan chế độ phong kiến thì mới đánh

đổ đợc đế quốc chủ nghĩa"

Về lực lợng CM: "Vô sản g/c và nông dân là hai động lực chính, nh-

ng vô sản có cầm quyền lãnh đạo thì CM mới thắng lợi đợc" T bản thơng mại, t bản công nghệ, khi phong trào quần chúng nổi lên cao thì bọn này sẽ theo đế quốc Tiểu t sản có nhiều hạng: thủ công nghiệp đối với phong trào CMVS, hạng này cũng có ác cảm rất do

đã rung động, các g/c đứng giữa đã

muốn bỏ về phe CM Đảng phải lập tức lãnh đạo quần chúng để

đánh đổ chính phủ của địch Vũ trang bạo động không phải là một việc thờng phải làm theo khuôn phép nhà binh" (Đảng cộng sản Việt Nam - Văn kiện Đảng toàn tập, tập 2).

Sự lãnh đạo của Đảng cộng sản là

điều kiện cốt yếu cho sự thắng lợi của CM ở ĐD, là cần phải có một đ- ờng lối chính trị đúng, có kỷ luật tập trung, mật thiết liên lạc với quần chúng và từng trải tranh đấu

mà trởng thành, "Đảng là đội tiên phong của vô sản g/c lấy Cn M - L làm gốc".

Ngoài ra Luận cơng còn chỉ rõ mối quan hệ quốc tế của CMVN đó là

"vô sản ĐD phải liên lạc mật thiết với vô sản TG, nhất là vô sản Pháp

chống phong kiến, nhằm thực hiện

độc lập cho dân tộc và ruộng đất cho nông dân CMTS dân quyền thắng lợi sẽ lập ra Nhà nớc công - nông sau đó chuyển thẳng sang làm CM XHCN G/c công nhân và g/c nông dân là hai động lực chính của CM, trong đó g/c công nhân là lực lợng lãnh đạo CMVN liên kết mật thiết với g/c vô sản các nớc và các dân tộc thuộc địa.

Nội dung trên phản ánh sự giống nhau căn bản giữa "Chính cơng vắn tắt, sách lợc vắn tắt" và "Luận cơng chính trị" trên những vấn đề then chốt của lý luận CN M - L, đã

bớc đầu khẳng định một số vấn đề

có tính quy luật của CMVN Luận cơng còn xác định thêm con đờng

đúng đắn tiến lên giành chính quyền phải là con đờng CM bạo lực của quần chúng.

Bên cạnh những điểm giống nhau mang tính chất kế thừa và phát huy

về giá trị lịch sử của Chính cơng, sách lợc vắn tắt do NAQ soạn thảo

Xuất phát từ những hạn chế về mặt khách quan, thực tế lịch sử, tầm nhìn của Trần Phú mà Luận cơng chính trị (10/1930) cha đặt đúng vị trí, đúng mối quan hệ giữa vấn đề dân tộc và vấn đề dân chủ trong một cuộc CM gpdt, cha giơng cao ngọn cờ đoàn kết dân tộc Nhng xét

đến cùng thì Luận cơng chính trị (10/1930) vẫn luôn có ý nghĩa giá

trị lịch sử hết sức quan trọng Và những nhợc điểm này sẽ dần dần đ-

ợc khắc phục trong quá trình đấu tranh của CMVN.

giai đoạn 1930 - 1945

Đề 1: Cao trào Xô Viết Nghệ Tĩnh và tính chất, ý nghĩa của nó?

Bài làm.

Năm 1930 Đảng ta ra đời từ đây CMVN đã có đờng lối đúng đắn tuy nhiên đất nớc vẫn nằm trong thời

kỳ đen tối dới ách thống trị của đế quốc phong kiến Mục tiêu của CM

là phải lật đổ đế quốc phong kiến giành lại chính quyền về tay nhân dân "vì vấn đề cơ bản của mọi cuộc

CM là vấn đề chính quyền Nhà ớc" (Lênin) Muốn giành đợc chính quyền phải chuẩn bị và phải nắm thời cơ vì vậy giai đoạn từ năm

n-1930 - 1945 là giai đoạn chuẩn bị giành chính quyền mà mở đầu cho

sự chuẩn bị ấy là phong trào CM

là Xô Viết - Nghệ Tĩnh.

Phong trào CM 30 - 31 nổ ra và phát triển đều nhờ có sự tác động của tình hình trong nớc và thế giới Cuộc khủng hoảng kinh tế TG

1929 - 1933 đã tác động tới nớc Pháp chậm hơn các nớc t bản khác nhng lại hết sức mạnh mẽ trên nhiều lĩnh vực nông nghiệp, công nghiệp kinh tế Việt Nam vốn phụ thuộc vào kinh tế Pháp nên đã phải gánh chịu hậu quả nặng nề Kinh

tế tiêu điều kéo theo những hậu quả trên mọi lĩnh vực của đất nớc Đời sống của mọi g/c tầng lớp Việt Nam

đặc biệt là công nông hết sức khổ cực Đối với nông dân mức thu nhập thấp do lúa gạo sụt giá từ 11,58 đ/tạ hạ xuống chỉ còn 3,2 đ/tạ năm 1933 trong khi đó su thuế không ngừng tăng số công nhân bị thất nghiệp chiếm 1/3, các tầng lớp khác cũng sống trong cảnh điêu

đứng Điều này làm cho mâu thuẫn giữa dân tộc ta với đế quốc Pháp và tay sai ngày càng sâu sắc Đặc biệt sau khởi nghĩa Yên Bái (tháng 2/1930) Pháp đã tăng cờng khủng

bố dã man càng làm cho mâu thuẫn dân tộc sâu sắc hơn.Trong lúc đó trên TG, tiếng vang của CMTQ ở Quảng Châu, Hoa Nam, CM ấn

Độ, của chế độ xã hội Xô Viết Nga

đã cổ vũ tinh thần đấu tranh sẵn có của nhân dân Việt Nam Và cùng lúc này Đảng cộng sản Việt Nam ra

đời đã giơng cao ngọn cờ gpdt phát

động một cuộc đấu tranh chống thực dân Pháp rộng khắp trong cả nớc biến sự căm thù của quần chúng thành hành động CM Phong trào 1930 - 1931 là phong trào đấu tranh dân tộc của công nhân và nông dân dới sự lãnh đạo của Đảng nổ ra với một quy mô lớn, rộng khắp trong cả nớc Từ tháng 2

đến tháng 4 có nhiều cuộc đấu tranh đã nổ ra mà tiêu biểu là cuộc

đấu tranh của công nhân đồn điền Phú Riềng tháng 2/1930, bãi công của 4000 công nhân nhà máy sợi Nam Định, công nhân đồn điền Dầu Tiếng, công nhân nhà máy diêm ca Bến Thủy Các cuộc đấu tranh này là những phát pháo hiệu

mở đầu cao trào CM mới ở Việt Nam Cùng với phong trào của công nhân là phong trào đấu tranh của nông dân Hà Nam, Thái Bình, Nghệ An, Hà Tĩnh chống phong

8

của các tầng lớp nhân dân khác.

Từ tháng 5 phong trào lên mạnh

tiêu biểu là cuộc biểu dơng lực lợng

của công nông và quần chúng nói

chung ngày 1/5/1930 tại các thành

phố lớn nh Hà Nội, Hải Phòng,

Nam Định, Vinh, Huế, Sài Gòn

đều xuất hiện cờ đỏ búa liềm,

truyền đơn đòi tăng lơng bớt giờ

làm cho công nhân, hoãn su thuế

cho nông dân Cả nớc có 16 cuộc

đấu tranh của công nhân, 34 cuộc

đấu tranh của nông dân và 4 cuộc

đấu tranh của học sinh Cuộc đấu

tranh 1/5/1930 đã đánh dấu bớc

phát triển mạnh mẽ của CMVN

Công - nông Việt Nam không chỉ

đấu tranh đòi quyền lợi cho mình

mà còn thể hiện tình đoàn kết với

nhân dân lao động TG Phong trào

tiếp tục dâng cao thành cao trào từ

Sang tháng 10/1930 ở Quảng Ngãi

những cuộc biểu tình của nông dân

liên tiếp nổ ra, cùng thời gian này

những ngời cộng sản ở Bắc Kỳ đã

vận động một cuộc đấu tranh mới

phản đối Hội đồng đề hình cùng

những án tử hình các chiến sĩ CM

Trong dịp kỉ niệm CMT10 Nga vào

chiều 6/11/1930 đã xuất hiện cờ đỏ

ở nhà máy nớc Hàng Đậu (Hà Nội)

và truyền đơn đợc rải khắp thành

phố

Bớc sang năm 1931 do chính quyền

thực dân Pháp khủng bố nên

phong trào giảm sút tuy vậy ở Nam

Kỳ phong trào vẫn tiếp tục sôi nổi,

Bến Tre, Trà Vinh, Thủ Dầu Một

đấu tranh đòi cải thiện đời sống

Đến giữa 1931 phong trào tạm thời

lắng xuống cuộc đấu tranh chuyển

sang một giai đoạn mới.

Giữa lúc phong trào đấu tranh của

nhân dân đang lên cao "Luận cơng

chính trị" tháng 10/1930 của Trần

Phú đã phần nào chỉ ra phơng

h-ớng cho CMVN Vì vậy phong trào

1930 - 1931 là phong trào CM mới

ở Việt Nam, do Đảng của g/c công

nhân lãnh đạo mà đỉnh cao của nó

Bên cạnh nguyên nhân chung làm bùng nổ phong trào đấu tranh thì ở Nghệ Tĩnh có những nét riêng làm cho phong trào đạt tới đỉnh cao đó là ở Nghệ Tĩnh chịu ách đế quốc phong kiến nặng nề lại là vùng đất nghèo Cơ

sở công nhân Vinh - Bến Thuỷ là trung tâm kỹ nghệ lớn nhất Trung Kỳ

là điều kiện thuận lợi cho liên minh công nông Mặt khác, nhân dân Nghệ Tĩnh có truyền thống CM lâu đời và

điều cuối cùng đó là ở đây các tổ chức cộng sản và cơ sở Đảng phát triển khá

mạnh.

Ngay từ đầu tháng 5/1930 phong trào đấu tranh của công nhân nhà máy ca diêm Bến Thuỷ cùng hàng nghìn nông dân phụ cận đấu tranh

đã diễn ra quyết liệt Ngày 1/5/1930

5000 công nhân và nông dân Vinh

- Bến Thủy đòi tăng lơng, giảm giờ làm, chống khủng bố, công nhân

và nông dân sát cánh với nhau trong cuộc đấu tranh Thực dân Pháp đàn áp dã man, giết hại bắt

bớ hơn 1000 ngời Cùng ngày hôm

đó 3000 nông dân Thanh Chơng đã

phá đồn điền, ký viện Trong tháng

6 và tháng 7 Nghệ Tĩnh đã nổ ra 11 cuộc biểu tình lớn với trên 12.000 ngời tham gia Tiêu biểu nhất là ngày 1/8/1930 công nhân diêm ca Bến Thủy lại bãi công mở đầu một

đợt đấu tranh mới nhân ngày quốc

tế chống chiến tranh.

Sang tháng 9 phong trào đấu tranh

ở hai tỉnh Nghệ An - Hà Tĩnh lên tới đỉnh cao Những cuộc đấu tranh chính trị có vũ trang tự vệ với quy mô từ vài nghìn đến vài vạn ngời tham gia, nổ ra ở các huyện Nam

Đàn, Thanh Chơng, Diễn Châu, Nghi Lộc, Hng Nguyên, Đô Lơng, Can Lộc, Thạch Hà Đặc biệt ngày 12/9/1930 hơn 2 vạn nông dân Hng Nguyên đã liên kết với nông dân Nam Đàn tổ chức cuộc biểu tình lớn với mục đích ủng hộ cuộc bãi công của công nhân Bến Thủy, h- ởng ứng những cuộc đấu tranh của nông dân các tỉnh bạn Đoàn ngời xếp hàng dài tới hơn 1 km kéo về Vinh Và gần tới Vinh thì đoàn

đông tới gần 30.000 ngời và dài gần 4 km Thực dân Pháp đã cho máy bay đàn áp dã man làm cho

174 ngời chết Hôm sau khi dân làng tổ chức đa tang Pháp lại bắn chết thêm 43 ngời nữa Trong hai ngày chúng đã bắn chết 217 ngời,

nóc nhà, hai làng Lộc Châu và Lộc Hải bị triệt hạ hoàn toàn.

Thực dân Pháp đàn áp dã man càng làm cho ngọn lửa đấu tranh bốc cao hơn phát triển thành cuộc

đấu tranh vũ trang Trong hai tháng

9, 10/1930 nông dân các huyện nh Thanh Chơng, Diễn Châu, Nghệ An, Hơng Sơn, Hà Tĩnh đã khởi nghĩa vũ trang kéo đến phá các huyện lị, nhà rạc, ga xe lửa, cắt dây điện tín Công nhân Vinh - Bến Thuỷ bãi công suốt hai tháng liền để ủng hộ phong trào nông dân và phản đối chính sách khủng bố của địch.

Trớc khí thế phong trào đấu tranh của quần chúng chính quyền địch tan rã ở nhiều địa phơng, các tổ chức chi bộ Đảng, Nông hội đỏ đã

đứng ra quản lý điều hành đời sống của mình Đây là kiểu chính quyền Xô Viết ở Nga mà những ngời CMVN vận dụng trong làng xã gọi

là xã hội nông do nông dân bầu ra

và có đại biểu công nhân làm cố vấn Xô Viết Nghệ Tĩnh tuy còn sơ

khai nhng thực chất đã làm chức năng của chính quyền CM do g/c công nhân lãnh đạo.

Thực tế lịch sử đã cho thấy chính quyền Xô Viết ra đời đã đạt đợc một

số thành công nhất định Chính quyền Xô Viết ra đời đã ban bố và thực hiện các quyền tự do dân chủ cho nhân dân, thành lập ra các

đoàn thể quần chúng nh công hội, nông hội, đội tự vệ, hội phụ nữ giải phóng Xô Viết có nhiệm vụ tổ chức lãnh đạo nhân dân đấu tranh tịch thu ruộng đất công, tiền thóc công chia cho dân nghèo Bãi bỏ các thứ thuế vô lý chống nạn đói đang đe dọa và chú ý tới công tác đắp đê phòng lụt Về văn hóa xã hội, chính quyền Xô Viết tổ chức học chữ quốc ngữ cho nhân dân, xóa bỏ những phong tục tập quán lạc hậu và trật

tự an ninh đợc giữ vững.

Có thể nói Xô Viết là tổ chức đại diện cho lẽ phải, cho công lý đứng ra giải quyết tất cả những vụ việc mà dân chúng không tự giải quyết nổi Chính vì vậy, mặc dù còn thô sơ nhng Xô Viết

đã thực sự là chính quyền của dân, do dân và vì dân làm chức năng của một chính quyền thực sự Vì thế, tuy chỉ tồn tại trong 4, 5 tháng nhng Xô Viết - Nghệ Tĩnh đã tỏ rõ bản chất CM và tính u việt của nó.

Đề 2: Chứng minh cao trào 30 - 31 là cao trào CM triệt để có quy mô rộng lớn

và hình thức đấu tranh quyết liệt.

Bài làm.

Năm 1930 Đảng ta ra đời từ đây CMVN đã có đờng lối đúng đắn tuy nhiên đất nớc vẫn nằm trong thời

kỳ đen tối dới ách thống trị của đế quốc phong kiến Mục tiêu của CM

là phải lật đổ đế quốc phong kiến giành lại chính quyền về tay nhân dân "vì vấn đề cơ bản của mọi cuộc

CM là vấn đề chính quyền Nhà ớc" (Lênin) Muốn giành đợc chính quyền phải chuẩn bị và phải nắm thời cơ vì vậy giai đoạn từ năm

n-1930 - 1945 là giai đoạn chuẩn bị giành chính quyền mà mở đầu cho

sự chuẩn bị ấy là phong trào CM

30 - 31 và đỉnh cao của phong trào

là Xô Viết - Nghệ Tĩnh Có thể nói cao trào 30 - 31 mà đỉnh cao là Xô

Viết - Nghệ Tĩnh đợc coi là một cao trào CM có quy mô rộng lớn, hình thức đấu tranh quyết liệt và triệt để.

Ngời ta nói cao trào 30 - 31 mà

đỉnh cao là Xô Viết Nghệ Tĩnh là một cao trào CM triệt để bởi phong trào CM trớc khi có Đảng ra đời còn có biểu hiện ảo tởng về kẻ thù dân tộc và đấu tranh cải lơng nh phong trào của g/c t sản Đảng lập hiến của Bùi Quang Chiêu đã đấu tranh bằng việc đa ra các bản thỉnh cầu mong thực dân Pháp nới rộng quyền tự do dân chủ, quyền đại diện bản xứ trong các Viện dân biểu rồi thu nhận ngời Việt Nam vào các chức vụ của Nhà nớc Cao trào CM 1930 - 1931 hoàn toàn nhằm trúng 2 kẻ thù của CM nớc ta

là đế quốc và phong kiến nhằm

đánh đổ đế quốc Pháp và phong kiến Nam triều thành lập chính quyền công - nông - binh Khẩu hiệu đấu tranh của công nhân, nông dân đều chĩa mũi nhọn CM vào đế quốc và phong kiến Đồng thời, cao trào đã đoạn tuyệt với chủ nghĩa cải lơng t sản mà lãnh tụ NAQ đã lên án "Họ muốn chữa bệnh nhng không dám tìm và tấn công vào nguồn gốc của bệnh".

Phong trào 30 - 31 là một phong trào CM có quy mô rộng lớn Cao trào đã thu hút hàng triệu ngời tham gia khắp trong phạm vi cả n-

ớc kéo dài gần 2 năm trời trong đó lực lợng chủ yếu là công nhân và nông dân Có nhiều cuộc đấu tranh lớn tiêu biểu nh mít tinh kỷ niệm ngày Quốc tế lao động 1/5/1930 đã

cao là phong trào ở Nghệ Tĩnh.

Hình thức đấu tranh rất quyết liệt bởi cao trào CM 30 - 31 diễn ra sôi nổi với nhiều hình thức đấu tranh phong phú, quyết liệt nh mít tinh, biểu tình, thị uy, bãi công Bản thân các cuộc đấu tranh đã mang tính quyết liệt nhng quyết liệt hơn

là những cuộc đấu tranh của nhân dân điển hình là biểu tình có vũ trang tự vệ tiến lên đập phá huyện

đờng, phá nhà lao buộc địch phải thừa nhận yêu sách Quyết liệt nhất

là quần chúng dùng bạo lực CM để

đập tan chính quyền địch ở 2 tỉnh Nghệ An - Hà Tĩnh thành lập chính quyền Xô Viết Từ phong trào này các đội tự vệ đỏ đã ra đời góp phần tích cực chống địch khủng bố bảo

vệ quần chúng.

Nh vậy, cao trào 30 - 31 đã kết hợp

đợc đấu tranh chính trị với đấu tranh vũ trang trong đó đấu tranh chính trị là chủ yếu.

Đề 3: ý nghĩa lịch sử và bài học của cao trào 30 - 31.

Bài làm.

Mặc dù bị thất bại nhng phong trào

có ý nghĩa lịch sử to lớn Phong trào CM 30 - 31 với đỉnh cao là Xô

Viết Nghệ Tĩnh là cuộc đấu tranh

đầu tiên của nhân dân ta dới sự lãnh đạo của Đảng cộng sản Việt Nam Cao trào này đã làm thức tỉnh nhân dân, lôi cuốn đợc quần chúng tham gia trong đó đặc biệt là công nhân và để lại nhiều bài học kinh nghiệm cho CMVN.

Phong trào đợc đánh giá cao trong phong trào cộng sản và công nhân quốc tế Tháng 4/1931 QTCS đã

quyết định công nhận Đảng cộng sản Đông Dơng là một bộ phận độc lập trực thuộc QTCS Phong trào cũng góp phần làm tăng thêm ảnh hởng cộng sản trong các nớc thuộc

địa nhất là các nớc phơng Đông.

