quy định pháp luật về quản lý nhà nước trong công tác thi đua, khen thưởng thực tiễn tại phõng nội vụ huyện long hồ tỉnh vĩnh long

1.4.2 Sự cần thiết phải quản lý nhà nước về công tác thi đua, khen thưởng Thi đua khen thưởng là lĩnh vực hoạt động của xã hội cần có sự quản lý của nhà nước bởi vì: - Thi đua, khen th

KHOA PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN

CÔNG TÁC THI ĐUA, KHEN THƯỞNG - THỰC TIỄN TẠI

PHÕNG NỘI VỤ HUYỆN LONG HỒ - TỈNH VĨNH LONG

Giảng viên hướng dẫn: Sinh viên thực hiện:

Ths Diệp Thành Nguyên Nguyễn Phước Lợi MSSV: 5117320

Lớp: HG1165A1

Hậu Giang - 11/2014

NHẬN XÉT CỦA HỘI ĐỒNG CHẤM LUẬN VĂN

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1

1 Lý do chọn đề tài 1

2 Mục đích nghiên cứu 3

3 Giới hạn của luận văn 3

4 Phương pháp nghiên cứu 3

5 Kết cấu luận văn 4

CHƯƠNG 1 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ THI ĐUA - KHEN THƯỞNG 5

1.1 Những vấn đề lý luận chung về công tác thi đua 5

1.1.1 Khái niệm thi đua 5

1.1.2 Nguyên tắc và bản chất của thi đua 6

1.1.3 Vai trò của thi đua 8

1.2 Những vấn đề lý luận chung về công tác khen thưởng 8

1.2.1 Khái niệm khen thưởng 8

1.2.2 Vai trò và tầm quan trọng của khen thưởng 9

1.3 Mối quan hệ giữa thi đua và khen thưởng 10

1.4 Khái quát quản lý Nhà nước về công tác thi đua, khen thưởng 12

1.4.1 Khái niệm 12

1.4.2 Sự cần thiết phải quản lý nhà nước về công tác thi đua, khen thưởng 12

1.4.3 Những hoạt động quản lý nhà nước về công tác thi đua, khen thưởng 12

1.5 Tổng quan về công tác thi đua, khen thưởng trong những năm qua ở nước ta 13

1.5.1 Sự hình thành công tác thi đua, khen thưởng ở nước ta 13

1.5.2 Công tác thi đua, khen thưởng qua các thời kỳ 13

1.5.2.1 Thời kì bảo vệ xây dựng chính quyền non trẻ 13

1.5.2.2 Thời kì kháng chiến chống pháp 14

1.5.2.3 Thời kì xây dựng xã hội chủ nghĩa ở miền bắc, giải phóng miền nam và thống nhất đất nước 15

1.5.2.4 Thời kì đổi mới 17

1.6 Hệ thống cơ quan làm công tác thi đua khen thưởng 18

1.6.1 Ở trung ương 18

1.6.2 Ở địa phương 20

CHƯƠNG 2 QUY ĐỊNH PHÁP LUẬT VỀ QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC TRONG CÔNG TÁC THI ĐUA, KHEN THƯỞNG 23

2.1 Những quy định chung về quản lý nhà nước về công tác thi đua, khen thưởng 23 2.1.1 Khái niệm về quản lý nhà nước 23

2.1.2 Nội dung quản lý nhà nước về công tác thi đua, khen thưởng 24

2.1.2.1 Ban hành các văn bản pháp luật về thi đua, khen thưởng 24

2.1.2.2 Xây dựng chính sách về thi đua, khen thưởng 25

2.1.2.3 Tuyên truyền, phổ biến, hướng dẫn và tổ chức thực hiện các quy định của pháp luật về thi đua, khen thưởng 27

2.1.2.4 Đào tạo, bồi dưỡng cán bộ công chức làm công tác thi đua khen thưởng 28

2.1.2.5 Hợp tác quốc tế về thi đua, khen thưởng 29

2.1.2.6 Thanh tra, kiểm tra việc thực hiện các quy định về thi đua, khen thưởng 30

2.1.2.7 Giải quyết khiếu nại, tố cáo, xử lý vi phạm pháp luật về thi đua, khen thưởng 33

2.1.2.8 Sơ kết, tổng kết, tặng thưởng các hình thức khen thưởng; đánh giá hiệu quả công tác thi đua, khen thưởng 36

2.1.3 Thẩm quyền thực hiện quản lý Nhà nước về công tác thi đua, khen thưởng 39

2.1.4 Lập, quản lý và sử dụng quỹ thi đua, khen thưởng 39

2.2 Quy định của pháp luật về công tác thi đua khen thưởng của phòng nội vụ cấp huyện 42

2.2.1 Tham mưu, đề xuất với Ủy ban nhân dân cấp huyện tổ chức các phong trào thi đua và triển khai thực hiện chính sách khen thưởng của Đảng và Nhà nước trên địa bàn huyện 43

2.2.2 Làm nhiệm vụ thường trực của Hội đồng Thi đua – Khen thưởng cấp huyện 44

2.2.3 Hướng dẫn, kiểm tra, đôn đốc việc thực hiện kế hoạch, nội dung thi đua, khen

thưởng trên địa bàn huyện 44

2.2.4 Xây dựng, quản lý và sử dụng Quỹ thi đua, khen thưởng 44

CHƯƠNG 3 THỰC TIỄN ÁP DỤNG PHÁP LUẬT VỀ QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC TRONG CÔNG TÁC THI ĐUA, KHEN THƯỞNG TẠI PHÕNG NỘI VỤ HUYỆN LONG HỒ - TỈNH VĨNH LONG VÀ CÁC GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN 47

3.1 Thực tiễn áp dụng pháp luật về thi đua, khen thưởng tại Phòng Nội vụ huyện Long Hồ - tỉnh Vĩnh Long 47

3.1.1 Đặc điểm tình hình 47

3.1.2 Vị trí, chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và tổ chức bộ máy của Phòng nội vụ huyện Long Hồ tỉnh Vĩnh Long 48

3.1.2.1 Vị trí và chức năng của Phòng Nội vụ huyện Long Hồ 48

3.1.2.2 Nhiệm vụ quyền hạn của Phòng nội vụ huyện Long Hồ 49

3.1.2.3 Tổ chức bộ máy của Phòng nội vụ huyện Long Hồ 53

3.1.3 Hoạt động công tác thi đua, khen thưởng trong năm 2011 53

3.1.4 Hoạt động công tác thi đua, khen thưởng trong năm 2012 56

3.1.5 Hoạt động công tác thi đua, khen thưởng trong năm 2013 60

3.1.6 Hoạt động công tác thi đua, khen thưởng 06 tháng đầu năm 2014 64

3.2 Những ưu điểm, hạn chế của công tác quản lý nhà nước về thi đua, khen thưởng và những nguyên nhân tồn tại 65

3.2.1 Ưu điểm 65

3.2.2 Hạn chế trong công tác quản lý nhà nước về thi đua, khen thưởng 66

3.2.3 Những nuyên nhân dẫn đến hạn chế trong công tác thi đua, khen thưởng 67

3.3 Những giải pháp hoàn thiện 67

KẾT LUẬN 69 TÀI LIỆU THAM KHẢO

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh rất quan tâm tới phong trào thi đua Ngày 11/6/1948,

Người đã ra lời kêu gọi thi đua ái quốc vì mục tiêu: “Dân tộc độc lập, dân quyền tự do,

dân sinh hạnh phúc”, mở đầu cho phong trào hành động cách mạng của toàn dân dưới sự

lãnh đạo, chỉ đạo trực tiếp của Đảng Nhìn lại chặng đường đã qua chúng ta có thể khẳng định rằng những thành quả to lớn trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc của Việt Nam trong mấy chục năm qua gắn liền với việc tổ chức thực hiện có hiệu quả trong phong trào thi đua ái quốc trên phạm vi cả nước Theo Chủ tịch Hồ Chí Minh, bất kỳ công việc gì ích

nước lợi nhà là đều có thể và cần phải thi đua Người đã từng nói, “công việc hàng ngày

là nền tảng của thi đua” Người lấy thi đua làm động lực, bồi dưỡng nâng cao, phát huy

lòng yêu nước, qua phong trào thi đua làm cho lòng yêu nước thể hiện bằng hành động thực tế trong cuộc sống, chiến đấu, lao động, học tập, lấy lòng yêu nước thúc đẩy thi đua, nâng cao hiệu quả thi đua Nhận thấy tầm quan trọng của công tác thi đua nên từ năm

1948 đến năm 1968, Bác đã có hơn 30 bài nói, bài viết, thư khen thưởng về công tác thi đua, chưa kể các văn bản quy phạm pháp luật do Bác ký ban hành về công tác thi đua

Bác thường dạy: "Thi đua là gieo trồng, khen thưởng là thu hoạch", để có thể thu hoạch

thì phải gieo trồng thật tốt cũng như thi đua tốt không những nâng cao hiệu quả làm việc giúp đất nước đi lên mà còn được Nhà nước ghi nhận và khen thưởng Khi đọc các báo, tài liệu hay bản tin có nêu gương "người tốt, việc tốt" trong lao động, sản xuất, chiến đấu, học tập, Bác đều đánh dấu, đề nghị xác minh và khen thưởng kịp thời, Bác còn gửi tặng Huy hiệu của Người cho những ai làm được việc tốt Thực tiễn 66 năm qua đã chứng minh lời kêu gọi “Thi đua ái quốc” và tư tưởng về thi đua yêu nước của Hồ Chủ tịch đã thực sự thấm sâu vào quần chúng, nhân dân Đặc biệt lời kêu gọi ấy luôn là động lực, là

cơ sở để các cán bộ, đảng viên, công chức cán bộ, ban, ngành khắp cả nước nỗ lực phấn

đấu thực hiện lời dạy của Người: “Thi đua là yêu nước, yêu nước thì phải thi đua” Không những thế, Bác Hồ còn thường xuyên nhắc nhở chúng ta: " Thi đua - khen thưởng

là động lực phát triển và là biện pháp quan trọng để xây dựng con người mới, thi đua yêu nước phải được tiến hành thường xuyên, liên tục, hằng ngày."

Trong gia đoạn xây dựng đất nước hiện nay, trước những thời cơ và thách thức vô cùng

to lớn, công tác thi đua - khen thưởng ngày càng có vị trí hết sức quan trọng Nhận thấy tầm quan trọng trên cũng như để thực hiện tốt những lời dạy của Bác Hồ và ngày càng

hoàn thiện hệ thống thi đua, khen thưởng, năm 2003 Luật Thi đua khen thưởng đã ra đời

và đóng vai trò rất quan trọng trong phong trào thi đua và công tác khen thưởng, đánh dấu một bước ngoặc phát triển và đổi mới về nhận thức và hoạt động của công tác thi đua, khen thưởng, hệ thống các văn bản quy phạm pháp luật về thi đua, khen thưởng cũng được ban hành đã tạo cơ sở pháp lý để tổ chức tốt công tác thi đua, khen thưởng trong cả nước Từ khi ra đời cho đến nay Luật thi đua khen thưởng đã qua hai lần sửa đổi, bổ sung Lần đầu tiên là vào ngày 14/06/2005, Quốc hội ban hành Luật sửa đổi bổ sung một số điều của luật Thi đua khen thưởng, Nghị định số 42/2010/NĐ-CP ngày 15/04/2010 của Chính phủ về việc quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật thi đua khen thưởng và Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật thi đua khen thưởng đến ngày 27/04/2012 Chính phủ ban hành Nghi định số 39/2012/NĐ-CP về việc sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 42/2010/NĐ-CP ngày 15/04/2010 của Chính phủ về việc quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật thi đua khen thưởng và Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật thi đua khen thưởng Đến năm 2013, nhằm củng cố và hoàn thiện hơn về công tác thi đua - khen thưởng Quốc hội lại một lần nữa ban hành Luật sửa đổi bổ sung một số điều của luật Thi đua khen thưởng cùng với đó ngày 01 tháng 07 năm 2014 Chính phủ ban hành Nghị định số 65/2014/NĐ-CP quy định chi tiết thi hành Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thi đua, khen thưởng năm 2013 Qua đó đã cho thấy, Ðảng và Nhà nước ta luôn quan tâm, lãnh đạo, chỉ đạo công tác thi đua, khen thưởng Trong giai đoạn cách mạng hiện nay, toàn Ðảng, toàn dân, toàn quân ta đang bước vào thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập kinh tế quốc tế, phấn đấu vì mục tiêu "dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh" Nhiệm vụ lớn lao đó đòi hỏi chúng ta phải nhận thức đầy đủ hơn về vai trò và ý nghĩa quan trọng của công tác thi đua, khen thưởng trên tất cả các lĩnh vực

