pháp luật việt nam về cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử công cộng thực trạng và kiến nghị hoàn thiện

Sự ra đời của Nghị định 72/2013/NĐ-CP quy định về Quản lý, cung cấp, sử dụng dịch vụ Internet và thông tin trên mạng sau đây gọi là Nghị định CP đã kịp thời chấn chỉnh công tác quản lý h

LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP CỬ NHÂN LUẬT

Niên khóa 2011-2015

ĐỀ TÀI

PHÁP LUẬT VIỆT NAM VỀ CUNG CẤP DỊCH VỤ TRÒ CHƠI

ĐIỆN TỬ CÔNG CỘNG - THỰC TRẠNG VÀ KIẾN NGHỊ HOÀN THIỆN

Lớp: Luật Thương Mại 1 K37

LỜI CẢM ƠN

- -

Với đề tài “Pháp luật Việt Nam về cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử công cộng- Thực trạng và kiến nghị hoàn thiện” để hoàn thành việc nghiên cứu đề tài này người viết đã cố gắng nổ lực rất nhiều Bên cạnh sự cố gắng của bản thân thì người viết đã nhận được sự quan tâm, giúp đỡ rất nhiều từ người thân, thầy cô và bạn bè

Đầu tiên, người viết xin cảm ơn cha mẹ đã tạo điều kiện tốt nhất cả về vật chất lẫn tinh thần để người viết chuyên tâm học hành, đồng thời luôn là chỗ dựa vững chắc cho người viết trong những lúc gặp khó khăn Tiếp theo, người viết xin gửi lời cảm ơn sâu sắc đến thầy Cao Nhất Linh, dù rất bận rộn với công tác giảng dạy nhưng Thầy luôn tận tình giải đáp và hướng dẫn cho người viết trong suốt quá trình nghiên cứu

Và em cũng gửi lời cảm ơn chân thành đến các thầy, cô Khoa Luật- Trường Đại học Cần Thơ đã tận tình truyền đạt những kiến thức quý báu cho em trong thời gian qua Bên cạnh đó, người viết vô cùng cảm kích sự giúp đỡ nhiệt tình của chị Tạ Bé Loan (hiện làm việc tại phòng Thanh tra của Sở Thông tin và Truyền thông Thành phố Cần Thơ) đã cung cấp những kiến thức thực tiễn vô cùng bổ ích và tích cực góp ý để người viết hoàn thiện đề tài này Cuối cùng, xin cảm ơn bạn bè đã góp ý và giúp đỡ hết mình cho người viết trong việc tìm kiếm tài liệu để người viết phục vụ cho quá trình nghiên cứu

Với điều kiện thời gian nghiên cứu có hạn, kiến thức và kinh nghiệm thực tế của bản thân còn hạn chế, chắc rằng người viết không thể tránh khỏi những thiếu sót Vì thế, người viết rất mong nhận được sự góp ý, chỉ bảo tận tình của quý thầy cô và tất cả bạn đọc quan tâm đến đề tài này

Sinh viên thực hiện

Huỳnh Thị Kim Lan

NHẬN XÉT CỦA GIẢNG VIÊN HƯỚNG DẪN

- -

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

Cần Thơ, ngày……tháng……năm

2014

Giảng viên hướng dẫn

NHẬN XÉT CỦA GIẢNG VIÊN PHẢN BIỆN

- -

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

Cần Thơ, ngày……tháng……năm 2014

Giảng viên phản biện

MỤC LỤC

LỜI NÓI ĐẦU 1

1 Lý do chọn đề tài 7

2 Mục đích nghiên cứu 9

3 Phạm vi nghiên cứu 9

4 Phương pháp nghiên cứu 10

5 Bố cục đề tài 10

CHƯƠNG 1 KHÁI QUÁT CHUNG VỀ CUNG CẤP DỊCH VỤ TRÕ CHƠI ĐIỆN TỬ CÔNG CỘNG 12

1.1 Khái quát về trò chơi điện tử trên mạng 12

1.1.1 Khái niệm Internet 12

1.1.2 Khái niệm trò chơi điện tử trên mạng 13

1.1.3 Phân loại trò chơi điện tử trên mạng 16

1.1.3.1 Theo phương thức cung cấp và sử dụng dịch vụ 16

1.1.3.2 Theo độ tuổi của người chơi 17

1.1.3.3 Căn cứ vào nội dung của trò chơi điện tử 18

1.1.4 Chủ trương, chính sách của nhà nước trong hoạt động quản lý cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử công cộng 19

1.2 Khái quát chung về hoạt động cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử công cộng 20

1.2.1 Các chủ thể trong hoạt động cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử công cộng 20

1.2.1.1 Khái niệm doanh nghiệp cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử trên mạng ……… 20

1.2.1.2 Khái niệm doanh nghiệp Viễn thông 21

1.2.1.3 Khái niệm điểm cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử công cộng 21

1.2.1.4 Khái niệm người chơi trò chơi điện tử trên mạng 22

1.2.2 Đặc điểm hoạt động cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử công cộng 23

1.2.3 Tác động của hoạt động cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử công cộng 24 1.2.3.1 Tác động tích cực 24

1.2.3.2 Tác động tiêu cực 25

1.3 Lịch sử phát triển của pháp luật quy định liên quan đến cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử công cộng 26

1.3.1 Giai đoạn trước năm 2010 26

1.3.2 Giai đoạn từ năm 2010 đến nay 28

CHƯƠNG 2 QUY ĐỊNH CỦA PHÁP LUẬT VỀ CUNG CẤP DỊCH VỤ TRÕ CHƠI ĐIỆN TỬ CÔNG CỘNG 30

2.1 Điều kiện hoạt động của điểm cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử công cộng ……… 30

2.1.1 Điều kiện về chủ thể kinh doanh 31

2.1.2 Điều kiện về vị trí và diện tích 32

2.1.3 Điều kiện về thời gian hoạt động 34

2.1.4 Điều kiện về niêm yết nội quy, an toàn thông tin, an ninh trật tự và phòng cháy, chữa cháy 35

2.1.5 Những điều kiện khác có liên quan 36

2.2 Quyền và nghĩa vụ của chủ điểm cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử công cộng ……… 37

2.2.1 Quyền của chủ điểm cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử công cộng 37

2.2.2 Nghĩa vụ của chủ điểm cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử công cộng 38

2.3 Trình tự, thủ tục đăng kí cấp, sửa đổi bổ sung, gia hạn, thu hồi Giấy chứng nhận đủ điều kiện hoạt động điểm cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử công cộng 39

2.3.1 Trình tự, thủ tục cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện hoạt động điểm cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử công cộng 39

2.3.1.1 Hồ sơ đăng kí cấp Giấy chứng nhận đủ điều kiện hoạt động điểm cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử công cộng 40

2.3.1.2 Quy trình cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện hoạt động điểm cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử công cộng 41

2.3.2 Sửa đổi, bổ sung Giấy chứng nhận đủ điều kiện hoạt động điểm cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử công cộng 42

2.3.3 Gia hạn Giấy chứng nhận đủ điều kiện hoạt động điểm cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử công cộng 43

2.3.4 Thu hồi Giấy chứng nhận hoạt động điểm cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử 44

2.4 Các hành vi bị cấm và các hình thức xử lý vi phạm hành chính đối với điểm cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử công cộng 44

2.4.1 Các hành vi vi phạm trong hoạt động của điểm cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử công cộng 44

2.4.2 Các hình thức xử phạt 45

2.4.1.1 Hình thức xử phạt chính 46

2.4.1.2 Hình thức xử phạt bổ sung 46

2.4.1.3 Biện pháp khắc phục hậu quả 46

CHƯƠNG 3 THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG CUNG CẤP DỊCH VỤ TRÕ CHƠI ĐIỆN TỬ CÔNG CỘNG – KIẾN NGHỊ HOÀN THIỆN 47

3.1 Tình hình hoạt động cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử công cộng 48

3.1.1 Sự phát triển của hoạt động cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử công cộng 48

3.1.2 Hành vi vi phạm thường gặp của các điểm cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử công cộng 49

3.2.3 Về dự kiến áp thuế tiêu thụ đặc biệt đối với cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử công cộng 52

3.2 Một số vấn đề bất cập trong quy định pháp luật và giải pháp hoàn thiện trong hoạt động cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử công cộng 53

3.2.1 Quy định điều kiện thời gian hoạt động của điểm cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử công cộng 54

3.2.2 Quy định điều kiện khoảng cách của điểm cung cấp dịch vụ trò chơi điện

tử công cộng 55 3.2.3 Quy định xử lý vi phạm hành chính 56

3.3 Một số kiến nghị khác liên quan 50

3.3.1 Quản lý hoạt động cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử công cộng bằng các biện pháp hành chính 57 3.3.2 Thanh tra, kiểm tra hoạt động của các điểm cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử công cộng 57 3.3.3 Tiếp tục hoàn thiện văn bản xử lý và chế tài để không bỏ sót hành vi vi phạm 57 3.3.4 Tuyên truyền và phổ biến pháp luật đến với mọi người trong xã hội 51

KẾT LUẬN 53

LỜI NÓI ĐẦU

Bên cạnh mặt tích cực thì hoạt động kinh doanh dịch vụ trò chơi điện tử công cộng phát sinh nhiều biểu hiện tiêu cực gây khó khăn cho các nhà quản lý cũng như trong việc đảm bảo an ninh, trật tự xã hội và phát triển về mặt con người Trong những năm qua, tình hình vi phạm của các điểm cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử công cộng diễn biến phức tạp, hành vi vi phạm có chiều hướng gia tăng Trong đó, kinh doanh điểm cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử công cộng đã và đang gây cho xã hội nhiều ảnh hưởng tiêu cực, gây mất ổn định xã hội Những hành vi vi phạm của điểm cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử công cộng và những tác động xấu của loại hình giải trí này là một trong những nguyên nhân nhà nước đề ra những quy định nhằm siết chặt hoạt