Qua cao trào 30 - 31 lần đầu tiên

c-ơng lĩnh của Đảng đợc đa ra thực hiện và qua phong trào đấu tranh

đợc quần chúng hởng ứng nhiệt liệt Điều đó chứng tỏ cơng lĩnh của

Đảng là hoàn toàn đúng đắn đồng thời cũng khẳng định quyền lãnh

đạo của Đảng, của g/c công nhân.

Lần đầu tiên Đảng ta đã xây dựng

đợc khối liên minh công - nông tức

là tạo ra đợc một nhân tố quyết

định thắng lợi của CM và phát huy khả năng CM của các g/c khác trong CMDTDC.

điểm việc xây dựng chính quyền

CM và bảo vệ chính quyền (chuẩn

bị mô hình chính quyền).

Đây là lần đầu Đảng lãnh đạo quần chúng tiến hành CM bạo lực, qua cao trào Đảng đã tập dợt lãnh

đạo, quần chúng đợc tập dợt đấu tranh, CN M - L đợc truyền bá sâu rộng trong quần chúng làm cho quần chúng hiểu về Đảng và đào tạo cho Đảng đợc một đội ngũ chiến sỹ CM trung kiên làm nòng cốt cho các phong trào CM sau này.

Phong trào CM 30 - 31 mà đỉnh cao là Xô Viết Nghệ Tĩnh đã đa ra vấn đề thời cơ giành chính quyền

Phong trào CM 30 - 31 nổ ra cha

đúng thời cơ Năm 1930 ở Nghệ Tĩnh có một số điều kiện thúc đẩy nhân dân hai tỉnh nổi dậy Tuy vậy, tình thế CM trong toàn quốc cha chín muồi Đế quốc Pháp tuy gặp khủng hoảng kinh tế nhng vẫn còn mạnh do đó cao trào nổ ra trong so sánh lực lợng quá chênh lệch nên

bị thất bại Thất bại này đã chỉ ra cho Đảng ta vấn đề xác định đúng thời cơ CM để phát động quần chúng khởi nghĩa giành chính quyền.

Phong trào đã đa ra vấn đề giải quyết đúng mối quan hệ giữa hai nhiệm vụ phản đế và phản phong

Xô Viết Nghệ Tĩnh nổ ra khi Đảng

ta mới ra đời, kinh nghiệm cha có nên không tránh khỏi một số sai lầm quyết liệt trong đó có vấn đề giải quyết mối quan hệ giữa hai nhiệm vụ này cha đúng, cha nhận thức đợc rằng kẻ thù nguy hại nhất lúc đó là đế quốc Pháp Do đó cha chú trọng tập hợp lực lợng phản đế vào mặt trận dân tộc thống nhất để triệt để phân hóa hàng ngũ kẻ thù

Điều này chỉ ra nhiệm vụ cấp thiết

là trên cơ sở đờng lối chiến lợc

đúng phải đề ra sách lợc phù hợp

điều kiện lịch sử cụ thể và trên cơ

sở khối liên minh công - nông hình thành cần thành lập mặt trận dân tộc thống nhất để đoàn kết rộng rãi nhân dân, đoàn kết các g/c.

Nh vậy bài học thành công cũng

nh thất bại của cao trào có tác dụng lớn cho cuộc đấu tranh sau này vì vậy phong trào CM 30 - 31 đ-

ợc coi là cuộc diễn tập thứ nhất chuẩn bị cho CMT8 nh lãnh tụ NAQ đã khẳng định: "Phong trào

ợng cho CMT8 thắng lợi sau này".

Đề 4: Hoàn cảnh lịch sử và chủ trơng của Đảng ta trong cao trào vận động dân chủ

1936 - 1939.

Bài làm.

Năm 1930 Đảng ta ra đời từ đây CMVN đã có đờng lối đúng đắn tuy nhiên đất nớc vẫn nằm trong thời

kỳ đen tối dới ách thống trị của đế quốc phong kiến Mục tiêu của CM

là phải lật đổ đế quốc phong kiến giành lại chính quyền về tay nhân dân "vì vấn đề cơ bản của mọi cuộc

CM là vấn đề chính quyền Nhà ớc" (Lênin) Muốn giành đợc chính quyền phải chuẩn bị và phải nắm thời cơ vì vậy giai đoạn từ năm

n-1930 - 1945 Sau phong trào CM

30 - 31 CMVN bớc vào thời kỳ thoái trào để rồi sau đó lại bừng dậy ở phong trào vận động dân chủ 36 - 39.

Lúc này trên TG, cuộc khủng hoảng KTTG 1929 - 1933 đã để lại cho nền kinh tế của các nớc nhất là các nớc t bản phát triển hậu quả

Tháng 7/1935 QTCS đã họp Đại hội lần thứ 7 Đảng ta đã tham gia

Đại hội với t cách là một thành viên chính thức Đại hội đã thông qua một Nghị quyết quan trọng là lúc này g/c công nhân TG hãy tạm gác khẩu hiệu đánh đổ chủ nghĩa t bản nói chung, thành lập mặt trận nhân dân ở các nớc, tập trung mũi nhọn vào việc chống CN phát xít, chống chiến tranh bảo vệ hòa bình Nghị quyết của Đại hội đã kịp thời giúp

đỡ các Đảng cộng sản đề ra chủ

tr-ơng đúng đắn phù hợp với hoàn cảnh từng nớc Nó đã thống nhất hành động CM của g/c công nhân

TG trong một mục tiêu chung.

Sau Đại hội phong trào đấu tranh chống chủ nghĩa phát xít của nhân dân TG phát triển, nhiều nớc đã

thành lập đợc "Mặt trận nhân dân", đặc biệt là Mặt trận nhân dân Pháp ở Pháp những ngời cộng sản đã liên minh với phái cấp

thành lập đợc chính phủ bình dân thi hành một số chính sách cho nhân dân thuộc địa trong đó có nhân dân Việt Nam.

Cùng lúc này ở trong nớc, hậu quả của cuộc khủng hoảng kinh tế 1929

- 1933 kéo dài cùng với cuộc khủng

bố trắng của Pháp đã tác động sâu sắc đến đời sống của tất cả các tầng lớp g/c trong xã hội Việt Nam Yêu cầu cải thiện đời sống và các quyền

tự do dân chủ đặt ra hết sức bức thiết Chính phủ "Mặt trận nhân dân Pháp đã ban bố những chính sách tự do dân chủ áp dụng phần nào cho thuộc địa Một số tù chính trị đợc tha và tìm cách hoạt động trở lại.

Đồng thời, Đảng ta cũng nh phong trào quần chúng đã đợc phục hồi Tháng 3/1935 Đại hội lần thứ nhất của Đảng đã họp ở Ma Cao (Trung Quốc) Đại hội đã thông qua Nghị quyết chính trị, điều lệ Đảng, các Nghị quyết về vận động quần chúng công - nông Đại hội đã bầu ra BCH TW gồm 13 đồng chí,

đồng chí Lê Hồng Phong là Tổng bí

th, NAQ đợc cử là đại diện Đảng bên cạnh QTCS.

Căn cứ vào tình hình TG trong nớc và vận dụng sự chỉ đạo của QTCS vào hoàn cảnh của nớc ta Hội nghị TW

Đảng cộng sản Đông Dơng do Lê Hồng Phong chủ trì đã họp vào tháng 7/1936 quyết định sự chuyển hớng chỉ đạo CM Nghị quyết của Hội nghị đề cập tới một

số vấn đề cơ bản.

Nhiệm vụ chiến lợc của CM DTDC ở Việt Nam là chống đế quốc phong kiến không hề thay

đổi nhng để phù hợp với tình hình mới Đảng xác định mục tiêu trực tiếp trớc mắt là đấu tranh chống chế độ phản động thuộc

địa, chống phát xít, chống chiến tranh đòi tự do dân chủ cơm áo

và hòa bình Từ đó chỉ ra kẻ thù chủ yếu trớc mắt của nhân dân

Đông Dơng là bọn phản động thuộc địa và bè lũ tay sai của chúng Đồng thời, tạm thời cha nêu ra khẩu hiệu đánh đổ đế quốc Pháp và tịch thu ruộng đất của bọn địa chủ chia cho dân cày

mà đòi tự do dân chủ cơm áo hòa bình.

Hội nghị chủ trơng thành lập

"Mặt trận thống nhất nhân dân phản đế Đông Dơng" đến tháng

9

chủ Đông Dơng" bao gồm các

giai cấp Đảng phái dân tộc, tổ

chức chính trị và tôn giáo khác

nhau Hình thức tổ chức quần

chúng thay đổi cho phù hợp

Công hội, nông hội thay bằng

các hội cứu tế, ái hữu Đoàn

thanh niên cộng sản thay đổi

thành Đoàn thanh niên dân chủ.

Về phơng pháp đấu tranh, tận

dụng mọi hình thức tổ chức đấu

tranh công khai, nửa công khai,

đảng trong việc vận dụng sáng

tạo CN M - L và Nghị quyết của

Đại hội VII của QTCS vào điều

kiện cụ thể của Đông Dơng Hội

nghị đã giải quyết đúng đắn mối

quan hệ giữa mục tiêu chiến lợc

với mục tiêu cụ thể trớc mắt của

CM Mối quan hệ giữa mục tiêu

đấu tranh với hình thức tổ chức

và hình thức đấu tranh Chủ

tr-ơng của Đảng phù hợp với thực

tiễn CM Vấn đề dân tộc dân chủ

đặt ra ở mức độ thấp phù hợp với

yêu cầu và nguyện vọng bức thiết

của quần chúng nên đã đẩy

phong trào phát triển mạnh mẽ

trong cả nớc Điều đó chứng tỏ

sách lợc CM đúng đắn của Đảng

ta.

Cao trào vận động dân chủ 36 -

39 đợc mở đầu bằng phong trào

Đông Dơng đại hội Đợc tin

Quốc hội Pháp cử phái đoàn

sang điều tra tình hình ở Đông

Dơng Đảng cộng sản Đông Dơng

đã chủ trơng phát động và tổ chức

nhân dân thu thập nguyện vọng tự

do dân chủ trong cả nớc gửi tới

phái đoàn Đảng kêu gọi thành lập

các ủy ban hành động ở khắp nơi tập

hợp lực lợng quần chúng nhân dân và

chuẩn bị cho Đại hội Đông Dơng.

Phong trào đợc quần chúng hởng

ứng rất đông đảo và gây một tiếng

vang rất lớn trong d luận trong nớc

và trên TG Khắp nơi B - T - N các

ủy ban hành động đợc thành lập

Khí thế đấu tranh của quần chúng đã

buộc nhà cầm quyền Đông Dơng phải

ban bố một số Nghị định cải thiện một

thiểu của công nhân và ân xá tù chính trị (có hơn 3000 cán bộ CM đợc tha)

Lo sợ trớc sự phát triển của phong trào ngày 15/4/1938 chính quyền thực dân đã ra lệnh giải tán các ủy ban hành động.

Đại hội Đông Dơng sớm bị đàn áp nhng những kết quả thu đợc rất to lớn: hàng triệu quần chúng đợc giác ngộ về quyền lợi g/c của mình

Đợc tập hợp tổ chức và rèn luyện ý thức đoàn kết, tinh thần đấu tranh, niềm tin vào Đảng, vào CM đợc nâng cao Đảng ta thu đợc những kinh nghiệm quý báu, phong trào

Đông Dơng Đại hội chứng tỏ rằng khi chủ trơng chính sách và khẩu hiệu đấu tranh của Đảng phù hợp với nguyện vọng của quần chúng thì đợc nhân dân ủng hộ, mau chóng trở thành phong trào quần chúng Những cán bộ của Đảng tích lũy đợc nhiều bài học về công tác lãnh đạo phong trào đấu tranh công khai hợp pháp ở một nớc thuộc địa.

Tiếp theo phong trào Đông Dơng

Đại hội là phong trào đấu tranh đòi dân sinh dân chủ Mở đầu phong trào này là phong trào của công nhân phát triển mạnh mẽ đòi tăng lơng giảm giờ làm, chống cúp phạt

đánh đập và đòi tự do nghiệp đoàn

Sáu tháng cuối năm 1936 có 361 cuộc bãi công tiêu biểu là cuộc tổng bãi công của công nhân mỏ than Hồng Gai (Cẩm Phả) vào tháng 11/1936 Đỉnh cao của phong trào

là năm 1937 có 400 cuộc bãi công ở khắp các ngành điển hình nhất là bãi công của công nhân khu mỏ Hòn Gai thu hút ngót 3 vạn ngời tham gia và kéo dài suốt 7 ngày đã

gây thiệt hại lớn cho bọn địa chủ

Năm 1938 có 135 cuộc bãi công, từ trong phong trào đấu tranh g/c công nhân đã thành lập đợc nhiều

tổ chức nghiệp đoàn và các tổ chức khá chặt chẽ.

Phong trào đấu tranh của nông dân cũng sôi nổi rầm rộ đòi địa chủ phong kiến giảm tô, giảm tức chia lại ruộng công Năm 1937 khi công nhân Trờng Thi - Vinh đấu tranh thì nông dân các vùng lân cận đã

ủng hộ gạo, ngô, khoai, tiền Trong năm 1937 có hơn 150 cuộc đấu tranh của nông dân chống cớp ruộng đất, đòi chia lại ruộng công

Năm 1938 có 125 cuộc đấu tranh

miền Nam xảy ra nạn đói, nông dân nhiều nơi biểu tình đấu tranh trong đó tiêu biểu nhất là cuộc đấu tranh của hơn 1000 nông dân Cà Mau.

Phong trào đấu tranh của quần chúng nói chung phát triển mạnh cùng với phong trào của công nhân Đông đảo tiểu thơng, viên chức, học sinh sinh viên thậm chí cả một bộ phận tầng lớp trên và một số ngời Pháp dân chủ cũng tham gia trong các phong trào

Năm 1937 có những cuộc mít tinh biểu tình lớn của nhân dân ta suốt

từ Bắc chí Nam trong dịp đón rớc Gôda và Brêviê Ngày 1/5/`1938 lần

đầu tiên ngày quốc tế lao động đợc

tổ chức mít tinh công khai, ở Sài Gòn, Hà Nội đã có hàng vạn ngời tham gia Đó là thắng lợi lớn nói lên trình độ giác ngộ, ý thức tổ chức

đoàn kết đấu tranh của quần chúng và chính sách mặt trận dân chủ đúng đắn của Đảng cộng sản

Đông Dơng.

Cuối cùng đó là phong trào đấu tranh nghị trờng và báo chí công khai Đảng cộng sản Đông Dơng

đã tận dụng mọi khả năng đấu tranh công khai, hợp pháp hình thức mới mẻ đợc Đảng thực hiện là tham gia các cuộc bầu cử vào các Viện dân biểu, Hội đồng thành phố, Hội đồng quản hạt Mặt trận dân chủ Đông Dơng đã giành thắng lợi trong cuộc bầu cử Hội

đồng dân biểu Bắc Kỳ 1938 thu đợc nhiều phiếu trong cuộc bầu cử Hội

đàn này để mở rộng lực lợng của Mặt trận dân chủ, vạch trần chính sách phản động của kẻ địch và bênh vực quyền lợi của nhân dân.

Đảng cộng sản Đông Dơng cũng triệt để sử dụng báo chí công khai làm vũ khí đấu tranh CM, tuyên truyền đờng lối quan điểm, tập hợp hớng dẫn phong trào đấu tranh của quần chúng Lợi dụng cơ hội thuận lợi của thời kỳ này Đảng ta

đã xuất bản hàng loạt sách báo bằng tiếng Việt, tiếng Pháp và đợc

là các tờ: Tin tức, Dân chúng, Tiến lên, Nhành lúa và cuốn sách

"Dân cày" của hai đồng chí Trờng Chinh và Võ Nguyên Giáp Báo chí

CM lúc đó trở thành mũi xung kích sắc bén trong các phong trào lớn của cuộc vận động dân chủ dân sinh thời kỳ 36 - 39 nh Đông Dơng

đại hội, đón rớc Gôda và Brêviê rồi

đa kiến nghị và biểu dơng lực lợng quần chúng Những cuộc bầu cử và

đấu tranh trên nghị trờng.

Cuộc đấu tranh trên lĩnh vực văn hóa nghệ thuật, triết học và t tởng cũng diễn ra rất sôi động nh "nghệ thuật vị nghệ thuật", "nghệ thuật vị dân sinh" của phái duy tâm và duy vật đã làm cho văn nghệ sĩ tỉnh ngộ.

Qua phong trào cụ thể cho ta thấy

đây là một cao trào đấu tranh rộng lớn thu hút đông đảo các tầng lớp nhân dân tham gia với nhiều hình thức phong phú.

Có thể nói phong trào CM 36 - 39

là một cuộc vận động dân chủ nhng

đồng thời cũng là một cao trào CM DTDC thực sự rộng lớn Đây là một thắng lợi lớn vì những ngời cộng sản và nhân dân lao động đã dành

đợc một số quyền tự do dân chủ tối thiểu cha có ở Đông Dơng bao giờ.

Qua phong trào một lần nữa đảng

ta đợc rèn luyện trong công tác lãnh đạo, quần chúng đợc tập dợt

đấu tranh và chứng minh thêm khả

năng CM, sức mạnh của khối đoàn kết toàn dân trên cơ sở công nông liên minh, CN M - L lại có dịp tuyên truyền sâu rộng hơn nữa trong quần chúng Đội quân chính trị hùng hậu đợc hình thành tiêu biểu

là tổ chức Mặt trận dân chủ Đông Dơng Nhiều cán bộ CM mới tiếp tục đợc đào tạo.

Qua phong trào những hình thức

đấu tranh mới xuất hiện Ngoài

đấu tranh chính trị là chủ yếu còn

đấu tranh công khai, hợp pháp, bán hợp pháp đợc vận dụng rất linh hoạt mà trớc kia cha hề có

Các hình thức đấu tranh trong phong trào 36 - 39 rất phong phú

bổ sung cho những thiếu sót của thời kỳ 30 - 31 làm cho những hình thức đấu tranh của Đảng có tính chất hoàn chỉnh: đấu tranh chính trị, vũ trang, công khai bán công khai, bí mật hợp pháp, bất hợp pháp, nghị trờng đấu tranh t tởng

CMT8 sau này.

Nếu nh thời kỳ CM 30 - 31 Đảng ta vững vàng trong việc đề ra đờng lối chiến lợc thì giờ đây Đảng ta trởng thành về mặt chỉ đạo sách lợc Biết

đề ra chủ trơng đúng đắn phù hợp với hoàn cảnh cụ thể của lịch sử.

Ba bài học cơ bản mà Đảng rút ra

từ thực tiễn đấu tranh của phong trào là xây dựng mặt trận, đề ra sách lợc đấu tranh phù hợp, vận dụng linh hoạt các hình thức đấu tranh và biết rút vào bí mật kịp thời khi điều kiện công khai không còn cho phép để bảo toàn lực lợng Tất cả những điều đó chứng tỏ phong trào dân chủ 36 - 39 là cuộc diễn tập thứ 2 và chuẩn bị tiếp theo cho CMT8.

Đề 5: Điều kiện lịch sử đòi hỏi CMVN phải đặt vấn đề gpdt lên nhiệm vụ hàng đầu.

Bài làm.

Năm 1930 Đảng ta ra đời từ đây CMVN đã có đờng lối đúng đắn tuy nhiên đất nớc vẫn nằm trong thời

kỳ đen tối dới ách thống trị của đế quốc phong kiến Mục tiêu của CM

là phải lật đổ đế quốc phong kiến giành lại chính quyền về tay nhân dân "vì vấn đề cơ bản của mọi cuộc

CM là vấn đề chính quyền Nhà ớc" (Lênin) Muốn giành đợc chính quyền phải chuẩn bị và phải nắm thời cơ vì vậy giai đoạn từ năm

n-1930 - 1945 là giai đoạn chuẩn bị giành chính quyền Tiếp sau phong trào 30 - 31 và 36 - 39 là giai đoạn

mà CMVN có những điều kiện lịch

sử mới đòi hỏi Đảng ta phải đa ra những chủ trơng chỉ đạo chiến lợc

đúng đắn và lúc này Đảng ta đã đặt vấn đề gpdt lên nhiệm vụ hàng đầu.

