xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực trật tự, an toàn xã hộithực tiễn tại phường thuận an, quận thốt nốt, thành phố cần thơ

Đối với đề tài “Xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực trật tự, an toàn xã hội- Thực tiễn tại phường Thuận An, quận Thốt Nốt, Thành phố Cần Thơ” người viết tập trung nghiên cứu những

Giảng viên hướng dẫn: Sinh viên thực hiện:

Lớp: Luật Hành chính K37

Cần Thơ, tháng 11/2014

Cần Thơ, tháng 11 năm 2014

Cần Thơ, tháng 11 năm 2014

2 Mục đích nghiên cứu……… 1

3 Phạm vi nghiên cứu……… …….2

4 Phương pháp nghiên cứu……… ….2

5 Bố cục đề tài……… …2

CHƯƠNG 1: LÝ LUẬN CHUNG VỀ XỬ PHẠT VI PHẠM HÀNH CHÍNH TRONG LĨNH VỰC TRẬT TỰ, AN TOÀN XÃ HỘI……….…… ….3

1.1 Khái niệm chung về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực trật tự, an toàn xã hội……… ……… … …3

1.1.1 Khái niệm vi phạm hành chính và xử phạt vi phạm hành chính…… ………… 3

1.1.2 Khái niệm trật tự, an toàn xã hội……… 4

1.1.3 Khái niệm xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực trật tự, an toàn xã hội… 5

1.2 Cấu thành của vi phạm hành chính……… 6

1.3 Nguyên tắc xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực trật tự an toàn xã hội……….….…… 8

1.4 Thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính……… …9

1.5 Lịch sử hình thành và phát triển của chế định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực trật tự, an toàn xã hội……… … 11

1.5.1 Chế định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực trật tự, an toàn xã hội đến ban hành Nghị định 150/2005/NĐ-CP ngày 12 tháng 12 năm 2005……… …11

1.5.2 Chế định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực trật tự, an toàn xã hội từ Nghị định 150/2005/NĐ-CP ngày 12 tháng 12 năm 2005 đến nay……… … 12

1.6 Vai trò của xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực trật tự, an toàn xã hội……… 12

CHƯƠNG 2: QUY ĐỊNH CỦA PHÁP LUẬT VỀ XỬ PHẠT VI PHẠM HÀNH CHÍNH TRONG LĨNH VỰC TRẬT TỰ, AN TOÀN XÃ HỘI………… …… 15

2.1 Đối tượng bị xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực trật tự, an toàn xã hội……… 15

2.2 Thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực trật tự, an toàn xã hội 16

2.3 Hình thức, mức xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực trật tự, an toàn xã hội 16

2.3.1 Hình thức xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực trật tự, an toàn xã hội… 16

2.3.2 Mức xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực trật tự, an toàn xã hội……… 18

2.4 Tình tiết giảm nhẹ, tình tiết tăng nặng trong xử phạt vi phạm hành chính về trật tự, an toàn xã hội……… ……… ……… 19

2.4.1 Tình tiết giảm nhẹ……… …19

2.4.2 Tình tiết tăng nặng……… …… ….19

2.5 Các hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực trật tự, an toàn xã hội…… 20

2.5.1 Vi phạm quy định về trật tự công cộng……… 20

2.5.2 Vi phạm quy định về bảo đảm sự yên tĩnh chung……… 26

2.5.5 Vi phạm quy định về gây thiệt hại đến tài sản của người khác……… ….34

2.6.1.5 Khiếu nại, tố cáo và khởi kiện trong xử phạt vi phạm hành chính về trật tự, an

toàn xã hội……… ….40

2.6.2 Thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực trật tự, an toàn xã

hội……….……… 40 2.6.2.1 Thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính của Công an nhân dân………… …40

2.6.2.2 Thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính của Uỷ ban nhân dân các cấp

xã……… …… 44

CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG VÀ NÂNG CAO HIỆU QUẢ XỬ PHẠT VI PHẠM HÀNH CHÍNH TRONG LĨNH VỰC TRẬT TỰ, AN TOÀN XÃ HỘI…… … 47

3.1 Thực trạng xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực trật tự, an toàn xã hội……… ……… 47

3.1.1 Thực trạng hoạt động xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực trật tự, an toàn xã

hội……… ….47 3.1.2 Những hạn chế trong công tác phát hiện, xử phạt và nguyên nhân……… 49

3.2 Những đề xuất nhằm hoàn thiện pháp luật về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực trật tự, an toàn xã hội……… ……… 50