động kinh doanh trong lĩnh vực này Những năm gần đây, thực trạng vi phạm trong lĩnh vực thông tin và truyền thông, điển hình là hoạt động cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử công cộng diễn biến phức tạp nhưng biện pháp quản lý còn nhiều hạn chế, chế tài xử lý vi phạm không đủ nghiêm khắc dẫn đến vi phạm ồ ạt Cũng như, công tác phát hiện và xử lý hành vi vi phạm vẫn còn thấp so với thực tế, hiệu quả xử lý hành vi

vi phạm còn chưa cao Theo số liệu của cơ quan thanh tra chuyên ngành, 100% đối tượng được thanh tra đều có cung cấp trò chơi điện tử công cộng, đa số khách hàng vào để chơi trò chơi điện tử và các trò chơi giải trí khác và có rất ít người tìm kiếm thông tin để phục vụ cho việc học tập Thực tế, nhu cầu của người chơi đối với loại hình dịch vụ này càng cao nên hoạt động cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử công cộng phát triển mạnh mẽ và ồ ạt Với sự phát triển như vậy, dẫn đến tình trạng thiếu sự kiểm soát, thiếu chế tài xử lý vi phạm trong lĩnh vực này do có ít văn bản điều chỉnh

Sự ra đời của Nghị định 72/2013/NĐ-CP quy định về Quản lý, cung cấp, sử

dụng dịch vụ Internet và thông tin trên mạng (sau đây gọi là Nghị định CP) đã kịp thời chấn chỉnh công tác quản lý hoạt động của các điểm cung cấp dịch vụ

72/2013/NĐ-trò chơi điện tử công cộng Tiếp theo sự ra đời của Nghị định 72/2013/NĐ-CP là Thông tư 23/2013/TT-BTTTT ngày 24 tháng 12 năm 2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông hướng dẫn chi tiết Nghị định 72/2013/NĐ-CP về quản lý điểm truy nhập

Internet công cộng và điểm cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử công cộng (sau đây gọi

là Thông tư 23/2013/TT-BTTTT) Với sự ra đời của Nghị định 72/2013/NĐ-CP và

Thông tư 23/2013/TT-BTTTT đã tạo hành lang pháp lý đối với hoạt động kinh doanh điểm cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử công cộng và góp phần phát triển trên cơ sở bền vững cả về phương diện lý luận và thực tiễn quản lý, là điều kiện quan trọng để bảo vệ quyền lợi chính đáng của tổ chức, cá nhân kinh doanh, góp phần ổn định và phát triển kinh tế, tạo thuận lợi cho công tác quản lý Song song với yêu cầu quản lý là nhu cầu xử lý vi phạm hành chính được đặt ra Vì thế, Nghị định số 174/2013/NĐ-CP ngày 13 tháng 11 năm 2013 của Chính Phủ quy định về xử phạt vi phạm hành chính

trong lĩnh vực bưu chính, viễn thông, công nghệ thông tin và tần số vô tuyến điện (sau đây gọi là Nghị định số 174/2013/NĐ-CP) ra đời Nghị định này quy định cụ thể mức

xử lý hành chính cho từng đối tượng tổ chức, cá nhân, chế tài được quy định thích đáng hơn so với trước đây

Các văn bản này ra đời kịp thời đã hỗ trợ rất nhiều trong công tác quản lý và xử

lý hành vi vi phạm của các điểm cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử công cộng Tuy

nhiên, vẫn còn một số quy định bất cập trong công tác quản lý cũng như xử lý vi phạm hành chính, tình trạng vi phạm diễn biến ngày càng phức tạp hơn Xuất phát từ thực trạng trên, người viết chọn đề tài “Pháp luật Việt Nam về hoạt động cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử công cộng- Thực trạng và kiến nghị hoàn thiện” để làm đề tài nghiên cứu khoa học bậc cử nhân của mình với mong muốn tìm kiếm và đề xuất những giải pháp hoàn thiện quy định đang bất cập để công tác quản lý và xử lý vi phạm hành chính đạt hiệu quả hơn, góp phần làm giảm các hành vi vi phạm

2 Mục đích nghiên cứu

Việc tìm hiểu đề tài “Pháp luật Việt Nam về cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử công cộng- Thực trạng và kiến nghị hoàn thiện”sẽ giúp cho người viết biết thêm về pháp luật chuyên ngành, việc áp dụng pháp luật vào một lĩnh vực cụ thể như thế nào Người viết muốn nghiên cứu quy định trong lĩnh vực thông tin và truyền thông nói chung, và điểm cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử công cộng nói riêng Nghiên cứu đề tài này để có thêm kiến thức pháp lý liên quan đến điểm cung cấp dịch vụ trò chơi điện

tử công cộng như điều kiện hoạt động quy định như thế nào, quyền và nghĩa vụ của chủ điểm cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử công cộng được quy định ra sao và nếu làm sai thì sẽ bị xử lý như thế nào theo quy định pháp luật Qua đó, làm sáng tỏ những vấn

đề giữa lý luận và thực tiễn từ đó phát hiện những bất cập giữa quy định pháp luật và việc áp dụng những quy định này vào thực tế Từ đó, người viết đưa ra những giải pháp để khắc phục những quy định còn bất cập nhằm góp phần hoàn thiện cơ chế pháp

lý đối với hoạt động điểm cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử công cộng để việc quản lý cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử công cộng đạt hiệu quả cao hơn

3 Phạm vi nghiên cứu

Để cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử công cộng đến với người chơi thì phải có

sự kết hợp giữa 3 chủ thể, đó là doanh nghiệp cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử trên mạng (sản xuất trò chơi), doanh nghiệp viễn thông (cung cấp đường truyền) và điểm cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử công cộng (cung cấp trò chơi đến tay người dùng) Trong phạm vi nghiên cứu đề tài người viết chỉ tập trung vào những khía cạnh liên quan đến điểm cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử công cộng, đưa ra những vấn đề lý luận và thực tiễn liên quan đến hoạt động của điểm cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử công cộng theo quy định của pháp luật Việt Nam Người viết nghiên cứu đề tài này

trong phạm vi cả nước, riêng tình hình vi phạm và một số bất cập trong áp dụng pháp luật người viết dựa vào thực tế trên địa bàn thành phố Cần Thơ

4 Phương pháp nghiên cứu

Trong đề tài, người viết đã sử dụng tổng thể các phương pháp phân tích, so sánh, tổng hợp trên cơ sở những chủ trương, chính sách của Đảng và pháp luật của Nhà nước về phát triển kinh tế và đảm bảo an ninh, trật tự xã hội trong quá trình phát triển Người viết sử dụng phương pháp phân tích, so sánh những quy định của pháp luật, các bài viết, tạp chí và kết hợp với thực tiễn Sau đó, tổng hợp những vấn đề có liên quan với nhau và phân tích để thấy được những vấn đề còn bất cập và đề xuất giải pháp hoàn thiện các quy định đó

5 Bố cục đề tài

Trong đề tài này, nội dung được bố trí theo thứ tự gồm phần mở đầu, phần nội dung và phần kết luận Ngoài ra còn có các phần như mục lục, danh mục tài liệu tham khảo

Phần nội dung gồm 3 chương:

Chương 1: Khái quát chung về hoạt động cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử công cộng

Trong chương này, nội dung nghiên cứu là khái quát về trò chơi điện tử trên mạng, gồm các vấn về như khái niệm, phân loại trò chơi điện tử trên mạng Bên cạnh

đó, nêu khái quát về hoạt động cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử công cộng như các chủ thể cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử công cộng, đặc điểm của cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử công cộng và tác động của loại hình giải trí này đến xã hội Mặt khác, chương này còn nêu lên lịch sử phát triển của pháp luật về điểm cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử công cộng

Chương 2: Quy định của pháp luật Việt Nam về cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử công cộng

Trong chương này, đề tài phân tích làm rõ điều kiện kinh doanh điểm cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử công cộng cũng như quyền và nghĩa vụ của chủ điểm cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử công cộng Đồng thời, tìm hiểu về các thủ tục cấp, sửa đổi, bổ sung, thu hồi giấy chứng nhận đủ điều kiện hoạt động điểm cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử công cộng Bên cạnh đó, phân tích những hành vi vi phạm và biện pháp xử lý đối với những hành vi vi phạm trong hoạt động cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử công cộng

Chương 3: Thực trạng hoạt động cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử công cộng- Kiến nghị hoàn thiện

Trong chương này, trình bày thực trạng hoạt động của các điểm cung cấp dịch

vụ trò chơi điển tử công cộng gồm tình hình phát triển hoạt động cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử công cộng và những hành vi vi phạm phổ biến trong hoạt động kinh doanh này Đồng thời, nêu lên những bất cập trong quy định của pháp luật về quản lý điểm cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử công cộng và đề xuất giải pháp hoàn thiện để việc quản lý đạt hiệu quả và hạn chế những tác động xấu của loại hình giải trí này đến

xã hội, đặc biệt là giới trẻ

CHƯƠNG 1 KHÁI QUÁT CHUNG VỀ CUNG CẤP DỊCH VỤ TRÕ CHƠI ĐIỆN TỬ

CÔNG CỘNG

Dịch vụ đường truyền Internet với giá thành ngày càng thấp đã mở ra cơ hội phát triển cho các ngành dịch vụ liên quan đến Internet, đặc biệt là dịch vụ cung cấp trò chơi điện tử công cộng Đây là một trong những ngành dịch vụ thu hút đông đảo người tham gia Từ khi xuất hiện cho đến nay, ngành dịch vụ này đang chứng tỏ sức hấp dẫn của mình không những mang lại nguồn lợi hấp dẫn cho người kinh doanh, những phút giây thư giản cho người chơi mà còn đóng góp chung vào sự phát triển của nền kinh tế đất nước