Là cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân huyện Long Hồ, phòng Nội Vụ huyện Long Hồ, tỉnh Vĩnh Long tham mưu, giúp Ủy ban nhân dân Huyện thực hiện chức năng quản lý nhà nước về các lĩnh vực: tổ chức, biên chế các cơ quan hành chính, sự nghiệp nhà nước, Đặc biệt là về mặt thi đua khen thưởng Là huyện có số dân đông, kinh tế chưa phát triển nên tình hình chung còn nhiều khó khăn vì thế để nâng cao hiệu quả và chất lượng và khuyến khích người dân tích cực tham gia hoạt động sản xuất, làm việc, học tập UBND huyện đã chỉ đạo cho Phòng nội vụ triển khai, tổ chức thực hiện các phong trào thi đua trên nhiều lĩnh vực và tổng kết khen thưởng hàng năm hàng quý, để

mọi người hăng hái làm việc, học tập ngày càng tốt Sau thời gian tổ chức các phong trào thi đua, khen thưởng thì mọi người tích cực tham gia nên đã đem lại nhiều thành công và đóng góp to lớn cho sản xuất kinh tế huyện nhà , đời sống người dân tốt hơn, giáo dục cũng được nâng cao,

Công tác thi đua khen thưởng ngày càng trở thành một trong những công cụ hỗ trợ đắc lực trong quản lý Nhà nước, từ khi ra đời đến nay, ngoài những mặt tích cực mà Luật thi đua, khen thưởng và các văn bản hướng dẫn thi hành đem lại cũng bộc lộ những hạn chế, bất cập nhất định, phong trào thi đua, khen thưởng ở các cơ quan, đơn vị phát triển chưa đồng đều, liên tục, có cơ quan, đơn vị còn mang tính hình thức chưa gắn kết chặt chẽ với nhiệm vụ chính trị, việc khen thưởng còn chưa kịp thời, khen thưởng cho người lao động sản xuất trực tiếp còn ít Việc phát hiện, bồi dưỡng, tổng kết và nhân rộng điển hình tiên tiến hiệu quả chưa cao, biện pháp tuyên truyền thiếu đồng bộ làm hạn chế động lực phấn đấu của tập thể và cá nhân Vì vậy, việc hòa thiện pháp luật về thi đua, khen thưởng là một đòi hỏi khách quan, cần tạo hành lang pháp lý ngày càng hoàn thiện, trên cơ sở đó để

tổ chức tốt hơn trong công tác thi đua khen thưởng Đó là lý do em chọn đề tài: "Quy

định pháp luật về quản lý nhà nước trong công tác thi đua, khen thưởng - Thực tiễn tại Phòng Nội Vụ huyện Long Hồ - tỉnh Vĩnh Long" để làm đề tài luận văn tốt nghiệp

cho mình

2 Mục đích nghiên cứu

Luận văn hướng tới mục đích làm sáng tỏa các vấn đề lý luận về quy định của pháp luật về quản lý nhà nước trong công tác thi đua, khen thưởng và xem xét thực tiễn áp dụng quy định của pháp luật về quản lý nhà nước trong công tác thi đua khen thưởng tại Phòng Nội vụ huyện Long Hồ tỉnh Vĩnh Long, từ đó đưa ra đề xuất những giải pháp hoàn thiện nhằm tăng cường vai trò quản lý của cơ quan nhà nước trong công tác thi đua, khen thưởng được hoàn thiện hơn

3 Giới hạn của luận văn

Đề tài của luận văn có phạm vi nghiên cứu rộng và phức tạp vì vậy trong khuôn khổ

luận văn này người viết chỉ tập trung phân tích các quy định pháp luật về quản lý nhà nước trong công tác thi đua, khen thưởng Đồng thời, tìm hiểu thực tiễn quản lý nhà nước

trong công tác thi đua, khen thưởng tại Phòng Nội vụ huyện Long Hồ tỉnh Vĩnh Long

4 Phương pháp nghiên cứu

Trong luận văn người viết sử dụng phương pháp duy vật biện chứng của chủ nghĩa Mác - Lênin, bên cạnh đó để hoàn thành luận văn người viết còn sử dụng các phương pháp cụ thể như: phương pháp tổng hợp, phương pháp thống kê, phương pháp so sánh, phương pháp phân tích và một số phương pháp khác

5 Kết cấu luận văn

Luận văn gồm mở đầu, nội dung, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo Trong đó phần nội dung của luận văn được chia làm 03 chương

Chương 1: Những vấn đề lý luận về thi đua - khen thưởng

Chương 2: Quy định pháp luật về quản lý Nhà nước trong công tác thi đua, khen thưởng

Chương 3: Thực tiến áp dụng pháp luật về quản lý Nhà nước trong công tác thi đua, khen thưởng tại Phòng Nội vụ huyện Long Hồ - tỉnh Vĩnh Long và các giải pháp hoàn thiện

CHƯƠNG 1 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ THI ĐUA - KHEN THƯỞNG

Ở chương này trình bài về các khái niệm về thi đua, khen thưởng và mối quan hệ giữa thi đua và khen thưởng Khái quát về quản lý Nhà nước và sự cần thiết phải quản lý Nhà nước về công tác thi đua, khen thưởng Tổng quan về công tác thi đua, khen thưởng trong những năm qua ở nước ta và hệ thống cơ quan làm công tác thi đua khen thưởng

1.1 Những vấn đề lý luận chung về công tác thi đua

1.1.1 Khái niệm thi đua

Lâu nay, thi đua là một khái niệm rất gần gũi quen thuộc với mọi người dân Việt Nam,

từ em học sinh mới cắp sách tới trường cho đến người cao tuổi, người nông dân, công nhân đến người quản lý lãnh đạo Bởi thi đua, khen thưởng là nền tảng, tư tưởng, là chính sách lớn của đất nước, dân tộc Thi đua cũng là một vấn đề đã được nhiều người nghiên cứu và đưa ra những quan điểm về nó như trong quá trình nghiên cứu về sự hợp tác giữa người và người trong lao động sản xuất thì theo Các Mác: "Thi đua nảy nở trong quá trình hợp tác lao động, trong hoạt động chung và kế hoạch của con người Sự tiếp xúc xã hội tạo nên thi đua và nâng cao theo lối đặc biệt nghị lực sinh động tăng thêm nghị lực cho riêng từng người".1 Theo Phêđôxêép nhà khoa học Viện hàn lâm khoa học Liên Xô trước đây cho rằng "Thi đua là đọ sức trong lao động và sáng tạo, mang đặc tính của con người trong xã hội, được sinh ra bởi sự hợp tác lao động và bởi mối quan hệ xã hội của con người trong quá trình sản xuất "

Theo chủ tịch Hồ Chí Minh thi đua đã tồn tại khách quan trong xã hội, người dạy

"Tưởng lầm rằng thi đua là một việc khác với những công việc hàng ngày Thật ra công việc hàng ngày chính là nền tảng thi đua".2 Thi đua là một hiện tượng khách quan, là quy luật phát triển tất yếu trong quá trình hợp tác lao động con người Ở đâu có hợp tác lao động thì ở đó có nảy sinh thi đua Dưới chế độ xã hội chủ nghĩa, thi đua yêu nước bao giời cũng là phong trào thi đua tập thể của những công nhân, nông dân, trí thức, những người lao động tự mình làm chủ vận mệnh của mình, không đối kháng về lợi ích cá nhân, tập thể và xã hội, mọi người mang hết nhiệt tình và khả năng của mình ra để xây dựng

đất nước

Qua những chặng đường lịch sử của đất nước công tác thi đua cũng ngày phát triển và được cũng cố Để thống nhất và hoàn thiện công tác Thi đua Quốc Hội đã ban hành Luật Thi đua, Khen thưởng năm 2003 và đã sửa đổi, bổ sung năm 2005 và năm 2013 (gọi là Luật Thi đua, Khen thưởng) Trong Luật thi đua khen thưởng nêu rõ khái niệm

về thi đua: "Thi đua được hiểu là hoạt động có tổ chức với sự tham gia tự nguyện của cá nhân, tập thể nhằm phấn đấu đạt được thành tích tốt nhất trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc''.3

1.1.2 Nguyên tắc và bản chất của thi đua

Nguyên tắc thi đua là: Tự nguyện, tự giác, công khai, đoàn kết, hợp tác và cùng nhau phát triển.4

Về bản chất thi đua là vấn đề có tính quy luật của hoạt động xây dựng chủ nghĩa xã hội

và bảo vệ tổ quốc xã hội chủ nghĩa nói chung, của hoạt động xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa nói riêng Từ lâu, các nhà kinh điển chủ nghĩa Mác - Lênin đã coi thi đua như là một đặc trưng riêng có trong xã hội xã hội chủ nghĩa C.Mác và Ph.Ăngghen cho rằng, trong xã hội tương lai, cạnh tranh sẽ không còn thay vào đó là sự thi đua lẫn nhau giữa những người lao động trong quá trình sản xuất Trên thực tế, trong

xã hội tư bản không có thi đua, không có ý niệm về sự thi đua và cũng không có các hình thức thi đua giữa những người lao động, giữa những doanh nghiệp, giữa những nhà tư bản với nhau mà chỉ có ý niệm về sự cạnh tranh và các hoạt động cạnh tranh để tồn tại Khái niệm “cạnh tranh” là khái niệm cơ bản trong lý luận kinh tế tư bản chủ nghĩa, được chủ nghĩa tư bản sử dụng rộng rãi trong hoạt động kinh tế (sản xuất, kinh doanh, dịch vụ, thương mại…) và trong đời sống xã hội Sự cạnh tranh dưới chủ nghĩa tư bản (cho dù là chủ nghĩa tư bản cổ điển hay chủ nghĩa tư bản hiện đại), về bản chất hoàn toàn khác với thi đua dưới chủ nghĩa xã hội cả về mục tiêu, động lực, nội dung, hình thức, biện pháp.5Thi đua trong giai đoạn xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa hiện nay là sự tiếp tục và phát triển của thi đua yêu nước trong các giai đoạn cách mạng trước đây do Đảng và Nhà nước ta phát động, tổ chức triển khai thực hiện Do vậy, nó mang

3 Luật Thi đua, Khen thưởng, điều 3, khoản 1

4

Luật Thi đua, Khen thưởng, điều 6, khoản 1

5 Nguyễn Hữu Ân, Trường Chính trị Lâm Đồng, Bản chất thi đua yêu nước trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ tổ quốc

Việt Nam xã hội chủ nghĩa hiện nay, http://truongchinhtrilamdong.com.vn/nd_dlth.aspx?muc=278&mboardname=Kh1,

bản chất của thi đua xã hội chủ nghĩa Bản chất đó được xem xét trên các phương diện: phương diện chính trị - xã hội, phương diện tâm lý xã hội và nhân cách; phương diện lợi ích

- Về phương diện chính trị - xã hội, thi đua trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam ngày nay là sự thể hiện một cách sinh động và cụ thể tinh thần của các tầng lớp nhân dân Việt Nam trong điều kiện mới Bởi vì, thi đua lao động tốt, chiến đấu giỏi, học tập, công tác tốt là cách yêu nước tích cực và thiết thực nhất của mỗi công dân Thể hiện trước hết và tập trung nhất của thi đua ngày nay là quyết tâm thực hiện thắng lợi mục tiêu xây dựng đất nước Việt Nam ngày một giàu mạnh, kinh tế phát triển, xã hội ổn định, quốc phòng, an ninh vững mạnh để bảo vệ độc lập dân tộc, chủ quyền quốc gia, toàn vẹn lãnh thổ, bảo vệ chế độ xã hội chủ nghĩa; là làm cho “dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh”, sớm đưa nước ta thoát khỏi nước nghèo, chậm phát triển, trở thành một nước công nghiệp hóa, hiện đại hóa sánh vai các nước phát triển trên thế giới

- Về phương diện tâm lý xã hội và nhân cách, thi đua phản ánh quy luật tâm lý của con người là luôn muốn không ngừng phấn đấu, tranh đấu để vươn lên, khẳng định uy tín và

vị thế xã hội của họ trong cuộc sống so với người khác, khẳng định “cái tôi” vượt trội so với người khác Trong bản tính mỗi con người đều chứa đựng các yếu tố mầm mống của

sự thi đua Tuy nhiên, do bị quy định bởi các điều kiện kinh tế, xã hội, chính trị, tư tưởng khác nhau mà các yếu tố mầm mống đó phát triển theo các khuynh hướng khác nhau Dưới các chế độ bóc lột, chúng phát triển thành sự cạnh tranh để tồn tại và vươn lên; dưới chế độ xã hội chủ nghĩa, chúng phát triển thành sự thi đua vì mục tiêu chung cao cả