3.2.1 Hoàn thiện pháp luật xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực trật tự, an toàn xã

hội……… 50

3.2.2 Đẩy mạnh công tác tuyên truyền các văn bản quy phạm pháp luật về xử phạt hành

chính trong lĩnh vực trật tự, an toàn xã hội……… 52

3.2.3 Tăng cường công tác tuần tra, canh gác kịp thời phát hiện, ngăn chặn những hành

vi vi phạm hành chính về trật tự, an toàn xã hội……… 54

3.2.4 Tăng cường công tác kiểm tra của các cơ quan có thẩm quyền trong hoạt động xử

phạt vi phạm hành chính về trật tự, an toàn xã hội……… 55

KẾT LUẬN……… … 56

PHẦN MỞ ĐẦU

1 Lý do nghiên cứu

Trong tình hình đất nước ta hiện nay thì xu thế hòa bình, hợp tác, hội nhập, đầu tư, phát triển kinh tế vẫn phát triển, bên cạnh đó tình hình trật tự, an toàn xã hội trong nước diễn ra rất phức tạp Đứng trước tình hình đầy biến động thì việc củng cố, giữ vững trật

tự, an toàn xã hội của nước ta trong giai đoạn hiện nay là hết sức quan trọng

Trật tự, an toàn xã hội là một lĩnh vực rất rộng, ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống nhân dân, khi nhắc đến xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực trật tự, an toàn xã hội thì bất cứ ai cũng thấy được tầm quan trọng của vấn đề Những hành vi vi phạm trong những năm gần đây xảy ra với mật độ thường xuyên thực hiện với nhiều hành vi rất đa

dạng đứng trước tầm quan trọng đó Điều 65 Hiến pháp năm 2013 có đã quy định: “Lực

lượng vũ trang nhân dân tuyệt đối trung thành với Tổ quốc, Nhân dân, với Đảng và Nhà nước, có nhiệm vụ bảo vệ độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc,

an ninh quốc gia và trật tự, an toàn xã hội; bảo vệ Nhân dân, Đảng, Nhà nước và chế độ

xã hội chủ nghĩa, cùng toàn dân xây dựng đất nước và thực hiện nghĩa vụ quốc tế”, cho

thấy Nhà nước ta rất quan tâm đến vấn đề trật tự, an toàn xã hội, không dừng lại ở quy

định đó tại Điều 67 Hiến pháp năm 2013 quy định: “Nhà nước xây dựng Công an nhân

dân cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại làm nòng cốt trong thực hiện nhiệm vụ bảo vệ an ninh quốc gia và bảo đảm trật tự, an toàn xã hội, đấu tranh phòng, chống tội phạm” Như vậy, cho thấy tầm quan trọng của việc giữ gìn trật tự, an toàn xã

hội rất được Đảng và Nhà nước ta đặc biệt quan tâm sâu sắc

Những hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực trật tự, an toàn xã hội chưa được xem là tội phạm, hành vi thực hiện không mang tính nguy hiểm cao cho xã hội như tội phạm hình sự nhưng trong những năm gần đây những hành vi này xảy ra nhiều với mật độ cao làm ảnh hưởng rất lớn đến đời sống nhân dân

Hiện nay pháp luật quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực trật tự, an toàn xã hội vẫn chưa cụ thể, nhiều quy định chưa rõ ràng, tính xử phạt chưa cao Việc đặt

ra vấn đề quy định trên là rất cấp thiết và quan trọng Trước thực trạng vi phạm hiện nay thì ý thức của nhân dân cùng với những quy định của pháp luật chưa thật sự phát huy triệt

để, chính vì lý do đó người viết chọn đề tài “Xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực

trật tự, an toàn xã hội- Thực tiễn tại phường Thuận An, quận Thốt Nốt, Thành phố Cần Thơ” làm đề tài nghiên cứu cho luận văn tốt nghiệp cử nhân luật cho mình Bài viết

nghiên cứu lý luận về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực trật tự, an toàn xã hội, pháp luật áp dụng, thực trạng pháp luật và nêu quan điểm về phương hướng giải pháp cho vấn đề này

2 Mục đích nghiên cứu

Người viết nghiên cứu đề tài với mục đích tìm hiểu những quy định của pháp luật

về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực trật tự, an toàn xã hội và những hạn chế của những quy định này trong tình hình đất nước ta hiện nay, từ đó đưa ra kiến nghị để hoàn thiện vấn đề trên

3 Phạm vi nghiên cứu

Đối với đề tài “Xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực trật tự, an toàn xã hội-

Thực tiễn tại phường Thuận An, quận Thốt Nốt, Thành phố Cần Thơ” người viết tập

trung nghiên cứu những quy định của Nghị định 167/2013/NĐ-CP ngày 12 tháng 11 năm

