pháp luật về tổ chức và hoạt động của trung tâm phát triển quỹ đất cấp tỉnh

Với tình hình cấp thiết như thế được sự hướng dẫn của Thầy Phan Trung Hiền cùng với sự say mê về lĩnh vực hành chính đô thị cụ thể hơn đó là lĩnh vực giải phóng mặt bằng, bồi thường, hỗ

Bộ môn: Luật Hành Chính MSSV: 5115763

Lớp: Luật Hành Chính - K37

LỜI MỞ ĐẦU 1

1 Lý do chọn đề tài 1

2 Mục tiêu nghiên cứu 2

3 Phạm vi nghiên cứu 2

4 Phương pháp nghiên cứu 3

5 Kết cấu của đề tài 3

CHƯƠNG 1 KHÁI QUÁT CHUNG VỀ TRUNG TÂM PHÁT TRIỂN QUỸ ĐẤT 1.1 Khái niệm Trung tâm phát triển quỹ đất 4

1.2 Đặc điểm của Trung tâm phát triển quỹ đấtquỹ đất như sau 5

1.3 Phân biệt Trung tâm phát triển quỹ đất với quỹ phát triển đất 5

1.4 Một số khái niệm có liên quan 7

1.4.1 Tạo quỹ đất sạch 7

1.4.2 Thu hồi và giải phóng mặt bằng 7

1.4.3 Bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất 8

1.5 Vai trò của Trung tâm phát triển quỹ đất trong việc 9

1.5.1 Tạo quỹ đất sạch 9

1.5.2 Bồi thường, hỗ trợ, tái định cư 10

1.6 Quá trình phát triển các quy định pháp luật về trung tâm phát triển quỹ đất11 1.6.1 Giai đoạn trước Luật Đất đai trước năm 2003 11

1.6.2 Giai đoạn từ Luật Đất đai năm 2003 cho đến Luật đất đai năm 2013 12 1.6.3 Giai đoạn Luật Đất đai từ năm 2013 đến nay 13

1.7 Khái quát về tổ chức và hoạt động của Trung tâm phát triển quỹ đất cấp tỉnh, cấp huyện 14

1.7.1 Cơ cấu tổ chức của Trung tâm phát triển quỹ đất cấp tỉnh và cấp huyện 14

1.7.2 Hoạt động của Trung tâm phát triển quỹ đất cấp tỉnh và cấp huyện 15

QUY ĐỊNH CỦA PHÁP LUẬT VỀ TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA TRUNG

TÂM PHÁT TRIỂN QUỸ ĐẤT CẤP TỈNH

2.1 Địa vị pháp lý của Trung tâm phát triển quỹ đất cấp tỉnh 17

2.2 Cơ cấu tổ chức của Trung tâm phát triển quỹ đất cấp tỉnh 19

2.3 Trình tự, thủ tục thành lập của Trung tâm phát triển quỹ đất cấp tỉnh 21

2.3.1 Trình tự, thủ tục thành lập của Trung tâm phát triển quỹ đất cấp tỉnh21 2.3.2 Quy trình thành lập Trung tâm phát triển quỹ đất cấp tỉnh 21

2.4 Nhiệm vụ và quyền hạn của Trung tâm phát triển quỹ đất cấp tỉnh 22

2.4.1 Nhiệm vụ của Trung tâm phát triển quỹ đất cấp tỉnh 22

2.4.1.1 Tổ chức thực hiện bồi thường, hỗ trợ, tái định cư 23

2.4.1.2 Khai thác và phát triển quỹ đất 24

2.4.2 Quyền hạn của Trung tâm phát triển quỹ đất cấp tỉnh 26

2.5 Cơ chế tài chính của Trung tâm phát triển quỹ đất cấp tỉnh 27

2.5.1 Nguồn tài chính sử dụng sử dụng của Trung tâm phát triển quỹ đất cấp tỉnh 27

2.5.2 Nội dung chi của Trung tâm phát triển quỹ đất cấp tỉnh 28

CHƯƠNG 3 THỰC TIẾN TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA TRUNG TÂM PHÁT TRIỂN QUỸ ĐẤT VÀ HƯỚNG HOÀN THIỆN 3.1 Thực tiễn Tổ chức và hoạt động của Trung tâm phát triển quỹ 30

3.1.1 Địa vị pháp lý 30

3.1.2 Cơ cấu tổ chức 30

3.1.3 Về việc thực hiện công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng và phát triển quỹ đất 31

3.1.4 Về mối quan hệ với các cơ quan, đơn vị có liên quan 33

3.2 Những thuận lợi và khó khăn trong việc tổ chức và hoạt động của Trung tâm phát triển quỹ đất 35

3.2.1 Những thuận lợi trong tổ chức và hoạt động của Trung tâm phát triển quỹ đất 35

quỹ đất 35

3.3 Nguyên nhân và hướng hoàn thiện các quy định của pháp luật về tổ chức và hoạt động của Trung tâm phát triển quỹ đất 36

3.3.1 Nguyên nhân 37 3.3.2 Hướng hoàn thiện các quy phạm pháp luật về tổ chức và hoạt động của Trung tâm phát triển quỹ đất 37

KẾT LUẬN 39 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Để hoàn thành và đạt được những mục tiêu đề ra, đất đai là một nguồn tài nguyên không thể thiếu khi tiến hành xây dựng các dự án và công trình, ngoài ra đất đai cũng là yếu tố tham gia trực tiếp vào quá trình sản xuất nông nghiệp, nhà ở, hạ tầng, khu dân cư…Vì vậy nhu cầu sử dụng đất ngày càng tăng lên đòi hỏi chúng ta phải biết sử dụng đất một cách hợp lý, khoa học và hiệu quả nhất Đặc biệt hiện nay đất đai dùng để phục

vụ vào mục đích an ninh, quốc phòng, lợi ich quốc gia, lợi ích công cộng là một đề tài nóng bỏng với đất nước ta hiện nay đó cũng nguyên nhân và lý do thu hút được mọi người tìm hiểu và quan tâm nhiều hơn Với mục tiêu công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước thì việc khó tránh khỏi đó là xây dựng các khu dự án đô thị, khu công nghiệp, khu vùng trọng điểm Qua đó phải đòi hỏi phải có đủ mặt bằng để xây dựng, không còn cách nào khác hơn đó là việc Nhà nước thu hồi đất đối với người dân và thực hiện bồi thường,

hỗ trợ, tái định cư cho người có đất bị thu hồi Hiện nay tình trạng giải phóng mặt bằng, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư là một vấn đề rất nhạy cảm và hết sức được mọi người quan tâm nhất Chính vì vậy các văn bản liên quan đến lĩnh vực giải phóng mặt bằng, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư từ trước cho đến nay được ban hành và ra đời rất nhiều Chính

vì lẽ ban hành nhiều cho thấy sự thay đổi và bổ sung cho nhau nhằm để khắc phục những điểm còn thiếu sót, sơ hở, qua đó cũng cần phải cân nhắc giữa quyền lợi của người sử dụng đất đối với Nhà nước và ngược lại

Mặc dù các quy định, chính sách có phù hợp và tiến bộ đến đâu đi chăng nữa, nhưng cơ quan, tổ chức thực hiện không đúng với quy định được đặt ra thì cũng đều không có tác dụng và hiệu quả Để muốn những quy định, chính sách trên được thực hiện một cách có tác dụng và hiệu quà thì cơ quan trên phải thực hiện đúng với nhiệm vụ được

quy định đặt ra có như vậy thì các quy định và chính sách trên mới trở nên hoạt động đúng với chức năng và đạt hiệu quả nhất

