Công ty Viễn thông Viettel (Viettel Telecom) trực thuộc Tổng Công ty Viễn thông Quân đội Viettel được thành lập ngày 05/4/2007, trên cở sở sát nhập các Công ty Internet Viettel, Điện thoại cố định Viettel và Điện thoại di động Viettel.
Trang 1ĐỀ TÀI : PHÂN TÍCH THEO MÔ HÌNH “NĂM LỰC LƯỢNG” CỦA M.PORTER TRONG PHÂN PHỐI SẢN PHẨM
iPHONE CỦA VIETTEL
MỤC LỤC
I. Giới thiệu về công ty viễn thông Viettel……… 3
1 Giới thiệu chung……… 3
2 Tầm nhìn và sứ mệnh……….3
3 Viettel cung cấp sản phẩm iPhone tại Việt Nam……… 3
3.1 Giới thiệu về sản phẩm iPhone……… 3
3.2 Sơ bộ tình hình cung cấp và tiêu thụ iPhone của Viettel tại thị trường Việt Nam……….4
II. Phân tích “năm lực lượng” cạnh tranh trong phân phối sản phẩm iPhone của Viettel……… 4
1 Áp lực cạnh tranh của nhà cung cấp……… 4
2 Áp lực cạnh tranh của đối thủ cạnh tranh hiện tại……… 5
3 Áp lực cạnh tranh từ đối thủ tiềm ẩn……… 6
4 Áp lực cạnh tranh từ khách hàng………6
5 Áp lực cạnh tranh từ sản phẩm thay thế……….7
III. Kết luận……… 8
I GIỚI THIỆU CÔNG TY VIỄN THÔNG VIETTEL
Trang 21 Giới thiệu chung
Công ty Viễn thông Viettel (Viettel Telecom) trực thuộc Tổng Công ty Viễn thông Quân đội Viettel được thành lập ngày 05/4/2007, trên cở sở sát nhập các Công ty Internet Viettel, Điện thoại cố định Viettel và Điện thoại di động Viettel
Đến nay, Viettel Telecom đã ghi được những dấu ấn quan trọng và có một vị thế lớn trên thị trường dịch vụ viễn thông tại Việt Nam, bao gồm :
+ Dịch vụ điện thoại đường dài trong nước và quốc tế 178 đã triển khai khắp 64/64 tỉnh, thành phố cả nước và hầu khắp các quốc gia, các vùng lãnh thổ trên thế giới
+ Dịch vụ điện thoại cố định, dịch vụ Internet…phổ cập rộng rãi đến mọi tầng lớp dân cư, vùng miền đất nước với hơn 1,5 triệu thuê bao
+ Dịch vụ điện thoại di động vượt con số 20 triệu thuê bao, trở thành nhà cung cấp dịch
vụ điện thoại di động số 1 tại Việt Nam
2 Tầm nhìn và sứ mệnh
- Tầm nhìn: "Trở thành công ty phân phối sản phẩm công nghệ kiểu mới hàng đầu tại Việt nam trong đó lấy sản phẩm công nghệ thông tin và dịch vụ tin học, viễn thông làm chủ lực ,hướng tới sự phát triển bền vững"
- Sứ mệnh: "Chúng tôi luôn lấy sáng tạo là sức sống , lấy thích ứng nhanh làm sức mạnh cạnh tranh , không ngừng phấn đấu tạo ra những sản phẩm và dịch vụ chất lượng cao với giá hợp lý để đóng góp vào mục tiêu tăng trưởng của khách hàng"
3 Viettel cung cấp sản phẩm iphone tại Việt Nam
3.1 Giới thiệu về sản phẩm iPhone
Tháng 6/2007, hãng Apple ra mắt công chúng Hoa Kỳ chiếc iPhone thế hệ đầu tiên và giới thiệu một giao diện người dùng hoàn toàn mới trên cơ sở màn hình Cảm Ứng Đa Điểm (Multi-Touch) có tính cách mạng và phần mềm mới có tính tiên phong Hệ điều hành của iPhone giúp người dùng có thể điều khiển chiếc điện thoại của họ chỉ bằng một thao tác nhấn, gảy hoặc chụm tay Đây là dòng điện thoại thông minh mỏng nhất trên thế giới, với màn hình
có độ phân giải cao nhất, chưa từng được trang bị cho bất kỳ máy điện thoại nào
Đến nay, Apple đã lần lượt nâng cấp và cho ra đời các phiên bản iPhone 3G, 3GS và mới đây nhất là iPhone 4G với tính năng ngày càng ưu việt, trở thành 1 trong những sản