2013 về Quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực trật tự, an toàn xã hội gồm những hành vi vi phạm sau:

- Vi phạm quy định về trật tự công cộng;

- Vi phạm quy định về bảo đảm sự yên tĩnh chung;

- Vi phạm quy định về giữ gìn vệ sinh chung;

- Vi phạm quy định về quản lý nghành, nghề kinh doanh có điều kiện về an ninh, trật tự;

- Vi phạm các quy định về gây thiệt hại đến tài sản của người khác;

Bên cạnh đó tìm hiểu những quy định của pháp luật nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam về việc xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực trật tự, an toàn xã hội, nghiên cứu thực tiễn một số bất cập trong quy định hiện nay để làm rõ những hạn chế của quy định trên

4 Phương pháp nghiên cứu

- Nghiên cứu lý luận dựa trên văn bản pháp luật, đường lối chính sách của Đảng

về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực trật tự, an toàn xã hội, các công trình nghiên cứu của nhà khoa học

- Nghiên cứu thực tiễn: tổng hợp từ các báo cáo, sách báo, tạp chí và các tài liệu

có liên quan đến đề tài

CHƯƠNG 1

LÝ LUẬN CHUNG VỀ XỬ PHẠT VI PHẠM HÀNH CHÍNH

TRONG LĨNH VỰC TRẬT TỰ, AN TOÀN XÃ HỘI

1.1 Khái niệm chung về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực trật

tự, an toàn xã hội

1.1.1 Khái niệm vi phạm hành chính và xử phạt vi phạm hành chính

* Khái niệm vi phạm hành chính

Khái niệm vi phạm hành chính được xuất hiện lần đầu tiên tại Pháp lệnh xử phạt

vi phạm hành chính năm 1989 Các pháp lệnh tiếp theo (năm 1995; năm 2002 sửa đổi, bổ sung năm 2008) không trực tiếp đề cập đến khái niệm vi phạm hành chính, do đó để đáp ứng nhu cầu của thực tiễn trong việc áp dụng pháp luật thì tại Khoản 2 Điều 2 Luật xử lý

vi phạm hành chính năm 2012 quy định: “Vi phạm hành chính là hành vi có lỗi do cá

nhân, tổ chức thực hiện, vi phạm quy định của pháp luật về quản lý nhà nước mà không phải là tội phạm và theo quy định của pháp luật phải bị xử phạt vi phạm hành chính.”1

- Đặc điểm cơ bản của vi phạm hành chính được hiểu như sau:

+ Hành vi vi phạm hành chính là hành vi trái pháp luật, xâm phạm quy tắc quản lý nhà nước;

+ Hành vi do cá nhân hay tổ chức thực hiện với lỗi vô ý hoặc lỗi cố ý;

+ Vi phạm hành chính không phải là tội phạm bởi vì mức độ nguy hiểm của vi phạm thấp hơn so với tội phạm;

+ Phần lớn các vi phạm hành chính có cấu thành hình thức, chỉ cần xét đến hành vi

vi phạm mà không cần tính đến hậu quả;

+ Vi phạm hành chính hiện nay được quy định cụ thể trong Luật xử lý vi phạm hành chính năm 2012 quy định nguyên tắc chung trong việc phát hiện, ngăn chặn và xử

lý vi phạm hành chính;

+ Là hành vi được pháp luật quy định phải bị xử phạt hành chính

Qua đó ta thấy rằng vi phạm hành chính luôn là hành vi của cá nhân hay tổ chức, hành vi vi phạm hành chính luôn thể hiện tính có lỗi, hành vi vi phạm phải do chủ thể có năng lực chủ thể thự hiện, hành vi phải thực hiện một cách trái pháp luật và phải chịu sự tác động của các biện pháp chế tài.2

* Khái niệm xử phạt vi phạm hành chính

Xử phạt vi phạm hành chính là một hoạt động đặc biệt của quản lý nhà nước bao gồm một loạt hành vi cụ thể như sau: phân tích đánh giá mức độ vi phạm, đối chiếu quy định của pháp luật, căn cứ lựa chọn, chế tài áp dụng hình thức và mức phạt…và cuối cùng ra quyết định xử phạt

1 Khoản 1 Điều 2 Luật xử lý vi phạm hành chính năm 2012

2 TS Phan Trung Hiền, Giáo trình Luật Hành chính Việt Nam phần II, Khoa Luật, Đại học Cần Thơ, 2009

Xử phạt vi phạm hành chính là một loại hoạt động cưỡng chế hành chính cụ thể mang quyền lực nhà nước, phát sinh khi có vi phạm hành chính, biểu hiện ở việc áp dụng chế tài hành chính mang tính trừng phạt những đối tượng bị áp dụng do gây thiệt hại về vật chất và tinh thần cho nhân dân và do các chủ thể có thẩm quyền nhân danh nhà nước thực hiện theo quy định của pháp luật