Tháng 9/1939 CTTG 2 bùng nổ, t bản phản động Pháp đã đầu hàng

Đức vào tháng 6/1940 Sau khi nhảy vào vòng chiến chính phủ Pháp thi hành hàng loạt biện pháp

đàn áp lực lợng tiến bộ trong nớc

Chúng phá vỡ Mặt trận nhân dân Pháp và đặt Đảng cộng sản Pháp

ra ngoài vòng pháp luật đồng thời chúng thi hành chính sách hết sức phản động đối với các thuộc địa.

Trong khi đó, ở Việt Nam và Đông Dơng bọn thực dân Pháp đã thủ tiêu những quyền lợi mà nhân dân

ta giành đợc trong thời kỳ Mặt trận dân chủ Đông Dơng Giải tán các

đoàn thể quần chúng, các tổ chức

Đảng cộng sản Đông Dơng Thực dân Pháp đã thi hành chính sách kinh tế chỉ huy đồng thời ra sức vơ

vét của cải của nhân dân ta, kiểm soát gắt gao sản xuất và phân phối,

ấn định giá cả độc đoán, tăng thuế giảm tiền lơng Hơn nữa, thực dân Pháp chọn con đờng thỏa hiệp với phát xít Nhật: ký hiệp ớc thừa nhận cho Nhật có những đặc quyền ở

Đông Dơng, thỏa thuận cho Nhật dùng 3 sân bay ở Bắc Kỳ.

Từ những chính sách cai trị của mình thực dân Pháp đã đẩy nhân dân ta vào cảnh sống ngột ngạt về chính trị, bần cùng về kinh tế Mâu thuẫn giữa dân tộc ta với đế quốc Pháp và tay sai trở nên gay gắt hơn bao giờ hết.

Tiếp đó, mùa thu năm 1940 phát xít Nhật tràn vào Đông Dơng, thực dân Pháp đã quỳ gối dâng Đông D-

ơng cho Nhật Nhật - Pháp cấu kết với nhau để áp bức nhân dân ta đến tận xơng tủy Nhật bắt dân ta nhổ lúa trồng đay, đóng thóc tạ, đi lính,

đi phu thực dân Pháp cũng ra sức bóc lột nhân dân ta bằng cách tăng thuế để chuẩn bị chiến tranh và cung cấp cho Nhật Bọn địa chủ phong kiến ở các địa phơng cũng nhân cơ hội đó ra sức bóc lột dân ta

để làm giàu Nhật - Pháp còn tăng cờng tuyên truyền lừa bịp về cái gọi

là "CM quốc gia", thuyết đại Đông

á.

Hậu quả của chính sách thống trị của Pháp - Nhật là nhân dân ta phải chịu cảnh một cổ hai tròng và nạn đói khủng khiếp làm cho hơn 2 triệu đồng bào ta bị chết vào cuối

1944 đầu 1945 Tình hình ấy làm cho mâu thuẫn giữa dân tộc ta với

tiến hành cuộc chiến tranh ái quốc vĩ

đại chống chiến tranh phát xít đã làm cho tính chất của CTTG 2 thay đổi: từ một cuộc chiến tranh đế quốc phi nghĩa thành một cuộc chiến tranh chính nghĩa, giữa một bên là phát xít với một bên là lực lợng hòa bình mà Liên Xô là lực lợng đi đầu Đây là cơ

hội thuận lợi cho các dân tộc thuộc địa

mình.

Khi CTTG 2 bùng nổ Đảng đã kịp thời ra Chỉ thị cho cán bộ hoạt

động công khai hợp pháp, nửa công khai rút vào hoạt động bí mật, chuyển trọng tâm về nông thôn, xây dựng các vùng nông thôn, vùng sâu vùng xa thành căn cứ địa đồng thời vẫn duy trì các cơ sở ở đô thị, ở ven

Hội nghị đã phân tích tính chất của CTTG 2, những chính sách của thực dân Pháp và thái độ của các g/c xã hội, vạch ra đờng lối chính trị của CMVN trong tình hình mới.

Hội nghị đã nêu bật lên nhiệm vụ cấp bách nhất và mục tiêu trớc mắt của CM Đông Dơng là đánh đổ đế quốc và tay sai, gpdt khỏi ách đế quốc dù là Pháp hay là Nhật làm cho Việt Nam và Đông Dơng hoàn toàn độc lập Đồng thời, Hội nghị cũng đề ra khẩu hiệu để tập trung lực lợng thực hiện đợc nhiệm vụ chính cốt của CM là đánh đổ đế quốc Hội nghị chủ trơng tạm gác khẩu hiệu "CM ruộng đất" và thay bằng các khẩu hiệu "chống địa tô

cao", "chống cho vay nặng lãi",

"tịch thu ruộng đất của thực dân,

đế quốc và bọn địa chủ phản bội quyền lợi dân tộc đem chia cho dân cày nghèo".

Hội nghị còn chủ trơng tạm gác khẩu hiệu "lập chính quyền Xô

Viết công nông binh" thay bằng khẩu hiệu lập "Chính phủ cộng hòa dân chủ" hình thức Nhà nớc chung cho tất cả tầng lớp dân chúng và cho phong trào gpdt.

Tổ chức ra mặt trận để tập trung mọi lực lợng của dân tộc vào nhiệm

vụ chủ yếu trớc mắt là đánh đổ đế quốc, tay sai Hội nghị chủ trơng thành lập "Mặt trận thống nhất dân tộc phản đế Đông Dơng" Lực lợng chính là công nông đoàn kết với tiểu t sản, đồng minh trong chốc lát hoặc trung lập là t sản dân tộc, trung - tiểu địa chủ.

Về phơng pháp đấu tranh, do đờng lối CM có sự chuyển hớng một cách căn bản mà phơng pháp cũng đòi hỏi có sự thay đổi từ đấu tranh đòi quyền dân sinh dân chủ sang đấu tranh trực tiếp, đánh đổ chính quyền của đế quốc, tay sai, từ hoạt

động hợp pháp nửa hợp pháp sang

chính trị kết hợp đấu tranh vũ trang, khởi nghĩa vũ trang Ngoài ra, Hội nghị đã khẳng định CMVN phải giơng cao ngọn cờ gpdt, giải quyết đúng đắn mối quan

hệ giữa dân tộc và dân chủ Đảng

đồng thời cũng giơng cao ngọn cờ

đoàn kết với các lực lợng CMTG do Liên Xô làm trụ cột phối hợp chặt chẽ với các cuộc đấu tranh của nhân dân Lào và Cămpuchia Để

đảm bảo cho việc thực hiện thắng lợi những nhiệm vụ lịch sử nặng nề Hội nghị đặc biệt coi trọng công tác xây dựng Đảng về mọi mặt, tăng c- ờng sự thống nhất về ý chí và hành

Chủ trơng của Hội nghị TW lần 6

là chủ trơng chỉ đạo chiến lợc và sách lợc của CMVN thời kỳ 1939 - 1945: thời kỳ đấu tranh gpdt Nó chứng tỏ sự lãnh đạo đúng đắn, sáng tạo, sự nhạy bén của Đảng trong điều kiện có chiến tranh đế quốc và cả trong điều kiện một nớc thuộc địa, nửa phong kiến Do đó

nó có giá trị to lớn không những về mặt thực tiễn mà cả trong lý luận

đã phát triển bổ sung thêm một số vấn đề về chiến lợc và sách lợc CM

đề ra từ trong Luận cơng chính trị tháng 10/1930 Chủ trơng này đợc tiếp tục phát triển và hoàn thiện ở Hội nghị TW lần 8 vào tháng 5/1941.

Đề 6: Trình bày quá trình xâm lợc Đông Dơng của Nhật và chính sách của Nhật đối với nhân dân

Đông Dơng.

Bài làm.

Sau khi CTTG 2 nổ ra, Pháp bị phát xít chiếm đóng, quân phiệt Nhật kéo vào Đông Dơng Điều này chứng tỏ tầm quan trọng của Đông Dơng đối với kế hoạch xâm lợc của Nhật.

Đông Dơng có một vị trí chiến lợc quan trọng về quân sự Từ đây có thể đi thông tới các châu lục, các

đại dơng Đặc biệt Đông Dơng có nguồn tài nguyên phong phú, nhân lực dồi dào vì vậy các nớc đế quốc luôn tìm cách xâm chiếm ở châu

á, Nhật chiếm đợc phần lớn lãnh

10

Pháp, Nhật lấn dần từng bớc để

xâm chiếm Đông Dơng Nhật ép

Pháp phải ký một loạt Hiệp ớc bất

bình đẳng mở cửa Đông Dơng cho

Nhật làm hậu phơng lớn cho chiến

trờng Châu á - Thái Bình Dơng nh

buộc Pháp phải đóng cửa biên giới

Việt - Trung không để quân đồng

minh chuyên chở vũ khí, hàng hóa

xuyên qua Bắc Kỳ vào nội địa TQ

một hiệp ớc cho mợn con đờng xe

lửa từ Lạng Sơn qua Hà Nội xuống

Hải Phòng để chuyên chở lơng

thực, thuốc men, vũ khí, đạn dợc,

phơng tiện chiến tranh và quân đội

ra Thái Bình Dơng rồi cho Nhật

mọi yêu sách của Nhật nhng ngay

sau đó quân đội Nhật vẫn vợt biên

giới vào Bắc Việt Nam đanhs chiếm

Lạng Sơn, ném bom Hải Phòng và

đổ bộ lên Đồ Sơn.

Tháng 5/1941 Pháp phải thừa

nhận địa vị đặc biệt u đãI của Nhật

trong các quan hệ kinh tế với Đông

toàn diện" nh giúp mọi sự dễ dàng

cho Nhật trong việc hành binh,

cung cấp lơng thực và bố trí doanh

trại, bảo đảm an ninh, đàn áp

phong trào đấu tranh của nhân

ngấm ngầm chuẩn bị chống lại Nhật chỉ chờ thời cơ thuận lợi (khi quân đồng minh vào Đông Dơng)

sẽ nổi dậy Vì hai tên đế quốc không thể ăn chung một miếng mồi béo bở - Đông Dơng Cuối 1944

đầu 1945 cuộc CTTG bớc vào giai

đoạn kết thúc, phe phát xít dồn dập thất bại trên các chiến trờng Nhật thất bại ở Thái Bình Dơng mất đ- ờng tiếp tế trên mặt biển Anh - Mỹ

mở mặt trận thứ 2, thủ đô Pari đợc giải phóng, chính phủ phản động Pêtanh sụp đổ, chính phủ ĐờGôn lên cầm quyền ở Đông Dơng bọn thực dân Pháp ngóc đầu dậy chuẩn

bị kế hoạch khôi phục lại địa vị thống trị cũ ở Đông Dơng khi quân

đồng minh kéo vào đánh Nhật Để trừ hậu họa về sau Nhật đã đảo chính Pháp.

Đúng 8 giờ tối 9/3/1945 Nhật gửi tối hậu th đòi Pháp phải trao tất cả

quyền hành và ra lệnh bắt toàn quyền Đờcu và nổ súng lật Pháp trên toàn cõi Đông Dơng Thực dân Pháp bỏ chạy hoặc đầu hàng, quỳ gối dâng toàn bộ Đông Dơng cho Nhật.

Kết quả là Nhật đã giành thắng lợi

và thi hành những chính sách hết sức phản động đối với nhân dân

Đông Dơng.

Về chính trị, chúng thẳng tay đàn

áp CM và những ngời yêu nớc, bóp nghẹt mọi quyền tự do dân chủ của nhân dân, chúng lập chính phủ bù nhìn thân Nhật do Trần Trọng Kim

là Thủ tớng và các tổ chức tay sai thân Nhật với chiêu bài là "Việt Nam độc lập" để lừa bịp nhân dân

ta Thực chất là Nhật thay thế Pháp nắm mọi quyền hành ở Đông Dơng,

đa bọn võ quan Nhật thay chân bọn toàn quyền thông sứ, khâm sứ ngời Pháp ở Đông Dơng Chúng thiết lập một chính quyền tay sai từ TW

đến cơ sở làm công cụ kìm kẹp nhân dân ta.

Về kinh tế, chúng ra sức vơ vét của cải, bóc lột nhân dân ta nặng nề hơn, đẩy mạnh chính sách thu thóc tạ, phá lúa trồng đay, tăng thêm thuế và bắt dân ta đi phu xây dựng

đồn bốt cho chúng Hậu quả là làm cho nạn đói càng lan rộng và trầm trọng hơn, hai triệu đồng bào ta

càng lộ rõ, nền độc lập mà Nhật tuyên bố chỉ là cái bánh vẽ.

Về quân sự, chúng thẳng tay đàn

áp, chém giết đồng bào ta, tấn công vào các vùng căn cứ CM, mũi nhọn

là nhằm vào các tổ chức Đảng và MTVM Dùng các thủ đoạn tra tấn giết ngời cực kỳ man rợ, gửi th cho

VM, vừa dụ dỗ vừa đe dọa (hoặc là hợp tác thân thiện với Nhật, hoặc bị tiêu diệt).

Về văn hóa - giáo dục, chúng mị dân, lừa bịp, tuyên truyền cho các thuyết

đại đông á, Đồng văn đồng trục, khối thịnh vợng chung Chúng dùng văn hóa nô dịch để đầu độc dân ta: mở tr- ờng dạy tiếng Nhật, chiếu phim Nhật nhằm ru ngủ thanh niên, chúng tuyên truyền cho văn hóa Nhật, sức mạnh Nhật để gây tâm lý phục Nhật, sợ Nhật

và biến một bộ phận thanh thiếu niên thành bia đỡ đạn cho chúng.

Nh vậy, cuộc đảo chính đã gây ra một cuộc khủng hoảng sâu sắc, một

kẻ thù của nhân dân Đông Dơng bị tiêu diệt, kẻ thù còn lại là phát xít Nhật mới lên cầm quyền cha ổn

định đã tạo cho CMĐD có cơ hội phát triển mau chóng, chính sách phản động cùng với vô số những hoạt động thù địch của Nhật và tay sai đã làm cho đời sống của nhân dân ta điêu đứng, mâu thuẫn giữa các dân tộc Đông Dơng với bọn đế quốc và tay sai càng sâu sắc, nhanh chóng thức tỉnh quần chúng vùng dậy đấu tranh Đây là nguyên nhân dẫn đến sự bùng nổ của cao trào kháng Nhật cứu nớc ở nớc ta do

Đảng lãnh đạo.

Đề 7: Những nét chính về diễn biến của các cuộc khởi nghĩa Bắc Sơn, Nam

đã thúc đẩy quá trình CM hóa, nhân dân Đông Dơng vốn có lòng yêu nớc và tinh thần đấu tranh bất khuất dới sự lãnh đạo của Đảng, nhân dân ta đã vùng dậy khởi nghĩa chống Pháp - Nhật Điển hình cho các cuộc đấu tranh ấy là khởi nghĩa Bắc Sơn (9/1940), Nam

(1/1941).

Từ cuối 1840, quân Nhật đã tiến sát biên giới Việt - Trung Ngày 22/9/1940 Pháp buộc phải ký với Nhật hiệp định mở cửa Đông Dơng cho Nhật tràn vào Ngay đêm đó Nhật tấn công Lạng Sơn, quân Pháp ở đây tuy đông nhng chỉ sau vài ngày chiến đấu đã tan rã, số lớn thì đầu hàng, số còn lại tháo chạy

về Thái Nguyên qua đờng Bắc Sơn

Chính quyền thực dân ở những vùng này lung lay tan rã Quần chúng nhiều nơi tự động thu nhặt

vũ khí của địch trang bị cho mình

Một số đồng chí của ta thoát khỏi nhà tù của Pháp nhân cơ hội đó ngày 27/9/1940 nhân dân Bắc Sơn dới sự lãnh đạo của Đảng bộ địa phơng nổi dậy khởi nghĩa.

Mở đầu với lực lợng khoảng 600 ngời có vũ trang đã chiếm đồn Mỏ Nhài, viên tri châu Bắc Sơn chạy trốn, chính quyền địch ở Bắc Sơn tan rã, chính quyền CM thành lập

và đội du kích Bắc Sơn ra đời.

Để đối phó với cuộc nổi dậy ở Bắc Sơn, Pháp - Nhật đi đến hoà hoãn,

đợc Nhật trao trả tù binh Pháp quay trở lại chiếm đóng Lạng Sơn

và thẳng tay đàn áp cuộc khởi nghĩa Chúng đốt phá làng bản, bắn giết những ngời tham gia khởi nghĩa, tập trung dân Chúng dìm cuộc khởi nghĩa trong một biển máu Trong tình hình đó cuộc khởi nghĩa Bắc Sơn chỉ tồn tại đợc gần một tháng.

Sau Hội nghị TW 6 của Đảng, phong trào CM ở Nam Kỳ phát triển nhanh chóng cùng với cuộc sống nô lệ không thể chịu nổi lại đ-

ợc tinh thần của các chiến sĩ Bắc Sơn cổ vũ trên hầu khắp Nam Bộ sôi sục khí thể đấu tranh Đặc biệt khi cuộc xung đột Pháp - Thái nổ

ra dọc biên giới Lào - Cămpuchia, thực dân Pháp đã đẩy nhân dân Việt Nam và nhân dân CPC đi làm bia đỡ đạn cho chúng Nhân dân Nam Kỳ và binh lính sôi nổi đấu tranh chống bắt lính đa lính ra mặt trận Đứng trớc tình hình đó xứ ủy Nam Kỳ triệu tập nhiều cuộc họp để bàn về khởi nghĩa và kế hoạch khởi nghĩa đợc vạch ra và cử ngời ra xin Chỉ thị của TW.

Hội nghị TW lần thứ 7 sau khi xem xét tình hình đã ra Chỉ thị hoãn cuộc khởi nghĩa vì ở MN cha đủ

bảo đảm cho khởi nghĩa giành thắng lợi Nhng lệnh của TW không đến kịp vì đồng chí Phan

Đăng Lu ủy viên TW Đảng, phái viên của xứ ủy Nam Kỳ ra Bắc xin Chỉ thị khi trở vào Nam đã bị giặc bắt Lệnh khởi nghĩa của xứ ủy đã

về đến địa phơng không hoãn lại

đ-ợc Mặc dù cha chủ trơng khởi nghĩa nhng khởi nghĩa vẫn nổ ra

Khi khởi nghĩa nổ ra TW đã kịp thời ra lời kêu gọi các nơi hởng ứng ủng hộ.

Đêm 22 rạng ngày 23/11/1940 khởi nghĩa nổ ra ở hầu khắp các tỉnh Nam Kỳ từ miền Đông đến miền Tây có sự tham gia đông đảo của binh lính ngời Việt Nam trong quân đội Pháp Đặc biệt quyết liệt

là ở Hóc Môn (Bà Điểm - Gia

Định), Cay Lậy (Mỹ Tho), ở một số nơi có phong trào nổi dậy mạnh mẽ chính quyền địch tan rã, chính quyền CM đợc thành lập, chính quyền mới đã thực hiện một số chính sách dân chủ, thi hành nhiều biện pháp nhằm giữ trật tự trị an và lập tòa án xét xử bọn phản CM Lá

cờ đỏ sao vàng lần đầu xuất hiện từ trong phong trào nổi dậy của quần chúng đã tung bay trớc trụ sở cơ

quan CM ở một số vùng thuộc tỉnh

Mỹ Tho và Vĩnh Long.

Hoảng hốt trớc tình hình thực dân Pháp đã tập trung lực lợng dùng nhiều thủ đoạn đàn áp dã man cuộc khởi nghĩa nh máy bay dội bom, đốt nhà, cớp của giết ngời làm cho CM Nam Kỳ bị tổn thất rất nặng nề Nhiều chiến sĩ CM u tú của dân tộc bị chúng giết hại nh Nguyễn Văn Cừ, Hà Huy Tập, Nguyễn Thị Minh Khai, Võ Văn Tần Song một số cán bộ và nghĩa quân đã bí mật rút vào rừng chấn chỉnh đội ngũ để chờ cơ hội hoạt

động trở lại.