Thực tế hiện nay Trung tâm phát triển quỹ đất là cơ quan giữ vai trò rất quan trọng trong việc giải phóng mặt bằng, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư Mặc dù tổ chức này được thành lập và những văn bản quy định cụ thể về nhiệm vu, quyền hạn cũng như chức năng hay cơ cấu cách nay cũng không lâu nhưng luôn có sự thay thế và bổ sung cho nhau Tuy

có sự thay thế nhưng mỗi văn bản được ban hành mỗi giai đoạn khác nhau đều có sức ảnh hưởng của giai đoạn đó cả Với tình hình cấp thiết như thế được sự hướng dẫn của Thầy Phan Trung Hiền cùng với sự say mê về lĩnh vực hành chính đô thị cụ thể hơn đó là lĩnh vực giải phóng mặt bằng, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư nên người viết chọn đề tài

“Pháp luật về tổ chức và hoạt động của Trung tâm phát triển quỹ đất cấp tỉnh” để làm

đề tài nghiên cứu của mình

2 Mục tiêu nghiên cứu

Thông qua quá trình thực hiện đề tài này, người viết trước tiên đọc những văn bản quy định của pháp luật có liên quan về Trung tâm phát triển quỹ đất đặc biệt đó là trong công tác giải phóng mặt, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư Sau đó người phân tích các quy định trên thông qua đó nhận xét và đánh giá những ưu điểm và nhược điểm với lượng kiến thức đã có và tư duy bản thân Cũng thông qua đó người viết cũng đưa ra những đề xuất, ý kiến và giải pháp của bản thân đối với các quy định của pháp luật còn hạn chế nhằm góp phần hoàn thiện pháp luật về tồ chức và hoạt động của Trung tâm phát triển quỹ đất nói chung và pháp luật về giải phóng mặt bằng, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư nói riêng

3 Phạm vi nghiên cứu

Tuy đề tài tổ chức và hoạt động của Trung tâm phát triển quỹ đất tính đến trong thời gian hiện tại thì cũng đã có rất nhiều văn bản ban hành và đã quy định rất là cụ thể Nhưng đối với người viết đề tài về tổ chức và hoạt động của Trung tâm phát triển quỹ đất chỉ tập trung nghiên cứu những quy định của pháp luật hiện hành Cụ thể là các quy định tại TTLT số 01/2010/TTLT-BTNMT-BNV-BTC, trên thực tế và cơ bản hiện nay người viết dựa vào Thông tư trên chỉ mang tính chất nhất quán và tạm thời vì văn bản trên từ ngày có hiệu lực cho đến nay đã không còn bắt kịp đối với Luật hiện hành ngày ngay Cụ thể đó là sự ra đời Luật Đất đai năm 2013 có hiệu lực từ ngày 01 tháng 7 năm 2014, nhưng đến hiện tại thì vẫn chưa có văn bản nào thay thế vào Thông tư 01/2010 vì vậy người viết chỉ phân tích với góc độ đối chiếu Khi nào có văn bản mới được ban hành thay thế cho Thông tư trên thì người viết sẽ cập nhật và xoáy sâu vào đề tài của mình đầy

đủ và thiết thực hơn Cùng với sự ban hành Nghị định số 47/2014/NĐ-CP và Nghị định

số 43/2014/NĐ-CP Người viết phân tích những điểm hợp lý và chưa hợp lý đối với trong các văn bản trên

4 Phương pháp nghiên cứu

Để được luận văn một cách tốt nhất người viết đã vận dụng một vài phương pháp nghiên cứu để làm công cụ phục vụ cho bài viết của mình tốt nhất như; phương pháp so sánh, tổng hợp, đối chiếu, phân tích…Đặc biệt là phương pháp sưu tầm, thống kê, tổng hợp số liệu… của thành phố Cần Thơ

5 Kết cấu của đề tài

Trong luận văn ngoài Lời mở đầu, Kết luận, Mục lục, Danh mục tài liệu tham khảo

và Phụ lục, đề tài được chia làm 3 chương:

Chương 1: Khái quát chung về Trung tâm phát triển quỹ đất Qua đó người viết tập trung nghiên cứu từ những cơ sở lý luận về Trung tâm phát triển quỹ đất, cụ thể qua những nội dung sau: khái niệm về Trung tâm phát triển quỹ đất và các khái niệm có liên quan qua đó để làm nổi bật đươc vai trò của tổ chức, quá trình hình thành cũng như cơ cấu tổ chức…

Chương 2: Quy định của pháp luật về tổ chức và hoạt động của Trung tâm phát triển quỹ đất cấp tỉnh Chương này người viết đề cập những quy định cùa pháp luật hiện hành đối với tổ chức và hoạt động của Trung tâm phát triển quỹ đất cấp tỉnh Qua đó phân tích và so sánh những quy định của pháp luật với nhau để nhằm hoàn thiện pháp luật

Chương 3: Thực tiễn tổ chức và hoạt động của Trung tâm phát triễn quỹ đất tỉnh và hướng hoàn thiện Với nội dung nghiên cứu thực tiễn tổ chức và hoạt động của Trung tâm phát triển quỹ đất tỉnh, Sau đó hệ thống lại những thuận lợi, khó khăn cũng như nguyên nhân và hướng hoàn thiện Qua đó nhằm đưa ra những giải pháp hiệu quả trong thực tiễn để cải thiện các quy định đối với tổ chức và hoạt động của Trung tâm phát triển quỹ đất nói chung và các quy định về giải phóng mặt bằng, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư nói riêng

Do thời gian nghiên cứu của đề có giới hạn và có phần hạn chế về kiến thức kinh nghiệm thực tiễn nên trong quá trình nghiên cứu đề tài sẽ không tránh khỏi những thiếu sót, rất mong nhận được những ý kiến đóng góp tận tình của quý Thầy, Cô và các bạn để người viết có thể củng cố, bổ sung thêm kiến thức và bài nghiên cứu được hoàn chỉnh hơn

CHƯƠNG 1 KHÁI QUÁT CHUNG VỀ TRUNG TÂM PHÁT TRIỂN QUỸ ĐẤT



Hiện nay trong công tác giải phóng mặt bằng, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư là một vấn đề hết sức là thiết thực và quan trọng, do đó đòi hỏi phía cơ quan chức trách khi thu hồi đất của người sử dụng phải theo những quy định về nội dung, điều kiện và nguyên tắc của pháp luật đất đai đặc biệt đó là chủ thể Nhà nước Khi Nhà nước thu hồi đất của người sử dụng đất vì mục đích quốc phòng, an ninh, lợi ích quốc gia, lợi ích công cộng

và lợi ích phát triển kinh tế thì Nhà nước phải đặt ra vấn đề trong khâu thực hiện và bồi thường, hỗ trợ tái định cư cho người sử dụng đất phải ổn thỏa và làm cho lợi ích đó được hài hòa cho đôi bên Đồng thời cũng quy ra trách nhiệm cụ thể đối với chủ thể được thực hiện trong công tác giải phóng mặt bằng, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và cùng với trách nhiệm cụ thể đối với phía người sử dụng đất, mà cụ thể chủ thể đó chính là Trung tâm phát triển quỹ đất Qua phân tích như trên người viết trong chương này thể hiện rõ được nội dung Trung tâm phát triển quỹ đất một cách cụ thể và thiết thực nhất để người tiếp cận được nắm rõ và am hiểu sâu hơn về tổ chức và hoạt động Trung tâm phát triển quỹ đất Để nắm rõ hơn về tổ chức và hoạt động của Trung tâm phát triển quỹ đất người viết thể hiện trong chương này lần lượt các vấn đề: (i) Khái niệm về Trung tâm phát triển quỹ đất; (ii) Một số khái niệm cơ bản có liên quan đến Trung tâm phát triển quỹ đất; (ii) các cơ quan thực hiện nhiệm vụ trong công việc giải phóng mặt bằng, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; (iii) vai trò của Trung tâm phát triển quỹ đất đối với công tác giải phóng mặt bằng, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; (iiii) Mục đích và ý nghĩa của Trung tâm phát triển quỹ đất trong công việc giải phóng mặt bằng, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư trong khi Nhà nước thu hồi đất