1.1 Khái quát về trò chơi điện tử trên mạng

1.1.1 Khái niệm Internet

Theo Điều 3 Khoản 4 Luật Viễn Thông 2009, Internet là hệ thống thông tin toàn cầu sử dụng giao thức Internet và tài nguyên Internet để cung cấp các dịch vụ và ứng dụng khác nhau cho người sử dụng dịch vụ viễn thông Mạng Internet đã góp phần xóa

bỏ rào cản về khoảng cánh địa lý giữa con người trên khắp hành tinh trong quá trình chia sẽ và trao đổi dữ liệu với nhau Con người khắp nơi trên thế giới có thể trao đổi thông tin với nhau dễ dàng thông qua dịch vụ thư điện tử (email), dịch vụ Chat, dịch

vụ truyền file, dịch vụ web đó là nhờ có sự kết nối giữa các máy tính trong quá trình

di chuyển dữ liệu từ máy tính này sang máy tính khác Đặc biệt, nhờ có sự phát triển của mạng Internet đã tạo tiền đề cho sự phát triển của trò chơi điện tử trên mạng Hiện nay, các trò chơi điện tử thường được chơi thông qua mạng Internet, phổ biến nhất là các trò chơi trực tuyến (G1, G2, G3)

Trong hệ thống mạng, bên cạnh mạng Internet còn tồn tại nhiều mạng khác Tùy thuộc vào phạm vi, mức độ, định hướng nghiên cứu mà hệ thống mạng được hiểu theo

nhiều cách khác nhau Theo từ điển Tiếng Việt, mạng là hệ thống những đường dẫn

đi, truyền đi Trong lĩnh vực công nghệ thông tin, mạng được hiểu là việc kết nối hai hay nhiều máy tính lại với nhau để chia sẽ dữ liệu giữa chúng.1

Luật Công Nghệ Thông Tin 2006 không định nghĩa mạng, mà chỉ định nghĩa môi

trường mạng: “Môi trường mạng là môi trường trong đó thông tin được cung cấp, truyền đưa, thu thập, xử lý, lưu trữ và trao đổi thông tin số thông qua mạng viễn thông, mạng Internet, mạng máy tính và cơ sở dữ liệu.” 2

Môi trường mạng là môi trường truyền dữ liệu, chúng ta không nhìn thấy được, còn mạng thì nghiên về vật chất, truyền thông tin qua các thiết bị mà mắt thường nhìn thấy được

Nghị định mới đây nhất là Nghị định 72/2013/NĐ-CP ngày 15 tháng 7 năm 2013 quy định về Quản lý, cung cấp, sử dụng dịch vụ Internet và thông tin trên mạng thì không định nghĩa thế nào là mạng Tại Khoản 1 Điều 3 Nghị định này, chỉ quy định:

“Mạng là từ để chỉ mạng viễn thông (di động, cố định, Internet) và mạng máy tính (Lan, Wan).” Như vậy, dưới góc độ pháp lý, cùng một vấn đề nhưng hai văn bản quy

định khác nhau Cụ thể, mạng trong Nghị định 72/2013/NĐ-CP chỉ có 2 loại (mạng viễn thông và mạng máy tính), trong khi đó khái niệm mạng theo Luật Công Nghệ

Thông tin có hơn 2 loại (mạng viễn thông, mạng Internet, mạng máy tính, ) Tuy

nhiên, Luật Viễn Thông đã lỗi thời, cần sửa đổi bổ sung để phù hợp với nhu cầu quản

được hiểu là việc kết nối hai hay nhiều máy tính lại với nhau để chia sẽ dữ liệu giữa chúng, gồm mạng Internet và mạng máy tính, trong đó sử dụng phổ biến nhất là mạng Internet

1.1.2 Khái niệm trò chơi điện tử trên mạng

1

Theo từ điển Tiếng Việt,

http://vi.wikipedia.org/wiki/M%E1%BA%A1ng_m%C3%A1y_t%C3%ADnh [Ngày truy cập 07/11/2014]

2

Điều 4, Khoản 3 Luật Công nghệ thông tin 2006

Sự phổ biến của Flash và Java đã dẫn đến một cuộc cách mạng Internet, nơi các trang web có thể sử dụng video, âm thanh và một tập hợp hoàn toàn mới các tương tác người dùng Internet bắt đầu chuyển từ việc chỉ cung cấp dữ liệu sang việc cung cấp các loại hình giải trí theo yêu cầu Điều này đã mở đường cho nhiều trang web cung cấp các trò chơi cho người lướt web Ngày nay, trò chơi điện tử trên mạng là một loại hình giải trí thông dụng dành cho mọi lứa tuổi, đặc biệt là giới trẻ

Trò chơi điện tử trên mạng (sau đây gọi là trò chơi điện tử hay game) có nhiều

cách hiểu khác nhau tùy theo tiến độ phát triển của trò chơi điện tử qua từng giai đoạn

Theo Bách khoa toàn thư mở rộng, trò chơi điện tử (sau đây gọi là video game)

là một loại trò chơi liên quan đến tính tương tác với một giao diện người sử dụng tạo

ra một phản hồi hình ảnh trên một thiết bị hiển thị (video) 3 Đây là định nghĩa sơ khai

nhất của trò chơi điện tử, lúc này trò chơi điện tử được chơi thông qua thiết bị đọc video và bấm máy

Dưới góc độ pháp lý, Khoản 1 Điều 2 Thông tư liên tịch số

60/2006/TTLT/BVHTT-BBCVT-BCA quy định về trò chơi trực tuyến: “Trò chơi trực tuyến là trò chơi trên mạng Internet có sự tương tác giữa những người chơi với hệ thống máy chủ của doanh nghiệp cung cấp trò chơi trực tuyến và giữa người chơi với nhau.” Với quy định như vậy, Thông tư này chỉ điều chỉnh trò chơi điện tử trên mạng

có kết nối Internet (còn gọi là game online) Nghĩa là, những quy định trong Thông tư này chỉ điều chỉnh loại trò chơi điện tử chơi thông qua mạng viễn thông, cụ thể là mạng Internet Còn trò chơi điện tử trên các mạng viễn thông còn lại hay trên mạng máy tính thì không điều chỉnh Điều này thực sự không phù hợp bởi lúc bấy giờ những vấn đề bạo lực xã hội, bạo lực học đường, trẻ hóa tội phạm, đang diễn biến phức tạp trong xã hội không chỉ bắt nguồn từ những trò chơi điện tử có kết nối Internet mà còn bắt nguồn từ những trò chơi điện tử không kết nối Internet mang tính bạo lực Vì thế, Thông tư liên tịch số 60/2006/TTLT/BVHTT-BBCVT-BCA không đáp ứng được việc quản lý các trò chơi điện tử lúc bấy giờ

Các nhà làm luật thấy được điểm hạn chế này và đã khắc phục trong Nghị định 72/2013/NĐ-CP ngày 15 tháng 7 năm 2013 quy định về Quản lý, cung cấp, sử dụng dịch vụ Internet và thông tin trên mạng Trong Nghị định này, không còn dùng thuật

3

Theo từ điển Tiếng việt, http://vi.wikipedia.org/wiki/Video_game [Ngày truy cập 07/11/2014]

ngữ trò chơi trực tuyến, thay vào đó các nhà làm luật sử dụng thuật ngữ trò chơi điện

tử trên mạng.4

Trò chơi điện tử trên mạng bao gồm cả những trò chơi điện tử có kết nối Internet và những trò chơi điện tử không kết nối Internet Đây là một sự điều chỉnh rất hợp lý đã khắc phục được hạn chế của Thông tư liên tịch số 60/2006/TTLT/BVHTT-BBCVT-BCA quy định về trò chơi trực tuyến Trong Nghị định 72/2013/NĐ-CP, các nhà làm luật chỉ phân loại trò chơi điện tử trên mạng theo các tiêu chí chứ không giải thích thuật ngữ trò chơi điện tử trên mạng Trên cơ sở kế thừa những văn bản quy phạm pháp luật trước đây điều chỉnh về vấn đề này, đặc biệt

là Thông tư liên tịch số 60/2006/TTLT/BVHTT-BBCVT-BCA thì khái niệm trò chơi điện tử trên mạng theo Nghị định 72/2013/NĐ-CP có phần mở rộng hơn (gồm trò chơi điện tử có kết nối Internet và trò chơi điện tử không kết nối Internet)