- Về phương diện lợi ích, thi đua yêu nước hiện nay thể hiện ở sự thống nhất ngày càng cao về mặt lợi ích giữa lợi ích chung và lợi ích riêng, giữa lợi ích quốc gia, dân tộc với lợi ích tập thể, lợi ích nhóm, cộng đồng, lợi ích cá nhân và gia đình Đây là nét mới về mặt bản chất của thi đua hiện nay Ngày nay, tình hình và điều kiện đã khác, nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa mà chúng ta đang xây dựng chứa đựng nhiều yếu

tố chi phối đến thi đua; bên cạnh những yếu tố thuận lợi cũng đã nảy sinh nhiều vấn đề mới đặt ra đối với việc tổ chức và động viên thi đua, trong đó có vấn đề lợi ích Bản chất

xã hội chủ nghĩa của thi đua trong giai đoạn hiện nay đòi hỏi Đảng và Nhà nước ta, các chủ thể của phong trào thi đua phải tính đến sự thống nhất và mâu thuẫn trong việc giải quyết các lợi ích; làm sao, trong mỗi mục tiêu của phong trào thi đua đều chứa đựng các khả năng giải quyết hài hoà các lợi ích giữa lợi ích quốc gia, dân tộc, giai cấp, toàn xã hội

với lợi ích của từng tập thể, từng doanh nghiệp, từng nhóm xã hội, từng gia đình và từng

cá nhân để đạt được kết quả tốt nhất

1.1.3 Vai trò của thi đua

Thi đua có vai trò hết sức quan trọng trong đời sống xã hội cũng như sự phát triển kinh

tế đất nước Thi đua xuất hiện rất sớm trong lịch sử, nó phát triển trong quá trình lao động, sản xuất Ở chế độ nhà nước chủ nô, tư bản thì mọi người ganh đua, cạnh tranh nhau còn ở chế độ xã hội chủ nghĩa thì quyền làm chủ thuộc về tất cả mọi người nên đó

là động lực để mọi người thi đua nhau cùng phát triển Thi đua còn là đòn bẩy thúc đẩy kinh tế - xã hội phát triển, vì khi thi đua mọi người sẽ tìm ra những phương thức làm việc hiệu quả cao, nâng cao chất lượng, số lượng nên chính vì thế nên năng lực sáng tạo của mọi người càng cao, tìm tòi ra những cái mới để khắc phục sự hạn chế góp phần vào việc đẩy nhanh tiến bộ khoa học kĩ thuật Thi đua cũng thể hiện tính dân chủ, vì thi đua là sự

tự nguyện không phải do áp đặt hay gượng ép, mọi người đều có thể tham gia cùng nhau thi đua để thể hiện tài năng của mình và góp phần vào sự phát triển của xã hội, đất nước

1.2 Những vấn đề lý luận chung về công tác khen thưởng

1.2.1 Khái niệm khen thưởng

Khen thưởng là việc đã tồn tại khá lâu trong lịch sử xã hội, gắn liền với thưởng phạt của Nhà nước thuộc các chế độ xã hội khác nhau Khen thưởng đã được thực hiện ở nước

ta từ các triều đại phong kiến trước đây Trong sách Đại Việt sử kí toàn thư của Ngô Sỉ Liên đã ghi rõ những hình thức khen thưởng sau:

"Khen thưởng người có công chiến trận

Khen thưởng người có công trong việc đi sứ

Khen thưởng người phò tá công lao tài đức

Khen thưởng người tiến cử, người hiền tài

Khen thưởng người có lời tâu đúng

Khen thưởng người cấp dưới giữ đúng phép công, không vị nễ người quyền quý cấp trên

Khen người có công làm thủy lợi

Khen người có tài văn chương

Khen người cao tuổi ".6

Qua những hình thức khen thưởng đó chứng tỏ các triều đình phong kiến đã biết khích

lệ động viên mọi người hăng hái lập công, để được khen thưởng Đó chính là tinh thần yêu nước sâu sắc của dân tộc

Nguyễn trái đã từng nói: "Một Nhà nước mà thưởng phạt nghiên minh, kịp thời là Nhà nước vững mạnh Nhà nước nào phạt nhiều hơn thưởng là Nhà nước đang suy tàn Nhà nước nào thưởng nhiều hơn phạt là Nhà nước phồn vinh" Trong khi đó, Bác hồ cũng ra chỉ thị: "Có công thì thưởng có lỗi thì phạt, khen thưởng phải có tác dụng giáo dục, động viên nêu gương " Khen thưởng còn là một chính sách của Nhà nước để ghi công, tôn vinh các cá nhân, tập thể có thành tích trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc

Khen là nhận xét đánh giá tốt về một con người nào đó; tổ chức nào đó, về cái gì đó, việc gì đó với ý nghĩa hài lòng Còn thưởng là tặng hiện vật hoặc tiền, Khen thưởng là hình thức ghi nhận công lao, thành tích của Nhà nước bằng quyết định của cơ quan có thẩm quyền do Luật định Như vậy khen thưởng là một vấn đề thuộc phạm trù khoa học

xã hội Khen thưởng và trừng phạt được hình thành, phát sinh và tồn tại trong quá trình phát triển của cong người là vấn đề thuộc tâm lý xã hội, sinh hoạt tinh thần của con người,

do đó khen thưởng phải thể hiện quan điển quần chúng, phài có trách nhiệm cao trong quá trình phát hiện khen thưởng Khen thưởng tồn tại cùng với sự tồn tại của Nhà nước còn Nhà nước là còn khen thưởng Khen thưởng vừa có ý nghĩa động viên về tinh thần và khích lệ bằng vật chất.7

Trên cơ sở lý luận đó Luật thi đua, khen thưởng năm 2013 đã nêu rõ: "khen thưởng là việc ghi nhận, biểu dương, tôn vinh công trạng và khuyến khích bằng lợi ích vật chất đối với cá nhân, tập thể có thành tích trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc".8

1.2.2 Vai trò và tầm quan trọng của khen thưởng

Khen thưởng giữ một vị trí, vai trò quan trọng trong đời sống xã hội, khen thưởng là sự động viên, biểu dương, ghi nhận công lao, thành tích của tập thể, cá nhân, đồng thời xây dựng, củng cố quốc phòng – an ninh Trong công cuộc đổi mới đất nước hiện nay, khen thưởng còn góp phần quan trọng trong việc xây dựng cuộc sống mới, nền văn hoá mới,

6

Đại Việt sử kí toàn thư

7 Hội đồng thi đua, khen thưởng tỉnh Ninh Bình, Tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác thi đua khen thưởng, Dương Thị

Thanh, http://www.thiduakhenthuongninhbinh.gov.vn/rss/index.php?pageid=8777&topicid=90, [truy cập ngày 20-10-2014]

8

Luật Thi đua, Khen thưởng, điều 3, khoản 2.

con người mới hoàn chỉnh và tốt hơn, thực sự làm cho mặt thiện trong mỗi con người ngày càng sinh sôi nảy nở và mặt ác ngày càng bị đẩy lùi Hiện nay, công tác khen thưởng đã được các ngành, các cấp quan tâm hơn và luôn gắn với việc thực hiện nhiệm

vụ chính trị Công tác, khen thưởng thực sự đã trở thành động lực quan trọng trong việc thúc đẩy mọi người, mọi thành phần trong xã hội thi đua lao động sản xuất, học tập, sáng tạo, sẵn sàng chiến đấu Nhiều cơ quan, đơn vị đã coi công tác khen thưởng là một trong những biện pháp quản lý, điều hành cơ quan, đơn vị có hiệu quả, thực sự có tác dụng động viên cán bộ, công nhân viên chức và người lao động hoàn thành những nhiệm vụ được giao Từ những động viên, khen thưởng kịp thời của cấp trên nên càng ngày càng xuất hiện nhiều đơn vị, tập thể sản xuất kinh doanh đạt hiệu quả cao, các hộ gia đình nông dân sản xuất, kinh doanh giỏi ngày càng nhiều ở các vùng miền của Tổ quốc Khen thưởng còn là một công cụ để quản lý nhà nước Bởi vì, mọi công việc suy cho cùng đều

là do nhân dân và các tổ chức cơ sở thực hiện, do đó ai làm tốt, tập thể nào làm tốt phải biết khen ngợi, tuyên dương để nêu gương học tập Có như vậy những việc tốt, tích cực mới nhiều lên, mới phát triển Khen thưởng cũng là một biện pháp cần thiết đi đôi với thi đua nhằm xây dựng con người mới, phát triển toàn diện, góp phần cổ vũ, động viên người lao động, tạo nên động lực mạnh mẽ cho sự phát triển đất nước

1.3 Mối quan hệ giữa thi đua và khen thưởng

Hẳn ai cũng biết đặc biệt là những người làm công tác công tác thi đua, khen thưởng đều nhớ câu nói của Bác:"Thi đua là gieo trồng, khen thưởng là thu hoạch” để giảng

giải mối quan hệ giữa thi đua và khen thưởng một cách chân thực nhất cho quần chúng nhân dân trong điều kiện đất nước mới thành lập, dân trí thấp với trên 85% người dân cả nước không biết chữ Cách nói của Bác rất giản dị nhưng rất gần gũi với người dân, người lao động chân chất, một nắng hai sương Rút ra từ thực tiễn trong quá trình lãnh đạo đất nước, chỉ đạo phong trào thi đua, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã dẫn lời: “Trong một nước thưởng phạt phải nghiêm minh thì nhân dân mới yên ổn, kháng chiến mới thắng lợi, kiến quốc mới mau thành công” Khi đất nước đã vững vàng hơn, dân trí được nâng cao hơn, Bác đã chỉ rõ Thi đua và khen thưởng là công tác động viên chính trị, giáo dục tư tưởng, xây dựng con người mới xã hội chủ nghĩa, đều là động lực phát triển xã hội theo hướng tốt đẹp hơn Nếu thi đua là hành động cách mạng, tự nguyện, tự giác của quần chúng nhân dân có tổ chức của Nhà nước gắn liền với truyền thống yêu nước nồng nàn của dân tộc thì khen thưởng lại là chức năng quản lý của Nhà nước, là ghi nhận, biểu

dương, khuyến khích, tôn vinh công trạng của nhân dân.9

Thi đua là cơ sở của việc khen thưởng Thi đua tốt thì có nhiều thành tích để khen thưởng Bình bầu thi đua đúng, công khai, chặt chẽ giúp cho việc khen thưởng được chính xác, động viên Bình bầu thi đua rộng, nể nang thì dẫn đến việc khen thưởng tràn lan, bình bầu thi đua chiếu lệ cho có, nếu không kiểm tra kỹ thì dẫn đến khen sai, khen không đúng sẽ phản tác dụng Muốn làm tốt công tác khen thưởng thì phải lãnh đạo tốt phong trào thi đua và tổ chức việc bình bầu danh hiệu thi đua nghiêm túc ngay từ cơ sở Khen thưởng phải phản ánh đúng phong trào thi đua Nơi nào có phong trào thi đua mạnh mẽ, đều khắp thì khen nhiều, phong trào thi đua xuất sắc thì khen cao, phong trào yếu thì ít khen mà khen nhiều là không đúng Khen thưởng còn nhằm dẫn dắt phong trào thi đua, là định hướng phát triển xã hội Việc khen thưởng từ phong trào thi đua thể hiện hướng đi đúng của phong trào cần được tiếp tục duy trì và phát huy Tuy thi đua và khen thưởng có mối quan hệ khăng khít với nhau, tác động qua lại nhưng lại độc lập với nhau, không phụ thuộc chặt chẽ với nhau Nhờ làm tốt công tác động viên thi đua và khen thưởng đúng và kịp thời mà việc thực hiện các nhiệm vụ sản xuất, chiến đấu, lao động và học tập đều đạt được những kết quả khả quan, giúp chúng ta có đủ người và lực đánh

đuổi giặc ngoại xâm và xây dựng đất nước, từng bước tiến lên Chủ nghĩa xã hội

Xét cả hai phương diện lý luận và thực tiễn cho thấy thi đua, khen thưởng luôn bổ sung,

hỗ trợ lẫn nhau Thi đua là động lực thúc đẩy mọi tầng lớp nhan dân phát huy tinh thần sáng tạo, nổ lực vượt mọi khó khăn vươn lên hoàn thành các mục tiêu kinh tế - xã hội đề

ra Từ kết quả tổng kết thi đua mà lựa chọn tập thể và cá nhân xứng đáng để khen thưởng Khen thưởng chính là việc đánh giá kết quả phong trào thi đua Khen thưởng chính xác kịp thời có tác dụng động viên, giáo dục và nêu gương tốt trong xã hội, đồng thời cổ vũ phong trào thi đua phát triển sâu, rộng Nếu khen thưởng không đúng không chuẩn xác sẽ làm mất tác dụng thậm chí còn ảnh hưởng xấu đến phong trào thi đua và dẫn đến tiêu cực trong phong trào thi đua, ảnh hưởng đến công tác khen thưởng.10

9 Trang thông tin thi đua - khen thưởng ngành Tư pháp, Nâng cao lý luận về thi đua khen thưởng trong tư tưởng Hồ Chí

Minh giai đoạn hiện nay, http://www.moj.gov.vn/tdkt/tintuc/Pages/nghien-cuu-trao-doi.aspx?ItemID=4634, [truy cập

ngày 22-10-2014]

10Dương Thị Thanh, Đổi mới quản lý Nhà nước về công tác thi đua, khen thưởng ở địa phương,

http://www.zbook.vn/ebook/doi-moi-quan-ly-nha-nuoc-ve-cong-tac-thi-dua-khen-thuong-o-dia-phuong-46880/, [truy cập ngày 22-10-2014]