1.1 Khái niệm Trung tâm phát triển quỹ đất

Từ trước đến nay chưa có văn bản nào cụ thể thể hiện về khái niệm Trung tâm phát triển quỹ đất Chính vì lẽ đó, theo sự tìm hiểu của người viết về Trung tâm phát triển quỹ đất theo Luật hiện hành và các văn bản có liên quan thì Trung tâm phát triển quỹ đất được hiểu như sau:

Trung tâm quỹ đất là một tổ chức đơn vị sự nghiệp có thu, hoạt động hợp pháp, có tài khoản và con dấu riêng Nhiệm vụ chính yếu của tổ chức trên là bồi thương, hỗ trợ, tái định cư và khai thác và phát triển quỹ đất Tuy nhiên ngoài những nhiệm vụ trên

Trung tâm phát triển quỹ đất còn thực hiện những nhiệm vụ có liên quan được thực hiện tại Điều 2 TTLT số 01/2010/TTLT-BTNMT-BNV-BTC

1.2 Đặc điểm của Trung tâm phát triển quỹ đất

Từ khái niệm trên người viết rút ra được những đặc điểm cơ bản về Trung tâm phát triển quỹ đất như sau:

- Là một tổ chức đơn vị sự nghiệp có thu, hoạt động hợp pháp được văn bản quy phạm pháp luật quy định cụ thể Điều đó thể hiện lên Trung tâm phát triển quỹ đất có tầm quan trọng đối với đời sống chúng ta ngày nay và được xem là công cụ giải quyết các vấn đề nóng bỏng nhất trong giai đoạn hiện nay đó là khâu bồi thường, giải phóng mặt bằng, hỗ trợ, tái định cư

- Nhiệm vụ chính của Trung tâm phát triển quỹ đất đó là giải phóng mặt bằng, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và khai thác phát triển quỹ đất1

1.3 Phân biệt Trung tâm phát triển quỹ đất với quỹ phát triển đất

Có thể thấy điểm chung của hai tổ chức trên là đều có tư cách pháp nhân, có con dấu riêng, được mở tài khoản tại Kho bạc Nhà nước và các tổ chức tín dụng để hoạt động theo quy định của pháp luật Tuy nhiên bên cạnh điểm chung đó thì hai tổ chức trên cũng

có sự khác nhau hoàn toàn Cụ thể điển hình như về vị trí, chức năng cũng như quyền nhiệm vụ và quyền hạn của hai tổ chức trên Sau đây người viết đưa ra vài khía cạnh để phân biệt rõ hơn về hai tổ chức trên qua đó nhằm để người đọc thấy được sự khác biệt giữa Trung tâm phát triển quỹ đất và Quỹ phát triển đất

Tổ chức

Tiêu chí

Trung tâm phát triển quỹ đất 2

Quỹ phát triển đất 3

Vị trí và chức

năng

- Tổ chức phát triển quỹ đất có chức năng tạo lập, phát triển, quản lý, khai thác quỹ đất; tổ chức thực hiện việc bồi thường,

hỗ trợ và tái định cư; nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất của các tổ chức, hộ gia đình, cá nhân; tổ chức thực hiện việc đấu giá quyền sử

- Quỹ có chức năng nhận vốn

từ nguồn tiền sử dụng đất, tiền thuê đất, tiền thu từ đấu giá quyền sử dụng đất và huy động các nguồn khác theo quy định để ứng vốn và chi

hỗ trợ trong lĩnh vực bồi thường, hỗ trợ và tái định cư; tạo quỹ đất và phát triển quỹ

1 Xem thêm Khoản 1 Điều 2 TTLT 01/2010/TTLT-BTNMT-BNV-BTC

2

Xem thêm Khoản 2 Điều 2 TTLT 01/2010/TTLT-BTNMT-BNV-BTC

3 Xem thêm Điều 6 Nghị định 43/2014/NĐ-CP và Quyết định Về việc ban hành Điều lệ về tổ chức, hoạt động và Quy chế quản

lý, sử dụng Quỹ Phát triển đất thành phố Hà Nội

- Tạo quỹ đất và phát triển quỹ đất để đấu giá quyền sử du ̣ng đất; phục vụ phát triển kinh tế -

xã hội; phục vụ sự nghiệp giáo dục - đào tạo, dạy nghề, y tế, văn hóa, thể dục thể thao, môi trường và các nhu cầu khác của địa phương; ổn định thị trường bất động sản;

- Tổ chức phát triển các khu, điểm và nhà tái định cư phục

vụ việc thu hồi đất thực hiện các dự án…

- Quản lý vốn và tài sản của Quỹ theo quy định của pháp luật

- Chấp hành các quy định của pháp luật về quản lý tài chính, kế toán, kiểm toán và các quy định khác liên quan đến hoạt động của Quỹ

- Thực hiện chế độ báo cáo định kỳ hoặc đột xuất theo yêu cầu của cơ quan nhà nước có thẩm quyền

- Thực hiện các nhiệm vụ khác do Ủy ban nhân dân thành phố giao…

Quyền hạn

- Được cung cấp các văn bản

về chính sách, pháp luật của Nhà nước và các tài liệu khác liên quan đến nhiệm vụ được giao;

- Tư vấn, cung cấp dịch vụ thuộc các lĩnh vực phù hợp với chức năng, nhiệm vụ được giao cho tổ chức và cá nhân;

- Liên doanh, liên kết, hợp tác với tổ chức kinh tế, cá nhân để thực hiện nhiệm vụ, dịch vụ theo quyết định của cấp có thẩm quyền;

- Thuê tư vấn, thực hiện các công

- Tổ chức quản lý, điều hành Quỹ hoạt động theo đúng mục tiêu và các nhiệm vụ được giao

- Tham gia kiểm tra, đánh giá, nghiệm thu kết quả thực hiện chương trình dự án, đề

án đã được Quỹ ứng vốn hoặc hỗ trợ

- Kiến nghị với cơ quan nhà nước có thẩm quyền ban hành, bổ sung, sửa đổi các quy định về phạm vi, đối tượng được ứng vốn, được chi hỗ trợ từ Quỹ

việc thuộc chức năng, nhiệm vụ được giao

- Ban hành Quy chế, quy trình nghiệp vụ để điều hành hoạt động Quỹ

1.4 Một số khái niệm có liên quan

sẽ để cho các nhà đầu tư để đấu giá với nhau

1.4.2 Thu hồi và giải phóng mặt bằng

 Thu hồi đất

Thu hồi đất là việc Nhà nước quyết định thu lại quyền sử dụng đất của người được Nhà nước trao quyền sử dụng đất hoặc thu lại đất của người sử dụng đất vi phạm pháp luật về đất đai.4

Thu hồi đất trong đề tài nghiên cứu này chỉ giới hạn trong phạn vi vì mục đích quốc phòng, an ninh, lợi ích quốc gia, lợi ích công cộng và mục đích phát triển kinh tế được quy định tại Điều 61 và Điều 62 Luật Đất đai năm 2013 Luật Đất đai năm 2013 có những quy định rất cụ thể về các trường hợp thu hồi đất tại (Điều 61, Điều 62, Điều 64, Điều 65); các trường hợp người sử dụng đất bị Nhà nước thu hồi đất được bồi thường được quy định tại (Điều 75, Điều 76, Điều 77, Điều 78, Điều 79, Điều 80, Điều 81) và những trường hợp người sử dụng đất bị Nhà nước thu hồi mà không được bồi thường được quy định tại (Điều 82)