Từ những phân tích trên, có thể khái niệm trò chơi điện tử trên mạng (sau đây gọi tắt là trò chơi điện tử) là trò chơi có sự tương tác giữa nhiều người chơi với nhau đồng thời thông qua hệ thống máy chủ trò chơi của doanh nghiệp (gọi tắt là trò chơi G1); là trò chơi chỉ có sự tương tác giữa người chơi với hệ thống máy chủ trò chơi của doanh nghiệp (gọi tắt là trò chơi G2); là trò chơi có sự tương tác giữa nhiều người chơi với nhau nhưng không có sự tương tác giữa người chơi với hệ thống máy chủ trò chơi của doanh nghiệp (gọi tắt là trò chơi G3); là trò chơi được tải về qua mạng, không có sự tương tác giữa người chơi với nhau và giữa người chơi với hệ thống máy chủ trò chơi của doanh nghiệp (gọi tắt là trò chơi G4). Khái niệm này dựa trên cách phân loại trò chơi theo phương thức cung cấp và sử dụng trò chơi điện tử trên mạng của Nghị định 72/2013/NĐ-CP Cần phân biệt trò chơi điện tử trên mạng và các loại trò chơi điện tử thuộc lĩnh vực văn hóa để tránh gây nhằm lẫn Trò chơi điện tử trên mạng là trò chơi G1, G2, G3, G4 theo Điều 31 Nghị định số 72/2013/NĐ-CP ngày 15 tháng 7 năm 2013 quy định về Quản lý, cung cấp, sử dụng dịch vụ Internet và thông tin trên mạng Còn các trò chơi điện tử thuộc lĩnh vực văn hóa như trò chơi điện tử có thưởng (phổ biến nhất là trò chơi bắn cá) hay những trò chơi được cài đặt sẵn trong máy như bắn súng, vòng quay thường thấy ở các khu vui chơi, các siêu thị thì không

thuộc phạm vi đề tài nghiên cứu

4

Điều 31, khoản 1 Nghị định số 72/2013/NĐ-CP ngày 15/7/2013 của Chính Phủ quy định về Quản lý, cung cấp, sử dụng dịch vụ Internet và thông tin trên mạng

1.1.3 Phân loại trò chơi điện tử trên mạng

Quy định trước đây chỉ quản lý trò chơi điện tử chơi trực tuyến, trò chơi tải về thì không được sự quản lý Nghị định 72/2013/NĐ-CP ra đời đã điều chỉnh vấn đề này, nhà làm luật phân loại từng trò chơi điện tử phổ biến theo hình thức chơi (gồm G1, G2, G3, G4, trong đó G4 là trò chơi được chơi không cần kết nối Internet) Theo Nghị định 72/2013/NĐ-CP phân loại trò chơi điện tử dựa vào 2 tiêu chí là phương thức cung cấp, sử dụng dịch vụ trò chơi điện tử trên mạng và theo độ tuổi (tuy nhiên phân loại theo độ tuổi chưa có văn bản hướng dẫn cụ thể) Ngoài ra, nếu căn cứ vào nội dung của trò chơi thì trò chơi điện tử trên mạng được chia thành nhiều loại

1.1.3.1 Theo phương thức cung cấp và sử dụng dịch vụ

Theo Điểm a Khoản 1 Điều 31 Nghị định 72/2013/NĐ-CP dựa vào phương thức cung cấp và sử dụng dịch vụ,trò chơi điện tử trên mạng được phân loại như sau:

Trò chơi G1 là trò chơi điện tử có sự tương tác giữa nhiều người chơi với nhau

thông qua hệ thống máy chủ trò chơi của doanh nghiệp, trò chơi này được chơi trực tuyến Doanh nghiệp muốn cung cấp dịch vụ trò chơi G1 phải có Giấy phép cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử và Quyết định phê duyệt nội dung, kịch bản đối với từng trò chơi điện tử do Bộ Thông tin và Truyền thông cấp.5 Đa số trò chơi G1 có tính bạo lực cao, có tác động lớn đến ý thức người chơi nên yêu cầu để doanh nghiệp được cung cấp cao hơn so với các trò chơi khác Nhằm hạn chế trò chơi G1 phát triển thiếu sự kiểm soát nên quá trình cấp phép cho doanh nghiệp cung cấp khắt khe hơn các trò chơi khác nhưng số lượng trò chơi trực tuyến không ngừng tăng qua các năm (gồm trò chơi

tự sản xuất và trò chơi nhập khẩu) Theo thống kê của Bộ Thông tin và Truyền thông,

số lượng trò chơi trực tuyến được phê duyệt nội dung, kịch bản năm 2006 có 7 trò chơi G1 được phê duyệt nhưng đến năm 2012 tăng lên 16 trò chơi được phê duyệt.6 Những trò chơi trực tuyến được chơi phổ biến nhất hiện nay là Võ Lâm Truyền Kỳ, Bang Bang, Kung phu bóng đá, Đạo quân tí hon,

5

Điều 31 Khoản 2 Nghị định số 72/2013/NĐ-CP ngày 15 tháng 7 năm 2013 của Chính Phủ quy định

về Quản lý, cung cấp, sử dụng dịch vụ Internet và thông tin trên mạng

6

Danh sách các trò chơi trực tuyến đã được phê duyệt nội dung, kịch bản đang phát hành tại Việt Nam cập nhật đến 25/6/2013, http://mic.gov.vn/solieubaocao/danhsachcapphep/baochi/Trang/default.aspx, Ngày truy cập [08/11/2014]

Trò chơi G2 là trò chơi điện tử chỉ có sự tương tác giữa người chơi với hệ thống

máy chủ trò chơi của doanh nghiệp Doanh nghiệp muốn cung cấp dịch vụ trò chơi G2 thì phải có Giấy chứng nhận đăng ký cung cấp trò chơi điện tử và thông báo cung cấp dịch vụ đối với từng trò chơi điện tử.7

Theo quy định của pháp luật, thì các quy định về điều kiện cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử trên mạng của doanh nghiệp cung cấp các trò chơi G2, G3, G4 ít khắt khe hơn so với doanh nghiệp cung cấp dịch vụ trò chơi G1

Trò chơi G3 là trò chơi điện tử có sự tương tác giữa nhiều người chơi với nhau

nhưng không có sự tương tác giữa người chơi với hệ thống máy chủ trò chơi của doanh nghiệp

Trò chơi G4 là trò chơi điện tử được tải về qua mạng, không có sự tương tác

giữa người chơi với nhau và giữa người chơi với hệ thống máy chủ trò chơi của doanh nghiệp

1.1.3.2 Theo độ tuổi của người chơi

Phân loại trò chơi theo phương thức cung cấp và sử dụng dịch vụ theo độ tuổi nhằm giúp người chơi chọn lựa trò chơi điện tử phù hợp với lứa tuổi và tạo điều kiện cho các bậc cha mẹ có thể biết, chọn lựa hoặc giám sát con em mình để tránh được những tác động tiêu cực của trò chơi điện tử Trong Nghị định 72/2013/NĐ-CP, việc phân loại trò chơi điện tử Chính phủ giao cho Bộ Thông tin và Truyền thông quy định chi tiết nhưng đến nay Bộ Thông tin và Truyền thông chưa ban hành Thông tư hướng dẫn cách phân loại này Đối với doanh nghiệp sản xuất trò chơi điện tử, trong quá trình hoạt động họ đã tạo ra hệ thống phân loại riêng theo độ tuổi Dựa trên hệ thống phân loại trò chơi điện tử ESRB của Mỹ (là tên viết tắt của The Entertainment Software Rating Board) thì Vina Game (sau đây viết tắt là VNG) phân loại trò chơi điện tử theo

độ tuổi như sau:

Everyone: Các trò chơi dành cho mọi lứa tuổi có nội dung hoàn toàn lành mạnh,

mang tính giải trí và giáo dục cao.Ví dụ: Boom Online, Ủn Ỉn, Hàng Rong, Gunny online,…

Everyone 10+: Các trò chơi phù hợp cho độ tuổi từ 10 tuổi trở lên, có yếu tố đối

kháng dạng hoạt hình Ví dụ: Zing Play,…

7

Điều 31 Khoản 3 Nghị định số 72/2013/NĐ-CP ngày 15 tháng 7 năm 2013 của Chính Phủ quy định

về Quản lý, cung cấp, sử dụng dịch vụ Internet và thông tin trên mạng

Teen: Các trò chơi phù hợp cho người vị thành niên từ 16 tuổi trở lên, chứa

đựng các cảnh đối kháng tưởng tượng, không có tính tàn bạo hay miêu tả, không có các vũ khí súng ống Ví dụ: Kiếm Tiên, Võ Lâm Truyền Kỳ, Phong Thần, Võ Lâm Chi Mộng, Thất Hùng Tranh Bá…

Mature 18+: Các trò chơi phù hợp cho người chơi trưởng thành từ 18 tuổi trở

lên, chứa đựng nội dung mang tính đối kháng cao với những hình ảnh chết chóc, có các vũ khí súng ống

Hệ thống phân loại trò chơi điện tử trên mạng này là một hệ thống tự nguyện, không dựa trên bất kỳ quy định pháp lý nào của các cơ quan quản lý Việt Nam Vì vậy, khi Bộ Thông tin và Truyền thông ban hành Thông tư hướng dẫn về phân loại trò chơi điện tử theo độ tuổi thì phải tuân theo quy định của Thông tư này

Thực tế cho thấy rằng, quy định phân loại trò chơi điện tử trên mạng theo độ tuổi trong giai đoạn hiện nay là không khả thi và không phù hợp với thực tế Bởi vì, phân loại này phụ thuộc rất nhiều vào ý thức người chơi và ý thức của chủ điểm cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử công cộng Thật vậy, thông tin người chơi được lưu trữ là

do người chơi tự khai báo nếu người chơi cố tình khai báo không đúng độ tuổi để được chơi các trò chơi mà theo quy định của pháp luật họ không đủ tuổi để chơi thì hệ thống quản lý không sao biết được Những thông tin người chơi cung cấp có đúng hay không chỉ những chủ điểm cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử mới biết được vì họ trực tiếp quản lý nhưng nếu vì lợi nhuận họ làm lơ để mặc người chơi thì không có cách nào kiểm soát được Rõ ràng, quy định pháp luật mà phụ thuộc vào ý thức của người dân thì quy định đó sớm muộn cũng “phá sản” Thêm nữa, khi Bộ Công an chưa có chứng minh nhân dân điện tử và chưa có cơ sở dữ liệu dân cư để các doanh nghiệp cung cấp trò chơi điện tử kết nối thì quy định về quản lý thông tin người chơi chỉ mang tính đối phó