1.4 Khái quát quản lý Nhà nước về công tác thi đua, khen thưởng

1.4.1 Khái niệm

Quản lý Nhà nước về công tác thi đua, khen thưởng là sự tác động, điều chỉnh thường xuyên của Nhà nước đối với các hoạt động thi đua, khen thưởng để các hoạt động đó diễn

ra theo đúng quy định của pháp luật

1.4.2 Sự cần thiết phải quản lý nhà nước về công tác thi đua, khen thưởng

Thi đua khen thưởng là lĩnh vực hoạt động của xã hội cần có sự quản lý của nhà nước bởi vì:

- Thi đua, khen thưởng là một lĩnh vực hoạt động rộng lớn của hàng triệu quần chúng nhân dân thông qua phong trào thi đua, huy động các tổ chức trong hệ thống chính trị tham gia các phong trào thông qua đó phát huy được nội lực của mỗi người, mỗi đơn vị, địa phương trong cả nước góp phần thúc đẩy kinh tế - xã hôi phát triển

- Thi đua là hoạt động rộng khắp ở tất cả các lĩnh vực kinh tế, văn hóa, xã hội các ngành, các cấp, rất đa dạng, phong phú, hình thức, biện pháp thi đua thay đổi thường xuyên để phù hợp với sự phát triển kinh tế - xã hội.11

Kết quả thi đua cần có sự đánh giá đúng, khách quan, có thưởng phạt kịp thời, rõ ràng

để động viên khuyến khích mọi tầng lớp trong xã hội tham gia vào phong trào thi đua Thấy rõ vị trí và tầm quan trọng của công tác thi đua, khen thưởng nên để công tác này trở thành công cụ góp phần vào sự phát triển của đất nước thì cần phải có sự quản lý thống nhất Chính vì vậy nhà nước cần phải quản lý công tác thi đua, khen thưởng

1.4.3 Những hoạt động quản lý nhà nước về công tác thi đua, khen thưởng

Theo Luật Thi đua, Khen thưởng quy định quản lý Nhà nước về công tác thi đua, khen thưởng gồm:

- Về nội dung.12

+ Ban hành các văn bản pháp luật về thi đua, khen thưởng

+ Xây dựng chính sách về thi đua, khen thưởng

+ Tuyên truyền, phổ biến, hướng dẫn và tổ chức thực hiện các quy định của pháp luật về thi đua, khen thưởng

11 Dương Thị Thanh, Đổi mới quản lý Nhà nước về công tác thi đua, khen thưởng ở địa phương,

http://www.zbook.vn/ebook/doi-moi-quan-ly-nha-nuoc-ve-cong-tac-thi-dua-khen-thuong-o-dia-phuong-46880/ , [truy cập ngày 22-10-2014].

+ Đào tạo, bồi dưỡng cán bộ làm công tác thi đua, khen thưởng

+ Sơ kết, tổng kết, tặng thưởng các hình thức khen thưởng; đánh giá hiệu quả công tác về thi đua, khen thưởng

+ Hợp tác quốc tế về thi đua, khen thưởng

+ Thanh tra, kiểm tra việc thực hiện các quy định của pháp luật về thi đua, khen thưởng

+ Giải quyết khiếu nại, tố cáo, xử lý vi phạm pháp luật về thi đua, khen thưởng

- Thẩm quyền quản lý nhà nước về công tác thi đua, khen thưởng.13

- Quy định về nguồn quỹ thi đua, khen thưởng Chính phủ quy định viêc thành lập, quản lý và sử dụng Quỹ thi đua, khen thưởng.14

1.5 Tổng quan về công tác thi đua, khen thưởng trong những năm qua ở nước ta

1.5.1 Sự hình thành công tác thi đua, khen thưởng ở nước ta

Ngay từ những ngày đầu của chính quyền cách mạng, Bác Hồ, Đảng và Nhà nước rất quan tâm đến công tác thi đua khen thưởng Ngày 20/11/1946 Chủ tịch Hồ Chí Minh đã

kí Quốc lệnh ban hành 10 điều thưởng Đây là văn bản pháp lý đầu tiên về khen thưởng đặt nền móng để quản lý công tác khen thưởng của Nhà nước ta Ngày 11/6/1948 Chủ tịch Hồ Chí Minh ra sắc lệnh 195 thành lập Ban vận động thi đua ái quốc là cơ quan tham mưu giúp chính phủ quản lý, tổ chức thực hiện công tác thi đua, khen thưởng Tiếp theo

Hồ chủ tịch lần lượt kí các sắc lệnh đặt ra các loại Huân, Huy chương của nước Việt Nam Dân Chủ Cộng Hòa Sau đó Quốc hội, Chính phủ ban hành nhiều lênh, nghj đinh với nhiều chủ trương chính sách về thi đua, khen thưởng theo từng giai đoạn cách mạng Từ

đó đến nay, công tác thi đua, khen thưởng đước xác định là một lĩnh vực quản lý Nhà nước, góp phần quan trọng vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc

Như vậy, công tác thi đua, khen thưởng đã ra đời cùng với Nhà nước và có đóng góp xứng đáng vào sự phát triển của nhà nước Tuy nhiên, cũng như lịch sử dân tộc, công tác thi đua, khen thưởng cũng trải qua những biến cố thăng trầm theo từng giai đoạn phát triển của đất nước

1.5.2 Công tác thi đua, khen thưởng qua các thời kỳ

1.5.2.1 Thời kì bảo vệ xây dựng chính quyền non trẻ

Nhà nước ta mới ra đời, còn non trẻ đúng trước muôn ngàn khó khăn, trong thế ngàn cân treo sợi tóc Thực dân Pháp nổ sung quay lại miền Nam, 28 vạn quân Tưởng vào miền Bắc giải giáp quân đội Nhật, theo sau là bọn tay sai Việt gian phản động định lật đổ chính quyền cách mạng, lũ lụt thiên tai hoành hành, nhân dân đói khổ, dịch bệnh, mù chữ

Tin vào nhân dân, tin vào sức mạnh của quần chúng cần lao khi được giải phóng khỏi ách nô lệ Đảng và Nhà nước đứng đầu là Chủ tịch Hồ Chí Minh có những chính sách phát động tinh thần yêu nước, tình thương đồng bào của nhân dân ta nên đã thu hút được đông đảo nhân dân tham gia phong trào thi đua tiêt kiện, lá lành đùng lá rách, nhừng cơm

sẻ áo cho nhau để cứu những người bị đói, Bác Hồ cũng một tuần nhịn một bửa để san sẻ cho đồng bào bị đói; "tuần lễ vàng" đã huy động những người có điều kiện giúp tài chính xây dựng chính quyền; phong trào "bình dân học vụ" được phát động mọi người đi học, người biết chữ dạy người chưa biết chữ cùng nhau diệt giặc dốt Đặc biệt với phong trào

"Nam tiến" đã huy động được lực lượng đáng kể vào Nam cùng đồng bào miền Nam chống thực dân Pháp Phong trào tăng gia sản xuất đã giúp nhân dân ta thoát khỏi nạn đói kém

Với sức mạnh của quần chúng nhân dân trong phong trào thi đua yêu nước được Đảng, Nhà nước và Bác Hồ phát động, chính quyền non trẻ của ta được giữ vững, âm mưu của Tưởng bị thất bại, giặc đói bị đẩy lùi chuần bị được lực lượng ban đầu tập trung chuần bị bước vào cuộc kháng chiến chống thức dân Pháp

độ, thể lệ khen thưởng Huân, Huy chương Tiếp theo sắc lệnh thành lập Viện Huân chương, ngày 1/6/1948 Chủ tịch Hồ Chí Minh ra sắc lệnh số 195 thành lập Ban vận động Thi đua các cấp Ban hành này gồm các đại biểu Chính Phủ, Quốc Hội và các đoàn thể nhân dân có nhiệm vụ vận động, đôn đốc, thu thập và phổ biến kinh nghiệm về thi đua Trong lúc cuộc kháng chiến trong chốn thực dân Pháp bước vào giai đoạn gay go

Quyết liệt để động viên mọi nguồn lực của dân tộc đưa cuộc kháng chiến đến thắng lợi, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã kí sắc lệnh đặt ra các loại Huân chương Sao vàng, Huân chương Hồ Chí Minh, Huân chương Độc lập (năm 1947) Huân chương Kháng chiến (1948) Huân chương Lao động (1950) Chính phủ quy định các danh hiệu Anh Hùng Quân Đội, Anh hùng Nông nghiệp, Anh hùng Công nghiệp (1952) những quy định này

đã kịp thời động viên các tầng lớp nhân dân tích cực trong kháng chiến chống Pháp Mục tiêu và hoạt động nổi bật của thi đua, khen thưởng thời kì này là tổ chức phong trào thi đua yêu nước kháng chiến chống thực dân Pháp thắng lợi

Sự phát triển phong trào thi đua yêu nước gắn liền với sự phát triển của cuộc kháng chiến Ngày 11/6/1948 Chủ tịch Hồ Chí Minh ra lời kêu gọi "thi đua ái quốc", mở đầu cho phong trào hành động cách mạng cảu toàn dân Tư tưởng thi đua ái quốc của Chủ tịch Hồ Chí Minh là nguyện vọng, ý chí của toàn dân, hăng hái thi đua sản xuất và chiến đấu

Bác kêu gọi toàn dân thi đua, ai ai cũng có thể tham gia kháng chiến và kiến quốc, thi đua để thực hiện: Dân tộc đọc lập, dân quyền tự do, dân sinh hạnh phúc.để đạt được mục tiêu đó Bác nhấn mạnh: "Các cụ phủ lão đốc thúc con cháu hăng hái tham gia mọi công việc; các cháu nhi đồng thi đua học hành và giúp người lớn; Đồng bào, phú hào thi đua

mở mang doanh nghiệp; Đồng bào công nông thi đua sản xuất, Đồng bào trí thức và chuyên môn thi đua sáng tạo và hát minh, nhân viên Chính phủ thi đua tận tụy làm việc phụng sự nhân dân; bộ đội và dân quân thi đua giết giặc " Trong cuộc chiến chống thực dân pháp, đã xuất hiện phong trào : "Diệt giặc đói", "Diệt giặc dốt", "Diệt giặc ngoại xâm" Toàn dân ra sức thi đua gia tăng sản xuất, thực hành tiết kiệm, phong trào bình dân học vụ được tổ chức rộng khắp, nam nữ thanh niên hăng hái tòng quân đi chiến đấu Chỉ sau 9 năm kể từ khi giành độc lập, quân và dân cả nước với khẩu hiệu: "Toàn dân kháng chiến, toàn diện kháng chiến, với chiến dịch Điện Biên Phủ chúng ta đã giành chiến thắng trước thức dân Pháp hoàn toàn giải phóng miền Bắc

1.5.2.3 Thời kì xây dựng xã hội chủ nghĩa ở miền bắc, giải phóng miền nam và thống nhất đất nước

Nhiệm vụ chính của thời kì này của cả nước của toàn Đảng và toàn dân ta là thực hiện song song hai nhiệm vụ chiến lược quan trọng:

Ở miền Bắc xây dựng chủ nghĩa xã hội và chi diện cho miền Nam; ở miền Nam tiến

hành cuộc kháng chiến chống đế quốc Mỹ xâm lược giải phóng miền Nam với mục tiêu chung là: Thống nhất nước nhà và cả nước đi lên chủ nghĩa xã hội

Hoạt động thi đua khen thưởng ở thời kì này là:

+ Về tổ chức thực hiện công tác thi đua:

Thi đua trở thành phong trào sôi nỗi, rộng khắp từ các đơn vị quân đội đến các đơn vị sản xuất, trường học, bệnh viện, từ miền xuôi đến miền ngược, thành thị đến nông thôn, miền Nam hay miền Bắc, già, trẻ, gái, trai đồng lòng đồng sức thi đua lao động sản xuất, giết giặc lập công với khẩu hiệu: Tất cả cho tiền tuyến lớn, tất cả vì miền Nam ruột thịt, tất cả đánh thắng giặc Mỹ xâm lược Đã xuất hiện nhiều phong trào như: "thanh niên ba sẵn sàng", "phụ nữ ba đảm đang", "thóc không thiếu một cân, quân không thiếu một người", "địch phá ta cứ đi", "tất cả cho chiến trường thắng Mỹ"

Trong cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc đã xuất hiện nhiều phong trào thi đua: "Sóng Duyên Hải" trong công nghiệp, "Gió Đại Phong" trong nông nghiệp, "Cờ ba nhất" trong quân đội, phong trào thi đua "hai tốt" trong ngnahf giáo dục,: phong trào "ba cải tiến" trong cơ quan hành chính sự nghiệp, phong trào "tiêng hát át tiêng bom" của văn hóa văn nghệ; phong trào "Học tập thực hiện 6 điều Bác Hồ dạy" trong công an nhân dân; phong trào "Quyết thắng giặc mỹ" của quân giải phóng miền Nam,