Việc thu hồi đất thường xuyên sảy ra khắp mọi nơi, không phải chính vì lý do đó

mà ta cho rằng chủ thể Nhà nước là cơ quan quyết định thu hồi theo ý chí của riêng họ cũng có thể sảy ra nhiều trường hợp và nguyên nhân như sau: (i) người sử dụng đất vi phạm các quy tắc về quản lý và sử dụng đất; (ii) người sử dụng tự nguyện trả lại đất khi

họ cho đất đó không thuận lợi khi họ canh tác,… Tuy biết việc thu hồi đất sảy ra nhiều trường hợp và khá là đa dạng, Nhưng đối với người viết thời gian làm rõ vấn đề với một trường hợp cụ thể là rất có hạn Chính vì lẻ đó trong phạm vi nghiên cứu của mình trong

đề tài này đó là mục đích thu hồi đất của Nhà nước vào việc phục vụ an ninh quốc phòng, quốc gia, lợi ích công cộng, lợi ích quốc gia và muc đích phát triển kinh tế là chính yếu

4 Khoản 1 Điều 3 Luật Đất đai năm 2013

 Giải phóng mặt bằng

Khi Nhà nước có quyết định hành chính đối với người sử dụng đất có đất bị thu hồi thì cơ quan, tổ chức đến với nhiệm vụ giải phóng mặt bằng với đất bị có quyết định hành chính của Nhà nước Trong công tác giải phóng mặt bằng nhiệm vụ chính của họ là di dời nhà cửa, các công trình xây dựng, cây trồng, vật nuôi,… Và với đất bị thu hồi đó khi giải phóng mặt bằng xong các cơ quan có thẩm quyền cải tạo, tu dưỡng, mở rộng phần diện tích đất bị thu hồi

Để hoàn thành được tốt công tác giải phóng mặt bằng thì chủ đầu tư và tồ chức có liên đã làm nhiệm vụ có liên hoan như: lập phương án công trình, kiểm kê, đo đạc, áp giá, và khâu quan trọng nhất là giá tiền bồi thường đối với người sử dụng đất

1.4.3 Bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất

 Bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất

Bồi thường về đất là việc Nhà nước trả lại giá trị quyền sử dụng đất đối với diện tích đất thu hồi cho người sử dụng đất.5Có thể nói đây là một cách rất tương xứng lợi ích hài hòa giữa các bên cụ thể là giữa phía Nhà nước và người sử dụng đất Tuy Nhà nước

đã lấy đi tài sản của ngưởi sử dụng đất là đất, là tài sản quý giá của con người nhưng đổi lại bồi thường cho người sử dụng đất đó là tiền, hoặc một suất tái định cư,… cho người dân Qua đó cũng đã nói lên trách nhiệm của những cơ quan, tổ chức đã dủng một chính sách bồi thường rất là hợp lý

 Hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất

Có thể nói hỗ trợ cũng tương tự như bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất, nhưng hỗ trợ có thể hiểu theo nghĩa hẹp hơn bồi thường Bồi thường có thể hiểu là trách nhiệm, nhiệm vụ mà các cơ quan, tổ chức có liên quan cùng thể hiện Còn hỗ trợ đó được xem là tùy theo hoàn cảnh, điều kiện cần thiết khi người sử dụng đất có đất mà bị Nhà nước thu hồi để hỗ trợ kịp thời và hợp lý nhất Qua đó cũng tạo được điều kiện hợp lý cho người

sử dụng đất khi di dời những gì tài sản có trên mặt bằng mà họ đã tùng sống Các chính sách hỗ trợ cho người sử dụng đất cụ thể như là: hỗ trợ giống cây trồng, vật nuôi, hỗ trợ đời sống sản xuất,6…

 Tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất

“Tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất là trường hợp đối với hộ gia đình, cá nhân khi Nhà nước thu hồi đất ở mà không có chỗ ở nào khác thì được giao đất ở hoặc nhà ở tái định cư”7 Có thể hiểu tái định cư là việc xây dựng lại cuộc sống mới, với mục tiêu phát triển lâu dài và ổn định cuộc sống sau khi Nhà nước thu hồi đất Hiện nay tái định cư

5 Khoản 12 Điều 3 Luật Đất đai năm 2013

6 Điều 84 Luật Đất đai năm 2013

7 Điều 19 Nghị định số 69/2009NĐ-CP quy định bổ sung về quy hoạch sử dụng đất, giá đất, thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư

đối với người sử dụng đất có đất bị thu hồi với ba hình thức: bằng tiền, bằng nhà và bằng đất ở Dù với hình thức tái định cư như thế nào đi chăng nữa thì đó cũng là điều mà các cấp cơ quan, tổ chức tùy theo những hoàn cảnh cụ thể mà áp dụng với từng hình thức tái định cư phù hợp đối với người sử dụng đất

Từ những khái niệm cơ bản trên chúng ta ai cũng hiểu rõ về giải phóng mặt bằng, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư trên thực tế Qua đó để chúng ta nắm bắt được những cơ quan nào thực hiện và làm nhiệm trong công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, vai trò của nó ra sao? Và mục đích, ý nghĩa đó thể hiện như thế nào thì người viết sau đây trình bày rất đầy đủ và cụ thể: (i) Các cơ quan làm nhiệm vụ bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; (ii) vai trò của Trung tâm phát triển quỹ đất đối với trong công tác giải phóng mặt bằng, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; (iii) mục đích và ý nghĩa trong việc giải phóng mặt bằng, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư

1.5 Vai trò của Trung tâm phát triển quỹ đất trong việc

số chính sách do Nhà nước quy định đối với đối tượng có đất bị thu hồi

- Nếu trung tâm phát triển quỹ đất sớm giải phóng mặt bằng một cách ổn thỏa thì việc tạo quỹ đất sạch sẽ rất có ích cho Nhà nước trong việc thu hồi vốn rất hiệu quả và nhanh chóng Lúc đó sẽ tạo ra được nguồn vốn đáp ứng cho nhu cầu giải phóng mặt bằng Công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư về sau

- Đó cũng được xem “cơ chế mồi” đối với nhiều lĩnh vực khác nhau Chẳng hạn, ở phương diện thị trường, tiền từ quỹ sẽ đầu tư cơ sở hạ tầng cho khu vực đấu giá, cũng có nghĩa là làm cho giá trị đất đó tăng cao Mặt khác, Qũy phát triển đất đi vào hoạt động sẽ tạo điều kiện cho nhà đầu tư có năng lực đều được tiếp cận việc sử dụng đất “sạch”, tạo

sự công khai minh bạch trong thị trường bất động sản, góp phần đưa công tác quản lý của Nhà nước đối với thị trường bất động sản vào nề nếp, nhà đầu tư phát huy được hiệu quả của nguồn vốn nhanh hơn do không phải chờ đợi giải phóng mặt bằng.8

8 Xem thêm “Hà Nội: Chủ động tạo quỹ đất “sạch” cho nhà đầu tư”, noi-chu-dong-tao-quy-dat-sach-cho-nha-dau-tu-i2429 , [truy cap 28-7-2014]

http://www.diaoconline.vn/tin-tuc/thi-truong-dia-oc-c18/ha-1.5.2 Bồi thường, hỗ trợ, tái định cư

Trong quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước nhu cầu phát triển kết cấu

hạ tầng, công trình xây dựng những dự án, phát triển những công nghiệp và dịch vụ là điều tất yếu không thể tránh khỏi Để thực hiện những mục tiêu đó đòi hỏi phải có một lượng dữ trữ đất rất là lớn, vì vậy đỏi hỏi phía cơ quan Nhà nước có thẩm quyền ra quyết định thu hồi đất mà việc quan trọng là khâu thực hiện trong công tác giải phóng mặt, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư phải thực hiện nhanh chóng và đúng với tiến trình mà của dự