1.1.3.3 Căn cứ vào nội dung của trò chơi điện tử

Bên cạnh 2 cách phân loại trên, trò chơi điện tử có thể phân loại thành các loại trò chơi sau:

- MMORPG (viết tắt của MMO Role Playing Games): Tức là trò chơi nhập vai trực tuyến nhiều người chơi Đây là thể loại trò chơi phổ biến nhất và có số lượng người chơi đông đảo nhất Trò chơi điện tử MMO bao gồm: Võ Lâm Truyền Kỳ, Mu Online, TERA, Lineage

- MMOBA (viết tắt của MMO Battle Arena): Tức là các trò chơi trực tuyến mô phỏng các trận chiến Thể loại trò chơi này mới xuất hiện nhưng đã có sức hấp dẫn rất lớn Các đại diện tiêu biểu bao gồm DotA 2, League of Legends…

- MMORTS (viết tắt của MMO Real Time Strategy Games): Đây là thể loại trò chơi có lối chơi chiến thuật thời gian thực Các trò chơi nổi tiếng của dòng MMO này bao gồm Age of Empires, Rise of Nations, War of Legends

- MMOFPS (viết tắt của MMO First Person Shooter Games): Tức là thể trò chơi bắn súng trực tuyến Sau MMORPG thì MMOFPS cũng là dòng trò chơi có số lượng người chơi đông đảo Một số cái tên hấp dẫn của loại trò chơi này đó là Counter Strike, Unreal Tournament, Halo, Planetside

- MMOSG (viết tắt của MMO Sports Games): đây là dòng trò chơi mang tính thể thao, điển hình là các trò chơi FIFA, PES

- MMOR (viết tắt của MMO Racing Games): Tương tự như MMOSG, nếu bạn thích tốc độ thì tham gia vào dòng trò chơi đua xe trực tuyến như Need for Speed, Drift City, Project Torque

1.1.4 Chủ trương, chính sách của nhà nước trong hoạt động quản lý cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử công cộng

Trên cơ sở những chủ trương, chính sách của Đảng để định hướng khuyến khích người dân tăng cường sử dụng công nghệ thông tin vào phục vụ cuộc sống, trong đó

có phát triển các ngành dịch vụ liên quan đến máy tính Chính phủ đã quán triệt chủ trương, chính sách của đảng và thể hiện tinh thần đó thông qua các quy định trong các văn bản quy phạm pháp luật để quản lý hoạt động này Trên tinh thần những quy định của Luật Viễn Thông năm 2009, Luật Công nghệ Thông tin năm 2006 và Nghị định số 72/2013/NĐ-CP ngày 15 tháng 7 năm 2013 quy định về Quản lý, cung cấp, sử dụng dịch vụ Internet và thông tin trên mạng, có thể rút ra những nguyên tắc quản lý trong hoạt động này như sau:

Thứ nhất, khuyến khích việc ứng dụng Internet, mở rộng các hoạt động thương mại Đặc biệt, tạo điều kiện thuận lợi để phát triển cơ sở hạ tầng và cung cấp dịch vụ

Internet tại vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn để phục vụ nhu cầu của người dân nơi đây

Thứ hai, tạo điều kiện cho tổ chức, cá nhân tham gia cung cấp và sử dụng dịch vụ Internet Đầu tư cơ sở vật chất vào cơ sở kinh doanh để quy mô hóa, hiện đại hoá hoạt động kinh doanh, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội, góp phần tăng thu ngân sách nhà nước và phục vụ cuộc sống của nhân dân

Thứ ba, ra sức ngăn chặn những hành vi lợi dụng Internet gây ảnh hưởng đến an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội, vi phạm đạo đức, thuần phong mỹ tục và vi phạm quy định của pháp luật Đặc biệt là áp dụng các biện pháp bảo vệ trẻ em, thanh thiếu niên khỏi tác động tiêu cực của Internet nói chung và trò chơi điện tử nói riêng

Thứ tư, phát triển các dịch vụ Internet có chất lượng cao, giá cước hợp lý nhằm đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa.8

Tóm lại, mục tiêu chung của quản lý hoạt động cung cấp dịch vụ Internet nói chung, cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử công cộng nói riêng là tạo điều kiện cho người dân tự do kinh doanh theo khuôn khổ pháp luật Giúp quản lý tốt quá trình hoạt động kinh doanh của điểm cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử công cộng nhằm phát triển bền vững, đồng thời hạn chế tác động tiêu cực của loại hình giải trí này mang lại

1.2 Khái quát chung về hoạt động cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử công cộng

Dịch vụ Internet là một loại hình dịch vụ ứng dụng viễn thông, bao gồm doanh nghiệp viễn thông và điểm cung cấp dịch vụ truy nhập Internet công cộng Riêng đối với cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử công cộng, để cung cấp đến người sử dụng thì ngoài doanh nghiệp viễn thông, điểm cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử công cộng, còn

có thêm doanh nghiệp cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử trên mạng

1.2.1 Các chủ thể trong hoạt động cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử công cộng

1.2.1.1 Khái niệm doanh nghiệp cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử trên mạng

8

Lê Minh Toàn, Quản lý nhà nước về thông tin và truyền thông, NXB chính trị quốc gia, Hà Nội,

2009, trang 11-12

Theo Điều 3 Khoản 10 Nghị định 72/2013/NĐ-CP quy định về Quản lý, cung

cấp, sử dụng dịch vụ Internet và thông tin trên mạng quy định: “Doanh nghiệp cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử trên mạng là doanh nghiệp thành lập theo pháp luật Việt Nam cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử thông qua việc thiết lập hệ thống thiết bị và sử dụng hợp pháp phần mềm trò chơi điện tử” Như vậy, chủ thể có thể cung cấp dịch vụ

trò chơi điện tử gồm tổ chức, cá nhân Việt Nam đã thành lập doanh nghiệp theo pháp luật Việt Nam và đáp ứng các điều kiện về cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử Đồng thời, tổ chức, cá nhân nước ngoài cũng có quyền cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử cho người sử dụng tại Việt Nam nếu chủ thể này thành lập doanh nghiệp theo quy định của pháp luật Việt Nam để thực hiện cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử trên mạng theo quy định của Nghị định này và quy định về đầu tư nước ngoài.9

Tóm lại doanh nghiệp cung cấp trò chơi điện tử trên mạng là doanh nghiệp sản xuất hay sở hữu các trò chơi điện

tử

1.2.1.2 Khái niệm doanh nghiệp Viễn thông

Ngoài doanh nghiệp sản xuất hay sở hữu các trò chơi điện tử, hoạt động cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử công cộng cần phải có doanh nghiệp cung cấp đường truyền,

đó là doanh nghiệp viễn thông Doanh nghiệp viễn thông có chức năng cung cấp đường truyền Internet cho người dùng có khả năng truy nhập Internet

1.2.1.3 Khái niệm điểm cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử công cộng

Điểm đến giải trí của những người đam mê trò chơi điện tử để họ thỏa sức chứng

tỏ bản lĩnh mình sau những giờ học tập và làm việc mệt mỏi, đó là các điểm cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử công cộng Theo quy định tại Khoản 11 Điều 3 Nghị định

72/2013/NĐ-CP, “Điểm cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử công cộng là địa điểm mà tổ chức, cá nhân được toàn quyền sử dụng hợp pháp để cung cấp cho người chơi khả năng truy nhập vào mạng và chơi trò chơi điện tử thông qua việc thiết lập hệ thống

thiết bị tại địa điểm đó.” Sự khác nhau giữa doanh nghiệp cung cấp dịch vụ trò chơi

điện tử trên mạng và điểm cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử công cộng là doanh nghiệp cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử trên mạng là nơi sản xuất hoặc sở hữu các trò

9

Điều 31 Khoản 4 Nghị định số 72/2013/NĐ-CP ngày 15 tháng 7 năm 2013 của Chính Phủ quy định

về Quản lý, cung cấp, sử dụng dịch vụ Internet và thông tin trên mạng

chơi điện tử Đối với, điểm cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử công cộng là nơi trực tiếp cung cấp trò chơi điện tử cho người chơi

Điểm cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử công cộng có hai loại: 10

Thứ nhất, điểm truy nhập Internet công cộng có cung cấp dịch vụ trò chơi điện

tử, bao gồm: đại lý Internet; điểm truy nhập Internet công cộng của doanh nghiệp cung cấp dịch vụ Internet; điểm truy nhập Internet công cộng tại khách sạn, nhà hàng, sân bay, bến tàu, bến xe, quán cà phê và điểm công cộng khác có hợp đồng đại lý Internet

ký với doanh nghiệp cung cấp dịch vụ Internet Trong những điểm truy nhập Internet công cộng có cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử thì Đại lý Internet là hình thức phổ biến nhất Hiện tại, hầu hết các điểm truy nhập Internet đều có cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử công cộng

Thứ hai, điểm cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử công cộng thông qua mạng máy tính (LAN, WAN) mà không kết nối với Internet Hiện tại, những điểm cung cấp dịch

vụ trò chơi điện tử như thế này rất ít, chủ yếu ở nông thôn vì thiếu sức hấp dẫn và không đáp ứng được nhu cầu người chơi Riêng các quận trên địa bàn Thành phố Cần Thơ không có loại hình hoạt động này

Điểm cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử công cộng có hai loại và được tổ chức dưới nhiều hình thức đã nêu trên nhưng trong nội dung này chỉ nghiên cứu sâu điểm

truy nhập Internet có cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử (sau đây gọi là điểm cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử công cộng) gồm đại lý Internet có cung cấp trò chơi điện tử

công cộng và điểm truy nhập Internet công cộng có cung cấp trò chơi điện tử công cộng của doanh nghiệp vì đây là hai hình thức cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử công cộng phổ biến nhất hiện nay Đề tài không đề cập đến điểm truy nhập Internet công cộng tại khách sạn, nhà hàng, sân bay, bến tàu, bến xe, quán cà phê và điểm cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử công cộng thông qua mạng máy tính mà không kết nối với Internet do hai hình thức này không phổ biến và ít có trên thị trường