Tiếp theo sắc lệnh thành lập Viện Huân chương, Ban vận động thi đua ái quốc Trung ương ngày 04/02/1964 Thủ tướng ra quyết định số 28/CP về việc thành lập Ban thi đua các cấp Ngày 16/6/1983 Hội đồng Bộ trưởng ra nghị định số 61 - HĐBT thành lập Hội đồng thi đua các cấp, có nhiệm vụ: Thực hiện sự phối hợp giữa các cơ quan Nhà nước và các đoàn thể nhân dân trong việ tổ chức phong trào thi đua yêu nước xã hội chủ nghĩa, bảo đảm phong trào phát triển mạnh mẽ, đều khắp, đúng hướng mà Đảng và Nhà nước đẫ

đề ra cho từng thời gian; đề xuất với Chính phủ kế hoạch tổ chức chỉ đạo và tổng kết thi đua

+ Về tổ chức thực hiện công tác khen thưởng:

Nhà nước đã ban hành, bổ cung nhiều chính sách và chế độ khen thưởng, xét chọn những cá nhân và tập thể có thành tích đặc biệt xuất sắc để tuyên dương Anh hùng, nhiều văn bản pháp luật quy định các hình thức, tiêu chuẩn khen thưởng các loại Huân chương Hữu nghị, Huân chương, Huy chương Chiến thắng, Huy chương chiến sĩ vẽ vang để khen thưởng thành tích thuộc lực lượng vũ trang ban hành Ở miền Nam từ năm 1962 -

1967 Ủy ban Mặt trận dân tộc giải phóng và Chính phủ cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam lần lượt ban hành các quyết định đặt ra Huân chương Tổ quốc, Huân chương Thần đồng, Huân chương Giải phóng, Huân chương Chiến công giải phóng, Huân chương Quyết thắng, danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân giải phóng

để động viên khen thưởng quân và dân miền Nam, hăng hái thi đua giết giặc lập công tiến lên giải phóng miền Nam Sau khi Nhà nước thống nhất để động viên quân dân cả nước hăng hái lập công trong lao động, học tập, chiến đấu xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, năm 1981 Nhà nước có Huy chương Quân kì quyết thắng, năm 1984 có Huy chương Vì

an ninh Tổ quốc, năm 1985 có danh hiệu Vinh dự Nhà nước: Thầy thuốc, Thầy giáo, Nghệ sĩ nhân dân, ưu tú để khen thưởng thành tích cho cán bộ, chiến sĩ trong lực lượng quân đội, Công an, trong các ngành Y tế, giáo dục, Văn hóa đã có thành tích xuất sắc Đặc biệt năm 1995 ban hành Pháp lệnh Danh hiệu vinh dự Nhà nước "Bà mẹ Việt Nam anh hùng" để tặng cho các bà mẹ đã có nhiều con là liệt sĩ hy sinh vì sự nghiệp cách mạng của dân tộc Tính đến bay Nhà nước Cộng Hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam đã ban hành 18 loại Huân chương, 14 loại Huy chương, 2 Kỉ niệm chương, 6 Danh hiệu vinh dự Nhà nước

Những quan tâm chỉ đạo của Chủ tịch Hồ Chí Minh, Trung ương Đảng, Chính phủ qua các thời kì nói trên đã tác động rất quan trọng trong việc phát triển phong trào thi đua yêu nước Kết quả của công tác thi đua, khen thưởng thời kì này đã thực hiện được lời của Bác: "Đánh cho Mỹ cút, đánh cho Ngụy nhào" Miền Nam được hoàn toàn giải phóng, đất nước thống nhất đi lên chủ nghĩa xã hội

1.5.2.4 Thời kì đổi mới

Từ cuối những năm 80 của thế kỉ trước, đất nước ta bước vào công cuộc đổi mới toàn diện để chuyển đổi sang nền kinh tế thị trường theo định hướng xã hội chủ nghĩa Sự chuyển đổi từ cơ chế quản lý quan liêu bao cấp sang cơ chế thị trường, hội nhập kinh tế thới giới đã có tác động mạnh mẽ đến công tác thi đua, khen thưởng, đòi hỏi phải có sự đổi mới về nội dung, hình thức và phương thức tiến hành thi đua, khen thưởng Đảng ta nhận thức rõ được yêu cầu cấp bách đó và đã có sự chỉ đạo kịp thời Ngày 03 tháng 6 năm 1998, Bộ Chính trị đã ra chỉ thị số 35-CT/TW về đổi mới công tác Thi đua, khen thưởng trong giai đoạn mới với những yêu cầu:

Đổi mới công tác thi đua, khen thưởng trong giai đoạn mới để thúc đẩy phong trào thi đua yêu nước phát triển mạnh mẽ, liên tục và rộng khắp, dấy lên phong trào thi đua sôi

nổi, nhằm phát huy cao độ tính tích cực trong mọi ngành, mọi giới, các dân tộc, các tầng lớp nhân dân, các lực lượng trong cả đất nước, làm giàu cho bản thân cho đất nước, phát huy tính sáng tạo, cải tiến quản lý, khai thác mọi tiềm năng, phấn đấu hoàn thành vượt mức kế hoạch, lập được nhiều thành tích trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa

vì mục tiêu: "dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng; dân chủ văn minh"

Ngày 07/10/2002 Ban Bí thư Trung ương Đảng đã ra thông báo số 81 về việc tổng kết

5 năm thực hiện chỉ thị của Bộ Chí trị về đổi mới công tác thi đua, khen thưởng trong giai đoạn mới Mục đích, yêu cầu của tổng kết nhằm đánh giá những mặt làm được cũng như những mặt chưa được, chỉ rõ ưu khuyết điểm và những nguyên nhân trong lãnh đạo, chỉ đạo các cấp ủy Đảng, chính quyền, đoàn thể, đơn vị đối với công tác thi đua, khen thưởng năm năm qua (1988 - 2002) Từ thực trạng về tổ chức chỉ đạo phong trào thi đua

và công tác khen thưởng, đề xuất các chủ trương, chính sách, giải pháp tiếp tục đổi mới công tác thi đua, khen thưởng, trong giai đoạn mới để đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa góp phần thực hiện thắng lợi nghị quyết đại hội Đảng các cấp

1.6 Hệ thống cơ quan làm công tác thi đua khen thưởng

1.6.1 Ở trung ương

Ban thi đua, khen thưởng Trung ương được thành lập theo Nghị định 158/2004/NĐ-CP ngày 25/8/2004 của Chính phủ về việc thành lập Ban thi đua, khen thưởng Trung ương

Để giảm bớt cơ quan đầu mối thuộc chính phủ, ngày 08/8/2007 Chính phủ có Nghị dịnh

số 08/2007/NĐ-CP quy định Ban thi đua, khen thưởng Trung ương thuộc Bộ Nội vụ, giúp Chính phủ quản lý Nhà nước về thi đua, khen thưởng trong phạm vi cả nước và tổ chức các hoạt động thi đua, khen thưởng theo quy định củ pháp luật Quản lý Nhà nước

về các dịch vụ công thuộc lĩnh vực, phạm vi quản lý của Ban theo quy định của pháp luật Theo Nghị định 158/NĐ-CP Ban thi đua, khen thưởng Trung ương có tư cách pháp nhân,

có con dấu hình quốc huy, kinh phí hoạt động do ngân sách nhà nước, có tài khoản riêng,

có trụ sở tại Hà Nội Ban Thi đua - Khen thưởng Trung ương chịu trách nhiệm thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn của cơ quan thuộc Chính phủ quản lý nhà nước về ngành, lĩnh vực theo quy định tại Nghị định số 30/2003/NĐ-CP ngày 01 tháng 4 năm 2003 của Chính phủ quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của cơ quan thuộc Chính

phủ và các nhiệm vụ, quyền hạn cụ thể sau đây:15

- Làm nhiệm vụ cơ quan thường trực của hội đồng Thi đua, khen thưởng Trung ương

- Chủ trì hoặc tham gia soạn thảo các dự án luật, Pháp lệnh và các văn bản quy phạm pháp luật về thi đua, khen thưởng theo sự phân công của Chính Phủ, Thủ tướng chính phủ

- Trình Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ các chương trình kế hoạch dài hạn, hàng năm

về công tác thi đua, khen thưởng; tổ chức thực hiện các chương trình, kế hoạch sau khi được phê duyệt; tổng hợp tình hình và báo cáo định kì về công tác thi đua, khen thưởng

- Trình Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ quy định về đối tượng, thủ tục, quy trình, thời gian xét đối với danh hiệu thi đua và hình thức khen thưởng; hình thức, thủ tục khen thưởng đơn giản

- Trình Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ quy định các mẫu hiện vật khen thưởng thuộc phạm vi Nhà nước quản lý

- Trình Bộ trưởng được Thủ tướng phân công ký ban hành các văn bản quy phạm pháp luật thuộc phạm vi quản lý Nhà nước của Ban

- Tổ chức thực hiện các phong trào thi đua và triển khai thực hiện chính sách khen thưởng của Đảng, Nhà nước; hướng dẫn nghiệp vụ chuyên môn về thi đua, khen thưởng đối với các ngành, các cấp;

- Tổng hợp và thẩm định hồ sơ đề nghị khen thưởng của các cơ quan, tổ chức để trình Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ quyết định khen thưởng hoặc để Thủ tướng Chính phủ

đề nghị Chủ tịch nước quyết định khen thưởng;

- Tổ chức việc chế tạo, bảo quản, cấp phát hiện vật khen thưởng; chuẩn bị hiện vật kèm theo các hình thức khen thưởng của Chủ tịch nước, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ; tổ chức thu hồi, cấp đổi hiện vật khen thưởng theo quyết định của Thủ tướng Chính phủ, Chủ tịch nước;

- Tổ chức đào tạo, bồi dưỡng lý luận, nghiệp vụ cho cán bộ, công chức làm công tác thi đua, khen thưởng ở các ngành, các cấp;

- Chỉ đạo thực hiện chương trình cải cách hành chính của Ban theo mục tiêu và nội dung chương trình cải cách hành chính nhà nước đã được Thủ tướng Chính phủ phê

15 Nghị định 158/2004/NĐ-CP ngày 25/8/2004 của Chính phủ về việc thành lập Ban thi đua, khen thưởng Trung ương, điều 2.

- Thực hiện hợp tác quốc tế về thi đua, khen thưởng theo quy định của pháp luật;

- Thanh tra, kiểm tra và kiến nghị với cấp có thẩm quyền xử lý các vi phạm trong việc thực hiện chính sách, chế độ, pháp luật, những quy chế, quy trình nghiệp vụ về thi đua, khen thưởng Tổ chức tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo về công tác thi đua, khen thưởng theo quy định của pháp luật;

- Quản lý về tổ chức bộ máy, biên chế và tài chính, tài sản của Ban theo quy định của pháp luật Thực hiện chế độ chính sách đối với cán bộ, công chức, viên chức thuộc phạm

vi quản lý Nhà nước của Ban

- Xây dựng trình cấp có thẩm quyền ban hành chương trình, quy hoạch, kế hoạch dài hạn, năm năm và hàng năm về lĩnh vực thi đua, khen thưởng

- Xây dựng trình cấp có thẩm quyền ban hành các văn bản quy phạm pháp luật về lĩnh vực thi đua, khen thưởng; hướng dẫn, tổ chức thực hiện các văn bản quy phạm pháp luật, chương trình, quy hoạch, kế hoạch dài hạn, năm năm và hàng năm, các đề án và dự án về

16 Thông tư 01/2010/BNV Hướng dẫn chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, tổ chức và biên chế của Ban thi đua - khen thưởng trực thuộc Sở Nội vụ, thuộc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, Thành phố trực thuộc Trung ương, điều 1

17 Thông tư 01/2010/BNV Hướng dẫn chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, tổ chức và biên chế của Ban thi đua - khen

lĩnh vực thi đua, khen thưởng trên địa bàn tỉnh sau khi được cấp có thẩm quyền phê duyệt;

- Tham mưu giúp Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh và Hội đồng thi đua – khen thưởng cấp tỉnh tổ chức các phong trào thi đua; hướng dẫn, đôn đốc, kiểm tra các sở, ban, ngành, địa phương, Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị, chính trị - xã hội và các tổ chức kinh tế thực hiện các phong trào thi đua và chính sách khen thưởng của Đảng, Nhà nước trên địa bàn tỉnh;

- Chủ trì, phối hợp với Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức xã hội ở địa phương và các cơ quan thông tin đại chúng phát hiện, tuyên truyền và nhân rộng các điển hình tiên tiến;

- Tổ chức thực hiện kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng, hướng dẫn chuyên môn, nghiệp vụ cho đội ngũ công chức làm công tác thi đua, khen thưởng ở các sở, ban, ngành, địa phương và doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh; ứng dụng khoa học công nghệ trong lĩnh vực thi đua, khen thưởng;

- Thực hiện công tác thanh tra, kiểm tra những vấn đề liên quan đến công tác thi đua, khen thưởng và giải quyết các khiếu nại, tố cáo về lĩnh vực thi đua, khen thưởng theo quy định của pháp luật

- Thẩm định hồ sơ đề nghị khen thưởng của các sở, ban, ngành, địa phương Mặt trận

Tổ quốc, các tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức xã hội và các tổ chức kinh tế ở địa phương và cơ sở, trình Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quyết định khen thưởng hoặc đề nghị cấp có thẩm quyền quyết định khen thưởng