án được đề ra Vì vậy trong công tác giải phóng mặt bằng, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư đóng một vai trò hết sức là quan trọng mà đại diện của công tác trên là một tổ chức của Trung tâm phát triển quỹ Ngoài những yếu tố trên nó còn có những vai trò chính yếu như sau: (i) Do nhiệm vụ chính của Trung tâm phát quỹ đất là thực hiện công việc bồi thường,

hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất chính vì vậy khi trung tâm này công tác ngoài ra họ còn tuyên truyền, giải thích những chủ trương, chính sách, chính sách đến những người, và đặc biệt nhất là đối với những người dân có đất bị thu hồi Nhờ đó, sự nhận thức về những chủ trương, chính sách, pháp luật củ người dân được nâng cao, góp phần ổn định tình hình an ninh, chính trị - xã hội

- Trung tâm phát quỹ đất còn đóng vai trò được xem là chủ thể trung gian giữa cơ quan nhà nước với chủ đầu tư và với những hộ dân có đất bị thu hồi Do Trung tâm phát triển quỹ đất có nhiệm vụ chính là thực hiện công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và tạo quỹ đất nên cơ quan này đóng vai trò là đầu mối liên lạc của cơ quan nhà nước trong việc thực hiện công tác bồi thường và giải phóng mặt bằng

- Trung tâm phát triển quỹ đất còn sẽ giúp UBND (cấp Tỉnh hoặc Huyện) thực hiện công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng, tạo lập, phát triển và quản lý quỹ đất

- Trung tâm phát triển quỹ đất là cơ quan trung tâm phối hợp với chủ đầu tư trong suốt quá trình từ giới thiệu địa điểm đầu tư, cho đến là bàn giao mặt bằng cho chủ đầu tư triển khai dự án

- Trung tâm phát triển quỹ đất là cơ quan trực tiếp và giữ vai trò chủ đạo trong công việc thực hiện công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư Có thể nói rõ hơn đó chính là mối quan hệ trực tiếp với người dân có đất bị thu hồi từ việc thông báo lịch kiểm kê tài sản, tiến hành kiểm kê tái sản, áp giá…

- Ngoài ra Trung tâm phát triển quỹ đất cũng là nơi trực tiếp nhận, chuyển tiếp và phản hồi lại những ý kiến, nguyện vọng của người dân về các chính sách, quy định của các cơ quan có thẩm quyền trong quá trình thu hồi đất, bồi thường, hổ trợ, tái định cư.9

9 Xem thêm Trần Vang phủ,“Luận văn” tổ chức và hoạt động của tổ chức phát triển quỹ đất”

http://digital.lrc.ctu.edu.vn/digital/?s=15&&dept_id=8&&job_id=LHC&&total=238&&n=1# tr.30-31 [truy cập ngày 2014]

Tóm lại Trung tâm phát triển quỹ đất đóng vai trò hết sức quan trọng trong công việc thực hiện nhiệm vụ tạo quỹ đất sạch, bồi thường và giải phóng mặt bằng Và để hiểu hơn quá trình hình thành và phát triển của Trung tâm phát triển quỹ đất ra sao và như thế nào người viết xin trình phần tiếp theo

1.6 Quá trình phát triển các quy định pháp luật về trung tâm phát triển quỹ đất

Mặc dù Luật Đất đai từ trước đến nay tuy có nhiều sư thay đổi qua từng giai đoạn, nhưng mặc dù sự thay đổi đó đến đâu, nhiều hay ít thì ít ra Luật Đất đai vẩn luôn đáp ứng được yêu cầu và điều kiện phù hợp nhất với mỗi từng giai đoạn Và có thể nói từng giai đoạn được đánh dấu thay đổi đó là sự phát triển tất yếu cùa nó khi thực tế nước ta chuyển sang nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa Để đánh giá sự thay đổi trên được nổi bật thì sau đây người viết xin giới thiệu sơ lược về sự phát triển của Trung tâm phát triển quỹ đất cũng như giải phóng mặt bằng, bồi thường, hỗ trợ tái định cư có thể được chia thành 03 giai đoạn: (i) trước Luật Đất đai năm 2003; (ii) từ Luật đất đai năm

2003 đến trước Luật Đất đai năm 2013; (iii) từ Luật Đất đai năm 2013 đến nay

1.6.1 Giai đoạn trước Luật Đất đai trước năm 2003

Nhìn chung, trong giai đoạn này công việc giải phóng mặt bằng chưa được đề cao, rất còn sơ khai và đơn giản, lợi ích của cá nhân chưa đặt lên trên hết mà chỉ xem trọng của lợi ích xã hội, cộng đồng lên hàng đầu Và cũng trong giai đoạn này người sử dụng đất có quyền hạn rất còn hạn chế, đất đai vì không được xem là một tài sản chính, có giá nên việc lưu thông trên thị trường rất khó có thề dể dàng mà đất đai chỉ được dùng để hoán đổi cho nhau Cụ thể tại Điều 1 Luật Đất đai năm 1993 quy định rất rõ Đất đai thuộc

sở hữu toàn dân do Nhà nước thống nhất quản lý10, vì vậy người sử dụng đất trong giai đoạn trên là không có quyền năng, người sử dụng đất chỉ được sở hữu đất mà thôi khi được nhà nước giao đất Vì thế Nhà nước vẫn có thể sử dụng đất đó khi nhà nước cần mà không cần thông qua người sử dụng đất, và khi Nhà nước lấy lại đất đó thì Nhà nước

“giao lại” cho người sử dụng đât một thửa đất khác

Chính vì vậy trong giai đoạn này các vấn đề liên quan đến công tác giải phóng mặt bằng, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư cũng chưa được thật sự đề cao và thiết thực Theo

đó, căn cứ vào quyết định thu hồi đất của cơ quan Nhà nước có thẩm quyền; căn cứ vào quy mô, đặc điểm và tính chất của từng dự án, UBND cấp tỉnh chỉ đạo thành lập Hội đồng đền bù thiệt hại giải phóng mặt bằng ở cấp huyện Hội đồng đền bù thiệt hại giải phóng mặt bằng có trách nhiệm giúp UBND cùng cấp thẩm định phương án bồi thường thiệt hại giải phóng mặt bằng, trình Hội đồng thẩm định cấp tỉnh thẩm định sau đó trình Chủ tịch UBND cấp tỉnh phê duyệt và tổ chức thực hiện bồi thường giải phóng mặt bằng theo phương án đã phê duyệt Tuy nhiên, đối với các dự án xây dựng công trình giao

10 Điều 1 Luật Đất đai năm 1993

thông thì ở cấp tỉnh, tùy vào điều kiện tại từng địa phương có thể thành lập một Hội đồng đền bù giải phóng mặt bằng hoặc Ban giải phóng mặt bằng do Phó Chủ tịch UBND cấp tỉnh làm Giám đốc hoặc Trưởng ban, để chỉ đạo công tác giải phóng mặt bằng và thẩm định phương án giải phóng mặt bằng Ở cấp huyện và cấp xã, có một Ban giải phóng mặt bằng ở từng cấp do Chủ tịch hoặc Phó Chủ tịch UBND cùng cấp làm Trưởng ban UBND cấp tỉnh thống nhất với chủ đầu tư và ra quyết định giao cho cấp có đủ tư cách pháp nhân