1.2.1.4 Khái niệm người chơi trò chơi điện tử trên mạng

Trò chơi điện tử là loại hình giải trí dành cho mọi lứa tuổi Những cá nhân đến chơi các trò chơi được cung cấp bởi các điểm cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử công cộng, gọi là người chơi trò chơi điện tử trên mạng (gọi tắt là người chơi).11

Quan hệ giao dịch dân sự giữa người chơi và chủ điểm cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử công cộng được xác lập thông qua hành vi của người chơi, không thể hiện trong hợp đồng bằng văn bản Năng lực chủ thể của người chơi không được chú trọng bởi thường người chơi là những đứa trẻ, chỉ cần biết sử dụng máy tính, biết chơi và có tiền là có thể sử dụng dịch vụ trò chơi của các điểm cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử công cộng

1.2.2 Đặc điểm hoạt động cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử công cộng

Mỗi lĩnh vực kinh doanh đều có những đặc điểm nhất định, hoạt động cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử công cộng có các đặc điểm như sau:

Thứ nhất, tổ chức, cá nhân muốn thiết lập điểm cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử công cộng phải đăng kí kinh doanh theo quy định của pháp luật Ngoài ra, theo quy định của Nghị định 72/2013/NĐ-CP thì tổ chức, cá nhân muốn thiết lập điểm cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử công cộng phải có giấy chứng nhận đủ điều kiện hoạt động điểm cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử công cộng Trước đây không có quy định này, đây là loại giấy tờ mới được quy định trong Nghị định 72/2013/NĐ-CP khi kinh doanh dịch vụ này Vì vậy, ngoài việc chủ điểm cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử công cộng phải đăng kí kinh doanh, sau đó còn phải đáp ứng các điều kiện cụ thể để được cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh điểm cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử công cộng thì hoạt động kinh doanh mới được tiến hành

Thứ hai, điểm cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử công cộng phải có tên, địa điểm kinh doanh rõ ràng Theo quy định tại Nghị định 43/2010/NĐ-CP ngày 15 tháng 4 năm

2010 của Chính Phủ quy định về đăng ký kinh doanh thì bắt buộc phải đăng ký tên điểm cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử công cộng và địa điểm kinh doanh rõ ràng Tên điểm cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử công cộng cùng với một số thông tin như địa

11

Điều 3 Khoản 6 Điểm 12 Nghị định số 72/2013/NĐ-CP ngày 15 tháng 7 năm 2013 của Chính Phủ quy định về Quản lý, cung cấp, sử dụng dịch vụ Internet và thông tin trên mạng

chỉ, số điện thoại liên hệ, số đăng kí kinh doanh sẽ được thể hiện trên biển hiệu “ Điểm cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử công cộng” Việc đăng kí tên và địa điểm kinh doanh

sẽ tạo thuận lợi cho cơ quan quản lý nhà nước như cơ quan thuế, Sở Thông tin và truyền thông và một số cơ quan khác trong công tác quản lý

Thứ ba, điểm cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử công cộng phải cách trường học

từ 200 mét trở lên Đây là một điểm rất đặc trưng cho hoạt động cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử công cộng Bởi đây là loại hình giải trí rất hấp dẫn đối với các em học sinh, không ít trường hợp học sinh mê chơi trò chơi điện tử mà cúp tiết, thậm chí bỏ học, trong khi gia đình thì nghĩ các em đến trường nhưng các em lại ghé vào các điểm cung cấp trò chơi điện tử gần đó Do đó, quy định về khoảng cách giữa điểm cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử đến trường học là cần thiết để nhằm hạn chế khả năng lôi kéo của loại hình giải trí này vào tâm lý các em Quy định khoảng cách này coi như tạo chút khó khăn để đến với điểm cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử công cộng

1.2.3 Tác động của hoạt động cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử công cộng

Kinh doanh các dịch vụ giải trí như kinh doanh karaoke, vũ trường, đặc biệt là hoạt động cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử công cộng đã mang lại nguồn thu cho ngân sách nhà nước, đáp ứng được nhu cầu giải trí ngày càng cao của người dân Bên cạnh mặt tích cực thì hoạt động cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử công cộng cũng có những tác động tiêu cực gây ảnh hưởng đến an ninh, trật tự xã hội và đời sống sinh hoạt của nhân dân, đặc biệt ảnh hưởng rất lớn đến tâm lý, hành động của giới trẻ hiện nay

1.2.3.1 Tác động tích cực

Thứ nhất, tạo nguồn thu cho ngân sách nhà nước thông qua việc nộp thuế Hiện tại, kinh doanh điểm cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử công cộng là một trong những lĩnh vực “ngon ăn” đối với các cá nhân, tổ chức có nhu cầu kinh doanh bởi lợi nhuận hấp dẫn và đáp ứng nhu cầu giải trí của giới trẻ hiện nay

Thứ hai, khuyến khích mọi người sử dụng công nghệ thông tin, hiểu biết thêm lịch sử dân tộc và góp phần tuyên truyền truyền thống lịch sử tốt đẹp đó Việc chơi các trò chơi điện tử mang lại lợi ích như tạo điều kiện cho mọi sử dụng Internet-nguồn cung cấp nhiều thông tin bổ ích cho người dùng; giúp người chơi tăng khả năng tư duy, tập trung; đồng thời tạo điều kiện cho giới trẻ giao lưu, giải trí, xả tress Mặt

khác, xuất phát từ những trò chơi điện tử đầu tiên dưới loại hình kiếm hiệp và phần lớn các trò chơi điện tử hiện tại cũng thế, đã góp phần giáo dục, tuyên truyền lịch sử của dân tộc đến với mọi người, đặc biệt là giới trẻ

Thứ ba, kinh doanh dịch vụ trò chơi điện tử công cộng tạo điều kiện để hộ kinh doanh có thêm nguồn thu nhập, tạo việc làm cho các thành viên trong gia đình Do đây là loại hình kinh doanh đáp ứng nhu cầu giải trí của giới trẻ, nên việc thu lợi nhuận cao, ít rủi ro Hơn nữa có thể mở ra kinh doanh tại nhà, việc quản lý cũng dễ dàng nên hiện nay rất nhiều hộ gia đình mở các điểm cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử với quy

mô hộ kinh doanh

1.2.3.2 Tác động tiêu cực

Việc chơi các trò chơi điện tử bản chất không xấu nhưng do ý thức người chơi đã biến loại hình giải trí này xấu đi trong mắt của mọi người Thật vậy, các chủ điểm cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử công cộng vì lợi nhuận sẵn sàng vi phạm các quy định của pháp luật, những trò chơi bạo lực với những cảnh chém giết, đầu rơi, máu chảy, đây là nguyên nhân dẫn đến những hành vi tội ác, hung bạo do những người nghiện trò chơi điện tử gây ra Trong thời gian gần đây, trên các phương tiện thông tin đại chúng thường xuyên đưa tin những vụ án làm chấn động dư luận như vụ án người nghiện trò chơi điện tử giết cha ruột rồi chặt xác làm 4 khúc để phi tang khi bị cha mắng vì chơi điện tử về muộn (ở Hải Dương) 12 hay vụ án đứa cháu giết bà nội lấy 20

000 đồng đi chơi trò chơi điện tử (ở Hà Nam) 13Xuất phát từ thực tế đó nên xã hội phê phán loại hình giải trí này Vì vậy, bên cạnh những tác động tích cực thì trò chơi điện tử cũng có những mặt tiêu cực như sau:

Thứ nhất, nhiều điểm cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử công cộng hoạt động vi phạm pháp luật làm mất an ninh trật tự xã hội Tình trạng các điểm cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử hoạt động quá giờ quy định, gây ồn ào làm phiền giờ nghỉ ngơi của những người xung quanh

12

Những vụ giết người, chặt xác phi tang man rợ chấn động xã hội, Tin tức online,

tang-man-ro-chan-dong-xa-hoi.html [Ngày truy cập 27/11/2014]

http://tintuconline.com.vn/vn/113/20141002142330771/nhung-vu-giet-nguoi-chat-xac-phi-13

Man rợ cháu giết bà nội lấy…20 000 đồng đi chơi game, luat/man-ro-chau-giet-ba-noi-lay-20000-dong-di-choi-game/444741.antd [Ngày truy cập 27/11/2013]

http://www.anninhthudo.vn/phap-Thứ hai, trò chơi điện tử là loại hình giải trí có thể gây nghiện Thật không khó

để nhìn thấy cảnh những người chơi ngồi trước máy tính mà quên ăn, bỏ ngủ Chính vì thế mà tình trạng nghiện trò chơi điện tử ngày càng phổ biến, đáng báo động là tình trạng mê trò chơi điện tử mà bỏ học của học sinh

Thứ ba, trẻ hóa tội phạm cũng do tác động của trò chơi điện tử Những trò chơi điện tử có nội dung bạo lực với những cảnh đâm, chém, giết người đã tác động tới tâm

lý của người chơi Đôi khi, người chơi không phân biệt giữa thế giới thật và ảo nên hành động ngoài đời cũng như khi chơi trò chơi Hay để có tiền chơi các trò chơi điện

tử, những “con nghiện” sẵn sàng trộm cướp, thậm chí giết người để có tiền phục vụ nhu cầu của mình Vì thế, tội phạm ngày càng tăng, đặc biệt là đối tượng trẻ vị thành niên