Cuối 1940 đầu 1941 tại miền Trung một số binh lính ngời Việt bị thực dân Pháp đẩy đi làm bia đỡ đạn cho chúng

ở vùng biên giới Lào - Thái Một số

ng-ời có lòng yêu nớc đã đứng lên làm binh biến.

Ngày 13/1/1941 dới sự chỉ huy của

Đội Cung và Cai á, binh lính ở đồn chợ Rạng - Đô Lơng - Nghệ An tự

động nổi dậy Họ chiếm đợc đồn Đô

Lơng, giết và làm bị thơng một số binh lính và sĩ quan Pháp, thu đợc một

số vũ khí Sau đó họ định kéo về Vinh

chiếm thành nhng kế hoạch không thực hiện đợc.

Cuộc binh biến Đô Lơng nhanh chóng bị thực dân Pháp dập tắt vì

cuộc nổi dậy tự phát của binh lính không đợc đông đảo quần chúng tham gia song cuộc binh biến thể hiện tinh thần yêu nớc của binh lính ngời Việt Nam trong quân đội Pháp, Đảng cộng sản Đông Dơng hoan nghênh tinh thần yêu nớc của binh lính đồng thời điều này cũng chứng minh khả

năng CM của binh lính khi đợc giác ngộ.

Nh vậy, trong vòng không đầy 4 tháng từ khi phát xít Nhật bắt đầu xâm chiếm Đông Dơng trên cả 3 miền đất nớc đã nổ ra hai cuộc khởi nghĩa và một cuộc binh biến, 3 cuộc nổi dậy không thành vì thực dân Pháp còn mạnh, nổ ra cha

đầu tiên báo hiệu thời kỳ CM mới - thời kỳ khởi nghĩa vũ trang cớp chính quyền của nhân dân ta đã

bắt đầu, nó cổ vũ mạnh mẽ tinh thần đấu tranh của nhân dân ta và gây tiếng vang trong d luận.

Cuộc khởi nghĩa Bắc Sơn đã để lại cho CM đội du kích Bắc Sơn, cái vốn lực lợng vũ trang đầu tiên của

CM trong thời kỳ mới Từ cuộc khởi nghĩa Nam Kỳ lá cờ đỏ sao vàng ra

đời và trở thành biểu tợng thiêng liêng của dân tộc ta.

Các cuộc nổi dậy thất bại nhng để lại cho Đảng ta nhiều bài học quý báu cho thắng lợi của CMT8 sau này Các cuộc khởi nghĩa trên đều thất bại vì nó nổ ra không đúng thời cơ, điều kiện chủ quan và khách quan cha chín muồi Điều đó

đã chỉ ra cho Đảng ta bài học kinh nghiệm về vấn đề lựa chọn đúng thời cơ Về quyết tâm giành thắng lợi và nghệ thuật phát động quần chúng khởi nghĩa, liên tục tiến công đi từ khởi nghĩa từng phần tiến lên tổng khởi nghĩa, về vấn đề xây dựng và tổ chức lực lợng vũ trang và chiến tranh du kích.

Với những ý nghĩa và bài học nh vậy 3 cuộc khởi nghĩa có tác dụng

Bài làm.

Việc hình thành và củng cố đạo quân chính trị quần chúng thông qua việc hình thành và củng cố mặt trận dân tộc thống nhất, là một trong những nền tảng cơ sở, điều kiện cần và đủ ảnh hởng trực tiếp

và tác động đến tiến trình CM Là một trong những vấn đề có tầm quan trọng, chiến lợc quyết định

đến sự thành công của CMT8 Sau khi CTTG bùng nổ, tình hình TG

và trong nớc biến đổi sâu sắc Đầu

1941 lãnh tụ NAQ về nớc để trực tiếp lãnh đạo CMVN để tăng cờng khối đoàn kết toàn dân, Ngời đã

Đông Dơng chịu hai tầng áp bức Pháp - Nhật, quyền lợi của tất cả

các tầng lớp g/c lúc này đều bị cớp giật, vận mệnh dân tộc nguy vong không lúc nào bằng Vì vậy gpdt là nhữnphòng chống yêu cầu bức thiết nhất của CM Đông Dơng.

Để phát huy sức mạnh dân tộc ở mỗi nớc Đông Dơng cần phải giải quyết vấn đề dân tộc trong khuôn khổ mỗi nớc Vì thế, ở mỗi nớc có mặt trận dân tộc thống nhất riêng

ở Việt Nam lấy tên phù hợp là "Việt Nam độc lập đồng minh" (gọi tắt là Việt Minh).

MTVM có nhiệm vụ là động viên mạnh mẽ hơn nữa tinh thần toàn dân trong cuộc đấu tranh vì độc lập

tự do, thực hiện chính sách đại

đoàn kết dân tộc và triệt để phân hóa kẻ thù vì vậy nhấn mạnh Việt Nam độc lập Đồng thời lúc ấy trên

TG đang có những biến chuyển sâu sắc Phát xít Đức sau khi chiếm hầu hết các nớc Châu Âu chuẩn bị quay sang tấn công Liên Xô, tính chất của cuộc chiến tranh sẽ thay đổi, trên TG dần dần hình thành hai trận tuyến: một bên là các lực lợng dân chủ do Liên Xô đứng đầu, một

bên là khối phát xít Đức - ý - Nhật Cuộc đấu tranh của mỗi dân tộc

Đông Dơng là một bộ phận của mặt trận dân chủ chống phát xít TG

VM tập hợp mọi tầng lớp nhân dân chống đế quốc phát xít Pháp - Nhật giành độc lập dân tộc, đồng thời

đứng trong phe đồng minh chống phát xít, tích cực góp phần vào sự nghiệp CMTG Vì vậy Đảng ta thành lập mặt trận gọi là "Việt Nam độc lập đồng minh" Ngày 19/5/1941 MTVM ra đời bao gồm các tổ chức quần chúng yêu n-

ớc chống đế quốc có tên chung là Hội cứu quốc Ngày 25/10/1941 thì công bố tuyên ngôn, chơng trình,

điều lệ của mặt trận.

Tuyên ngôn nêu rõ là liên hiệp tất cả các tầng lớp nhân dân, các đảng phái CM, các đoàn thể dân chúng yêu nớc đang cùng nhau đánh đuổi Nhật - Pháp làm cho Việt Nam hoàn toàn độc lập dựng lên một nớc VNDCCH.

Chơng trình bao gồm các chính sách về kinh tế, văn hóa, xã hội trong đó nổi bật 2 điều cốt yếu mà toàn dân mong ớc là làm sao cho n-

ớc Việt Nam hoàn toàn độc lập, dân Việt Nam đợc sung sớng tự do Sau khi đánh đuổi bọn đế quốc Nhật - Pháp sẽ lập nên một chính phủ CM của nớc VNDCCH theo tinh thần tân dân chủ lấy cờ đỏ sao vàng là lá

cờ chung Chơng trình sau đợc đúc kết thành 10 chính sách lớn đem thực hiện ở chiến khu Việt Bắc Mục đích của mặt trận VM là phản

đối xâm lợc, tiễu trừ Việt gian, lập nên một nớc VNDCCH hoàn toàn

độc lập.

Về chính sách đối nội, vũ trang nhân dân chống Nhật mở rộng quân giải phóng Việt Nam; tịch thu tài sản của lũ giặc nớc và của Việt gian tùy từng trờng hợp để làm của chung hay chia cho dân nghèo, bỏ hết thuế khóa, phục dịch do đế quốc đặt ra, thực hiện quyền tự do dân chủ, quyền phổ thông tuyển cử, thừa nhận dân tộc bình đẳng, nam nữ bình quyền Chia lại ruộng công làm cho dân nghèo có ruộng, giảm

địa tô địa tức, hoãn nợ, thi hành luật làm 8 giờ và đặt luật xã hội bảo hiểm, cứu tế nạn nhân Thành lập và mở mang nền kinh tế quốc dân, khuyến khích giúp đỡ công nghiệp, nông nghiệp, thơng nghiệp lập quốc gia ngân hàng, chống nạn

11

bậc sơ học, đào tạo các hạng nhân

tài.

Về đối ngoại, mặt trận chủ trơng

thân thiện với tất cả các nớc coi

trọng nền độc lập của Việt Nam và

đây cũng chính là đờng lối đối

ngoại của Đảng ta hiện nay.

Với Cơng lĩnh 10 điểm VM nhanh

chóng trở thành ngọn cờ tập hợp

lực lợng, xây dựng khối đoàn kết

toàn dân đứng lên cứu nớc cứu

nhà.

Từ những hoạt động của mình mà

trong suốt 10 năm hoạt động cho

đến khi kết hợp với Hội Liên Việt

MTVM đã có vai trò quan trọng đối

với CMVN Bởi, MTVM là trung

tâm đoàn kết toàn dân dới sự lãnh

hợp để nổi dậy khởi nghĩa giành

chính quyền khi thời cơ đến.

Trong thời kỳ tiền khởi nghĩa VM

đã lãnh đạo cao trào kháng Nhật

cứu nớc, tổ chức những cuộc đấu

tranh vũ trang, khởi nghĩa từng

phần ở các địa phơng cùng với

nhiều hoạt động khác nh biểu tình,

phá kho thóc để tập dợt cho quần

chúng đấu tranh.

Trong những ngày Tổng khởi

nghĩa Tháng 8, Tổng bộ VM đã

đứng ra triệu tập Quốc dân đại hội

Tân Trào trực tiếp kêu gọi, tổ chức,

huy động lực lợng của quần chúng

đấu tranh giành chính quyền Lá

cờ đỏ sao vàng 5 cánh của MTVM

đã tung bay trong cả nớc trở thành

quốc kỳ của nớc VNDCCH.

Nh vậy, đối với CMT8, MTVM có

vai trò to lớn trong việc chuẩn bị và

lợi.

Sau CMT8 thắng lợi, MTVM tiếp tục củng cố khối đoàn kết toàn dân trong mặt trận, lãnh đạo nhân dân, giải quyết những khó khăn trớc mắt, xây dựng chính quyền mới và

đấu tranh chống thù trong giặc ngoài chuẩn bị cho cuộc k/c.

Trong cuộc k/c chống Pháp, MTVM cùng với Hội Liên Việt đã

tập hợp mọi lực lợng nhân dân tiến hành cuộc k/c trờng kỳ gian khổ chống thực dân Pháp Và ngày 3/3/1951 đã thống nhất với Hội Liên Việt thành MTLV để củng cố tăng cờng khối đoàn kết toàn dân.

MTVM đã hoàn thành nhiệm vụ và vai trò lịch sử của mình Khối đoàn kết dân tộc mà mặt trận xây dựng đ-

ợc ngày càng đợc củng cố và phát triển qua cuộc k/c chống thực dân Pháp rồi cuộc k/c chống Mỹ và trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ

Tổ quốc hiện nay.

Đề 9: Cao trào kháng Nhật cứu nớc thời kỳ tiền khởi nghĩa từ tháng 3 đến tháng 8/1945.

đế quốc thuộc loại sừng sỏ nhất

nh-ng tinh thần yêu nớc từ nh-ngàn đời nay đã làm nên một chiến thắng vang dội Lần đầu tiên trong lịch sử nhân loại một đất nớc nhỏ bé đã

chống lại đợc một nớc đế quốc thuộc lại hùng mạnh nhất TG

Thắng lợi của CMT8 ở Việt Nam đã

để lại cho nhân dân ta cũng nh các dân tộc thuộc địa trên TG những bài học kinh nghiệm quý báu Vậy phải chăng thắng lợi của CMT8 chính là kết quả của các phong trào 30 - 31, 36 - 39 đặc biệt là cao trào k/c chống Nhật cứu nớc của nhân dân ta?

Cuối 1944 đầu 1945, về phía ta lực lợng CM của quần chúng bao gồm cả lực lợng vũ trang và lực lợng chính trị đều phát triển mạnh mẽ, rộng rãi Lúc này, về phía kẻ thù đó

là kẻ thù cắn xé nhau, Nhật - Pháp mâu thuẫn sâu sắc với nhau Cuối

1944 đầu 1945 CTTG 2 bớc vào

dập bị thất bại trên các chiến trờng

ở Pháp chính phủ Pêtanh sụp đổ, chính phủ Đờ Gôn lên cầm quyền

Bọn Pháp ở Đông Dơng ngóc đầu dậy hoạt động, để trừ hậu họa về sau Nhật đã đảo chính Pháp (9/3/1945) Sau đảo chính Nhật đã

thi hành những chính sách hết sức phản động đối với nhân dân Đông Dơng về các mặt chính trị, văn hóa, xã hội Những chính sách phản

động cùng với những hoạt động thù địch và tay sai đã làm cho nhân dân ta điêu đứng, mâu thuẫn giữa các dân tộc Đông Dơng với đế quốc phát xít càng sâu sắc Nhân dân ta không còn con đờng nào khác là phải vùng dậy đấu tranh dới sự lãnh đạo của Đảng.

Bắt mạch kịp thời và chính xác tình hình ngay đêm 9/3/1945 Thờng vụ

TW Đảng đã họp tại làng Đình Bảng - Từ Sơn - Bắc Ninh do Tổng

bí th Trờng Chinh chủ trì và ngày 12/3/1945 ra Chỉ thị "Nhật - Pháp bắn nhau và hành động của chúng ta" Toàn bộ nhận định về tình hình

và chủ trơng mới của Đảng đợc thể hiện tập trung trong bản Chỉ thị này.

Hội nghị nhận định tình hình:

Nhật đánh Pháp là để độc chiếm

Đông Dơng, Nhật sẽ thắng Pháp nhng Nhật thắng chỉ là tạm thời và không thể củng cố ách thống trị của chúng ở Đông Dơng Cuộc đảo chính đó tạo ra một cuộc khủng hoảng chính trị sâu sắc làm cho cuộc khởi nghĩa nhanh chóng chín muồi Điều kiện đó là: chính trị khủng hoảng, nạn đói tăng lên và chiến tranh đến giai đoạn kết thúc.

Đồng thời, Hội nghị cũng dự đoán

điều kiện khách quan cho cuộc Tổng khởi nghĩa có thể nổ ra thắng lợi đó là khi quân đồng minh tiến vào Đông Dơng đánh Nhật tạo cơ

sở sau lng Nhật ở Đông Dơng

Song dù sao cũng không đợc ỷ lại

điều kiện khách quan, phải nêu cao tinh thần dựa vào sức mình là chính.

Trên cơ sở phân tích tình hình Hội nghị đã chỉ rõ kẻ thù chính cụ thể trớc mắt và duy nhất của nhân dân

Đông Dơng lúc này là phát xít Nhật Từ đó khẩu hiệu "đánh đuổi phát xít Pháp - Nhật" đợc thay bằng khẩu hiệu "đánh đuổi phát xít Nhật để chống lại chính phủ bù nhìn thân Nhật Hội nghị đa ra

CM của nhân dân Đông Dơng"

Phát động cao trào kháng Nhật cứu nớc làm tiền đề cho cuộc Tổng khởi nghĩa sau này với nhiều hình thức kể cả hình thức khởi nghĩa vũ trang cớp chính quyền thay đổi mọi hình thức hoạt động, mọi hình thức

đấu tranh cho phù hợp với thời kỳ tiền khởi nghĩa Hình thức hoạt

động tuyên truyền cao hơn, mạnh bạo hơn - tuyên truyền xung phong

có vũ trang, biểu tình, tuần hành thị uy, phá kho thóc Đẩy mạnh xây dựng các đội tự vệ cứu quốc, căn cứ địa, thống nhất các chiến khu.

Bản chỉ thị thể hiện sự lãnh đạo sáng suốt, kiên quyết kịp thời của

Đảng, là kim chỉ nam cho mọi hành

động của Đảng và mặt trận trong cao trào kháng Nhật cứu nớc Bản Chỉ thị có giá trị ý nghĩa nh một ch-

ơng trình hành động, một lời hiệu triệu, ngọn cờ dẫn dắt dân ta tiến hành cao trào kháng Nhật cứu nớc, trực tiếp dẫn tới thắng lợi của Tổng khởi nghĩa tháng 8.

Tiếp sau bản Chỉ thị của Thờng vụ

TW Đảng, tháng 4/1945 Hội nghị quân sự Bắc Kỳ đã họp ở Hiệp Hòa (Bắc Giang) do đồng chí Trờng Chinh chủ trì nhằm giải quyết cụ thể những vấn đề quân sự đã đợc Hội nghị Thờng vụ TW tháng 3 nêu ra.

Hội nghị nhận định tình hình lúc này và đặt nhiệm vụ quân sự lên trên tất cả các nhiệm vụ quan trọng cần kíp Chúng ta phải tích cực phát triển chiến tranh du kích, xây dựng căn cứ địa kháng Nhật để chuẩn bị cuộc tổng khởi nghĩa cho kịp thời cơ Hội nghị chủ trơng thống nhất các lực lợng vũ trang sẵn có, phát triển hơn nữa lực lợng

vũ trang và bán vũ trang, mở trờng

đào tạo cán bộ quân sự và chính trị Xây dựng 7 chiến khu trong cả

nớc Cả nớc bớc vào cao trào CM mới - cao trào kháng Nhật cứu nớc hay cao trào tiền khởi nghĩa.

Dới ánh sáng Nghị quyết của Hội nghị TW mở rộng ngày 9/3/1945 và bản Chỉ thị 12/3/1945 cao trào kháng Nhật bùng lên mạnh mẽ.

Đầu tiên đó là phong trào khởi nghĩa từng phần và chiến tranh du kích cục bộ Khởi nghĩa từng phần

đã diễn ra ở nhiều vùng nông thôn nhất là nông thôn miền núi ở Bắc

ủy ban giải phóng ở nhiều xã Đội

du kích Bắc Giang đợc thành lập.

ở Quảng Ngãi ngày 11/3/1945 một

số cán bộ đảng viên đang bị giam trong trại tập trung Ba Tơ và thị xã

Quảng Ngãi đã thoát khỏi nhà lao của địch và lãnh đạo quần chúng

đứng lên tiến hành khởi nghĩa Họ chiếm đợc đồn Ba Tơ, tuyên bố thành lập chính quyền CM và đội

du kích Ba Tơ ra đời Cùng ngày tự

vệ chiến đấu đã chiếm đồn Bần Yên Nhân (Hng Yên).

ở Nghĩa Lộ - Sơn La hàng nghìn cán bộ đảng viên bị giam trong nhà lao đã nổi dậy phá trại giam vợt ngục

ra ngoài hoạt động Đó là nguồn bổ sung cán bộ quan trọng cho CM.

Đặc biệt tại căn cứ địa Việt Bắc đội VNTTGPQ và Cứu quốc quân đã

chia thành nhiều toán gấp rút tỏa

đi nhiều hớng chặn đánh địch (chặn đánh giao thông, cớp lơng thực, diệt các đồn lẻ, kêu gọi những binh sĩ ngời Việt có lòng yêu nớc hãy ra hàng hoặc giao nộp súng cho CM) Họ đã tuyên truyền phát triển lực lợng, phối hợp với quần chúng nổi dậy giải phóng hàng loạt xã, tổng, châu thuộc các tỉnh Cao Bằng, Bắc Kạn, Lạng Sơn, Tuyên Quang, Thái Nguyên Nhiều nơi đã

thành lập đợc chính quyền CM dới hình thức ủy ban nhân dân hoặc

ủy ban giải phóng Chiến tranh du kích cục bộ diễn ra ở nhiều nơi đã

gây tiếng vang mạnh mẽ.

Tiếp sau khởi nghĩa từng phần thì

phong trào phá kho thóc của Nhật

để giải quyết nạn đói cũng lên cao trong cả nớc Phong trào diễn ra sôi nổi ở các vùng nông thôn, nạn

đói giết hơn 2 triệu đồng bào ta là hậu quả của chính sách phản động của Nhật - Pháp Đảng đa ra khẩu hiệu trên nhằm đáp ứng yêu cầu bức thiết nhất của quần chúng

Đồng thời qua đó lôi cuốn quần chúng vào trận tuyến CM.