- Quản lý, lưu trữ hồ sơ khen thưởng theo quy định của pháp luật; xây dựng và quản lý

cơ sở dữ liệu về thi đua, khen thưởng; tổng hợp, báo cáo định kỳ về thi đua, khen thưởng theo quy định

- Xây dựng, quản lý và sử dụng Quỹ thi đua, khen thưởng theo quy định của pháp luật; quản lý, cấp phát, thu hồi, cấp đổi hiện vật khen thưởng theo phân cấp; tham mưu tổ chức thực hiện việc trao tặng, đón nhận các hình thức khen thưởng theo quy định của pháp luật

Ở cấp huyện có Phòng Nội vụ giúp Ủy ban nhân dân cấp huyện thực hiện chức năng quản lý nhà nước về công tác Thi đua, khen thưởng.18 Tham mưu, đề xuất với Ủy ban

18 Thông Tư 04/2008/TT-BNV, Hướng dẫn chức năng, nhiệm vụ , quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Sở Nội vụ, Phòng

nhân dân cấp huyện tổ chức các phong trào thi đua và triển khai thực hiện chính sách khen thưởng của Đảng và Nhà nước trên địa bàn huyện; làm nhiệm vụ thường trực của Hội đồng Thi đua – Khen thưởng cấp huyện; hướng dẫn, kiểm tra, đôn đốc việc thực hiện

kế hoạch, nội dung thi đua, khen thưởng trên địa bàn huyện; xây dựng, quản lý và sử dụng Quỹ thi đua, khen thưởng theo quy định của pháp luật.19

Ở cấp xã không có cán bộ chuyên trách làm công tác thi đua, khen thưởng mà do cán

bộ văn phòng Ủy ban nhân dân xã kiêm nhiệm

Nội vụ thuộc UBND cấp Tỉnh, cấp Huyện, Phần 2, Vị trí, chức năng

19 Thông Tư 04/2008/TT-BNV, Hướng dẫn chức năng, nhiệm vụ , quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Sở Nội vụ, Phòng

CHƯƠNG 2 QUY ĐỊNH PHÁP LUẬT VỀ QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC TRONG

CÔNG TÁC THI ĐUA, KHEN THƯỞNG

Ở chương này trình bày về những quy định chung về quản lý nhà nước về công tác thi

đua, khen thưởng, thẩm quyền thực hiện quản lý Nhà nước về công tác thi đua, khen thưởng và việc lập, quản lý và sử dụng quỹ thi đua, khen thưởng Quy định của pháp luật

về công tác thi đua khen thưởng của phòng nội vụ cấp huyện

2.1 Những quy định chung về quản lý nhà nước về công tác thi đua, khen thưởng

2.1.1 Khái niệm về quản lý nhà nước

Quản lý nhà nước là quản lý xã hội mang tính quyền lực nhà nước, sử dụng quyền lực nhà nước để điều chỉnh các quan hệ xã hội chủ yếu và quan trọng của con người Điểm khác nhau cơ bản giữa quản lý nhà nước và các hình thức quản lý khác (ví dụ: quản lý của các tổ chức xã hội ), là tính quyền lực nhà nước gắn liền với cưỡng chế nhà nước khi cần Từ khi xuất hiện, nhà nuớc điều chỉnh các quan hệ xã hội được xem là quan trọng, cần thiết Quản lý nhà nước được thực hiện bởi toàn bộ hoạt động của các cơ quan trong bộ máy nhà nước nhằm thực hiện chức năng đối nội và đối ngoại của nhà nước Quản lý nhà nước là hoạt động của nhà nước trên các lĩnh vực lập pháp, hành pháp và tư pháp nhằm thực hiện các chức năng đối nội và đối ngoại của nhà nước Nói cách khác, quản lý nhà nước là sự tác động của các chủ thể mang quyền lực nhà nước, chủ yếu bằng pháp luật đến đối tượng quản lý nhằm thực hiện các chức năng đối nội và đối ngoại của nhà nước Như vậy, tất cả các cơ quan quản lý nhà nước đều làm chức năng quản lý nhà nước và pháp luật là phương tiện chủ yếu để quản lý nhà nước Bằng pháp luật, Nhà nước có thể trao quyền cho các tổ chức hoặc các cá nhân để họ thay mặt nhà nước tiến hành hoạt động quản lý nhà nước

Như vậy, chủ thể của quản lý nhà nước là các tổ chức hay các cá nhân mang quyền lực nhà nước trong quá trình tác động đến đối tượng quản lý Chủ thể quản lý nhà nước bao gồm: các cơ quan nhà nước, các tổ chức, cá nhân được nhà nước trao quyền thực hiện hoạt động quản lý nhà nước.20

http://tranxuanthai.blogspot.com/2008/08/cc-nguyn-tc-qun-l-hnh-chnh-nh-nc.html, [truy cập ngày 24-10-2014].

2.1.2 Nội dung quản lý nhà nước về công tác thi đua, khen thưởng

2.1.2.1 Ban hành các văn bản pháp luật về thi đua, khen thưởng

Văn bản pháp luật là công cụ quan trọng nhất để nhà nước quản lý xã hội nói chung và

quản lý công tác thi đua, khen thưởng nói riêng Nhà nước quản lý công tác thi đua, khen thưởng bằng pháp luật Các văn bản quy phạm pháp luật của nhà nước là sự thể hiện, cụ thể hóa quan điểm, đường lối của Đảng về công tác thi đua, khen thưởng, đồng thời cũng

là sự tập trung nguyện vọng của quần chúng nhân dân lao động, sản xuất, học tập đóng góp vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ tổ quốc Văn bản pháp luật tạo ra hành lang pháp

lý để các tổ chức, các tầng lớp nhân dân và các cá nhân phát huy lòng nhiệt tình hăng hái tham gia thi đua và đón nhận những kết quả, phần thưởng xứng đáng, hành lang đó tạo ra

sự thống nhất công tác thi đua, khen thưởng ở các ngành, các cấp trong cả nước

Thực tế đã chứng minh ngay từ khi Nhà nước ra đời trong cuộc kháng chiến chống Pháp, trong cuộc cách mạng dân tộc dân chủ, để huy động sức mạnh của toàn Đảng, toàn dân nhà nước đã ban hành các văn bản pháp lý về thi đua, khen thưởng như: ngày 21/6/1946, Hồ Chí Minh đã ra Quốc lệnh ban hành 10 điều thưởng với lời mở đầu:

"Trong một nước, thưởng phạt nghiêm minh thì nhân dân mới yên ổn, kháng chiến mới thắng lợi, kiến quốc mới thành công" Quốc lệnh là văn bản pháp lý đầu tiên về khen thưởng, đặt nền móng hình thành chính sách khen thưởng, văn bản này đã góp phần quan trọng trong phong trào thi đua yêu nước phát triển, làm nên chiến thắng Điện Biên Phủ, miền Bắc được giải phóng đi lên xã hội chủ nghĩa Sau khi Quốc lệnh ra đời giai đoạn từ

1946 - 1988, là một loạt các văn bản khác về thi đua, khen thưởng ra đời như các sắc lệnh, pháp lệnh, nghị định, thông tư và chỉ thị để tổ chức, thực hiện công tác thi đua, khen thưởng Trong suốt thời gian xây dựng đất nước công tác thi đua, khen thưởng luôn bám sát được chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước, kịp thời đề ra những biện pháp

tổ chức thực hiện phù hợp với yêu cầu từng giai đoạn cách mạng, cổ vũ tinh thần mạnh

mẽ cho tất cả quân dân ta có được sức mạnh giành lấy mọi chiến thắng

Sau khi giành độc lập, nước ta bước vào công cuộc xây dựng đất nước đi lên xã hội chủ nghĩa Nhận thấy sự thay đổi của đất nước, để phù hợp với tình hình ngày 03/5/1998

Bộ chính trị ban hành Chỉ thị số 35-CT/TW về đổi mới công tác thi đua, khen thưởng trong giai đoạn mới Trong Chỉ thị này yêu cầu thực hiện một số việc như: tổng kết công

trên cơ sở các bài học kinh nghiệm 50 năm qua các cấp Ủy chính quyền cần chỉ đạo đổi mới công tác thi đua khen thưởng trong giai đoạn mới, làm rõ vị trí, vai trò của công tác thi đua, khen thưởng, 21

Nhằm thực hiện Chỉ thị số 35 của Bộ chính trị ngày 26/11/2003 Quốc hội đã ban hành Luật Thi đua, Khen thưởng và sau đó ban hành tiếp Chỉ thị số 39/CT-TW về tiếp tục đổi mới, đẩy mạnh phong trào thi đua yêu nước, phát hiện bồi dưỡng, tổng kết và nhân điển hình tiên tiến, ngày 14 tháng 6 năm 2005 Luật Thi đua, Khen thưởng được sửa đổi bổ sung tại Luật sửa đổi, bổ sung một số điều Luật thi đua, khen thưởng cùng các Nghị định hướng dẫn thực hiện như: Nghị định số 158/2004/NĐ-CP, của Chính phủ ngày 25 tháng 8 năm 2004 về việc thành lập Ban thi đua, Khen thưởng Trung ương và Nghị định số 121/2005/NĐ-CP, của Chính Phủ ngày 30 tháng 9 năm 2005, quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Thi đua, Khen thưởng Ngày 04/10/2005 Chính Phủ ban hành tiếp Nghị Định số 122/2005/NĐ-CP quy định tổ chức làm công tác thi đua, khen thưởng và ngày 29/11/2005, Bộ trưởng Bộ nội vụ ra công văn số 3499/BNV-TCBC về việc triển khai việc thực hiện Nghị Định 122/NĐ-CP của Chính phủ về quy định tổ chức làm công tác thi đua, khen thưởng và nhiều nghị định, quyết định, công văn khác về thi đua, khen thưởng Đến năm 2010 thì Chính phủ ban hành Nghị định 42/2010/NĐ-CP, về việc quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Thi đua, Khen thưởng và Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thi đua, Khen thưởng về sau được Nghị định 39/2012/NĐ-CP bổ sung một số điều Ngày 16/11/2013 Quốc hội ban hành Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thi đua, Khen thưởng và được hợp nhất bởi văn bản 16/VBHN-VPQH, của Văn phòng Quốc hội ngày 13/12/2913 Để hướng dẫn thi hành Luật mới Chính phủ đã ban hành các Nghị định như: Nghị định 65/NĐ-CP, về quy định chi tiết thi hành Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thi đua, Khen thưởng năm 2013 và Nghị định 89/NĐ-CP và Nghị định 90/NĐ-CP Trên cơ sở quy định của Luật Thi đua, Khen thưởng và các văn bản hướng dẫn thi hành Luật, các địa phương, đơn vị đã đề ra những quy định cụ thể về công tác thi đua, khen thưởng ở từng nơi theo chức năng nhiệm vụ và từng bước đưa Luật Thi đua, Khen thưởng vào cuộc sống để đẩy mạnh các phong trào thi đua làm động lực để mọi người cùng nhau phát triển đua đất nước ngày càng giàu mạnh

2.1.2.2 Xây dựng chính sách về thi đua, khen thưởng

21 Chỉ thị số 35/CT-TW, ngày 03 tháng 6 năm 1998 của Bộ Chính trị Về đổi mới công tác thi đua - khen thưởng trong giai đoạn mới.