Thực trạng này không thể phủ nhận là trò chơi điện tử có những tác động tiêu cực đến xã hội, đặc biệt là đối với giới trẻ Nhưng trò chơi điện tử chỉ là một loại hình giải trí, có mặt xấu cũng có mặt tốt Hoạt động kinh doanh điểm cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử công cộng đã thu nhập cho các hộ kinh doanh, doanh nghiệp, giải quyết vấn đề việc làm hay đơn giản chỉ là một loại hình giải trí Những mặt xấu loại hình giải trí này không hoàn toàn xuất phát từ trò chơi điện tử, những hiện tượng trộm cắp, cướp giật, thậm chí giết người để lấy tiền chơi trò chơi điện tử hay việc sử dụng trò chơi điện tử mà trốn học, ảnh hưởng đến sức khỏe, kết quả học tập…chỉ do ý thức của người chơi

1.3 Lịch sử phát triển của pháp luật quy định liên quan đến cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử công cộng

1.3.1 Giai đoạn trước năm 2010

Sau khi miền Nam hoàn toàn giải phóng, đất nước thống nhất, Việt Nam tiến hành xây dựng đất nước, tăng gia sản xuất nhằm phát triển mọi lĩnh vực từ nông nghiệp, công nghiệp, thương nghiệp và dịch vụ Chú trọng phát triển các ngành liên quan đến khoa học công nghệ, điều này sớm được thể hiện trong chủ trương, chính sách của Đảng với nội dung là “phát triển mạnh các loại hình dịch vụ, mở thêm những loại hình mới nhằm đáp ứng nhu cầu đa dạng của sản xuất, kinh doanh và đời sống”.14

Năm 2000, Thông tư 08/2000/TT-BVHTT ngày 28 tháng 4 năm 2000 hướng dẫn quản

14

Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần VIII năm 1996 của Đảng cộng sản Việt Nam

lý trò chơi điện tử ra đời Đây là những quy định đầu tiên về trò chơi điện tử Theo

Thông tư 08/2000/TT-BVHTT, trò chơi điện tử gồm những trò chơi ở các khu vui chơi giải trí và trò chơi điện tử chơi bằng đĩa (gọi là điện tử đĩa mềm) Đây là hình thức sơ khai của trò chơi điện tử trên mạng ngày nay Đặc biệt, quy định khoảng cách 200 mét

từ nơi cung cấp đến cổng trường học xuất hiện từ đây và quy định này vẫn còn giá trị đến ngày hôm nay Trong giai đoạn này, quy định quản lý chung về dịch vụ Internet là

Nghị định 55/2001/NĐ-CP ngày 23 tháng 8 năm 2001 của Chính phủ quy định về quản lý, cung cấp, sử dụng dịch vụ Internet

Sau đó, Thông tư liên tịch số 02/2005/TTLT/BCVT-VHTT-CA-KHĐT ngày 14/7/2005 quy định về Quản lý đại lý Internet ra đời Thông tư này chỉ quy định về Đại

lý Internet cung cấp các dịch vụ truy cập, ứng dụng Internet cho người sử dụng Đến Thông tư liên tịch số 60/2006/TTLT/BVHTT-BBCVT-BCA ngày 01 tháng 6 năm 2006 quy định về quản lý trò chơi trực tuyến (Game online) ra đời Thông tư này là bước

ngoặt quan trọng trong công tác quản lý nhà nước về trò chơi điện tử trên mạng Tuy nhiên Thông tư liên tịch 60/2006/TTLT/BVHTT-BBCVT-BCA chỉ đề cập trò chơi trực tuyến mà chưa đề cập đến trò chơi điện tử không có kết nối Internet, trong khi trò chơi không kết nối Internet cũng có những yếu tố bạo lực, đầu rơi, máu cháy tác động xấu không kém trò chơi trực tuyến

Bên cạnh đó, Nghị định 56/2006/NĐ-CP ngày 6/6/2006 của Chính Phủ quy định

về xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động Văn hóa- thông tin, có quy định phạt

tiền từ 500.000 đồng đến 2000.000 đồng đối với Đại lý Internet cung cấp dịch vụ trò chơi trực tuyến ngoài giờ quy định hoặc địa điểm cách trường học dưới 200m Sau đó không lâu, Thông tư 03/2006/TT-BBCVT ngày 29 tháng 6 năm 2006 của Bộ Bưu Chính, Viễn Thông sửa đổi, bổ sung một số nội dung của Thông tư 05/2004/TT- BBCVT đã quy định một số hành vi vi phạm của doanh nghiệp cung cấp dịch vụ trò chơi trực tuyến trên Internet

Năm 2007, Thủ Tướng Chính Phủ đã phê duyệt chương trình phát triển công nghiệp nội dung số Việt Nam đến năm 2010 thông qua quyết định sô 56/2007/QD-TTg

chỉ đạo tập trung đầu tư nghiên cứu sản xuất một số sản phẩm trò chơi điện tử trọng điểm của Việt Nam, đặc biệt là các trò chơi trực tuyến, trò chơi tương tác, game show truyền hình có nội dung phù hợp với văn hóa, lịch sử Việt Nam

Cùng thời gian này, Nghị định 71/2007/NĐ-CP ngày 3 tháng 5 năm 2007 của Chính Phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thực hiện một số điều của Luật Công nghệ thông tin, có quy định hoạt động công nghiệp nội dung gồm có các loại trò chơi điện

tử như trò chơi trên máy tính đơn, trò chơi trực tuyến, trò chơi trên điện thoại, trò chơi tương tác trên truyền hình Đồng thời, còn quy định về quyền và trách nhiệm của tổ chức, cá nhân tham gia hoạt động công nghiệp nội dung nói chung và kinh doanh trò chơi điện tử nói riêng phải tuân theo quy định của pháp luật về sở hữu trí tuệ và một số quy định khác

Nghị định 97/2008/NĐ-CP ngày 28 tháng 8 năm 2008 của Chính phủ quy định

về quản lý, cung cấp, sử dụng dịch vụ Internet và thông tin điện tử trên mạng ra đời

Sau Nghị định này thẩm quyền của Bộ Văn hóa-Thể thao- Du lịch và Bộ Thông tin và Truyền Thông được tách ra hẳn Có nghĩa là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch quản lý các trò chơi ở các khu vui chơi giải trí, trò chơi điện tử có thưởng; còn Bộ Thông tin

và Truyền thông quản lý các trò chơi điện tử trên mạng

1.3.2 Giai đoạn từ năm 2010 đến nay

Từ năm 2010, Bộ Thông tin và Truyền thông đã có chủ trương hạn chế cấp phép

phát hành trò chơi trực tuyến (hiện nay gọi là trò chơi G1), khuyến khích cấp phép

những trò chơi có nội dung kịch bản tuyên truyền lịch sử, văn hóa, giáo dục… Trên cơ

sở đó, ngày 15 tháng 7 năm 2013 Chính phủ đã ban hành Nghị định số

72/2013/NĐ-CP về quản lý, cung cấp, sử dụng dịch vụ Internet và thông tin trên mạng ra đời

Trong Nghị định này đã dành hẳn chương 4 với 7 điều để quy định về trò chơi điện tử trên mạng, chủ yếu quy định về điều kiện cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử trên mạng, quyền và nghĩa vụ của doanh nghiệp cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử trên mạng; điều kiện kinh doanh điểm cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử công cộng, quyền và nghĩa vụ điểm cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử công cộng cũng như quyền và nghĩa vụ của người chơi Để cụ thể hơn những quy định của Nghị định này, Bộ Thông tin và Truyền

thông đã có văn bản hướng dẫn, đó là Thông tư số 23/2013/TT-BTTTT ngày 24 tháng

12 năm 2013 quy định về Quản lý điểm truy nhập Internet công cộng và điểm cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử công cộng Thông tư này quy định cụ thể về điều kiện hoạt

động, quyền và nghĩa vụ của điểm cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử công cộng, các thủ tục cấp, sửa đổi, bổ sung, thu hồi giấy chứng nhận đủ điều kiện hoạt động điểm cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử Trong Thông tư số 23/2013/TT-BTTTT có nhiều

điểm mới, quy định giấy chứng nhận đủ điều kiện hoạt động cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử công cộng là một quy định hoàn toàn mới Lần đầu tiên, trò chơi điện tử không kết nối Internet được quy định để thuận lợi cho việc quản lý, khắc phục được điểm hạn chế của Thông tư liên tịch số 60/2006/TTLT/BVHTT-BBCVT-BCA Cũng là lần đầu tiên trường phổ thông có nhiều cấp học, trung tâm giáo dục thường xuyên, trường phổ thông dân tộc nội trú, trường phổ thông dân tộc bán trú được đưa vào tính về khoảng cách để đảm bảo điều kiện hoạt động của điểm cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử công

cộng Sau Thông tư này, Ủy ban nhân dân Thành phố Cần Thơ ban hành Quyết định 16/2014/QĐ-UBND ngày 10 tháng 11 năm 2014 về việc ban hành Quy định về quản

lý điểm truy cập Internet công cộng và điểm cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử công cộng trên địa bàn thành phố Cần Thơ để cụ thể hóa những quy định chi tiết thuộc

nhiệm vụ của Ủy ban nhân dân

Bên cạnh đó để hạn chế cũng như là xử lý các hành vi vi phạm trong lĩnh vực

này, Chính phủ cũng đã ban hành Nghị định số 174/2013/NĐ-CP ngày 13 tháng 11 năm 2013 của Chính Phủ quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bưu chính, viễn thông, công nghệ thông tin và tần số vô tuyến điện Cùng thời gian này, một Nghị định về xử phạt hành chính trong lĩnh vực an ninh, trật tự ra đời Đó là Nghị định 167/2013/NĐ-CP của Chính phủ ngày 12 tháng 11 năm 2013 quy định về xử phạt

vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh, trật tư, an toàn xã hội; phòng, chống tệ nạn xã hội; phòng cháy và chữa cháy; phòng, chống bạo lực gia đình, có một số chế

tài liên quan đến cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử công cộng về quản lý an ninh, trật

tự xã hội

Qua phân tích trên ta thấy, lịch sử pháp luật về cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử công cộng đã có từ lâu và quy định sau thì luôn cụ thể, chặt chẽ hơn so với quy định trước Vì vậy, công tác quản lý được siết chặt hơn, hoàn thiện hơn Tuy nhiên, việc ra đời của các văn bản quy phạm pháp luật trong lĩnh vực này chưa đáp ứng được yêu cầu quản lý nhà nước