Kết quả là hàng trăm kho dự trữ

của Pháp - Nhật và tay sai bị phá

lấy đi hàng chục vạn tấn thóc gạo chia cho nông dân Nhiều cuộc phá

kho thóc biến thành những cuộc

đấu tranh chính trị, những cuộc biểu tình vũ trang, tuyên truyền ủng hộ VM, trừng trị bọn ác và chống đàn áp khủng bố Phong trào này đã lôi cuốn hàng triệu quần chúng tham gia nhất là ở

Bộ.

Cuộc đấu tranh dới khẩu hiệu

"phá kho thóc giải quyết nạn đói"

trớc tiên là vì mục đích kinh tế trớc mắt song có ý nghĩa chính trị lâu dài và hết sức sâu sắc Đây thực sự

là cuộc tập dợt để đa quần chúng tiến lên giành chính quyền, nó đợc quần chúng hởng ứng đông đảo nên nhanh chóng biến thành một khẩu hiệu chính trị dẫn tới một phong trào thi đua "sắm vũ khí

đuổi thù chung".

Kết hợp với các phong trào chiến tranh du kích, phong trào phá kho thóc của Nhật thì phong trào đấu tranh chính trị của nhân dân ở các thành phố, thị xã nhất là ở các thành phố lớn nh Hà Nội, Huế, Sài Gòn gây tiếng vang rất mạnh mẽ

Lực lợng tham gia chủ yếu là công nhân, học sinh, sinh viên, trí thức

Trong công nhân bên cạnh những cuộc đấu tranh đòi quyền sống hàng ngày họ còn tổ chức phá hoại sản xuất của địch, bí mật chế tạo, sửa chữa vũ khí cho VM hoặc lấy súng đạn của Nhật gửi lên chiến khu, in tài liệu truyền đơn báo chí

Tại nhiều thành phố các đội tuyên truyền xung phong tổ chức những cuộc diễn thuyết chớp nhoáng tố cáo tội ác của phát xít Nhật, chính quyền bù nhìn và giải thích đờng lối của VM Các đội danh dự VM thẳng tay trừ khử những tên sĩ quan Nhật tàn ác và bọn tay sai phản động

Bên cạnh đó cuộc đấu tranh trên lĩnh vực văn hóa, t tởng, báo chí để

mở rộng ảnh hởng CM trong quần chúng, thống nhất về t tởng và hành động cùng phát triển.

Tới những ngày đầu tháng 8/1945 cao trào kháng Nhật diễn ra ngày càng sôi sục Tại các thành phố lớn thỉnh thoảng xuất hiện truyền đơn, biểu ngữ, khẩu hiệu chống Nhật

Nhiều nơi quần chúng đã xung đột với binh lính và võ quan Nhật

Khắp nơi nhân dân bí mật may cờ rèn vũ khí, không khí chuẩn bị khởi nghĩa sôi sục, quần chúng đã

sẵn sàng.

Những phong trào trên có ý nghĩa tác dụng rất to lớn Đây là một cao trào CM rộng lớn thu hút hàng triệu quần chúng tham gia với nhiều hình thức đấu tranh phong phú và quyết liệt Đấu tranh chính

tiến hành chiến tranh du kích, giành chính quyền từng bộ phận

Nó thể hiện là một bớc phát triển

v-ợt bậc của CM nớc ta, làm tiền đề

để đa nhân dân ta tiến tới tổng khởi nghĩa thắng lợi.

Cao trào đã lôi cuốn hàng triệu quần chúng vào trận tuyến đấu tranh với kẻ thù, rèn luyện họ qua những hình thức đấu tranh phong phú quyết liệt Đây là một cuộc tập dợt vĩ đại để đa quần chúng trực tiếp tiến tới tổng khởi nghĩa khi thời cơ đến.

Qua cao trào lực lợng CM (chính trị, vũ trang) ở cả nông thôn và đô

thị đều phát triển vợt bậc còn lực ợng kẻ thù thì suy yếu nhanh chóng

l-đã đa thời cơ khởi nghĩa chóng chín muồi.

Chính nhờ quá trình chuẩn bị lực ợng lâu dài bền bỉ nhất là sự phát triển của CM qua cao trào kháng Nhật cứu nớc đã làm cho nhân dân

l-ta chớp đợc thời cơ ngàn năm có một đa tổng khởi nghĩa đến thành công nhanh chóng.

có nhiều biến chuyển ở Pháp t bản phản động đã đầu hàng phát xít, chính phủ phản động Pêtanh lên cầm quyền Chúng đã thi hành những chính sách hết sức phản

động đối với nhân dân trong nớc và nhân dân các nớc thuộc địa ở

Đông Dơng chúng thủ tiêu những quyền lợi mà nhân dân ta giành đ-

ợc trong thời kỳ mặt trận dân chủ

Đông Dơng, đẩy mạnh đàn áp CM, bóp nghẹt các quyền tự do dân chủ

và thi hành chính sách kinh tế chỉ huy, ra sức áp bức bóc lột nhân dân ta Chính sách của chúng đã làm cho mâu thuẫn giữa dân tộc ta với bọn đế quốc Pháp và tay sai trở nên gay gắt Đứng trớc tình hình đó

Đảng ta đã chỉ đạo các lực lợng

CM kịp thời rút vào bí mật Từ ngày

6 đến 8/11/1939 Đảng đã họp Hội nghị TW lần 6 để chuyến hớng chỉ

đạo chiến lợc CMVN.

Hội nghị đã vạch ra đờng lối chính trị của CMVN trong tình hình mới

Phân tích tình hình, tính chất của cuộc CTTG 2, phân tích chính sách

các g/c trong xã hội từ đó chỉ rõ kẻ thù chính của ngời dân Đông Dơng

là thực dân Pháp Vấn đề gpdt đợc

đặt lên hàng đầu và cấp bách của

CM Đông Dơng lúc đó.

Để tập trung lực lợng thực hiện đợc nhiệm vụ hàng đầu là đánh đổ đế quốc, Hội nghị chủ trơng tạm gác khẩu hiệu CM ruộng đất và thay bằng các khẩu hiệu chống địa tô cao, chống cho vay nặng lãi, tịch thu ruộng đất của thực dân đế quốc

và của bọn địa chủ phản động quyền lợi dân tộc chia cho dân cày nghèo, tạm gác khẩu hiệu chính quyền Xô Viết công - nông - binh thay bằng khẩu hiệu thành lập chính quyền cộng hòa dân chủ Nh vậy, nhiệm vụ dân chủ vẫn thực hiện nhng chỉ tiến hành từng bớc

để phục vụ cho nhiệm vụ dân tộc.

Để tập hợp mọi lực lợng của dân tộc vào nhiệm vụ chủ yếu trớc mắt, Hội nghị chủ trơng thành lập mặt trận thống nhất dân tộc phản đế

Đông Dơng thay cho mặt trận dân chủ Đông Dơng.

Thay đổi phơng pháp đấu tranh từ

đấu tranh đòi quyền dân sinh dân chủ sang đấu tranh trực tiếp đánh

đổ chính quyền của đế quốc và tay sai Từ hoạt động hợp pháp sang hoạt động bí mật và bất hợp pháp

Đấu tranh chính trị kết hợp với đấu tranh vũ trang, khởi nghĩa vũ trang.

Giơng cao ngọn cờ đoàn kết với các lực lợng CMTG do Liên Xô làm trụ cột, phối hợp chặt chẽ với các cuộc

đấu tranh của nhân dân Lào và Cămpuchia

Coi trọng công tác xây dựng Đảng

về mọi mặt, tăng cờng sự thống nhất ý chí và hành động trong

Đảng.

Hội nghị TW lần 6 đã đánh dấu bớc

đầu chuyển hớng đúng đắn về chỉ

đạo chiến lợc và phơng pháp CM của Đảng, mở đầu thời kỳ CM mới - thời kỳ vận động gpdt.

Sau Hội nghị TW 6, phong trào CM

ở nhiều nơi phát triển khởi nghĩa Bắc Sơn bùng nổ ngày 27/9/1940, tiếp đó là cuộc khởi nghĩa Nam Kỳ chuẩn bị bùng nổ, qua thất bại của cuộc khởi nghĩa Bắc Sơn cho thấy

rõ sự non kém của lực lợng CM Vì vậy, Tháng 11/1940 Hội nghị TW 7

đã họp tại Đình Bảng - Bắc Ninh

12

đã đề ra chủ trơng mới cho CMVN.

Hội nghị khẳng định chủ trơng

chuyển hớng chỉ đạo chiến lợc của

CMVN, nêu cao nhiệm vụ gpdt, tạm

gác khẩu hiệu "CM ruộng đất" của

Hội nghị TW 6 là đúng và nhận

định kẻ thù chính của CM Đông

D-ơng lúc bây giờ là phát xít Pháp -

Nhật Nhấn mạnh nhiệm vụ chống

đế quốc phong kiến là hai bộ phận

khăng khít của cuộc CMTS dân

quyền.

Trên cơ sở phân tích tình hình Hội

nghị dự đoán một cao trào CM

nhất định sẽ nổi dậy Đảng phải

chuẩn bị để giành lấy sứ mạng

thiêng liêng là lãnh đạo các dân tộc

bị áp bức Đông Dơng võ trang bạo

động giành lấy quyền tự do độc lập.

Hội nghị đề ra chủ trơng sáng suốt

về 2 cuộc khởi nghĩa: quyết định

phát triển ảnh hởng của khởi nghĩa

Chỉ thị cho xứ ủy Nam Kỳ hoãn

cuộc khởi nghĩa dự định nổ ra vào

cuối tháng 11/1940 vì ở MN cha có

đủ điều kiện chủ quan và khách

quan bảo đảm cho cuộc khởi nghĩa

và tiến công xuống phía nam.

Trong nớc, sau khi Nhật nhảy vào

quyền đóng quân trên toàn cõi

Đông Dơng Hiệp ớc thừa nhận cho

Nhật sử dụng tất cả các sân bay và

buộc Pháp phải cung cấp các nhu

yếu phẩm nh gạo, ngô cho chúng,

bắt dân ta phải nhổ lúa trồng đay

Pháp dùng nhiều thủ đoạn gian

xảo để thu đợc lợi nhuận lớn: nắm

Đông Dơng, tăng cờng bóc lột, thuế, cỡng bức mua lúa gạo với giá

rẻ mạt Đồng thời chúng dùng những thủ đoạn chính trị lừa bịp nh: Nhật tập hợp những phần tử thân Nhật, lập ra các Đảng thân Nhật nh Đại Việt quốc xã, Việt Nam ái quốc, đồng thời tung ra các luận điệu lừa bịp nh khu vực thịnh vợng chung, đại Đông á Còn Pháp thì thi hành chính sách hai mặt:

đàn áp khủng bố, bắt bớ các chiến

sĩ CM và nhân dân ta, mặt khác đa

ra những thủ đoạn lừa bịp hòng làm nhân dân ta lầm tởng chúng là bạn nh khẩu hiệu "Pháp - Việt phục hng"

Chính sách của Nhật - Pháp đã đặt nhân dân Đông Dơng trong tình cảnh 2 tầng áp bức Đời sống của tất cả các tầng lớp g/c bị đẩy đến tình trạng cực khổ điêu đứng Điều này làm cho mâu thuẫn giữa toàn thể dân tộc Đông Dơng với đế quốc phát xít Pháp - Nhật trở nên gay gắt hơn bao giờ hết Vận mệnh dân tộc bị nguy vong không lúc nào bằng.

Lúc này, sau hơn 30 năm tìm đờng cứu nớc, hoạt động yêu nớc CM ở nớc ngoài ngày 28/1/1941 đã trở về

Tổ quốc để trực tiếp lãnh đạo phong trào CM Ngời đã triệu tập Hội nghị BCH TW Đảng lần 8 tại Pắc Pó - Cao Bằng từ ngày 10 đến 19/5/1941.

Sau khi phân tích tình hình TG và trong nớc, Hội nghị đã quyết định những vấn đề quan trọng.

Về kẻ thù: từ khi Nhật nhảy vào

Đông Dơng, Pháp đầu hàng Nhật,

ở Đông Dơng mọi hoạt động kinh

tế đều bị chiến tranh hóa, tất cả bộ máy cai trị đều bị phát xít hóa Vì

vậy, mâu thuẫn chủ yếu đòi hỏi phải đợc giải quyết cấp bách là mâu thuẫn giữa các dân tộc Đông Dơng với bọn đế quốc phát xít xâm lợc Pháp - Nhật Xác định kẻ thù của nhân dân Đông Dơng là phát xít Pháp - Nhật và các lực lợng phản CM, tay sai của chúng.

Về nhiệm vụ: khẳng định tiếp tục thực hiện chủ trơng của Hội nghị

TW 6 nhng đề cao hơn nữa nhiệm

vụ gpdt lên hàng đầu và xác định nhiệm vụ bức thiết nhất của CM là gpdt vì quyền lợi của tất cả các g/c

bị chiếm đoạt, vận mạng dân tộc nguy vong không lúc nào bằng

quyền lợi của bộ phận g/c phải đặt dới sự sinh tử tồn vong của quốc gia, của dân tộc Nếu không giải quyết đợc vấn đề giải phóng, không

đòi đợc độc lập tự do cho toàn thể dân tộc thì chẳng những toàn thể quốc gia dân tộc còn chịu mãi kiếp ngựa trâu

mà quyền lợi của bộ phận, của g/c đến vạn năm cũng không đòi lại đợc.

Về khẩu hiệu, chủ trơng tiếp tục tạm gác khẩu hiệu tịch thu ruộng

đất của g/c địa chủ chia cho dân cày, thay bằng khẩu hiệu tịch thu ruộng đất của bọn đế quốc và Việt gian chia cho dân cày nghèo, giảm tô giảm tức, chia lại ruộng đất công, tiến tới thực hiện "ngời cày

có ruộng" Nh vậy, vấn đề ruộng

đất (nhiệm vụ dân chủ) chỉ đợc đề

ra ở một mức độ nhất định để phân hóa g/c địa chủ Để tập trung mũi nhọn CM vào kẻ thù chính là bọn phát xít Pháp - Nhật.

Về tổ chức mặt trận: căn cứ vào hoàn cảnh của TG và tình hình CM mỗi nớc Đông Dơng, Hội nghị đã

đặt vấn đề dân tộc trong phạm vi từng nớc: Việt Nam, Lào, Cămpuchia để đánh thức tinh thần dân tộc xa nay trong nhân dân Vì

vậy, hình thức mặt trận cũng phải

đổi mới cho có tính dân tộc hơn

Song các dân tộc Đông Dơng phải cùng nhau chống kẻ thù chung là Pháp - Nhật và liên hệ mật thiết với Liên Xô, với các lực lợng dân chủ chống phát xít ở Việt Nam, quyết

định thành lập Việt Nam độc lập

đồng minh (Việt Minh) thay thế cho mặt trận thống nhất dân tộc phản

đế Đông Dơng Các đoàn thể quần chúng đợc tổ chức thành các hội cứu quốc nhằm tập hợp đoàn kết mọi lực lợng quần chúng nhân dân chống kẻ thù chính là phát xít Pháp

- Nhật và tay sai ở Lào và Cămpuchia Hội nghị chủ trơng giúp đỡ 2 nớc thành lập mặt trận của mình đó là "Ai Lao độc lập

đồng minh" và "Cao Miên độc lập

đồng minh" Trên cơ sở ra đời 3 mặt trận ở 3 nớc tiến tới thành lập mặt trận chung với hình thức phù hợp là Đông Dơng độc lập đồng minh.

Hội nghị chủ trơng sau khởi nghĩa thắng lợi sẽ thành lập nớc VNDCCH lấy lá cờ đỏ sao vàng làm lá cờ Tổ quốc.

Về phơng pháp CM, một trong những chủ trơng quan trọng nhất

về khởi nghĩa vũ trang - vấn đề này Hội nghị 6 và 7 đã có dự kiến Đến lúc này, do có kinh nghiệm của các cuộc khởi nghĩa vũ trang nh Bắc Sơn, Nam Kỳ và những dự đoán sáng suốt xu thế phát triển của tình hình TG, trong nớc, Hội nghị đã có những chủ trơng đúng đắn.

Phải xúc tiến ngay công tác chuẩn

bị những điều kiện cho cuộc khởi nghĩa vũ trang giành thắng lợi, coi

đây là nhiệm vụ trung tâm của toàn

Đảng, toàn dân.

Hội nghị vạch rõ khởi nghĩa muốn thắng lợi phải chuẩn bị chu đáo, phải nổ ra đúng thời cơ "Phải luôn luôn chuẩn bị một lực lợng sẵn sàng nhằm vào cơ hội thuận tiện hơn cả mà đánh lại quân thù tức là phải có đủ điều kiện chủ quan và khách quan".

Hội nghị dự kiến tình thế CM xuất hiện khi phong trào chống Nhật ở

TQ phát triển mạnh có ảnh hởng tới CMVN hoặc khi quân đồng minh đổ bộ vào Đông Dơng đánh Nhật và dự kiến hình thức khởi nghĩa giành chính quyền là đi từ khởi nghĩa từng phần tiến lên tổng khởi nghĩa Hội nghị chỉ rõ: mai

đây sau cuộc chiến tranh TBD và cuộc k/c của nhân dân TQ xoay sang hoàn toàn có lợi cho cuộc CM

Đông Dơng thì lúc đó với lực lợng sẵn có ta có thể lãnh đạo một cuộc khởi nghĩa từng phần trong từng

địa phơng cũng có thể giành sự thắng lợi mà mở đờng cho cuộc tổng khởi nghĩa to lớn.

Phát động quần chúng nổi dậy đấu tranh dới nhiều hình thức phù hợp với tình hình mới Hội nghị cử ra BCH TW Đảng do đồng chí Trờng Chinh làm tổng bí th.

Hội nghị BCH TW Đảng lần 8 có ý nghĩa lịch sử to lớn Hội nghị đã

hoàn chỉnh chuyển hớng chỉ đạo chiến lợc CM của Đảng đề ra từ hội nghị TW lần 6: kiên quyết giơng cao ngọn cờ gpdt, giải quyết đúng

đắn mối quan hệ giữa hai nhiệm vụ chiến lợc chống đế quốc, chống phong kiến và đề ra phơng pháp

CM cụ thể.

Việc chuyển hớng chỉ đạo chiến lợc

CM của hội nghị có tác dụng quyết

định trong việc động viên toàn

Đảng, toàn dân ta tích cực chuẩn bị tiến tới CMT8 Với chủ trơng của Hội nghị, MTVM ra đời và các tổ

triển nhanh chóng Qua đó Đảng ta

đã xây dựng đợc khối đoàn kết toàn dân vững chắc, lực lợng CM đợc nuôi dỡng từ các giai đoạn trớc đến lúc này ngày càng phát triển Lực l- ợng chính trị của quần chúng lớn mạnh rồi lực lợng vũ trang lần lợt

ra đời Các căn cứ địa CM đợc thành lập phong trào đấu tranh phát triển mạnh mẽ rộng khắp nông thôn và đô thị.

Chủ trơng giải quyết vấn đề dân tộc theo phạm vi từng nớc và thành lập mặt trận dân tộc thống nhất phù hợp đã thức tỉnh ý thức dân tộc, tinh thần đấu tranh tự giải phóng

và phát huy sức mạnh của mỗi dân tộc ở Đông Dơng.

Chính vì vậy, Hội nghị TW 8 có tác dụng quyết định đối với thắng lợi của CMT8/1945 Nghị quyết của Hội nghị đồng thời cũng đã góp phần bổ sung, phát triển lý luận về

CM DTDC ở nớc ta Sự kiện này cũng thể hiện sự đóng góp của NAQ trong buổi đầu về nớc trực tiếp lãnh đạo CM nớc ta.

Đề 11: Hội nghị TW lần thứ 8 của Đảng ta (tháng 5/1941).

Bài làm.

Lúc này, sau hơn 30 năm tìm đờng cứu nớc, hoạt động yêu nớc CM ở nớc ngoài ngày 28/1/1941 đã trở về

Tổ quốc để trực tiếp lãnh đạo phong trào CM Ngời đã triệu tập Hội nghị BCH TW Đảng lần 8 tại Pắc Pó - Cao Bằng từ ngày 10 đến 19/5/1941.