Vấn đề xây dựng chính sách đã được Đảng và Nhà nước ta rất quan tâm Ngay sau khi giành được chính quyền Chủ tịch Hồ Chí Minh đã kí sắc lệnh số 88/SL ngày 29/9/1947 Điều này cho thấy rằng chính sách trong thi đua, khen thưởng được xác định rất quan trọng trong việc xây dựng đất nước Nhằm khuyến khích mọi tầng lớp trong xã hội thi đua lao động, sản xuất và sáng tạo để phát huy sức mạnh toàn dân Luật thi đua, khen thưởng, các văn bản quy phạm pháp luật, thông tư hướng dẫn thi hành luật được ban hành và đề cập một cách khá toàn diện tren mọi mặt của công tác thi đua, khen thưởng, đây là việc làm thể hiện rõ nhất về việc xây dựng chính sách thi đua, khen thưởng của Đảng và Nhà nước ta Cuộc sống ngày càng phát triển đa dạng và phong phú, phong trào thi đua, khen thưởng cũng không ngừng phát triển trên nhiều địa phương Đó là quy luật tất yếu, do vậy vấn đề đặt ra trong việc quản lý nhà nước về công tác thi đua, khen thưởng cần phải xây dựng chính sách về thi đua, khen thưởng để kịp thời đáp ứng sự phát triển của cuộc sống ở từng địa phương, khu vực

Trong từng thời kì khác nhau Đảng và Nhà nước luôn cho thấy sự quan tâm tới chính sách thi đua, khen thưởng Trong thời kì kháng chiến, đất nước còn nghèo và gặp nhiều khó khăn, các danh diệu thi đua và hình thức khen thưởng chỉ nhằm động viên tinh thần

là chủ yếu Nhưng ở thời điểm hiện nay, nền kinh tế đang phát triển và hội nhập vào khu vực và quốc tế Đảng và Nhà nước ta rất quan tâm đến quyền lợi và chế độ đối với người lao động nói chung và đối với những cá nhân, tập thể có thành tích cống hiến được khen thưởng nói riêng Do vậy, chính sách thi đua, khen thưởng phải chú trọng tới chế độ khen thưởng nhằm khuyến khích, động viên những cá nhân, tập thể hăng hái trong lao động, sản xuất cũng như trong phong trào thi đua yêu nước Châm ngôn xưa có câu "Trăm đồng tiền công, không bằng một đồng tiền thưởng", câu nói này cho chúng ta thấy được rằng tuy về thực tế giá trị của phần thưởng dù là không nhiều so với phần làm công nhưng về giá trị tinh thần thì nó lại làm cho người nhận được phần thưởng cảm thấy vô cùng quý giá và trân trọng Nhất là hiện nay, trong cơ chế thị trường thì vật chất lại càng được thể hiện nguyên tắc "vật chất quyết định ý thức" có nghĩa là khen thưởng có tác dụng trở lại thi đua Nó làm cho người thi đua càng hăng hái để giành được khen thưởng

Từ những thực tiễn cho ta thấy rõ tác dụng to lớn của việc xây dựng chính sách trong công tác thi đua, khen thưởng khi kết hợp giữa động viên tinh thần gắn liền với khích lệ bằng vật chất, có các chính sách đãi ngộ thỏa đáng trong khen thưởng sẽ là động lực cho thii đua, động lực phát triển kinh tế - xã hội và là động lực để vượt qua những khó khăn

về thi đua, khen thưởng.22

Các cơ quan thông tin đại chúng có trách nhiệm thường xuyên tuyên truyền, phổ biến, nêu gương các điển hình tiên tiến, người tốt, việc tốt, cổ động phong trào thi đua, khen thưởng".23

Như vậy, theo quy định của Luật Thi đua, Khen thưởng Mặt trận Tổ quốc và các thành viên có trách nhiệm tuyên truyền, phổ biến, giám sát, tổ chức nhà nước có trách nhiệm tổ chức và phối hợp tuyên truyền, phổ biến và giám sát Cơ quan thông tin đại chúng có trách nhiệm thường xuyên tuyên truyền, nêu gương tốt, trong thi đua Đây là nhiệm vụ của các cấp, các ngành, các đơn vị địa phương phải thực hiện khi tiến hành công tác thi đua, khen thưởng Tuy nhiên tùy vào mỗi cấp, mỗi đơn vị địa phương khác nhau mà đưa ra cách tuyên truyền và phổ biến phù hợp Trong công tác thi đua, khen thưởng, vấn đề tuyên truyền phổ biến, hướng dẫn và tổ chức thực hiện công tác là một khâu rất quan trọng vì có nắm bắt được thông tin, hiểu được vấn đề mới thực hiện tốt được các phong trào giành

thắng lợi Chính vì sự quan trọng của nó nên tuyên truyền, phổ biến, hướng dẫn và tổ chức

thực hiện phong trào thi đua, khen thưởng đã được Luật Thi đua, Khen thưởng quy định rất rõ ràng và nó là một vấn đề nhà nước cần phải quản lý Đối với từng cấp Nhà nước có

kế hoạch tuyên truyền, phổ biến, hướng dẫn và tổ chức thực hiện riêng Ở cấp trung ương Nhà nước có kế hoạch tuyên truyền, phổ biến, hướng dẫn để các ngành, các địa phương quán triệt mục đích, yêu cầu, nội dung của quy định pháp luật đồng thời có sự hướng dẫn các ngành, các địa phương tổ chức thực hiện các quy định pháp luật ấy Trên cơ sở đó, các ngành, các cấp trong cả nước thống nhất để thực hiện tôt Ở cấp địa phương, bao gồm các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, sau khi được quán triệt và hướng dẫn tổ chức

22 Luật Thi đua, Khen thưởng, điều 12.

23 Luật Thi đua, Khen thưởng, điều 13

thực hiện, chính quyền cấp tỉnh vận dụng vào các đặc điểm cụ thể của từng địa phương

để có kế hoạch tuyên truyền, phổ biến, hướng dẫn và tổ chức thực hiện các quy định của pháp luật đối với cấp huyện và các Ban ngành, đoàn thể ở địa phương Ở cấp huyện thì thì sau khi được cấp tỉnh quán triệt và hướng dẫn tổ chức thực hiện thì cũng dựa vào đặc điểm của địa phương mà có kế hoạch tuyên truyền, phổ biến, hướng dẫn tổ chức thực hiện cho cấp xã và các Ban ngành khác trong huyện

Một khi tất cả toàn bộ các cấp, các ngành cùng thực hiện nhiệm vụ này sẽ tạo ra được một sự thống nhất về mặt nhận thức và hành động trong cả nước từ Trung ương đến địa phương về các quy định của pháp luật về công tác thi đua, khen thưởng Từ những phân tích tren chúng ta có thể thấy rằng vai trò của việc tuyên truyền, phổ biến, hướng dẫn tổ chức và thực hiện công tác thi đua, khen thưởng giữ một vai trò rất quan trọng Vì khi có tuyên truyền phổ biến và hướng dẫn, tổ chức thực hiện thì công tác thi đua, khen thưởng mới đi vào trong cuộc sống, nhà nước mới quản lý được công tác thi đua, khen thưởng và tạo nên một sự thống nhất

2.1.2.4 Đào tạo, bồi dưỡng cán bộ công chức làm công tác thi đua khen thưởng

Nhà nước, các cấp chính quyền địa phương muốn quản lý tốt công tác thi đua, khen thưởng trước hết phải có bộ máy thống nhất, có một đội ngủ cán bộ có năng lực, phẩm chất tốt để làm công tác thi đua, khen thưởng Nhưng muốn có được một đội ngủ cán bộ tốt thì cần phải được đào tạo, bồi dưỡng để nâng cao trình độ chuyên môn cho cán bộ làm công tác thi đua, khen thưởng Nhìn nhận từ những yêu cầu thực tiễn mà Nhà nước xem xét cần phải bồi dưỡng cán bộ về những mặt nào là chủ yếu, ở khía cạnh thực tế hiện nay thì chúng ta có thể thấy rõ rằng về đào tạo, bồi dưỡng cán bộ làm công tác thi đua, khen thưởng Nhà nước chú trọng về mặt tư tưởng chính trị và mặt chuyên môn của cán bộ làm công tác Vì cần bồi dưỡng về mặt chính trị để nâng cao sự hiểu biết về đường lối chính sách của Đảng và Nhà nước về quan điểm chỉ đạo phong trào thi đua, tư tưởng Hồ Chí Minh về thi đua, khen thưởng Trên cơ sở đó nâng cao về năng lực tổ chức phong trào thi đua yêu nước và có phẩm chất đạo đức tốt, trung thực và khách quan để làm tốt công tác Bồi dưỡng về chuyên môn nghiệp vụ cho các cán bộ làm công tác thi đua, khen thưởng, nhất là đối với những cán bộ ở cơ sở là rất cần thiết Vì nếu như những cán bộ làm công tác ở cơ sở không thông thạo về chuyên môn nghiệp vụ thì không thể tham mưu, đề xuất với cấp ủy, chính quyền về tổ chức phong trào thi đua, thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh

tế và đề xuất xét duyệt những hình thức khen thưởng chính xác, kịp thời, Nhìn thấy

được sự cần thiết này nên Nhà nước cũng rất quan tâm, về phía Ban lãnh đạo làm công tác Thi đua, Khen thưởng các cấp tùy vào đặc điểm tình hình từng địa phương mỗi nơi

mà mở các lớp tập huấn cho các cán bộ làm công tác như: tập huấn bồi dưỡng về nghiệp

vụ tin học, tập huấn nghiệp vụ kỹ năng công tác thi đua, khen thưởng, tập huấn kỹ năng lãnh đạo và quản lý công tác thi đua, khen thưởng,

Đối với cán bộ làm công tác thi đua, khen thưởng cần phải được đào tạo, bồi dưỡng thường xuyên, cần phải có kiến thức xã hội, am hiểu lịch sử và có nhận thức tốt để tiếp cận thông tin mới, nhanh nhậy nắm bắt chủ trương chính sách mới của Đảng và Nhà nước thì mới đáp ứng yêu cầu về tham mưu cho cấp ủy, chính quyền các cấp về chủ trương, giải pháp trong chỉ đạo và tổ chức tốt phong trào Đây là một vấn đề quan trọng trong công tác thi đua, khen thưởng, bởi để có một đội ngủ tốt làm việc có hiệu quả cao thì cần phải đào tạo, bồi dưỡng cho cán bộ, nhất là trong giai đoạn hiện nay khi mà Luật Thi đua, Khen thưởng năm 2013 mới được ban hành

2.1.2.5 Hợp tác quốc tế về thi đua, khen thưởng

Hiện nay, nước ta là một quốc gia là có nền phát triển kinh tế nên vấn đề hội nhập vào nền kinh tế của khu vực và thế giới ngày càng mở rộng Đất nước mở cửa tạo điều kiện cho tất cả các lĩnh vực từ kinh tế, chính trị, ngoại giao, có cơ hội hợp tác, giao lưu và học hỏi với những nước bạn Chính vì thế, công tác thi đua, khen thưởng cũng không ngoại lệ Tại điều 2 của Luật Thi đua, Khen thưởng cũng có quy định đối tượng của Luật Thi đua, Khen thưởng bao gồm cả những cá nhân và tập thể người nước ngoài, điều này cho ta thấy rằng Việt Nam không chỉ khuyến khích người dân trong nước mà còn khuyến khích tất cả công dân của nước ngoài Chúng ta thể hiện tinh thần muốn cùng nhau hợp tác để phát triển với người nước ngoài Hiện nay là thời kì mở của, tất cả mọi mặt cần phải được đẩy mạnh toàn diện Bởi vì chúng ta không phải chỉ thực hiện tốt công tác trong nước mà còn phải cần hợp tác với các nước bạn để cùng nhau xây dựng một hệ thống quản lý về công tác thi đua, khen thưởng vững chắt Hợp tác là cùng nhau chung sức xây dựng, trao đổi những quan điểm, cách thức, nhằm mục đích chung là cùng nhau phát triển Về phương diện hợp tác quốc tế về công tác thi đua, khen thưởng chúng ta trao đổi, học tập kinh nghiệm quản lý về khen thưởng, những chính sách khuyến khích người dân tham gia vào các phong trào thi đua của nước bạn Bên cạnh đó, chúng ta cũng phải giới thiệu về hình thức Thi đua, Khen thưởng của Việt Nam, trình bày quan điểm về chính sách của Đảng và Nhà nước ta cho nước bạn được biết để dẽ dàng cùng nhau hợp

tác Về phía Nhà nước ta cũng theo dõi, phát hiện cá nhân, tổ chức nước ngoài có những đóng góp cho Việt Nam trên các lĩnh vực khác nhau để kịp thời khen thưởng cho cá nhân,

tổ chức đó để khuyến khích tinh thần Đề xuất những hình thức khen thưởng đối với những cá nhân, tổ chức nước ngoài đã có những đóng góp hiệu quả trong việc giúp Việt Nam xây dựng, phát triển kinh tế hoặc giúp các ngành, các địa phương giải quyết những vấn đề khó khăn cần phải ghi công và khen thưởng

Vào thời điểm hiện nay vấn đề hợp tác về thi đua khen thưởng với các nước khác là hết sức cần thiết, vì nếu muốn các cá nhân, tập thể người nước ngoài tham gia, cũng như đầu

tư phát triển vào nước ta thì cần phải nắm rõ hơn về các chính sách của Nhà nước ta nói chung và chính sách thi đua, khen thưởng nói riêng để họ có thể dễ dàng tiếp cận tham gia và đầu tư vào Việt nam Vì vậy viêc hợp tác quốc tế về thi đua, khen thưởng là hết

sức quan trọng và cần được đẩy mạnh thực hiện

2.1.2.6 Thanh tra, kiểm tra việc thực hiện các quy định về thi đua, khen thưởng

Từ những ngày đầu mới thành lập, chính quyền còn non trẻ, chưa có kinh nghiệm quản

lý, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã viết bài “Một việc mà các cơ quan lãnh đạo cần thực hành ngay” để hướng dẫn, chỉ đạo kịp thời lãnh đạo chính quyền các cấp thực hiện, Người chỉ đạo: “thực hành ngay” công tác kiểm tra, vì theo Người, kiểm tra là một trong ba yếu tố quyết định sự thành công hay thất bại của chính sách đúng đã ban hành Hồ Chủ tịch viết:

“Chính sách đúng là nguồn gốc của thắng lợi Song từ nguồn gốc đi đến thắng lợi thực

sự còn phải tổ chức, phải đấu tranh Khi đã có chính sách đúng, thì sự thành công hay thất bại của chính sách đó là do nơi cách tổ chức công việc, nơi lựa chọn cán bộ và do nơi kiểm tra Nếu ba điều ấy sơ sài, thì chính sách đúng mấy cũng vô ích” 24