phẩm được yêu thích nhất hành tinh
3.2 Sơ bộ tình hình cung cấp và tiêu thụ iPhone của Viettel tại thị trường Việt Nam
2
Trang 3Sau 1 thời gian thỏa thuận với nhà sản xuất Apple, ngày 26/3/2010, Viettel chính thức phân phối iPhone - dòng điện thoại cảm ứng nhanh và mạnh nhất trên thế giới tại Việt Nam Trong lô hàng đầu tiên, Viettel nhập về 10000 máy iPhone gồm cả 3 loại máy là iPhone 3G-8G, iPhone 3GS-16GB và iPhone 3GS-32GB Tất cả các máy iPhone được Viettel cung cấp đều theo hình thức trọn gói sản phẩm kèm dịch vụ hai năm và được hưởng chế độ bảo hành chính hãng 12 tháng
Tính đến hết tháng 7/2010, số iPhone nhập về đã bán gần hết Đến thời điểm hiện tại, Viettel đã nhập về tổng cộng 14700 chiếc iPhone với chi phí gần 9 triệu USD Hiện nay, Viettel đang tiến hành thương thảo với Apple để nhập iPhone 4 về phân phối tại Việt Nam trong tháng 9/2010
II PHÂN TÍCH “NĂM LỰC LƯỢNG” CẠNH TRANH TRONG PHÂN PHỐI SẢN
PHẨM iPHONE CỦA VIETTEL
1 Áp lực cạnh tranh của nhà cung cấp
● Số lượng và quy mô nhà cung cấp sẽ quyết định đến áp lực cạnh tranh, quyền lực đàm phán của họ đối với ngành, doanh nghiệp Ở đây, nhà cung cấp iPhone cho Viettel chính là hãng Apple Với vi trí là một trong những hãng công nghệ hàng đầu thế giới và quan trọng hơn cả là nhà cung cấp duy nhất các sản phẩm điện thoại thông minh iPhone, Apple là nhà cung cấp có áp lực cạnh tranh và có quyền lực đàm phán gần như tuyệt đối Đây là nhà cung cấp duy nhất trên thị trường mà không một hãng nào khác có khả năng thay thế Bởi vậy, sự phụ thuộc vào nhà cung cấp ở đây là rất lớn Điều này gây ra nhiều bất lợi cho Viettel trong việc đàm phán, thương lượng về giá cả, kĩ thuật, các chính sách marketting và các điều kiện kèm theo khác Việc định giá ban đầu cũng như chính sách giá cước dịch vụ của Viettel cũng
có sự tham gia của Apple
● Bên cạnh đó, thị trường Việt Nam chưa được coi là thị trường quan trọng và ưu tiên của Apple (Việt Nam nằm trong danh sách những nước sau cùng được phân phối iPhone) Bởi vậy làm giảm đi cơ hội kinh doanh đối với sản phẩm này do độ trễ về thời gian, nhất là đối với một sản phẩm công nghệ cao và liên tục được đổi mới, hoàn thiện như iPhone Thời điểm tháng 4/2010, khi Viettel bắt đầu triển khai quảng cáo và bán những sản phẩm iPhone 3G và 3GS tại Việt Nam thì trên thế giới, Apple đã chuẩn bị ra mắt iPhone 4G khiến nhiều khách hàng chần chừ không biết có nên ký hợp đồng thuê bao với nhà mạng nội địa để sở hữu iPhone 3GS hay không Cũng bởi áp lực cạnh tranh lớn từ phía nhà cung cấp mà vào tháng 8/2010, Viettel buộc phải nhập khẩu thêm 4700 chiếc iPhone 3GS theo hợp đồng đã kí từ trước mặc dù đây là thời điểm Apple đã tung ra iPhone đời mới trên thị trường thế giới Điều này gây nhiều khó khăn cho Viettel trong việc tiêu thụ số lượng sản phẩm này bởi đối với khách hàng thì sản phẩm iPhone đời mới luôn hấp dẫn hơn nhiều cả về tính năng và thiết kế
-> Kết luận: Áp lực cạnh tranh từ phía nhà cung cấp là vô cùng lớn.