Sau khi phân tích tình hình TG và trong nớc, Hội nghị đã quyết định những vấn đề quan trọng.

Về kẻ thù: từ khi Nhật nhảy vào

Đông Dơng, Pháp đầu hàng Nhật,

ở Đông Dơng mọi hoạt động kinh

tế đều bị chiến tranh hóa, tất cả bộ máy cai trị đều bị phát xít hóa Vì

vậy, mâu thuẫn chủ yếu đòi hỏi phải đợc giải quyết cấp bách là mâu thuẫn giữa các dân tộc Đông Dơng với bọn đế quốc phát xít xâm lợc Pháp - Nhật Xác định kẻ thù của nhân dân Đông Dơng là phát xít Pháp - Nhật và các lực lợng phản CM, tay sai của chúng.

Về nhiệm vụ: khẳng định tiếp tục thực hiện chủ trơng của Hội nghị

TW 6 nhng đề cao hơn nữa nhiệm

vụ gpdt lên hàng đầu và xác định nhiệm vụ bức thiết nhất của CM là

bị chiếm đoạt, vận mạng dân tộc nguy vong không lúc nào bằng

Hội nghị chỉ rõ: trong lúc này quyền lợi của bộ phận g/c phải đặt dới sự sinh tử tồn vong của quốc gia, của dân tộc Nếu không giải quyết đợc vấn đề giải phóng, không

đòi đợc độc lập tự do cho toàn thể dân tộc thì chẳng những toàn thể quốc gia dân tộc còn chịu mãi kiếp ngựa trâu

mà quyền lợi của bộ phận, của g/c đến vạn năm cũng không đòi lại đợc.

Về khẩu hiệu, chủ trơng tiếp tục tạm gác khẩu hiệu tịch thu ruộng

đất của g/c địa chủ chia cho dân cày, thay bằng khẩu hiệu tịch thu ruộng đất của bọn đế quốc và Việt gian chia cho dân cày nghèo, giảm tô giảm tức, chia lại ruộng đất công, tiến tới thực hiện "ngời cày

có ruộng" Nh vậy, vấn đề ruộng

đất (nhiệm vụ dân chủ) chỉ đợc đề

ra ở một mức độ nhất định để phân hóa g/c địa chủ Để tập trung mũi nhọn CM vào kẻ thù chính là bọn phát xít Pháp - Nhật.

Về tổ chức mặt trận: căn cứ vào hoàn cảnh của TG và tình hình CM mỗi nớc Đông Dơng, Hội nghị đã

đặt vấn đề dân tộc trong phạm vi từng nớc: Việt Nam, Lào, Cămpuchia để đánh thức tinh thần dân tộc xa nay trong nhân dân Vì

vậy, hình thức mặt trận cũng phải

đổi mới cho có tính dân tộc hơn

Song các dân tộc Đông Dơng phải cùng nhau chống kẻ thù chung là Pháp - Nhật và liên hệ mật thiết với Liên Xô, với các lực lợng dân chủ chống phát xít ở Việt Nam, quyết

định thành lập Việt Nam độc lập

đồng minh (Việt Minh) thay thế cho mặt trận thống nhất dân tộc phản

đế Đông Dơng Các đoàn thể quần chúng đợc tổ chức thành các hội cứu quốc nhằm tập hợp đoàn kết mọi lực lợng quần chúng nhân dân chống kẻ thù chính là phát xít Pháp

- Nhật và tay sai ở Lào và Cămpuchia Hội nghị chủ trơng giúp đỡ 2 nớc thành lập mặt trận của mình đó là "Ai Lao độc lập

đồng minh" và "Cao Miên độc lập

đồng minh" Trên cơ sở ra đời 3 mặt trận ở 3 nớc tiến tới thành lập mặt trận chung với hình thức phù hợp là Đông Dơng độc lập đồng minh.

Hội nghị chủ trơng sau khởi nghĩa thắng lợi sẽ thành lập nớc

lá cờ Tổ quốc.

Về phơng pháp CM, một trong những chủ trơng quan trọng nhất của Hội nghị lần này là chủ trơng

về khởi nghĩa vũ trang - vấn đề này Hội nghị 6 và 7 đã có dự kiến Đến lúc này, do có kinh nghiệm của các cuộc khởi nghĩa vũ trang nh Bắc Sơn, Nam Kỳ và những dự đoán sáng suốt xu thế phát triển của tình hình TG, trong nớc, Hội nghị đã có những chủ trơng đúng đắn.

Phải xúc tiến ngay công tác chuẩn

bị những điều kiện cho cuộc khởi nghĩa vũ trang giành thắng lợi, coi

đây là nhiệm vụ trung tâm của toàn

Đảng, toàn dân.

Hội nghị vạch rõ khởi nghĩa muốn thắng lợi phải chuẩn bị chu đáo, phải nổ ra đúng thời cơ "Phải luôn luôn chuẩn bị một lực lợng sẵn sàng nhằm vào cơ hội thuận tiện hơn cả mà đánh lại quân thù tức là phải có đủ điều kiện chủ quan và khách quan".

Hội nghị dự kiến tình thế CM xuất hiện khi phong trào chống Nhật ở

TQ phát triển mạnh có ảnh hởng tới CMVN hoặc khi quân đồng minh đổ bộ vào Đông Dơng đánh Nhật và dự kiến hình thức khởi nghĩa giành chính quyền là đi từ khởi nghĩa từng phần tiến lên tổng khởi nghĩa Hội nghị chỉ rõ: mai

đây sau cuộc chiến tranh TBD và cuộc k/c của nhân dân TQ xoay sang hoàn toàn có lợi cho cuộc CM

Đông Dơng thì lúc đó với lực lợng sẵn có ta có thể lãnh đạo một cuộc khởi nghĩa từng phần trong từng

địa phơng cũng có thể giành sự thắng lợi mà mở đờng cho cuộc tổng khởi nghĩa to lớn.

Phát động quần chúng nổi dậy đấu tranh dới nhiều hình thức phù hợp với tình hình mới Hội nghị cử ra BCH TW Đảng do đồng chí Trờng Chinh làm tổng bí th.

Hội nghị BCH TW Đảng lần 8 có ý nghĩa lịch sử to lớn Hội nghị đã

hoàn chỉnh chuyển hớng chỉ đạo chiến lợc CM của Đảng đề ra từ hội nghị TW lần 6: kiên quyết giơng cao ngọn cờ gpdt, giải quyết đúng

đắn mối quan hệ giữa hai nhiệm vụ chiến lợc chống đế quốc, chống phong kiến và đề ra phơng pháp

CM cụ thể.

Việc chuyển hớng chỉ đạo chiến lợc

CM của hội nghị có tác dụng quyết

Đảng, toàn dân ta tích cực chuẩn bị tiến tới CMT8 Với chủ trơng của Hội nghị, MTVM ra đời và các tổ chức quần chúng của mặt trận phát triển nhanh chóng Qua đó Đảng ta

đã xây dựng đợc khối đoàn kết toàn dân vững chắc, lực lợng CM đợc nuôi dỡng từ các giai đoạn trớc đến lúc này ngày càng phát triển Lực l- ợng chính trị của quần chúng lớn mạnh rồi lực lợng vũ trang lần lợt

ra đời Các căn cứ địa CM đợc thành lập phong trào đấu tranh phát triển mạnh mẽ rộng khắp nông thôn và đô thị.

Chủ trơng giải quyết vấn đề dân tộc theo phạm vi từng nớc và thành lập mặt trận dân tộc thống nhất phù hợp đã thức tỉnh ý thức dân tộc, tinh thần đấu tranh tự giải phóng

và phát huy sức mạnh của mỗi dân tộc ở Đông Dơng.

Chính vì vậy, Hội nghị TW 8 có tác dụng quyết định đối với thắng lợi của CMT8/1945 Nghị quyết của Hội nghị đồng thời cũng đã góp phần bổ sung, phát triển lý luận về

CM DTDC ở nớc ta Sự kiện này cũng thể hiện sự đóng góp của NAQ trong buổi đầu về nớc trực tiếp lãnh đạo CM nớc ta.

Đề 12: Trình bày việc xây dựng lực lợng chính trị.

Bài làm.

CM muốn thắng lợi bên cạnh vạch

ra đờng lối đúng còn phải tổ chức xây dựng lực lợng CM bao gồm lực lợng chính trị của quần chúng và lực lợng vũ trang Việc hình thành

và củng cố đạo quân chính trị quần chúng thông qua việc hình thành, củng cố mặt trận dân tộc thống nhất, là một trong những nền tảng cơ sở, điều kiện cần và đủ ảnh hởng trực tiếp và tác động đến tiến trình

CM, là một trong những vấn đề có tầm quan trọng, chiến lợc quyết

định đến sự thành công của CMT8 Trên cơ sở lực lợng chính trị đã đợc hình thành từ các cao trào CM 30 -

31, 36 -39, 39 - 41 và đến thời gian này ngày càng đợc củng cố và phát triển dới sự lãnh đạo của Đảng và MTVM.

Dới ngọn cờ VM với cơng lĩnh 10

điểm, VM đã nhanh chóng trở thành nơi tập hợp khối đoàn kết toàn dân đứng lên cứu nớc cứu

13

rãi, bao gồm tất cả các g/c, tầng lớp

yêu nớc trong xã hội, không phân

biệt giàu nghèo, sang hèn, già trẻ,

gái trai, tôn giáo hay dân tộc (gồm

cả công nhân, nông dân, tiểu t sản,

t sản dân tộc, quan lại tiến bộ )

Họ đợc tập hợp trong các tổ chức

quần chúng đợc gọi là hội Cứu

quốc nh công nhân cứu quốc, nông

dân cứu quốc, đoàn thanh niên cứu

quốc, phụ nữ cứu quốc nhằm nhắc

nhở mọi ngời nhiệm vụ chính của CM

lúc đó là cứu nớc gpdt MTVM là tổ

chức quần chúng vững chắc dựa trên

cơ sở liên minh công nông dới sự lãnh

đạo của Đảng.

Trớc hết là ở Cao Bằng, nơi đợc coi

là thí điểm của cuộc vận động

thành lập hội cứu quốc (năm 1942

hầu khắp các xã, tổng, châu của

Cao Bằng đều có hội cứu quốc)

trong đó có những xã tổng châu thì

ban VM đều hoàn toàn do bầu cử

dân chủ từ dới lên và ban VM liên

bắt, giam cầm giết hại nhng tổ chức

VM với các hội cứu quốc, nông dân

cứu quốc, thanh niên cứu quốc vẫn

nhanh chóng phát triển ở một số

tỉnh miền Bắc, miền Trung và ở hai

thành phố lớn là Hà Nội, Hải

Phòng hầu hết các "hội phản đế"

đ-ợc chuyển thành các "hội cứu quốc"

Đồng thời còn lập thêm nhiều hội cứu

cụ thể về công cuộc chuẩn bị toàn

diện cho khởi nghĩa nh nhấn mạnh

tầm quan trọng của việc phát triển

MTVM, xây dựng lực lợng ở thành

nhân dân khác nh học sinh, sinh viên, trí thức t sản dân tộc vào MTVM Chủ trơng tăng cờng vận

động binh lính Việt Nam trong quân đội Pháp Thậm chí tranh thủ cả những ngời ngoại kiều ở Đông Dơng chống Pháp ở miền Bắc dới

sự lãnh đạo của các đảng bộ địa phơng, trên hầu khắp các vùng nông thôn, thành thị, các đoàn thể

VM, các hội cứu quốc đợc xây dựng

và củng cố Tại Hà Nội tổ chức VM

đợc xây dựng trong nhiều nhà máy, trờng học (xe lửa Gia Lâm, sửa chữa ô tô Avia, trờng Bởi, trờng kỹ nghệ thực hành ) Đồng thời, phong trào đấu tranh chính trị cũng phát triển, nhiều cuộc bãi công đòi tăng lơng của công nhân

nổ ra ở Hà Nội, Hải Phòng, Uông

Bí, Nghệ An phong trào đấu tranh chống nhổ lúa trồng đay, thầu dầu, chống thu thóc tạ, chống cớp nhà, cớp đất đã lôi cuốn đông

đảo nông dân tham gia.

ở miền Trung phong trào CM cũng phát triển trong nông dân, công nhân và dân nghèo Đặc biệt ở MN sau 2 năm chống khủng bố trắng, phong trào CM trên toàn miền dần dần đợc phục hồi Hệ thống tổ chức cơ sở Đảng đợc xây dựng lại ở nhiều địa phơng Tổ chức VM có cơ

sở ở Sài Gòn - Gia Định, Tây Ninh, hàng chục cuộc đấu tranh của công nhân nổ ra ở Sài Gòn nh đấu tranh của công nhân khuân vác, may mặc, xây dựng chống chế độ ngợc đãi của Nhật, đòi tăng lơng.

Sau Chỉ thị sửa soạn khởi nghĩa ngày 7/5/1944 của Tổng bộ VM và lời kêu gọi sắm vũ khí đuổi thù chung tháng 8/1944 của TW Đảng phong trào trong các hội cứu quốc phát triển mạnh Đặc biệt là ở 2 căn

cứ Bắc Sơn - Vũ Nhai và Cao Bằng quần chúng đã sẵn sàng nổi dậy.

Phong trào VM phát triển chứng tỏ

Đảng ta đã xây dựng đợc lực lợng chính trị to lớn thông qua Tổng bộ

VM Đảng đã phổ biến chủ trơng chính sách của mình đến quần chúng VM là cầu nối giữa Đảng và quần chúng VM là đặc trng cho

chính trị hùng hậu của CM.

Đề 13: Quá trình xây dựng

và vai trò của lực lợng vũ trang đối với sự thắng lợi của CMVN từ năm 1941

đến Tổng khởi nghĩa giành chính quyền (8/1945).

Bài làm.

Bên cạnh lực lợng chính trị là lực ợng vũ trang nhân dân Đó là một trong 2 lực lợng CM không thể thiếu trong khởi nghĩa giành chính quyền đợc Đảng và Bác quan tâm xây dựng.

l-Khi CTTG 2 bùng nổ Pháp tham chiến và bị giam chân trong vòng chiến Để thực hiện âm mu chiến tranh phi nghĩa Pháp đã thực hiện nhiều chính sách hà khắc Đây là

điều gây ra mâu thuẫn dân tộc đợc

đẩy lên cao Phát xít Nhật nhảy vào

Đông Dơng, Pháp đã hèn nhát dâng Đông Dơng cho Nhật Từ đây nhân dân ta phải sống dới ách nô

lệ một cổ hai tròng Đó chính là

điều kiện chín muồi dẫn đến tổng khởi nghĩa Trớc hoàn cảnh đó

Đảng ta đã khẳng định nhiệm vụ giải phóng dân tộc đợc đặt lên hàng đầu Đồng thời với quyết định

đó Đảng ta đã đề cập đến việc khởi nghĩa vũ trang và từng bớc xây dựng lực lợng vũ trang.

Sau khi Nhật vào Đông Dơng, khởi nghĩa Bắc Sơn bùng nổ và thất bại

Đảng ta đã triệu tập Hội nghị TW 7 (1940) và điều thành công lớn nhất

là đã đặt hẳn khởi nghĩa vũ trang vào chơng trình nghị sự của CM

Đông Dơng và qua đó Đảng ta đã

quyết định duy trì đội du kích Bắc Sơn, giáo dục rèn luyện để trở thành đội vũ trang tập trung đầu tiên.

Đến Hội nghị TW8 (từ 10 đến 19/5/1941) đồng thời với việc đặt nhiệm vụ dân tộc lên hàng đầu NAQ và TW Đảng đã đa vấn đề khởi nghĩa vũ trang thành nhiệm

vụ trung tâm của toàn Đảng, toàn quân, toàn dân ta, chủ trơng đẩy mạnh việc xây dựng lực lợng vũ trang CM của ta Chỉ rõ các điều kiện khách quan thuận lợi để một cuộc khởi nghĩa vũ trang có thể diễn ra và giành thắng lợi Đồng thời cũng chỉ ra con đờng giành chính quyền của CMVN xuất phát

từ khởi nghĩa từng phần tiến tới tổng khởi nghĩa giành chính quyền

thể nói t tởng chỉ đạo khởi nghĩa từng phần tiến tới tổng khởi nghĩa

đợc bắt đầu và xuất phát từ Hội nghị TW lần 7 và đợc hoàn thiện cụ thể ở Hội nghị lần 8 Đây chính là một điểm thể hiện sự sáng tạo của

Đảng ta trong việc vận dụng học thuyết về khởi nghĩa vũ trang của

CN M - L vào điều kiện cụ thể ở nớc ta.

Tại Bắc Sơn - Vũ Nhai sau thất bại của khởi nghĩa Bắc Sơn, TW Đảng chủ trơng duy trì, bồi dỡng lực lợng

vũ trang ra đời trong khởi nghĩa để làm cái vốn đầu tiên cho CM Đội

du kích Bắc Sơn lớn dần lên Đầu năm 1941 thành lập trung đội Việt Nam cứu quốc quân gồm 30 chiến

sĩ Vừa thành lập "Cứu quốc quân" đã lao ngay vào cuộc chiến

bộ phận nhỏ tiến hành vũ trang tuyên truyền gây dựng cơ sở chính trị trong quần chúng Cả hai bộ phận cứu quốc quân đó trong quá

trình hoạt động tiếp tục phát triển thêm lực lợng Đến tháng 9/1941 trung đội cứu quốc quân 2 với 47 chiến sĩ đợc thành lập.

Cứu quốc quân hoạt động mạnh,

mở rộng khu căn cứ rèn luyện ở các tỉnh Thái Nguyên, Tuyên Quang, Vĩnh Yên, Phúc Yên, Phú Thọ, Bắc Ninh trong quá trình đó lực lợng cứu quốc quân phát triển thêm một trung đội nữa vào tháng 2/1944.

ở Cao Bằng trên cơ sở các tổ chức chính trị của quần chúng đợc xây dựng và củng cố, lực lợng vũ trang nhân dân đã ra đời Cuối 1941, NAQ quyết định thành lập đội tự vệ

vũ trang làm nhiệm vụ bảo vệ cơ

quan đầu não của Đảng, giao thông liên lạc và huấn luyện tự vệ cứu quốc để chuẩn bị cho việc xây dựng lực lợng vũ trang nhân dân

và thúc đẩy cơ sở chính trị phát triển Ngời đã tổ chức nhiều lớp huấn luyện chính trị, quân sự Tiếp

đó khi khắp nơi trong tỉnh sôi nổi không khí chuẩn bị khởi nghĩa thì

nhiều đội tự vệ vũ trang, đội du kích

đợc thành lập thêm và nhiều lớp huấn luyện chính trị, quân sự liên tiếp đợc mở.

bị khởi nghĩa, từ ngày 25 đến 28/2/1943 Ban Thờng vụ TW Đảng

đã họp hội nghị ở Võng La, phân tích tình hình và nhận định toàn bộ công tác của Đảng phải nhằm vào chuẩn bị lực lợng vũ trang để khi thời cơ đến kịp thời lãnh đạo quần chúng nhân dân chiến đấu Ngày 7/5/1944 Tổng bộ VM ra Chỉ thị sửa soạn khởi nghĩa đón thời cơ Vì

thời cơ không phải tự nó đến, một phần do ta sửa soạn nó, phong trào

CM phát triển mạnh, khắp nơi nhân dân hăng hái góp tiền mua vũ khí, ra sức huấn luyện quân sự, củng cố và phát triển các đội tự vệ.

Tháng 11/1944, ở Vũ Nhai - Thái Nguyên một cuộc khởi nghĩa đã nổ

ra quá sớm làm cho lực lợng CM ở

đây bị tổn thất TW Đảng đã Chỉ thị chuyển hớng hoạt động để bảo toàn lực lợng Cùng thời gian trên, trong không khí sôi sục CM của quần chúng, ở Cao - Bắc - Lạng, một cuộc khởi nghĩa vũ trang sắp đợc phát động, đúng lúc đó (tháng 10/1944) NAQ trở lại Cao Bằng Ngời đã quyết định hoãn kế hoạch khởi nghĩa vì chủ trơng ấy mới chỉ căn cứ vào tình hình địa phơng mà ch-

a căn cứ vào tình hình cụ thể trong cả

đợc chiến thắng liền trong 2 trận, tiêu diệt gọn hai đồn Phay Khắt và

cứ C - B - L, cổ vũ và thúc đẩy phong trào CM cả nớc Các đội vũ trang tuyên truyền và tự vệ chiến

đấu ở Cao Bằng cũng phát triển

Tại Thái Nguyên, Cứu quốc quân phát động chiến tranh du kích hạ

đồn chợ Chu, tiến đánh Chiêm Hóa

Yên, Phú Thọ.