Tóm lại, cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử công cộng là cung cấp cho người chơi khả năng truy nhập Internet và chơi các trò chơi điện tử thông qua các thiết bị tại địa điểm đó Bởi lợi nhuận cao và đáp ứng đúng nhu cầu giải trí của giới trẻ nên lĩnh vực này thu hút nhiều tổ chức, cá nhân tham gia Với tốc độ phát triển nhanh chóng của dịch vụ cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử công cộng đã mang lại nhiều tích cực, đồng

thời có nhiều tác động xấu đến xã hội, yêu cầu đặt ra cần có sự quản lý chặt chẽ của nhà nước trong lĩnh vực này Tuy nhiên, các văn bản quy phạm pháp luật hiện hành còn nhiều tồn tại, chưa đáp ứng được yêu cầu quản lý nhà nước Trên nền tảng kiến thức của chương một, đến chương sau người viết sẽ phân tích những quy định của pháp luật về hoạt động cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử công cộng

CHƯƠNG 2 QUY ĐỊNH CỦA PHÁP LUẬT VỀ CUNG CẤP DỊCH VỤ TRÕ CHƠI

ĐIỆN TỬ CÔNG CỘNG

Một trò chơi điện tử đến với người chơi thì cần sự phối hợp của ít nhất 3 chủ

thể: doanh nghiệp viễn thông (cung cấp đường truyền), doanh nghiệp cung cấp dịch

vụ trò chơi điện tử trên mạng (là doanh nghiệp sản xuất, sở hữu hợp pháp trò chơi điện tử) và điểm cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử công cộng (là nơi cung cấp trực tiếp trò chơi đến với người chơi) Trong đó, tổ chức, cá nhân muốn thiết lập điểm cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử công cộng trước hết cần phải tuân thủ một số quy định của pháp luật về hoạt động này

2.1 Điều kiện hoạt động của điểm cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử công cộng

Kinh doanh cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử công cộng là loại hình kinh doanh

có điều kiện Tổ chức, cá nhân muốn tiến hành cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử công cộng phải đăng kí kinh doanh Đăng kí kinh doanh chỉ là điều kiện cần chứ chưa đủ bởi đa số hộ kinh doanh nghĩ rằng có giấy đăng kí kinh doanh là được kinh doanh Việc Nhà nước cấp giấy phép đăng kí kinh doanh có nghĩa là Nhà nước cho phép các

tổ chức, cá nhân đó được quyền kinh doanh các ngành nghề mà pháp luật không cấm nhưng tùy theo lĩnh vực khác nhau, tổ chức, cá nhân phải đáp ứng thêm các điều kiện của lĩnh vực đó mới có quyền tiến hành hoạt động kinh doanh Kinh doanh điểm cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử công cộng là một lĩnh vực như thế Nghị định 72/2013/NĐ-CP ra đời, xuất hiện thêm một điều kiện mới, đó là các tổ chức, cá nhân kinh doanh điểm cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử công cộng phải có Giấy chứng nhận đủ điều kiện hoạt động điểm cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử công cộng Việc quy định loại giấy tờ này, giúp hạn chế suy nghĩ của người dân là có giấy đăng kí kinh doanh là được kinh doanh Tuy nhiên, cũng có mặt tiêu cực là các tổ chức, cá nhân muốn thiết lập điểm cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử phải đi tới, đi lui mất nhiều thời

gian và công sức, thêm một thủ tục hành chính là tạo điều kiện cho tình trạng nhũng nhiễu phát sinh Quan điểm của Chính phủ là thúc đẩy phát triển Internet đến các trường học, thư viện, điểm Bưu điện Văn hóa và các hộ gia đình Nhà nước không chủ trương khuyến khích phát triển các điểm cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử công cộng

Do đó đặt ra điều kiện về Giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh điểm cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử công cộng nhằm siết chặt quản lý đối tượng này Đồng thời, kinh doanh điểm cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử công cộng phải kèm theo các điều kiện: Có đăng ký ngành nghề kinh doanh dịch vụ trò chơi điện tử công cộng, có địa điểm cách trường học từ 200 mét trở lên, có biển hiệu và đặc biệt là phải đáp ứng về diện tích, đảm bảo các điều kiện khác như ánh sáng, phòng cháy chữa cháy Đồng thời, các điểm cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử công cộng không được hoạt động ngoài thời gian từ 8 giờ sáng đến 22 giờ đêm hàng ngày

2.1.1 Điều kiện về chủ thể kinh doanh

Chủ thể kinh doanh điểm cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử công cộng bao gồm

tổ chức, cá nhân Đầu tiên, các tổ chức, cá nhân này phải đáp ứng đủ điều kiện của đối tượng đăng kí kinh doanh là có năng lực pháp luật và năng lực hành vi dân sự đầy đủ,

là công dân Việt Nam, Loại hình kinh doanh của lĩnh vực này có thể là hộ kinh doanh hoặc doanh nghiệp Thật vậy, theo quy định của pháp luật chủ thể kinh doanh điểm cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử công cộng có thể là cá nhân (kinh doanh dưới

mô hình hộ kinh doanh) hay tổ chức (kinh doanh với mô hình doanh nghiệp) Hiện nay phần lớn các điểm cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử công cộng điều hoạt động dưới

mô hình hộ kinh doanh, có rất ít điểm cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử công cộng dưới mô hình doanh nghiệp Do đó chủ thể kinh doanh điểm cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử không nhất thiết là doanh nghiệp Tổ chức, cá nhân có đăng kí kinh doanh và

có giấy chứng nhận đủ điều kiện hoạt động điểm cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử công cộng thì có thể thiết lập điểm cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử công cộng Trước đây, trong Thông tư liên tịch số 02/2005/TTLT-VHTT-CA-BCVT-KHĐT ngày 14 tháng 7 năm 2005 giữa Bộ Bưu chính, Viễn Thông, Bộ Văn hóa-Thông tin, Bộ Công

An, Bộ Kế hoạch và Đầu tư về quản lý Đại lý Internet, quy định chủ cơ sở kinh doanh phải có trình độ tin học đạt chứng chỉ A trở lên, trong trường hợp chủ cơ sở kinh doanh không có chứng chỉ thì phải thuê nhân viên có trình độ tin học đạt chứng chỉ từ trình độ A trở lên nhưng đến Thông tư 23/2013/TT-BTTTT thì điều kiện này đã bị loại

bỏ

Bên cạnh chủ điểm cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử công cộng, trong mỗi điểm cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử công cộng có thể có thêm một chủ thể nữa, đó

là người quản lý điểm cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử công cộng Theo quy định tại

Khoản 2 Điều 3 Thông tư 23/2013/TT-BTTTT có giải thích thuật ngữ người quản lý trực tiếp điểm cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử công cộng là cá nhân đại diện cho tổ chức, doanh nghiệp trực tiếp quản lý các điểm cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử công cộng 15 Từ quy định này, người quản lý trực tiếp điểm cung cấp dịch vụ trò chơi điện

tử công cộng chỉ là cá nhân đại diện cho chủ điểm cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử công cộng nếu điểm cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử công cộng này với mô hình doanh nghiệp Vì theo quy định người trực tiếp quản lý điểm cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử công cộng là cá nhân đại diện cho tổ chức, doanh nghiệp, quy định này không nhắc đến người quản lý đại diện cho cá nhân dưới hình thức là hộ kinh doanh Điểm cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử công cộng dưới mô hình hộ kinh doanh có quy mô nhỏ nên không bắt buộc có người quản lý Khi đó, chủ điểm cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử công cộng có thể đồng thời là người quản lý trực tiếp điểm cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử công cộng hoặc có thể là người khác nếu chủ điểm cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử công cộng thuê người khác để trực tiếp quản lý các điểm cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử công cộng Ngược lại, điểm cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử công cộng dưới mô hình doanh nghiệp có quy mô lớn nên bắt buộc có người quản lý

Tóm lại, tổ chức, cá nhân có thể thành lập điểm cung cấp dịch vụ trò chơi điện

tử nếu các chủ thể này có đăng kí kinh doanh và có Giâý chứng nhận đủ điều kiện hoạt động điểm cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử công cộng Sau ngày 10/02/2015, các điểm cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử công cộng không có giấy chứng nhận đủ điều kiện hoạt động điểm cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử công cộng sẽ không được tiếp tục hoạt động

2.1.2 Điều kiện về vị trí và diện tích

Tổ chức, cá nhân chỉ được thiết lập điểm cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử công cộng khi có đăng kí kinh doanh và có Giấy chứng nhận đủ điều kiện hoạt động điểm cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử công cộng Để có được giấy chứng nhận đủ điều kiện

15

Điều 3, Khoản 2 Thông tư số 23/2013/TT-BTTTT ngày 24 tháng 12 năm 2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông quy định về Quản lý điểm truy nhập internet công cộng và điểm cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử công cộng