2 Áp lực cạnh tranh của đối thủ cạnh tranh hiện tại
Hiện tại, đối thủ cạnh tranh trực tiếp của Viettel trong phân phối sản phẩm iPhone chỉ có
Trang 4nên chưa có nhiều doanh nghiệp cùng tham gia vào cạnh tranh trên thị trường Do đó, lĩnh vực phân phối bán lẻ iPhone tại Việt Nam có cơ cấu tập trung và hoàn toàn bị chi phối bởi 2 doanh nghiệp viễn thông hàng đầu Việt Nam là Viettel và Vinaphone Dưới đây là 1 số phân tích tình trạng cạnh tranh trong ngành theo 2 yếu tố sau:
● Xét về tình trạng cầu của ngành: iPhone là sản phẩm đạt mức xuất sắc về độ hài lòng của khách hàng Nhu cầu sử dụng sản phẩm này tại Việt Nam cũng tương đối lớn Tuy nhiên, lượng khách hàng có khả năng chi trả không nhiều Điểm đặc biệt của loại hình kinh doanh này là sản phẩm của các doanh nghiệp đều như nhau (cùng nhập từ nhà sản xuất Apple), khác biệt chỉ nằm ở giá cả và gói cước kèm theo
- Bởi vậy, nếu 1 trong 2 doanh nghiệp Viettel hoặc Vinaphone có khả năng hạ giá sản phẩm sẽ tạo ra lợi thế cạnh tranh rất lớn, đồng thời kích cầu tiêu dùng, mở ra cơ hội lớn cho phát triển hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp Doanh nghiệp có mức giá thấp hơn đối thủ còn lại sẽ gần như chiếm lĩnh thị trường
- Trong trường hợp giá của cả 2 doanh nghiệp đều tương đương nhau và đều ở mức cao thì tình trạng cầu cũng như cạnh tranh trong ngành không cao Ngược lại, nếu giá của 2 doanh nghiệp tương đương nhau và đều ở mức thấp thì cầu trong ngành cao và do đó cạnh tranh giảm
Trên thực tế, 3/4 gói cước của Viettel được đặt ở mức thấp hơn với đối thủ VinaPhone ở mức từ 50.000 đồng đến 200.000 đồng Chỉ duy nhất gói cước 1,2 triệu đồng/tháng cao gấp đôi gói cước đắt nhất của Vinaphone Với hành động "hạ ba, nâng một", Viettel đã tinh tế hơn Vinaphone trong cạnh tranh qua quy định phân khúc thị trường Khác với Vinaphone, Viettel còn đưa ra giá máy ở hình thức không cam kết (mua đứt) phiên bản khoá mạng Viettel
là 11,3 triệu đồng cho iPhone 3G 8GB, 13,6 triệu cho 3GS 16GB và 15,9 triệu đồng với 3GS 32GB Đối với phiên bản quốc tế, khách hàng cộng thêm 599.000 đồng/máy Các mức giá này tương đương với điện thoại iPhone trên thị trường xách tay Rõ ràng, ở tâm thế nguời đi sau, Viettel đã linh hoạt hơn đối thủ (Vinaphone) trong cuộc cạnh tranh thị trường iPhone chính hãng
Tuy nhiên, mặc dù đưa ra mức giá và gói cước khác nhau, nhưng nhìn chung theo đánh giá của người tiêu dùng, số tiền cần bỏ ra để sở hữu iPhone từ VinaPhone hay Viettel không
có nhiều chênh lệch và đều ở mức cao Do đó, cạnh tranh trong ngành hiện nay không quá gay gắt
● Xét về hàng rào lối ra: hàng rào lối ra trong lĩnh vực kinh doanh này chỉ ở mức thấp Các doanh nghiệp viễn thông chủ yếu vẫn sử dụng bộ máy và đội ngũ nhân viên sẵn có để triển khai thêm hoạt động phân phối iPhone Do vậy, trong trường hợp muốn rút lui khỏi ngành, doanh nghiệp chỉ cần có những biện pháp thích hợp để giải quyết số hàng đang nắm giữ
-> Kết luận: Áp lực cạnh tranh của đối thủ cạnh tranh hiện tại phụ thuộc phần lớn vào chính sách giá của cả 2 doanh nghiệp
4
Trang 53.Áp lực cạnh tranh từ đối thủ tiềm ẩn:
Đối thủ tiềm ẩn là các doanh nghiệp hiện chưa có mặt trong ngành nhưng có thể ảnh hưởng tới ngành trong tương lai Để phân tích về đối thủ tiềm ẩn nhiều hay ít, áp lực của họ tới ngành mạnh hay yếu ta sẽ xem xét các yếu tố sau : ● Sức hấp dẫn của ngành: hiện nay, thị trường phân phối sản phẩm iPhone tại Việt Nam mới chỉ có 2 doanh nghiệp viễn thông tham gia vào là Viettel và Vinaphone Đây là lĩnh vực kinh doanh mới mẻ và đầy rủi ro Tính đến cuối tháng 7/2010, sau 4 tháng chính thức phân phối sản phẩm Iphone 3G và 3GS tại Việt Nam, cả Viettel và Vinaphone đều tiêu thụ gần hết
số iPhone nhập về (Viettel là khoảng 10000 chiếc và Vinaphone là khoảng 5000 chiếc) Có thể thấy, doanh số tiêu thụ như vậy là không cao cùng những tốn kém cho quảng cáo iPhone theo điều kiện khắt khe của nhà sản xuất Apple thì đây chưa hẳn là sản phẩm kinh doanh hấp dẫn nhiều đối thủ cạnh tranh Bởi vậy, doanh nghiệp có khả năng cao nhất có thể tham gia phân phối iPhone, cạnh tranh cùng Viettel và Vinaphone là Mobifone hiện vẫn đang đứng ngoài cuộc Tuy nhiên, lợi ích thu được từ việc kinh doanh này không chỉ là lợi nhuận từ chênh lệch giá sản phẩm mà còn cả lợi ích lâu dài trong các hợp đồng dịch vụ đi kèm theo sản phẩm Bởi vậy, khả năng có thêm đối thủ cạnh tranh gia nhập vào thị trường cũng rất đáng xem xét nhằm giúp doanh nghiệp đưa ra những chiến lược cạnh tranh thích hợp
● Những rào cản gia nhập ngành : là những yếu tố làm cho việc gia nhập vào một ngành khó khăn và tốn kém hơn Do đặc điểm của sản phẩm iPhone thường được bán kèm theo các gói cước sử dụng dịch vụ nên cơ hội phân phối sản phẩm này chủ yếu nằm trong tay các đơn
vị viễn thông di động Bên cạnh đó, rào cản gia nhập ngành còn có yếu tố về công nghệ và vốn đầu tư lớn Việc đáp ứng các điều kiện khắt khe của Apple trong hệ thống phân phối, quảng cáo thương hiệu hay các dịch vụ bảo hành sản phẩm cũng không phải là điều dễ dàng
mà đơn vị nào cũng có thể đáp ứng được
-> Kết luận: Áp lực cạnh tranh từ đối thủ tiềm ẩn là không cao.
4 Áp lực cạnh tranh từ khách hàng
Khách hàng là một áp lực cạnh tranh có thể ảnh hưởng trực tiếp tới toàn bộ hoạt động sản xuất kinh doanh của ngành Khách hàng được phân làm 2 nhóm là khách hàng lẻ và nhà phân phối Cả hai nhóm đều gây áp lực với doanh nghiệp về giá cả, chất lượng sản phẩm, dịch vụ đi kèm và chính họ là người điểu khiển cạnh tranh trong ngành thông qua quyết định mua hàng
Ở đây, Viettel chính là nhà phân phối bán lẻ iPhone tại Việt Nam, khách hàng của Viettel chủ yếu là khách hàng lẻ được cung cấp sản phẩm thông qua hệ thống kênh phân phối
là các cửa hàng, đại lý do Viettel thiết lập Khách hàng của Viettel tuy số lượng lớn nhưng không có tính tổ chức nên quyền lực đàm phán hạn chế, không có khả năng mặc cả giảm giá sản phẩm Giá bán sản phẩm vẫn thuộc quyền áp đặt của doanh nghiệp
Tuy nhiên, với 1 sản phẩm ưu việt được ưa chuộng hàng đầu thế giới như iPhone thì khách hàng có thể dề dàng tìm hiểu đầy đủ các thông tin về sản phẩm như thị trường chính,
Trang 6cũng như các thông tin khuyến mại của nhà sản xuất Điều này phần nào gây bất lợi cho việc định giá bán sản phẩm của nhà phân phối Viettel Khi xuất hiện thông tin Apple chuẩn bị tung ra mẫu điện thoại thông minh iPhone thế hệ mới, các nhà bán lẻ, nhà mạng ở Mỹ ráo riết giảm giá để ‘xả hàng’ Vào cuối tháng 5/2010, giá iPhone được giảm 100USD Cụ thể mẫu iPhone 3G chỉ còn 99USD Cũng bởi lí do này, tại Việt Nam, sau đó gần một tuần, Viettel cũng buộc phải giảm giá iPhone một triệu đồng, xuống còn 10,3 triệu đồng
-> Kết luận: Áp lực cạnh tranh từ khách hàng chỉ ở mức thấp.