Tháng 4/1945, Đảng đã quyết định thành lập ủy ban quân sự Bắc Kỳ chỉ huy các lực lợng vũ trang ở miền Bắc, Đông Dơng hoạt động cho thống nhất Đồng thời, hỗ trợ cho các lực lợng vũ trang miền Nam Đông Dơng Hội nghị đã

quyết định hợp nhất VNTTGPQ với Cứu quốc quân vào tháng 5/1945 thành VNGPQ Đây là lực lợng quân chủ lực, tổ chức tiền thân của Quân đội nhân dân Việt Nam sau này.

Có thể nói trong quá trình vận

động CMT8 lực lợng vũ trang đóng vai trò quan trọng là nền tảng, là cơ sở bảo vệ cơ quan đầu não của

CM vừa là chỗ dựa vừa là động lực cho phong trào đấu tranh chính trị của quần chúng Và đến cao trào kháng Nhật lực lợng vũ trang không chỉ là chỗ dựa cho phong trào đấu tranh CM của quần chúng

mà nó còn đứng ra với lực lợng chính trị khởi nghĩa từng phần

đồng thời đẩy mạnh chiến tranh du kích Trong những ngày tổng khởi nghĩa giành chính quyền lực lợng

vũ trang CM đã cùng với lực lợng chính trị quần chúng quyết định

đến sự thắng lợi của tổng khởi nghĩa tạo nên sự toàn thắng trong phong trào đấu tranh gpdt.

Nh vậy, bên cạnh lực lợng chính trị hùng hậu, Đảng ta đã xây dựng đ-

ợc lực lợng vũ trang Dựa vào 2 lực lợng này Đảng đã phát động 2 hình thức đấu tranh: đấu tranh chính trị

và đấu tranh vũ trang và kết hợp hai hình thức ấy để lật đổ ách thống trị của kẻ thù trong tổng khởi nghĩa tháng 8.

Đề 14: Quá trình xây dựng căn cứ địa CM.

khu an toàn vẫn đợc giữ vững và củng

cố còn xây dựng mới những khu du kích, căn cứ địa CM rộng lớn ở nông thôn, vùng núi cho cấp TW, các cấp khu, tỉnh, huyện và xã Cuộc khởi nghĩa Bắc Sơn thất bại, đội du kích Bắc Sơn đợc duy trì, Đảng và Bác đã

chủ trơng xây dựng Bắc Sơn, Vũ Nhai thành căn cứ địa CM dựa trên cơ sở hoạt động của lực lợng vũ trang.

Đầu 1941 sau khi về nớc NAQ đã

chọn Cao Bằng làm nơi thực hiện thí

điểm chính sách mặt trận, chính sách

đoàn kết dân tộc và xây dựng Pắc Pó - Cao Bằng thành căn cứ địa CM dựa trên cơ sở hoạt động của lực lợng chính trị Từ Pắc Pó căn cứ địa dần đ-

ợc mở rộng ra nhiều nơi thuộc tỉnh Cao Bằng.

Tháng 8/1943 đoàn Nam Tiến từ Cao Bằng gặp đội cứu quốc quân trong đoàn "Bắc Tiến" ở chợ Đồn - Bắc Kạn Hai trung tâm căn cứ địa Bắc Sơn - Vũ Nhai và Cao Bằng đ-

ợc nối liền với nhau bằng một hành lang chính trị rộng lớn Từ 2 căn cứ Bắc Sơn - Vũ Nhai và Cao Bằng, căn cứ địa của ta dần dần mở rộng

ở 3 tỉnh C - B - L và từ C - B - L mở rộng dần xuống các tỉnh miền xuôi.

Từ 1944 đến 1945, nhiều căn cứ địa mới cũng xuất hiện trong cả nớc

nh Đông Triều, Hoà Ninh Thanh, Sơn La, Nghĩa lộ, Đồng Tháp Mời

nớc.

Đề 15: Quá trình tập dợt cho quần chúng đấu tranh

Chuẩn bị bộ máy lãnh đạo tổng khởi nghĩa.

Bài làm.

CM là sự nghiệp của quần chúng nhng không phải lúc nào, ở đâu họ cũng làm CM và giành đợc thắng lợi Để làm đợc CM quần chúng phải đợc giáo dục, tổ chức giác ngộ, tập dợt đấu tranh Có nh vậy lực l- ợng của quần chúng mới biến thành sức mạnh toàn dân Nhận thức rõ điều này ngay từ khi mới ra đời Đảng ta đã luôn luôn kiên trì vận động quần chúng từ cao trào 30 - 31 Đảng đã lôi cuốn đ-

ợc đông đảo quần chúng tham gia nhất là công nông Qua phong trào khối công - nông liên minh đợc hình thành Tiếp đến cuộc vận

động dân chủ 36 - 39 hàng triệu lợt quần chúng đợc huy động xuống đ- ờng Đội quân chính trị to lớn của

CM đợc hình thành.

Trong phong trào phản đế 39 - 45, quần chúng đợc tập hợp trong mặt trận dân tộc thống nhất phản đế

Đông Dơng và tiếp tục đợc rèn luyện đấu tranh Tiêu biểu là qua 2 cuộc khởi nghĩa Bắc Sơn - Nam Kỳ Khi MTVM ra đời (1941) dới sự lãnh đạo của mặt trận, phong trào

VM phát triển mạnh mẽ Đặc biệt trong chiến tranh kháng Nhật cứu nớc - cao trào tiền khởi nghĩa (tháng 3 đến tháng 8/1945) Đảng

đã lãnh đạo phong trào phá kho thóc biến thành những cuộc đấu tranh chính trị, những cuộc biểu tình vũ trang, tuyên truyền ủng hộ

VM Phong trào này đã lôi cuốn hàng triệu quần chúng tham gia Qua đấu tranh quần chúng càng nung nấu lòng căm thù đối với giặc Nhật và tay sai Đồng thời phong trào đấu tranh chính trị của nhân dân ở đô thị cũng đợc phát triển

Do đó phong trào thi đua sắm vũ khí đánh đuổi quân thù rất sôi nổi

đâu đâu ngời dân cũng bí mật may

cờ, rèn vũ khí vì vậy đây thực sự là cuộc tập dợt để đa quần chúng tiến lên giành chính quyền Quân Nhật

và bọn tay sai đứng trớc tình thế giống nh một bãi cỏ khô đặt cạnh một đám than hồng Chỉ chờ một luồng gió mạnh thổi tới là sẽ làm

14

chúng Tất cả quần chúng đều sẵn

sàng chỉ chờ cơ hội là xuống đờng

tổng khởi nghĩa giành chính quyền.

Khi đợc tin Nhật đầu hàng đồng

minh không điều kiện: 14/8/1945

Hội nghị toàn quốc của Đảng đã

họp từ 13 đến 15/8/1945 đã phân

tích tình hình và nhận định kẻ thù

chính của nhân dân ta là phát xít

Nhật, chính phủ bù nhìn Trần

Trọng Kim đang hoang mang lúng

túng, hội nghị đã chỉ rõ trớc khi

quân đồng minh cha kéo vào nớc

tập Quốc dân đại hội Tân Trào

tham dự đại hội có 60 đại biểu đại

diện cho nhân dân 3 miền B - T - N,

cho các đảng phái tôn giáo dới sự

chủ trì của HCM, đại hội đã họp từ

16 đến 17/8/1945 thảo luận và biểu

quyết tán thành chủ trơng tổng

khởi nghĩa của TW Đảng thống

nhất quốc kỳ, quốc ca, đặt tên nớc

và thảo luận bổ sung một số cơ sở

phải thi hành ngay sau khi tổng

khởi nghĩa thắng lợi Cuối cùng đại

hội thông qua mệnh lệnh khởi

nghĩa và quân lệnh khởi nghĩa -

quân lệnh số 1 Nh vậy, Đại hội đã

quyết định những vấn đề hết sức

quan trọng liên quan đến vận mệnh

của đất nớc, chuẩn bị công cuộc

cuối cùng cho tổng khởi nghĩa.

tiến hành chuẩn bị lâu dài, chu đáo

cho cuộc tổng khởi nghĩa tháng 8

Chính có sự chuẩn bị trong suốt 15

bỏ luận điệu xuyên tắc của các sử

gia t sản cho rằng: CMT8 ở Việt

nổ ra trong một thời cơ bỏ ngỏ - hay CMT8 chẳng qua là ăn may

Mặt khác trên thực tế cũng làm sáng tỏ quan điểm CM không tự nó

đến mà phải chuẩn bị và giành lấy nó.

Là điểm nút của tình thế CM đã

phát triển đến cao độ Thời cơ bùng

nổ và thắng lợi của một cuộc CM là

sự kết hợp nhuần nhuyễn của 3

điều kiện: kẻ thù đã suy yếu đến mức không thể tiếp tục thống trị nh

cũ đợc nữa, đội tiên phong của CM tức Đảng lãnh đạo đã sẵn sàng lãnh đạo CM và khi quần chúng bị thống trị không thể thống trị nh cũ

đợc nữa.

Khi thời cơ đến muốn đa CM đến thắng lợi cần phải nhận thức đúng thời cơ và kiên quyết hành động

CM Và CMT8 nổ ra trong hoàn cảnh thời cơ chín muồi.

Lúc này CTTG 2 đã đi tới những ngày cuối, ở Châu Âu phát xít Đức

đã bị tiêu diệt hoàn toàn, buộc phải

đầu hàng không điều kiện Tháng 5/1945 ở châu á, Nhật ngày càng bại trận Hạm đội của Nhật đã bị hạm đội của Anh - Mỹ đánh tan

Nhật bị cắt đờng tiếp tế trên mặt biển và trở nên cô lập Ngày 8/8/1945 hồng quân Liên Xô tuyên chiến với quân Nhật Trong vòng một tuần lễ, 1 triệu quân Quan

Đông của Nhật bị đánh tan Nhật buộc phải đầu hàng không điều kiện vào ngày 14/8/1945.

Quân Nhật thua trận làm cho bọn Nhật ở Đông Dơng nh rắn mất đầu, hoang mang rệu rã Chính phủ Trần Trọng Kim cùng các hạng tay sai khác của Nhật có chung số phận với chủ đều hoang mang tan rã Kẻ thù không thể thống trị nhân dân ta đợc nữa Quân đồng minh lại cha kịp vào nớc ta, Pháp cha kịp

sang Việt Nam.

Quần chúng CM đã sẵn sàng nổi dậy giành chính quyền, chiến tranh

du kích ở các chiến khu và phong trào đấu tranh chính trị của quần chúng ở nông thôn, thành thị lan rộng tạo nên một không khí CM sôi sục.

Đảng cộng sản Đông Dơng đã

chuẩn bị đầy đủ, có quyết tâm cao, sẵn sàng lãnh đạo quần chúng giành chính quyền Điều kiện cho cuộc khởi nghĩa vũ trang giành chính quyền đã chín muồi "thời cơ

ngàn năm có một đã đến" Vì nếu khởi nghĩa trớc 14/8 hoặc sau 28/8

đều không có lợi cho CMVN Trớc 14/8 Nhật còn mạnh, sau 28/8 CM

có nhiều kẻ thù Đảng ta đã kịp thời nắm bắt thời cơ quyết tâm phát

động Tổng khởi nghĩa giành chính quyền, đứng ở vị trí ngời chủ đất n-

ớc mà tiếp đoàn quân đồng minh vào giải giáp quân Nhật Đảng ta kịp thời chớp thời cơ dũng cảm phát động quần chúng tổng khởi nghĩa giành chính quyền.

Đề 17: Hội nghị toàn quốc của Đảng (đêm 13 đến 15/8/1945) và Quốc dân đại hội.

Bài làm

Trớc tình hình biến chuyển mau lẹ,

đêm 13/8 Hội nghị toàn quốc của

đảng đã họp ở Tân Trào - Tuyên Quang, thành phần là đại biểu các

đảng bộ và một số đại biểu ở nớc ngoài.

Hội nghị nhận định những điều kiện cho một cuộc tổng khởi nghĩa

nổ ra chín muồi vì quân lính Nhật tan rã, mất tinh thần Hàng ngũ chỉ huy Nhật ở Đông Dơng chia rẽ đến cực điểm, Việt gian hoảng sợ Hội nghi quyết định phát động tổng khởi nghĩa trong toàn quốc giành chính quyền trớc khi quân đồng minh vào Đông Dơng, Pháp cha kịp tập hợp tàn quân và điều quân viễn chinh vào xâm lợc nớc ta lần nữa

Thành lập ủy ban khởi nghĩa, ủy ban khởi nghĩa ra "quân lệnh số 1" hạ lệnh tổng khởi nghĩa.

Hội nghị đề ra 3 nguyên tắc chỉ đạo khởi nghĩa là tập trung, thống nhất

và kịp thời Đề ra phơng châm hành động là đánh chiếm ngay những nơi chắc thắng không kể thành thị hay nông thôn, phối hợp chặt chẽ chính trị, quân sự làm tan rã tinh thần địch và dụ chúng hàng

quyền ở những nơi đã làm chủ.

Hội nghị còn đề ra một số chính sách đối nội, đối ngoại cần thực hiện sau khi CM thắng lợi: thực hiện 10 chính sách của VM Về đối ngoại thực hiện sách lợc "thêm bạn bớt thù" triệt để lợi dụng mâu thuẫn giữa khối đế quốc Anh - Pháp và Mỹ - Tởng về vấn đề Đông Dơng Hết sức tránh một mình đối phó với nhiều kẻ thù trong một lúc

và tranh thủ sự đồng tình ủng hộ của Liên Xô, của nhân dân Pháp, nhân dân TQ và loài ngời tiến bộ.

Hội nghị thể hiện sự thiên tài của

Đảng mà đứng đầu là HCT đã nhạy bén nắm bắt thời cơ, kịp thời phát

động quần chúng nổi dậy và đề ra sách lợc đúng đắn đối với bạn và thù.

Tiếp đó là Quốc dân đại hội do Tổng bộ VM triệu tập họp tại Tân Trào từ 16 đến 17/8/1945 Tham dự

đại hội có 60 đại biểu các giới, các

đoàn thể, các dân tộc, các tôn giáo tiêu biểu cho ý chí và nguyện vọng của toàn dân Đại hội đã thông qua bản Nghị quyết lịch sử giành chính quyền toàn quốc, thông qua lệnh tổng khởi nghĩa của Tổng bộ VM

và 10 chính sách lớn của VM.

Đại hội cử ra ủy ban dân tộc giải phóng tức chính phủ lâm thời do HCM làm chủ tịch Đại hội quyết

định lấy lá "cờ đỏ sao vàng" làm quốc kỳ, quốc ca là bài "Tiến quân ca" Đại hội Tân Trào thể hiện sự

đoàn kết nhất trí của toàn dân đối với sự nghiệp của Đảng, biểu thị lòng tin tuyệt đối vào sự lãnh đạo của đảng, HCT, biểu thị quyết tâm thực hiện chủ trơng tổng khởi nghĩa của nhân dân ta.

Sau đó HCT đã gửi tới đồng bào cả

nớc lời kêu gọi nổi dậy tổng khởi nghĩa giành chính quyền :"Giờ quyết định vận mệnh Tổ quốc đã

đến toàn quốc đồng bào hãy đứng dậy đem sức ta mà tự giải phóng cho ta, chúng ta không thể chậm trễ tiến lên! tiến lên! dới lá cờ VM! đồng bào hãy dũng cảm tiến lên".

Nh vậy, thực tế trên chứng tỏ rằng

Đảng ta không chỉ có đờng lối chủ

tr-ơng đúng đắn mà còn nắm vững nghệ thuật CM Mặt khác, cũng thể hiện quyết tâm cao nên đã đa CMT8 đến thắng lợi.

Đề 18: Tổng khởi nghĩa và

sự ra đời của nớc VNDCCH.

bài làm.

Hởng ứng lệnh tổng khởi nghĩa của

Đảng, lời kêu gọi của HCT, đồng

tề đứng lên với tinh thần dù hy sinh tời đâu, dù phải đốt cháy cả dãy Tr- ờng Sơn cũng phải dành cho đợc

độc lập.

Chiều ngày 16/8/1945, sau khi nhận đợc mệnh lệnh, một đơn vị quân giải phóng do đồng chí Võ Nguyên Giáp chỉ huy xuất phát từ Tân Trào tiến về giải phóng thị xã

Thái Nguyên mở đầu cho cuộc tổng khởi nghĩa giành chính quyền Tại vùng căn cứ địa sau khi nhận mệnh lệnh tổng khởi nghĩa, các lực lợng

vũ trang của ta (vũ trang tập trung

và địa phơng) đã gấp rút tỏa đi nhiều hớng lãnh đạo quần chúng nổi dậy khởi nghĩa, khởi nghĩa đến

giành đợc chính quyền ở tỉnh lị sớm nhất trong cả nớc.

ở Hà Nội, ngày 15/8 lệng khởi nghĩa về tới Hà Nội, ủy ban quân

sự CM Hà Nội (ủy ban khởi nghĩa)

đã đợc thành lập ủy ban đã khẩn trơng hoàn thành tốt kế hoạch khởi nghĩa Quần chúng CM ở nội thành đã sẵn sàng xuống đờng, tầng lớp trung gian ngả về phía

CM Cuộc mít tinh ngày 17/8 do bọn thân Nhật tổ chức đã biến thành mít tinh ủng hộ VM Chính quyền bù nhìn rệu rã đến cực điểm:

khâm sai Bắc Kỳ bỏ nhiệm sở ở Hà Nội Nh vậy điều kiện khởi nghĩa ở

Hà Nội đã chín muồi, nhân dân đã

kịp thời đứng lên khởi nghĩa Ngày 19/8/1945 hàng chục vạn ngời dân ngoại thành có vũ trang mang băng cờ, biểu ngữ khẩu hiệu đấu tranh kéo qua các cửa ô tiến vào thành phố Phối hợp với đông đảo quần chúng nội thành với khí thế

CM sục sôi, quần chúng rầm rập tiến về quảng trờng Nhà hát lớn dự cuộc mít tinh do VM tổ chức Một rừng cờ sao vàng mọc lên, quần chúng hát vang các bài ca CM và hô vang khẩu hiệu "đả đảo xâm lăng", "đả đảo chính phủ bù nhìn

Minh", "Việt Nam hoàn toàn độc lập" Khoảng 10 giờ sáng cuộc mít tinh bắt đầu Sau một loạt súng chào cờ bài "Tiến quân ca" vang lên, đại biểu của ủy ban quân sự

CM đọc lời hiệu triệu khởi nghĩa của VM Khoảng 11 giờ 30 ' cuộc mít tinh lớn nhanh chóng chuyển thành cuộc biểu tình tuần hành vũ trang đánh chiếm các cơ quan đầu não của địch: phủ khâm sai, sở mật thám, sở Cảnh sát, trại bảo an binh,

sở bu điện, ga hàng cỏ, đài phát thanh trớc khí thế của quần chúng khởi nghĩa, bọn địch chống

cự yếu ớt, chính quyền hoàn toàn về tay nhân dân.

Thắng lợi của cuộc khởi nghĩa ở ngày 19/8 đã có tiếng vang nhanh trong cả nớc, có tác dụng cổ vũ mạnh mẽ các tỉnh và các thành phố khác, làm tăng thêm cuộc khủng hoảng trong hàng ngũ kẻ thù tạo

điều kiện thuận lợi cho tổng khởi nghĩa.