để ký hợp đồng về triển khai công tác giải phóng mặt bằng với chủ đầu tư11 Chính vì các yếu tố trên ra đời và xuất hiện nên đã tạo được từng bước phát triển mới làm và là cơ sở pháp lý cho quá trình thu hồi được thuận lợi hơn, từ đây Đất đai có giá trị và được đề cao hơn trong giai đoạn trước đó Qua những đặc điểm trên ta thấy Trung tâm phát triển quỹ đất chưa được đề cập và thành lập Chính vì lẽ đó trong thời gian này chỉ có ban bồi thường, giải phóng mặt bằng giải quyết những vấn đề trên phát sinh khi xảy ra Do trong công tác giải phóng mặt bằng, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư từ Ban đền bù thiệt hại giải phóng mặt bằng ngày càng được nâng cao vì vậy đòi hỏi cơ quan chức trách phải thành lập một tổ chức cao hơn Ban đền bù thiệt hại giải phóng mặt bằng để giải quyết các vấn

đề về giải phóng mặt bằng, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư Chính vì lẽ trên Tổ chức phát triển quỹ đất được cơ quan chức trách đề cập và dần dần thành lập Và Ban đền bù thiệt hại giải phóng mặt bằng cũng được xem là tiền thân của Trung tâm phát triển quỹ đất khi Trung tâm phát triển quỹ đất được thành lập và đi vào hoạt động Từ đó cho thấy Luật đất đai trong giai đoạn này còn rất thiếu xót và lạc hậu và đó cũng là một hạn chế rất lớn khi giải quyết các vấn đề bồi thường, hỗ trợ, tái định cư Và đó cũng chính là mối quan tâm của người sử dụng đất từ khi Luật Đất đai ban hành cho đến thời kì này qua đó cũng thể hiện lên sự nổi bật và thu hút quan tâm của nhiều người

1.6.2 Giai đoạn từ Luật Đất đai năm 2003 cho đến Luật đất đai năm 2013

Giai đoạn Luật Đất đai năm 2003 ra đời là do tất yếu của quy luật tự nhiên khi nhu cầu sử dụng đất của con người ngày càng được nâng cao và tăng lên Quy định Cụ thể tại Điều 41 Luật Đất đai năm 2003, Trung tâm phát triển quỹ đất do Uỳ ban nhân cấp tỉnh thành lập, tiếp theo Nghi định 197/2004NĐ-CP ngày 03 tháng 12 năm 2004 của Chính phù về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi nhà nước thu hồi đất Và Nghị định này ra đời nhằm mục đích thay thế trước đây (Nghị định 22/1998), thể hiện rõ cơ chế chuyễn đổi đất đai Cụ thể là quy định rõ ràng và chi tiết về những trường hợp được nhận bồi thường về đất và tài sản gắn liền với đất: (i) Bồi thường, hỗ trợ đối với đất nông nghiệp của hộ gia đình, cá nhân; (ii) Bồi thường đối với đất phi nông nghiệp (trừ đất ở) của hộ gia đình, cá nhân; (iii) Bồi thường đối với đất nông nghiệp, đất phi nông nghiệp của tổ chức; (iiii) Bồi thường đối với đất phi nông nghiệp là đất ở; (iiiiii) Bồi thường cho người lao động do

11 Xem thêm Trần Vang Phủ, “Luận văn: Tổ chức và hoạt động của Tồ chức phát triển quỹ đất,

http://digital.lrc.ctu.edu.vn/digital/?s=15&&dept_id=8&&job_id=LHC&&total=238&&n=1# , [ngày truy cập 2-6-2014]

ngừng việc,… Thông qua đó những chính sách hỗ trợ được đề cập ở Nghị định 22/1998 thì ở Nghị định 197/2004 cũng đã cụ thể hóa hơn tại (Điều 27, Điều 28, Điều 29, Điều

30, Điều 31).12

Tiếp theo Nghị định cũng đã ban hành thay thế Nghị định 197/2004 đó là Nghị định 84/2007/NĐ-CP ngày 25 tháng 5 năm 2007 quy định bổ sung thêm về việc cấp giấy chứng nhân quyền sử dụng đất, thu hồi đất, thực hiện quyền sử dụng đất, trình tự, thủ tục bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi nhà nước thu hồi đất và giải quyết khiếu nại về đất Cụ thể được thể hiện như sau: (i) Quy định cụ thể về một số trường hợp thực hiện quyền sử dụng đất và cấp giấy chứng nhận; (ii) Quy định cụ thể về xử lý đối với một số trường hợp

có thay đổi về quyền sử dụng đất; (iii) Quy định cụ thể đối với một số trường hợp thu hồi đất và bồi thường, hỗ trợ về đất khi Nhà nước thu hồi đất; (iiii) Trình tự, thủ tục thu hồi đất và thực hiện việc bồi thường , hỗ trợ tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất Qua những văn bản thay đổi như vừa nêu trên cho ta thấy sự phát triển cùa lĩnh vực Đất đai, cũng chính vì lẽ đó Đất đai ngày càng trở nên vô cùng quý giá, được xem là vấn đề nóng bỏng trong xã hội ngày nay Không chỉ những thay đổi dừng lại ở đó mà Đất đai trở nên là đề tài nóng bỏng thì tất nhiên xã hội ngày càng được chú trọng hơn chính vi vây Nghị định 69/2009/NĐ-CP ngày 13 tháng 8 năm 2009 của chính phủ quy định bổ sung về quy hoạch sử dụng đất, giá đất, thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và cùng với sự ban hành của Thông tư 14/2009/TT-BTTMT ngày 01 tháng 10 năm 2009 của Bộ Tài nguyên

và Môi trường quy định chi tiết về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và trình tự, thủ tục thu

Môi trường Trung tâm phát triển quỹ đất cấp huyện và cấp tỉnh được thành lập Trong giai đoạn Trung tâm phát triển quỹ đất được thể hiện cụ thể nhiệm vụ, quyền hạn của mình hơn trong quy định TTLT số 01/2010/TTLT-BNTMT-BNV-BTC ngày 08 tháng 01 năm 2010 của Bộ Tài nguyên và Môi trường, Bộ Nội vụ, Bộ Tài chính hướng dẫn về chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, cơ cấu tổ chức và cơ chế tài chính của Tổ chức phát triển quỹ đất Và theo quy định của Thông tư này Tổ chức phát triển quỹ đất được chia thành hai cấp: cấp tỉnh và cấp huyện Đó chính là điểm khác nhau với Luật Đất đai năm

2003 vì Luật Đất đai năm 2003 chỉ có cấp huyện mà thôi Qua đó sẽ làm cho điều tiết, điều chỉnh đất đai ngày càng hợp lý, và hoạt động mạnh mẻ hơn

1.6.3 Giai đoạn Luật Đất đai từ năm 2013 đến nay

Và hiện nay Luật Đất đai năm 2013 đã chính thức ra đời, ban hành và được hướng dẫn bởi Nghị định 43/2014/NĐ-CP, ngày 15 tháng 5 năm 2014 và Nghị định 47/2014/NĐ-CP, ngày 15 tháng 5 năm 2014 của Chính phủ về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất Điểm đáng chú ý ở Khoản 2 Điều 5 Nghị định số

12 Xem thêm tại chương II, chương IV Nghị định 197/2004

13 Xem thêm Nghị định 69/2009 và Thông tư liên tịch 01/2010/TTLT- BTNMT-BNV-BTC

43/2014 về việc quy định Trung tâm phát triển quỹ đất cấp tỉnh và huyện thì sẽ tổ chức lại Tổ chức phát triển quỹ đất trên cơ sở hợp nhất Tổ chức phát triển quỹ đất cấp tỉnh và cấp huyện hiện có Việc đó đồng nghĩa Trung tâm phát triển quỹ đất cấp huyện sẽ dần dần không còn như trước đây nữa Khác hẳn với Nghị định 69/2009 trước đây Kế tiếp về việc quy định cụ thể hơn về các chính sách hỗ trợ và cách tính tiền bồi tiền bồi thường

quyền lực và được xem trọng hơn, qua đó cũng thể hiện ý chí của Nhà nước đối với xã hội ngày càng trên thiết thực và đồng cảm hơn Nhìn chung sự phát triển của Đất đai ngày càng phát triển và đa dạng bên cạnh đó nhu cầu của người sử dung đất ngày càng được tăng lên, vì thế Đất đai ngày càng trở nên có giá và đắt đỏ hơn cũng như câu “tất đất tất vàng” Vì vậy việc khi Nhà nước thu hồi đất của người dân thì hãy nên thận trọng và tính thật kĩ lưỡng để việc ảnh hưỡng quyền lời từ phía người sử dụng đất, đặc biệt là trong khâu thực hiện bồi thường, hỗ trợ, tái định cư