5 Áp lực cạnh tranh từ sản phẩm thay thế
Sản phẩm và dịch vụ thay thế là những sản phẩm, dịch vụ có thể thỏa mãn nhu cầu tương đương với các sản phẩm dịch vụ trong ngành
iPhone là dòng sản phẩm điện thoại thông minh thế hệ mới có năm lợi thế cơ bản: mới lạ,
dễ sử dụng, tích hợp, giá trị và trải nghiệm của khách hàng Như vậy, các sản phẩm thay thế cho iPhone là những sản phẩm có thể thỏa mãn được các nhu cầu trên của khách hàng Trên thị trường, có rất nhiều sản phẩm công nghệ cao không ngừng phát triển cạnh tranh với iPhone, trong đó có thể kể đến 1 số nhóm mặt hàng sau:
● Các sản phẩm khác loại: laptop, máy nghe nhạc tích hợp iPad, máy ảnh đều có khả năng đe dọa thay thế iPhone Với mức giá bán iPhone hiện nay của Viettel, khoảng từ 10 đến
16 triệu đồng, người tiêu dùng hoàn toàn có thể lựa chọn mua 1 chiếc máy tính xách tay gọn nhẹ với đầy đủ các tính năng phục vụ cả công việc và giải trí thay vì mua 1 chiếc điện thoại công nghệ ưu việt, đặc biệt trong điều kiện khả năng chi tiêu có hạn của người tiêu dùng Việt Nam hiện nay
● Các sản phẩm cùng loại: Sau sự ra đời của iPhone mà điểm nhấn chính là tính năng cảm ứng đa điểm ưu việt, các hãng điện thoại lớn khác như Nokia, Samsung, Sony Ericsson cũng lần lượt cho ra đời các sản phẩm điện thoại có chức năng cảm ứng tương tự Với giá cả thấp hơn, những sản phẩm này đang tạo ra áp lực cạnh tranh không nhỏ đối với iPhone
● Các sản phẩm iPhone thế hệ sau: cùng với sự phát triển của công nghệ thì Apple đã liên tục tạo ra sản phẩm thay thế cho chính mình Theo thông lệ của Apple, kể từ khi ra mẫu iPhone đầu tiên vào năm 2007, hàng năm Apple lại phát hành một phiên bản iPhone thế hệ mới Điều này đồng thời thúc đẩy nhu cầu nâng cấp lên iPhone thế hệ mới của khách hàng iPhone thế hệ sau sẽ là sản phẩm thay thế tuyệt vời cho iPhone thế hệ trước Do vậy, nguy cơ
từ sản phẩm thay thế này là rất lớn, buộc Viettel phải có kế hoạch kĩ càng cho thời điểm cũng như dòng sản phẩm iPhone nhập về tiêu thụ, tránh việc nhập các sản phẩm thế hệ cũ không còn phù hợp với thị hiếu khách hàng
-> Kết luận: Áp lực cạnh tranh của sản phẩm thay thế lớn.
III KẾT LUẬN
6
Trang 7- Với những kết quả phân tích chi tiết, rõ ràng, với việc xây dựng được một chiến lược của
riêng mình, Viettel đã làm nên một thương hiệu trong tâm trí khách hàng trong một khoảng thời gian khá ngắn Viettel đã chính thức công bố tung ra thị trường những chiếc iPhone chính hãng kèm theo những ưu dãi miễn phí về thoại và dịch vụ 3G
- Sản phẩm iPhone được Viettel phân phối tại 20 siêu thị ở 13 tỉnh, thành phố với 2 loại 16GB và 32GB với hai hình thức: trả trước (không cam kết thời gian sử dụng) và trả sau (cam kết thời gian sử dụng 12 tháng hoặc 24 tháng) Với hình thức trả trước hay trả sau, khách hàng đều nhận được những ưu đãi đặc biệt Điểm đặc biệt hơn là Viettel phân phối cả phiên bản quốc tế, khách hang chỉ phải trả thêm 599.000 đồng để cập nhận phiên bản có thể dùng được tất cả các mạng GMS trên thế giới Toàn bộ máy iPhone do Viettel phân phooissex được bảo hành 12 tháng theo đúng chính sách của Apple
- Tuy nhiên, việc phân phối dòng sản phẩm iPhone của Viettel gặp đôi chút khó khăn trong thời gian gần đây