Qua những lời dạy của Bác ta thấy rằng, tất cả các lĩnh vực, các ngành trong quá trình làm việc, lao động sản xuất điều phải có thanh tra, kiểm tra việc thực hiện để đảm bảo tính công bằng và chính xác Trong công tác thi đua, khen thưởng lại càng không thể thiếu khâu thanh tra, kiểm tra việc thực hiện công tác Vì trên thực tế không phải tất cả các cơ quan, ban ngành nào cũng điều thực hiện tốt các chủ trương và chính sách mà Đảng và Nhà nước đã đề ra, đặc biệt là đối với công tác thi đua, khen thưởng Muốn có được một kết quả chính xác, khen thưởng đúng người, đúng việc thì cần phải kiểm tra sát

24

Trần Xuân Lâm, Thanh tra, kiểm tra là một phương thức quan trọng để đảm bảo thực hiện đường lối, chủ truong,

chính sách của Đảng và Pháp luật của Nhà nước, http://baoquangninh.com.vn/upload/others/201205/3633_vp.doc.,

viêc thực hiện, bởi nếu chúng ta không thanh tra, kiểm tra thì trong quá trình thực hiện sẽ

có những người lợi dụng chức vụ, quyền hạn hay những người vì để giành được phần thưởng mà dùng những hành vi vi phạm pháp luật để đạt được mục đích Công tác kiểm tra được thực hiện ở một số vấn đề như: kiểm tra việc thực hiện Luật thi đua,Khen thưởng và các văn bản hướng dẫn thi hành luật, kiểm tra, giám sát việc thực hiện các phong trào thi đua khen thưởng ở từng ngành, từng đơn vị, Việc thanh tra, kiểm tra được tiến hành theo định kì hàng quý, hàng năm hoặc theo đợt phát động Có khi tiến hành thanh tra đột xuất khi thấy trong việc thực hiện công tác có vấn đề hay khi có khiếu nại

Theo Điều 2 của Luật Thanh tra năm 2010 quy định mục đích của hoạt động thanh tra như sau: "mục đích hoạt động thanh tra nhằm phát hiện sơ hở trong cơ chế quản lý, chính sách, pháp luật để kiến nghị với cơ quan nhà nước có thẩm quyền, biện pháp khắc phục; phòng ngừa, phát hiện và xử lý những hành vi vi phạm pháp luật; giúp cơ quan, tổ chức,

cá nhân thực hiện đúng quy định của pháp luật, phát huy nhân tố tích cực, đóng góp nâng cao hiệu lực, hiểu quả hoạt động quản lý nhà nước bảo vệ lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của cơ quan tổ chức cá nhân" Theo Điều 4 Luật thanh tra năm 2010, các cơ quan thực hiện chức năng thanh tra bao gồm:

- Thanh tra nhà nước, bao gồm:

+ Thanh tra chính phủ, thanh tra bộ, cơ quan ngang bộ ( sau đây gọi là thanh tra bộ ) + Thanh tra tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương ( sau đây gọi là thanh tra tỉnh) + Thanh tra sở

+ Thanh tra huyện, quận, thị xã, thành phố trục thuộc tỉnh ( sau đây gọi là thanh tra huyện )

- Cơ quan được giao thực hiện chức năng thanh tra chuyên ngành

Thanh tra, kiểm tra là một phương thức quan trọng để bảo đảm thực hiện đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về Thi đua, Khen thưởng Bằng những kết luận thanh tra đánh giá đúng thực trạng việc thực hiện chủ trương, chính sách, pháp luật ở một địa phương, một ngành hoặc ở những đơn vị cơ quan được thanh tra, kiểm tra với những nhận xét ưu, khuyết điểm; làm rõ những nguyên nhân và có những kiến nghị, sửa chữa, khắc phục những khuyết điểm, thiếu sót mà thanh tra đã phát hiện và cơ quan được thanh tra thừa nhận, trong đó có những sơ hở, khiếm khuyết của

chủ trương, chính sách, pháp luật, cơ chế quản lý,… giúp cho cơ quan lãnh đạo không những nắm được tình hình thực hiện chủ trương, chính sách, pháp luật, chỉ thị, mệnh lệnh… mà còn có cơ sở thực tiễn để nghiên cứu, bổ sung, sửa đổi hoàn thiện chủ trương, chính sách, pháp luật, cơ chế quản lý công tác thi đua, khen thưởng đã ban hành hoặc ban hành mới phù hợp với sự phát triển của nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, hội nhập khu vực và thế giới

Thanh tra, kiểm tra là một nhiệm vụ không thể thiếu của cơ quan lãnh đạo để quản lý

và chỉ đạo thực hiện; là một trong ba việc phải làm của cơ quan lãnh đạo đảng và chính quyền các cấp, là một bộ phận hợp thành của công tác lãnh đạo của Đảng và Nhà nước

về công tác thi đua, khen thưởng Đó là những hoạt động: Quyết định đường lối chủ trương, chính sách, pháp luật; tổ chức thực hiện và kiểm tra, thanh tra việc thực hiện đường lối, chủ trương, chính sách, pháp luật đã ban hành

Hồ Chủ tịch cho rằng, kiểm tra, thanh tra còn giúp công tác lãnh đạo, công tác quản lý, chỉ đạo không bị sai lệch Người thường xuyên nhắc nhở, chỉ đạo, hướng dẫn cán bộ lãnh

đạo các cấp phải coi trọng, quan tâm công tác thanh tra, kiểm tra Hồ Chủ tịch nói: “làm

mà không kiểm tra thì không biết kết quả ra sao, không hiểu sai lệch thế nào để kịp thời sửa chữa” 25

Thanh tra còn là cầu nối giữa cơ quan cấp trên và cơ quan cấp dưới, giữa cơ quan ban hành chính sách và cơ quan thực hiện chính sách, giữa Trung ương và địa phương, giữa người lãnh đạo, chỉ đạo và người thực hiện Thanh tra giúp lãnh đạo cấp trên “hiểu thấu” lãnh đạo cấp dưới và lãnh đạo cấp dưới hiểu thấu lãnh đạo cấp trên Chủ tịch Hồ Chí

Minh nói: “Nếu như Trung ương Đảng, Chính phủ có nghị quyết, chỉ thị đưa về các

ngành, các địa phương, kết quả thế nào không có thanh tra khó mà biết được địa phương nào làm tốt, làm vừa, làm xấu, có làm hay không làm trên không biết; địa phương nhiều khi tự mình cũng không biết; trên không thấu dưới, dưới không thấu trên” Công tác, thanh tra,

kiểm tra giúp lãnh đạo nghiên cứu để sửa đổi, bổ sung, hoàn thiện cơ chế quản lý, chính sách mới Thanh tra, kiểm tra là một biện pháp rất quan trọng, có hiệu quả góp phần tăng cường tính tích cực của đội ngũ cán bộ trong việc chấp hành chủ trương, chính sách về công tác thi đua, khen thưởng của Đảng, Nhà nước và hoàn thành nhiệm vụ được giao

25 Công Đoàn Xây Dựng Việt Nam, 6 điều Bác Hồ dạy đối với giai cấp công nhân và tổ chức Công đoàn Việt Nam,

http://congdoanxaydungvn.org.vn/tin-tuc/t3430/6-dieu-bac-ho-day-doi-voi-giai-cap-cong-nhan-va-to-chuc-cong-doan-vi

Ngoài ra, thanh tra kiểm tra cũng góp phần tích cực phòng, chống bệnh quan liêu, nạn tham ô, lãng phí và các hành vi vi phạm pháp luật khác trong viêc thực hiện công tác Như vậy, có thể thấy rằng thanh tra, kiểm tra ngày càng được nhìn nhận đầy đủ hơn vai trò của nó trong việc quản lý nhà nước về công tác thi đua, khen thưởng Nó được coi đó như một sự bảo đảm cho việc thực hiện các đường lối, chủ trương, chính sách về thi đua, khen thưởng Thanh tra không chỉ phát hiện ra những vi phạm để xử lý mà còn phát hiện

ra những sơ hở của bản thân cơ chế, chính sách, chỉ ra những khuyết điểm của việc thực hiện để sửa đổi, bổ sung nhằm hoàn thiện hơn cơ chế, chính sách, thanh tra còn biểu dương những cái tốt, cái tích cực, những yếu tố mới, những nhân tố điển hình cần nhân rộng phát huy Vì vậy cần tiếp tục thực hiện phát huy việc thanh tra kiểm tra để việc quản

lý công tác ngày càng hoàn thiện hơn

2.1.2.7 Giải quyết khiếu nại, tố cáo, xử lý vi phạm pháp luật về thi đua khen thưởng

- Giải quyết khiếu nại, tố cáo về thi đua khen thưởng

Khiếu nại, Tố cáo là một trong những quyền cơ bản của công dân được ghi nhân tại Điều 30 Hiến pháp năm 2013 của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam Được cụ thể tại Luật Khiếu nại và Luật Tố cáo, riêng về công tác Thi đua, Khen thưởng thì tại Điều 98 của Luật Thi đua, Khen thưởng quy định: "Cá nhân có quyền khiếu nại, tố cáo

về thi đua, khen thưởng theo quy định của pháp luật về khiếu nại, tố cáo.Tổ chức có quyền khiếu nại về thi đua, khen thưởng theo quy định của pháp luật về khiếu nại, tố cáo

Cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền có trách nhiệm giải quyết khiếu nại, tố cáo về thi đua, khen thưởng theo quy định của pháp luật về khiếu nại, tố cáo." Trong quá trình tổ chức, thực hiện phong trào thi đua, khen thưởng muốn làm tốt công tác quản lý nhà nước

về thi đua, khen thưởng cần phải giải quyết tốt vấn đề khiếu nại tố cáo, làm sáng tỏ mọi việc, để tất cả mọi người khi tham gia phong trào thi đua có thể phát huy những quyền và nghĩa vụ của họ Như vậy sẽ thể hiện được tính công bằng, dân chủ trong phong trào, mọi người sẽ tham gia hăng hái và nhiệt tình hơn Theo Nghị Định số 42/2010/NĐ-CP của Chính Phủ về việc quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Thi đua, Khen thưởng

và Luật sửa đổi bổ sung một số điều của Luật Thi đua, Khen thưởng, đã quy định về việc khiếu nại tố cáo về thi đua, khen thưởng như sau:

+ Cá nhân, tổ chức có quyền khiếu nại về nhận xét sai sự thật của cấp có thẩm quyền đối với thành tích và khuyết điểm của mình trong hồ sơ, thủ tục, trình cấp có thẩm quyền xét khen thưởng Cá nhân, cấp có thẩm quyền thực hiện không đúng thủ tục, quy trình

trình cấp có thẩm quyền khen thưởng.26

+ Cá nhân có quyền tố cáo cấp có thẩm quyền về hành vi vi phạm như: Tổ chức thi đua, khen thưởng trái với chính sách, pháp luật của Nhà nước: lợi dụng thi đua, khen thưởng để vụ lợi; cản trở hoặc ép buộc tham gia các phong trào thi đua; kê khai gian dối, làm giả hồ sơ, xác nhận, đề nghị sai trong thi đua, khen thưởng; lạm dụng chức vụ, quyền hạn để đề nghị, quyết định khen thưởng trái pháp luật; lãng phí tài sản của Nhà nước, của tập thể trong thi đua, khen thưởng; quyết định khen thưởng cho cá nhân, tập thể không đúng tiêu chuẩn, không đúng quy định của pháp luật: hành vi trù dập cá nhân của cấp có thẩm quyền.27

Hình thức khiếu nại, tố cáo gồm: trực tiếp gặp người, cơ quan có thẩm quyền khen thưởng hoặc đề nghị khen thưởng và gửi văn bản đến người, cơ quan có thẩm quyền khen thưởng".28

Vấn đề khiếu nại tố cáo sẽ được cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền có trách nhiệm giải quyết khiếu nại, tố cáo về thi đua, khen thưởng theo quy định của pháp luật về khiếu nại tố cáo.29 Giải quyết khiếu nại tố cáo được giải thích tại Luật Khiếu nại và Luật

Tố cáo như sau: "Giải quyết khiếu nại là việc thụ lý, xác minh kết luận và ra quyết định giải quyết khiếu nại".30 "Giải quyết tố cáo là việc tiếp nhận, xác minh, kết luận về nội

dung tố cáo và việc xử lý tố cáo của người tố cáo".31 Khiếu nại, tố cáo là một trong những quyền tự nhiên của con người trước những vấn đề bị vi phạm để tự bảo vệ mình Hay nói một cách khác, quyền khiếu nại, tố cáo là quyền tự vệ hợp pháp trước những hành vi vi phạm để tự bảo vệ mình hoặc bảo vệ quyền và lợi ích của xã hội Chính vì vậy, khiếu nại, tố cáo là hiện tượng khách quan trong đời sống xã hội Khiếu nại, tố cáo là một kênh thông tin khách quan phản ánh việc thực thi quyền lực của bộ máy nhà nước, phản ánh tình hình thực hiện công vụ của cán bộ, công chức Do đó, giải quyết khiếu nại, tố cáo không những có vai trò quan trọng trong quản lý nhà nước về công tác thi đua, khen