Sau khi sơ lược quá trình phát triển của Trung tâm phát triển quỹ đất cũng như những chế định giải phóng mặt bằng, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư thì sau đây phần tiếp theo người viết trình bày sơ lược một vài nét cơ bản về tổ chức và hoạt động của Trung tâm phát triển quỹ đất cấp tỉnh và cấp huyện

1.7 Khái quát về tổ chức và hoạt động của Trung tâm phát triển quỹ đất cấp tỉnh, cấp huyện

1.7.1 Cơ cấu tổ chức của Trung tâm phát triển quỹ đất cấp tỉnh và cấp huyện

Theo quy định tại Điều 3 TTLT số 01/2010/TTLT-BTNMT-BNV-BTC cùng với

Dự thảo TTLT của BTNMT-BNC-BTC, “hướng dẫn về chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn,

cơ cấu tổ chức và cơ chế tài chính của Trung tâm phát triển quỹ đất” sắp tới đây được quy định như sau:15

- Tổ chức phát triển quỹ đất có Giám đốc và không quá 02 Phó Giám đốc; việc bổ

nhiệm và miễn nhiệm Giám đốc, Phó Giám đốc thực hiện theo phân cấp quản lý cán bộ của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, phù hợp với tiêu chuẩn, chức danh theo quy định của pháp luật

- Tổ chức phát triển quỹ đất được thành lập tối đa không quá 03 phòng chuyên môn, nghiệp vụ; số lượng phòng chuyên môn, nghiệp vụ thành lập căn cứ vào đặc điểm của từng địa phương và theo nhiệm vụ của Tổ chức phát triển quỹ đất

Giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường quy định cụ thể nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Tổ chức phát triển quỹ đất cấp tỉnh sau khi thống nhất với Giám đốc Sở Nội vụ; Chủ tịch Ủy ban nhân dân huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh quy định cụ thể

14 Xem thêm Nghị định số 47/2014/NĐ-CP

15 Xem thêm Điều 3 TTLT số 01/2010/TTLT-BTNMT-BNV-BTC và Dự thảo TTLT của BTNMT-BNC-BTC, „hướng dẫn về chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, cơ cấu tổ chức và cơ chế tài chính của Trung tâm phát triển quỹ đất”

nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Tổ chức phát triển quỹ đất cấp huyện theo đề nghị của Giám đốc Tổ chức phát triển quỹ đất và Trưởng Phòng Nội vụ cấp huyện.16

Vì lẽ đó sự có mặt và thành lập tổ chức Trung tâm phát triển quỹ đất trong giai đoạn hiện nay hết sức là quan trọng và đầy ý nghĩa Để tìm hiểu rõ hơn về nhưng quy định của pháp luật hiện hành đối với tổ chức và hoạt động của Trung tâm phát triển quỹ đất nói chung và tổ chức, hoạt động của Trung tâm phát triển quỹ đất cấp huyện nói riêng, sau đây người xin trình bày những vấn đề cụ thể qua chương tiếp theo

1.7.2 Hoạt động của Trung tâm phát triển quỹ đất cấp tỉnh và cấp huyện

Nhiệm vụ và quyền hạn của Trung tâm phát triển quỹ đất được quy định tại Điều 2 TTLT số 01/2010TTLT-BTNMT-BNV-BTC và cùng với Dự thảo TTLT của BTNMT-BNC-BTC, “hướng dẫn về chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, cơ cấu tổ chức và cơ chế tài chính của Trung tâm phát triển quỹ đất” sắp tới đây được thề hiện cụ thể như sau:17

 Nhiệm vụ của Trung tâm phát triển quỹ đất

- Tổ chứ c thực hiện việc bồi thường, hỗ trợ và tái đi ̣nh cư khi Nhà nước thu hồi đất;

- Tạo quỹ đất và phát triển quỹ đất để đấu giá quyền sử dụng đất ; phục vụ phát triển kinh tế - xã hội; phục vụ sự nghiệp giáo dục - đào tạo, dạy nghề, y tế, văn hóa, thể dục thể thao, môi trường và các nhu cầu khác của địa phương; ổn định thị trường bất động sản;

- Nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất của tổ chức, hộ gia đình, cá nhân theo quy định của pháp luật;

- Tổ chức phát triển các khu, điểm và nhà tái định cư phục vụ việc thu hồi đất thực hiện các dự án;

- Tổ chức thực hiện đầu tư xây dựng kết cấu hạ tầng trên quỹ đất đã được giao quản

lý để đấu giá;

- Quản lý quỹ đất đã được giải phóng mặt bằng; quỹ đất đã nhận chuyển nhượng; quỹ đất đã tạo lập và phát triển; quỹ nhà đất đã xây dựng để phục vụ tái định cư và quỹ đất thu hồi theo quy định tại các khoản 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11 và 12 Điều 38 của Luật Đất đai

thuộc khu vực đô thị, khu vực có quy hoạch phát triển đô thị nhưng chưa giao dự án đầu tư

hoặc chưa đấu giá quyền sử dụng đất;

- Tổ chứ c thực hiê ̣n đấu giá quyền sử du ̣ng đất , đấu thầu dự án có sử du ̣ng đất theo quy đi ̣nh của pháp luâ ̣t;

- Lập phương án sử dụng quỹ đất được giao quản lý và các phương án, đề án, dự án đầu tư tạo lập và phát triển quỹ đất trình cơ quan có thẩm quyền quyết định;

16 Xem thêm Mục 2.3 Chương 2

17 Xem thêm Điều 2 TTLT số 01/2010/TTLT-BTNMT-BNV-BTC và BTC và Dự thảo TTLT của BTNMT-BNC-BTC, “hướng dẫn về chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, cơ cấu tổ chức và cơ chế tài chính của Trung tâm phát triển quỹ đất”

- Cung cấp dịch vụ trong lĩnh vực bồi thường, giải phóng mặt bằng; cung cấp thông tin về địa điểm đầu tư, giá đất, quỹ đất cho các tổ chức, cá nhân theo yêu cầu;

- Tổ chức triển khai thực hiện nhiệm vụ theo chương trình, kế hoạch, phương án,

dự án, đề án và các hoạt động dịch vụ phù hợp với nhiệm vụ, lĩnh vực chuyên môn được

giao;

- Phối hợp với cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan để triển khai thực hiện nhiệm

vụ được giao;

- Thực hiện các nhiệm vụ khác theo quyết định của cấp có thẩm quyền

 Quyền hạn của Trung tâm phát triển quỹ đất

- Được cung cấp các văn bản về chính sách, pháp luật của Nhà nước và các tài liệu khác liên quan đến nhiệm vụ được giao;

- Tư vấn, cung cấp dịch vụ thuộc các lĩnh vực phù hợp với chức năng, nhiệm vụ được giao cho tổ chức và cá nhân;

- Liên doanh, liên kết, hợp tác với tổ chức kinh tế, cá nhân để thực hiện nhiệm vụ, dịch vụ theo quyết định của cấp có thẩm quyền;