Huế là trung tâm chính trị lớn của

địch ở miền Trung, là dinh lũy chủ yếu của chính quyền phong kiến

Mờ sáng ngày 23/8/1945, Đảng bộ

và ủy ban Thừa Thiên Huế đã huy

động quần chúng các huyện ngoại thành đã giành đợc chính quyền phối hợp với công nhân, thanh niên, sinh viên trong nội thành tới hơn 15 vạn ngời, tiến hành cuộc biểu dơng lực lợng Trớc sức mạnh

nh nớc vỡ bờ của quần chúng, bộ máy chính quyền bù nhìn hoàn thành tê liệt, quân đội Nhật nằm

im Quần chúng khởi nghĩa lần lợt chiếm các công sở của địch mà không có sự kháng cự nào đáng kể

Khởi nghĩa ở Huế thắng lợi góp phần thúc đẩy khởi nghĩa ở các địa phơng còn lại nhanh hơn.

ở Sài Gòn đợc tin thủ đô Hà Nội và Huế giành chính quyền, Đảng bộ miền Nam và Sài Gòn quyết định phát động quần chúng khởi nghĩa giành chính quyền ở Sài Gòn và các tỉnh Đêm 24/8 hơn 1 triệu quần chúng khởi nghĩa đã biểu tình thị uy Lần lợt chiếm các công

sở quan trọng của địch nh sở mật thám, nha Cảnh sát, nhà ga, bu

điện Quân đội Nhật "án binh bất

động" chỉ có sự chống cự yếu ớt của bọn ngoan cố ở sở mật thám catinát nhng nhanh chóng bị dập tắt Chỉ trong ngày 25/8 khởi nghĩa

ở Sài Gòn đã thành công Thắng lợi của cuộc khởi nghĩa ở Sài Gòn có ý nghĩa quyết định đến cuộc khởi nghĩa của các tỉnh còn lại ở MN

Cuối cùng, ngày 28/8, các nơi khác còn lại ở Nam Bộ, Đồng Nai Th- ợng, Hà Tiên kể cả Côn Đảo chính quyền đã về tay nhân dân.

tuần hành thị uy có vũ trang thô sơ, tiến hành khởi nghĩa đập tan chính quyền địch Một số cuộc tấn công quân sự đã diễn ra ở một số nơi nh

Hà Đông, Thái Nguyên, Tuyên Quang Trớc sức mạnh của CM, chính quyền địch bị tan rã nhanh chóng, trong vòng 15 ngày tổng khởi nghĩa đã thành công trong cả

nớc.

Từ ngày 25/8/1945 HCT cùng với

TW và ủy ban dân tộc giải phóng

từ Tân Trào về tới Hà Nội Theo đề nghị của Ngời, ủy ban dân tộc giải phóng do Đại hội quốc dân Tân Trào bầu ra cải tổ thành chính phủ lâm thời nớc VNDCCH.

Ngày 28/8 một phái đoàn của chính phủ lâm thời từ Hà Nội vào Huế dự

lễ thoái vị của Bảo Đại Ngày 30/8 trớc cuộc mít tinh của hàng vạn quần chúng tại Ngọ môn Huế, Bảo

Đại đọc lời thoái vị, nộp ấn kiếm cho chính quyền CM Cờ của Chính phủ bù nhìn hạ xuống, lá cờ

đỏ sao vàng từ từ kéo lên đánh dấu

sự chấm dứt của chính quyền thực dân phong kiến ở nớc ta.

Ngày 2/9/1945 tại Quảng trờng Ba

Đình - Hà Nội, HCT đã thay mặt chính phủ lâm thời đọc tuyên ngôn

nông thôn, thành thị bao gồm mọi hình thức đấu tranh trong đó lực l- ợng chính trị có vũ trang thô sơ giữ

vai trò chủ yếu Lực lợng vũ trang

đóng vai trò xung kích để đập tan chính quyền địch trong khởi nghĩa giành chính quyền.

Đề 19: Tính chất, ý nghĩa, nguyên nhân và bài học kinh nghiệm của CMT8.

Thắng lợi của CMT8 có ý nghĩa lịch sử to lớn không những đối với

đất nớc mà còn cả TG Đối với đất nớc: CMT8 là một sự kiện vĩ đại trong lịch sử tiến hóa của dân tộc,

đã phá tan xiềng xích nô lệ của

thực dân Pháp trong hơn 80 năm, lật nhào chế độ quân chủ chuyên chế ngót chục TK của nớc ta lập nên nớc VNDCCH.

Với thắng lợi của CMT8, Việt Nam

từ một nớc thuộc địa trở thành một nớc độc lập tự do dới hình thức thể cộng hòa dân chủ Nhân dân Việt Nam từ thân phận nô lệ trở thành ngời chủ đất nớc, làm chủ vận mệnh của mình, Đảng ta từ hoạt

động bí mật, bất hợp pháp trở thành Đảng cầm quyền Thắng lợi của CMT8 đã mở ra kỉ nguyên mới của đất nớc: kỉ nguyên

độc lập tự do, nhân dân lao động nắm chính quyền, làm chủ đất nớc, làm chủ vận mạng dân tộc Vì vậy, sau thắng lợi của tổng khởi nghĩa tháng 8 chính quyền về tay nhân dân, CM có những điều kiện để tiến những bớc dài trên con đờng tiến lên hoàn thành gpdt Đó là bớc nhảy vọt đầu tiên trong lịch sử CMVN dới sự lãnh đạo của đảng.

Đối với TG, thắng lợi của CMT8 là thắng lợi của cuộc CM gpdt ở một nớc thuộc địa nửa phong kiến bằng chính sức của mình, bằng việc đem sức ta mà tự giải phóng cho ta Nó

đã góp phần vào chiến thắng chủ nghĩa phát xít ở CTTG 2 Đánh bại một bớc chủ nghĩa thực dân cũ của Pháp Đây là thắng lợi vĩ đại của một dân tộc vốn là thuộc địa của chủ nghĩa đế quốc, đã cổ vũ mạnh

mẽ phong trào CMTG đặc biệt là phong trào gpdt ở châu á, Phi, Mỹ

La tinh Trực tiếp làm thay đổi cục diện chính trị ở Đông Dơng Tạo

điều kiện thuận lợi cho 2 nớc láng giềng anh em Lào và Cămpuchia

đấu tranh giành độc lập CMT8 thành công là thắng lợi của

t tởng độc lập tự do của HCT của ờng lối CM gpdt theo đờng lối CMVS Nó đã để lại nhiều bài học kinh nghiệm làm phong phú kho tàng lý luận CM của CN M - L Thắng lợi của CMT8 không phải ngẫu nhiên, mà nó do rất nhiều nguyên nhân đem lại.

Về mặt khách quan, CMT8 thành công một mặt là do hoàn cảnh thuận lợi, hồng quân Liên Xô và các lực lợng đồng minh chiến thắng CNPX, trực tiếp là phát xít Nhật đã góp phần tạo nên thời cơ vô cùng thuận lợi cho cuộc khởi nghĩa vũ trang giành chính quyền Phát xít

15

trực tiếp trớc mắt của CM nớc ta

cùng với Chính phủ bù nhìn Trần

Trọng Kim hoang mang tê liệt Tuy

nhiên, điều kiện khách quan đó chỉ

chỉ đạo chiến lợc thể hiện qua Nghị

quyết Hội nghị TW 6, 7, 8 Đờng lối

giơng cao ngọn cờ độc lập dân tộc,

đặt nhiệm vụ gpdt lên hàng đầu đã

thể hiện sự đúng đắn, sáng tạo

phản ánh đúng thực tế Việt Nam

trong xu thế phát triển của TG

Nhờ đó Đảng đã khơi dậy phát huy

sẵn sàng khi điều kiện khách quan

thuận lợi đến Đảng đã kịp thời

chớp thời cơ phát động quần chúng

nổi dậy Sử dụng khéo léo các lực

l-ợng chính trị, lực ll-ợng vũ trang CM

trong tổng khởi nghĩa giàng chính

quyền đấu tranh chính trị kết hợp

với đấu tranh vũ trang, đi từ khởi

nghĩa từng phần tiến lên tổng khởi

nghĩa Đây là nhân tố quyết định

thắng lợi của CMT8.

CMT8 đã để lại những bài học kinh

nghiệm vô cùng quý báu làm phong

phú thêm kho tàng lý luận của CN

M - L về CM ở thuộc địa.

Trên cơ sở nắm vững nguyên lý về

mối quan hệ g/c và dân tộc, quan

điểm về mối quan hệ giải phóng g/c

và gpdt của Cn M - L Đảng ta đã

giải quyết đúng đắn mối quan hệ

giữa hai nhiệm vụ chiến lợc chống

giơng cao ngọn cờ độc lập dân tộc,

đa nhiệm vụ chống đế quốc và tay sai lên hành đầu nhằm tập trung mọi lực lợng để thực hiện cho kỳ đ-

ợc yêu cầu nóng bỏng của CM là gpdt, giành lấy chính quyền về tay nhân dân lao động Bởi vì nớc ta là một nớc thuộc địa trong g/c phong kiến có một bộ phận nhỏ cũng có lòng yêu nớc Tuy đế quốc và tay sai, phong kiến cấu kết với nhau nhng giữa chúng cũng có mâu thuẫn với nhau về quyền lợi, địa vị

Phong kiến cũng bị đế quốc thống trị, coi khinh, chèn ép Lợi dụng mâu thuẫn này, Đảng ta đã phân hóa hàng ngũ kẻ thù, lôi kéo một

bộ phận trong g/c phong kiến đi với dân tộc làm cho lực lợng CM mạnh hơn, lực lợng kẻ thù suy yếu đi để tiến lên đánh đổ chúng.

Trên cơ sở nắm vững nguyên lý CM

là sự nghiệp của quần chúng, nớc lấy dân làm gốc, dân chúng, công nông làm gốc CM Đảng đã khơi dậy mạnh mẽ tinh thần dân tộc trong mọi tầng lớp nhân dân Tập hợp rộng rãi mọi lực lợng yêu nớc tiến bộ trong mặt trận dân tộc thống nhất mà tiêu biểu là MTVM

Dựa trên cơ sở liên minh công nông vững chắc, lợi dụng mâu thuẫn của

kẻ thù, cô lập cao độ kẻ thù chủ yếu tiến lên đánh đổ chúng Trong thời

kỳ 39 - 45 và trong CMT8 cùng một lúc ta phải đơng đầu với nhiều kẻ thù (Pháp - Nhật, phong kiến, tay sai của Pháp , Nhật) nên phải làm sao phân hóa đợc chúng, từng thời gian xác định cho đợc kẻ thù chính trớc mắt để tập trung mũi nhọn tiêu diệt chúng Cách giải quyết cụ thể của Đảng trong thời kỳ này rất

đúng đắn, linh hoạt Từ 1940 đến trớc khi Nhật đảo chính Pháp,

Đảng nêu lên khẩu hiệu là "đánh

đuổi phát xít Pháp - Nhật", sau đảo chính của Nhật lại nêu khẩu hiệu

"đánh đuổi phát xít Nhật" Ngay trong nội bộ thực dân Pháp Đảng cũng phân biệt đợc những ngời Pháp dân chủ và những ngời Pháp theo Pêtanh Trong nội bộ Nhật ta chia rẽ phái chủ chiến và phái chủ hòa Trong nội bộ tay sai của Pháp

và Nhật Đảng cũng tìm cách phân hóa chúng.

Nắm vững và vận dụng sáng tạo quan điểm CM bạo lực và khởi nghĩa vũ trang của CN M - L Đảng

chính trị với lực lợng vũ trang và căn cứ địa CM kết hợp đấu tranh chính trị với đấu tranh vũ trang và chiến tranh du kích Kết hợp phong trào ở nông thôn miền núi với đô

thị, đi từ khởi nghĩa từng phần tiến lên tổng khởi nghĩa ở cả nông thôn lẫn thành thị mà đòn quyết định nhằm vào các cơ quan đầu não của

địch ở thủ đô và các thành phố quan trọng để giành chính quyền trong cả nớc.

Tích cực chuẩn bị nhanh chóng chớp thời cơ, dũng cảm phát động quần chúng đứng lên giành chính quyền

Chuẩn bị là yếu tố chủ quan, thời cơ là yếu tố khách quan Yếu tố chủ quan bao giờ cũng giữ vai trò quyết định yếu

tố khách quan cũng rất quan trọng

CM muốn thắng lợi ngoài việc chuẩn

bị sẵn sàng còn phải có thời cơ Ngợc lại thời cơ dù có thuận lợi đến đâu nh-

ng nếu không có sự chuẩn bị thì cũng

bỏ lỡ cơ hội Vì thế thắng lợi của CMT8 là do Đảng ta đã tiến hành đầy

đủ hai yêu cầu trên.

Trong CM cần giải quyết mối quan

hệ giữa chuẩn bị chớp thời cơ với dũng cảm phát động quần chúng

đứng lên khởi nghĩa Đó cũng là mối quan hệ giữa yếu tố chủ quan với yếu tố khách quan Mặc dù CM

đã đợc chuẩn bị chu đáo nhng khi thời cơ đến ngời CM còn phải dũng cảm phát động quần chúng xông lên quật ngã kẻ thù thậm chí dám

hy sinh đổ máu để giành thắng lợi nếu không CM sẽ không thành công vì kẻ thù dù yếu đến đâu cũng không bao giờ dễ dàng đầu hàng.

Trong CMT8 Đảng đã kết hợp đợc các yếu tố đó với nhau nên giành đ-

ợc thắng lợi Các bài học trên của CMT8 có giá trị mãi mãi đối với chúng ta.

Thực tiễn là thớc đo của chân lý

Thắng lợi của CMT8 không phải ngẫu nhiên mà là kết quả của 15 năm hoạt động và lãnh đạo của

Đảng ta Chính vì thế nếu không có

Đảng thì không có nớc VNDCCH

"Chẳng những giai cấp lao động

và nhân dân Việt Nam ta có thể tự hào mà g/c lao động bị áp bức nơi khác cũng có thể tự hào rằng: lần này là lần đầu tiên trong lịch sử

CM của các dân tộc thuộc địa và nửa thuộc địa một Đảng mới 15 tuổi đã lãnh đạo CM thành công"

TG nền độc lập của dân tộc ngày 2/9/1945 tại Hà Nội, HCT đã đọc bản TNĐL công bố trớc quốc dân

và TG nớc VNDCCH đã đợc thành lập.

Tuyên ngôn khẳng định nguyên lý

về quyền bình đẳng giữa các dân tộc, nêu lên những lời trích dẫn từ bản TNĐL của nớc Mỹ (1776) và của bản tuyên ngôn "Nhân quyền

và dân quyền" của CM Pháp (1791) để chứng minh đó là một chân lý mà ai cũng phải thừa nhận:

"Tất cả các dân tộc trên TG đều sinh ra bình đẳng, dân tộc nào cũng có quyền sống, quyền sung s- ớng và quyền tự do" Dân tộc Việt Nam ta dù nhỏ bé nhng cũng là một dân tộc, chúng ta cũng có quyền sống bình đẳng với tất cả các dân tộc khác trên TG, không kẻ nào có quyền tớc bỏ quyền thiêng liêng bất khả xâm phạm của chúng ta.

Bản Tuyên ngôn đã tố cáo tội ác dã

man của bọn phát xít Nhật - mới thống trị Đông Dơng 5 năm mà đã

làm cho 2 triệu đồng bào ta bị chết

đói và gây bao nhiêu tai họa khác

Đồng thời, tuyên ngôn cũng tố cáo tội ác của Pháp Pháp là kẻ thống trị Đông Dơng, gây bao tội ác cho nhân dân Đông Dơng nhng Pháp lại không bảo hộ đợc Đông Dơng

nh lời chúng nói Trái lại Pháp đã

quỳ gối dâng Đông Dơng cho Nhật làm cho dân ta phải chịu 2 tầng áp bức vô cùng cực khổ nghèo nàn

Trên thực tế nhân dân ta đã giành

đợc chính quyền từ tay Nhật chứ không phải từ tay Pháp Dụng ý tuyên ngôn muốn chỉ cho đồng bào

ta thấy chính Pháp là kẻ đang muốn trở lại xâm lợc Đông Dơng còn Nhật thì không còn thực lực nữa Nhng Pháp đã mất quyền thống trị Đông Dơng từ lâu nên nếu chúng có trở lại xâm lợc Đông Dơng là điều vô lý và phi nghĩa

Mặt khác, tuyên ngôn cũng muốn nhắc nhở đồng bào ta nhớ lại tội ác của Pháp mà căm thù chúng, đề cao cảnh giác và sẵn sàng đánh trả

chúng khi chúng trở lại Đông

D-ơng.

định chủ quyền của dân tộc ta:

"n-ớc Việt Nam có quyền hởng tự do

độc lập và sự thật đã trở thành một nớc tự do độc lập", Nh vậy, tuyên ngôn đã khẳng định cả hai phơng diện trên pháp lý cũng nh trên thực

tế chủ quyền của dân tộc ta Khẳng

định ý chí quyết tâm giữ gìn độc lập

tự do của nhân dân ta: "toàn thể dân tộc Việt Nam quyết đem tất cả

tinh thần và lực lợng, tính mạng và của cải để giữ vững quyền tự do độc lập ấy".

TNĐL là một văn kiện có giá trị t ởng và ý nghĩa thực tiễn sâu sắc

t-Nó nói lên truyền thống yêu nớc nồng nàn, ý chí giữ gìn độc lập tự

do của dân tộc ta Đó là bản anh hùng ca chiến đấu và chiến thắng tràn đầy sức mạnh, niềm tin của nhân dân ta trong sự nghiệp đấu tranh giành và bảo vệ độc lập tự do

TNĐL là văn bản ghi nhận thắng lợi của cuộc CMT8/1945 khai sinh

ra nớc VNDCCH, mở ra một kỷ nguyên mới cho dân tộc ta - kỷ nguyên độc lập tự do TNĐL là một văn bản pháp lý công bố trớc TG nền độc lập ở nớc ta.

đ-TW trực tiếp lãnh đạo CM Ngời đã

có nhiều đóng góp to lớn đối với

ợc CMVN đề ra từ Hội nghị 6 và 7

Hội nghị TW 8 đã giơng cao hơn nữa nhiệm vụ gpdt lên hàng đầu và coi đây là nhiệm vụ cấp bách nhất

Hội nghị cũng giải quyết vấn đề dân tộc trong phạm vi từng nớc

Đông Dơng, đề ra chủ trơng khởi nghĩa vũ trang giành chính quyền

từ khởi nghĩa từng phần tiến lên tổng khởi nghĩa khi thời cơ chín muồi và đặt nhiệm vụ chuẩn bị tiến tới khởi nghĩa vũ trang là nhiệm vụ trung tâm của toàn Đảng, toàn dân Chủ trơng đúng đắn và sáng suốt đó của Hội nghị có tác dụng quyết định đối với thắng lợi của CMT8/1945 góp phần bổ sung,

ớc ta.

Bên cạnh việc hoàn chỉnh chủ

tr-ơng chuyển hớng chỉ đạo chiến lợc CMVN Ngời đã tích cực hoạt động chuẩn bị tiến tới khởi nghĩa vũ trang giành chính quyền.

Thấm nhuần quan điểm CM là sự nghiệp của quần chúng, công nông là gốc CM và tầm quan trọng của khối

đoàn kết toàn dân trong đấu tranh

CM, Ngời đã sáng lập ra Việt Nam

độc lập đồng minh (gọi tắt là Việt Minh) để tập hợp tất cả các tầng lớp, g/c trong xã hội trên cơ sở liên minh công - nông Đây là một hình thức tổ chức mặt trận dân tộc thống nhất phù hợp do Ngời đứng đầu, có hệ thống tổ chức trong cả nớc - một trung tâm

đoàn kết đấu tranh chống Pháp - Nhật

để giành độc lập tự do.

Cuối năm 1941 Ngời đã quyết định thành lập đội tự vệ vũ trang làm nhiệm vụ bảo vệ cơ quan đầu não của Đảng, giao thông liên lạc, huấn luyện tự vệ cứu quốc để chuẩn bị cho việc xây dựng lực l- ợng vũ trang nhân dân thúc đẩy cơ

sở chính trị phát triển Ngời đã tổ chức nhiều lớp huấn luyện quân sự, chính trị qua những t/p lịch sử nớc