- Thuê tư vấn, thực hiện các công việc thuộc chức năng, nhiệm vụ được giao

CHƯƠNG 2 QUY ĐỊNH CỦA PHÁP LUẬT VỀ TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA TRUNG

TÂM PHÁT TRIỂN QUỸ ĐẤT CẤP TỈNH



Hiện nay tổ chức và hoạt động Trung tâm phát triển quỹ đất được thành lập có thể nói là đầy đủ thông qua đó pháp luật hiện hành cũng đã có mặt kịp thời để điều chỉnh những mặt yếu, hạn chế của tổ chức qua đó cũng nhằm nâng cao và đạt hiệu quả đối với

tổ chức hiện nay Để làm rõ các vấn đề của tổ chức Trung tâm phát triển quỹ đất, tiếp theo người viết trình bày rõ về các quy định của pháp luật đối với Trung tâm phát triển quỹ đất, đặc biệt đối với đề tài nghiên cứu này người viết sẽ phân tích rõ các quy định của pháp luật về tồ chức và hoạt động của Trung tâm phát triển quỹ đất cấp tỉnh, được thề hiện cụ thể về các vấn đề sau: các quá trình phát triển; địa vị pháp lý; cơ cấu tổ chức, nhiệm vụ quyền hạn, trình tự, thủ tục thành lập của Trung tâm phát triển quỹ đất Dựa vào những nội dung trên ngoài trình bày các quy định của pháp luật hiện hành người viết sẽ phân tích, so sánh với những văn bản trước đây Qua đó, người viết nêu lên những điểm còn hạn chế, chưa phù hợp, bất cấp với thực tiễn để đưa ra những ý kiến, đề nghị đối với pháp luật hiện hành và cũng như trong thực tế đối với tổ chức và hoạt động cùa Trung tâm phát triển quỹ đất nói chung và tổ chức và hoạt động của Trung tâm phát triển quỹ đất cấp tỉnh nói riêng

2.1 Địa vị pháp lý của Trung tâm phát triển quỹ đất cấp tỉnh

Theo quy định Điều 1 của Thông tư số 01/2010/TTLT-BTNMT-BNV-BTC và Dự thảo TTLT của BTNMT-BNV-BTC, “hướng dẫn về chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, cơ cấu tổ chức và cơ chế tài chính của Trung tâm phát triển quỹ đất” , thì Trung tâm phát triển quỹ đất cấp tỉnh có vị trí và chức năng như sau:18

- Tổ chức phát triển quỹ đất được thành lập ở tỉnh , thành phố trực thuộc Trung ương (sau đây gọi chung là cấp tỉnh ) và ở huyện, quận, thị xã, thành phố trực thuộc tỉnh (sau đây gọi chung là cấp huyện ), có chức năng tổ chức thực hiện viê ̣c bồi thườn g, hỗ trợ

và tái định cư ; tạo quỹ đất để đấu giá quyền sử dụng đất , phục vụ phát triển kinh tế - xã hội và ổn định thị trường bất động sản ; nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất ; phát triển các khu tái đi ̣nh cư ; đầu tư xây dựng kết c ấu hạ tầng trên đất ; đấu giá quyền sử dụng đất; đấu thầu dự án có sử dụng đất ; quản lý quỹ đất đã thu hồi , đã nhận chuyển nhượng, đã tạo lập, phát triển và thực hiện dịch vụ trong lĩnh vực bồi thường, giải phóng mặt bằng

18

Xem thêm Điều 1 TTLT số 01/2010/TTLT-BNTMT-BNV-BTC và Dự thảo TTLT/BNTMT-BNV-BTC “hướng dẫn về chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, cơ cấu tổ chức và cơ chế tài chính của Trung tâm phát triển quỹ đất”

Theo như quy định trên Trung tâm phát triển quỹ đất sẽ được thành lập, thực hiện ở cấp tỉnh và huyện, nhưng theo nghiên cứu của để tài thì người viết chỉ đi xoáy sâu vào cấp tỉnh sẽ là chính yếu và trọng tâm Sở dĩ người viết muốn tập trung làm rõ Trung tâm phát triển quỹ đất ở cấp tỉnh với lý do như sau: Tuy Công việc giải phóng mặt bằng, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư hiện nay được triển khai ở khắp mọi nơi từ trung ương đến địa phương Nhưng hiện nay Nghị định số 43/2014 ban hành có phần quy định khác với các văn bản trước đây theo xu hướng các Trung tâm phát triển quỹ đất cấp huyện sẽ không còn nữa, và Trung tâm phát triển quỹ đất chỉ còn được thành lập ở cấp tỉnh mà thôi Vì vậy người viết cần trình bày theo văn bản mới qua đó nhằm phân tích những mặt hợp lý

và những mặt bất hợp lý đối với văn bản vừa được ban hành Tại Khoàn 1 Điều 1 TTLT

số 01/2010/TTLT-BTNMT-BNV-BTC, quy định Trung tâm phát triển quỹ đất rất nhiều chức năng nhưng chức năng chính là của trung tâm là giải phóng mặt bằng, bồi thường,

hỗ trợ, tái định cư và khai thác, phát triển quỹ đất

- Tổ chức phát triển quỹ đất cấp tỉnh là đơn vị trực thuộc Sở Tài nguyên và Môi

trường, do Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quyết định thành lập theo đề nghị của Giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường và Giám đốc Sở Nội vụ Tổ chức phát triển quỹ đất cấp huyện

là đơn vị trực thuộc Ủy ban nhân dân cấp huyện, do Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quyết định thành lập theo đề nghị của Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp huyện và Giám đốc Sở Nội vụ

Theo quy định trên cho ta nhận thấy hợp lý ở đây là nếu Tổ chức phát triển quỹ đất

ở cấp tỉnh là đơn vị trực thuộc của Sở Tài nguyên và Môi trường thì tương tự như thế Tổ chức phát triển quỹ đất ở cấp huyện sẽ đương nhiên là trực thuộc Phòng Tài nguyên và Môi trường nhưng Thông tư 01/2010 lại không quy định như vậy, quy định Tổ chức phát triển quỹ đất ở cấp huyện là đơn vị trực thuộc UBND cấp huyện mà thôi Qua đó cho ta thấy nếu quy định Tổ chức phát triển quỹ đất ở cấp huyện là đơn vị trực thuộc Phòng Tài nguyên và Môi trường, như mô hình Văn phòng đăng ký quyền sử dụng đất thì Phòng Tài nguyên và Môi trường trở nên quá “Cồng kềnh” Với lại do Tổ chức phát triển quỹ đất có nguồn thu để tự đảm bảo hoạt động từ tiền thực hiện nhiệm vụ bồi thường và giải phóng mặt bằng và các nguồn khác Vì vậy nếu trực thuộc Phòng Tài nguyên và Môi trường thì cơ chế tài chính (thu-chi) giữa Tổ chức phát triển quỹ đất và Phòng Tài nguyên

và Môi trường sẽ rất phức tạp hơn.19

Chính vì lẽ việc quy định của Nghị định số 43/2014 là có phần hợp lý về cách vận dụng không chồng chéo quyền lực của nhau hay là một bộ phận nào đó lại làm những công việc của bộ phận khác tuy nhiên ngược lại về mặt cơ cấu tổ chức vẫn có điểm chưa hợp lý: Bời vì về lý luận và thực tiễn Tổ chức phát triển quỹ đất huyện không có chịu sự

19

Xem thêm Trần Vang Phủ, “ Luận văn: Tổ chức và hoạt động của Tồ chức phát triển quỹ đất”

http://digital.lrc.ctu.edu.vn/digital/?s=15&&dept_id=8&&job_id=LHC&&total=238&&n=1# , [ngày truy cập 30-5-2014]