Vi phạm hành chính là một loại vi phạm pháp luật khá phổ biến trong đời sống xã hội, tuy mức độ nguy hiểm cho xã hội của nó thấp hơn so với tội phạm hình sự, nhưng vi phạm hành chính là những hành vi xảy ra thường xuyên trên các mặt của đời sống xã hội, gây thiệt hại hoặc đe dọa gây thiệt hại cho lợi ích của Nhà nước, lợi ích của cá nhân, tổ chức, cũng như lợi ích của cộng đồng

Xử phạt vi phạm hành chính nhằm mục đích răn đe, ngăn chặn hành vi vi phạm và hành vi chưa vi phạm, góp phần rất lớn trong việc khẳng định Nhà nước ta là nhà nước pháp quyền, sống và làm việc theo pháp luật như vậy trật tự, kĩ cương mới được thiết lập nước ta mới được văn minh, an toàn góp phần to lớn trong việc khẳng định vị thế của nước ta trên trường quốc tế

Luật nước ta quy định rất rõ ràng về xử phạt vi phạm hành chính, cụ thể tại khoản

2 Điều 2 luật xử lý vi phạm hành chính năm 2012 quy định: “Xử phạt vi phạm hành

chính là việc người có thẩm quyền xử phạt áp dụng hình thức xử phạt, biện pháp khắc phục hậu quả đối với cá nhân, tổ chức thực hiện hành vi vi phạm hành chính theo quy định của pháp luật về xử phạt vi phạm hành chính”.3

Theo quy định thì xử phạt hành chính phải do người có thẩm quyền xử phạt thực hiện đối với cá nhân, tổ chức có hành vi vi phạm pháp luật hành chính, người có thẩm quyền bắt buộc áp dụng quy định của pháp luật trong xử phạt

1.1.2 Khái niệm trật tự, an toàn xã hội

Khái niệm trật tự, an toàn xã hội không phải là một khái niệm mới nhưng việc hiểu biết và quan tâm đến thì vẫn chưa được phổ biến sâu rộng Một số hiểu biết còn mập

mờ chưa rõ ràng làm cho công tác thực hiện của nhân dân gặp nhiều khó khăn cũng như công tác quản lý của nhà nước chưa phát huy hiệu quả triệt để

Trật tự là một trạng thái xã hội bình yên, không có rối loạn ở đó cuộc sống của

nhân dân được đảm bảo An toàn xã hội là sự an bình, vẹn toàn của một xã hội

“Trật tự là tình trạng ổn định, có thứ bậc trên dưới, trước sau…An toàn là yên ổn trọn vẹn, yên ổn hẳn, không sợ tai nạn”.4

Nói đến trật tự, an toàn xã hội là nói đến tình trạng (trạng thái) ổn định, có trật tự, kỷ cương của xã hội Trật tự, kỷ cương đó được xác lập trên cơ sở các quy tắc xử sự chung do Nhà nước ban hành (được gọi là những quy phạm pháp luật) và những giá trị xã hội, chuẩn mực đạo đức truyền thống được mọi người trong xã hội thừa nhận, tôn trọng, tuân thủ và nhờ đó mà mọi người có được cuộc sống yên ổn.5

3 Khoản 2 Điều 2 Luật xử lý vi phạm hành chính năm 2012

4 Xem từ điển từ và ngữ Hán-Việt của Giáo sư Nguyễn Lân –NXB Văn học, Hà Nội 2003, trang 16,704

09-09-Nói cách khác, trật tự, an toàn xã hội là trạng thái xã hội có trật tự, kỷ cương, trong đó mọi người có cuộc sống yên bình trên cơ sở các quy phạm pháp luật và chuẩn mực đạo đức, pháp lý xác định

Trật tự, an toàn xã hội là một lĩnh vực rất rộng ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống nhân dân, một số hành vi xảy ra thường xuyên trong cuộc sống hàng ngày liên quan mật thiết đến trật tự, an toàn xã hội như: hành vi vi phạm trật tự công cộng; vi phạm về bảo đảm sự yên tĩnh chung; vi phạm về giữ gìn vệ sinh chung; vi phạm về quản lý nghành nghề kinh doanh có điều kiện về an ninh, trật tự; vi phạm về gây thiệt hại đến tài sản của người khác

Trật tự, an toàn xã hội tạo nên sự ổn định, phát triển bền vững của đất nước, là hàng rào an toàn trước những nguy cơ tấn công từ mọi phía, bằng mọi thủ đoạn của các thế lực thù địch chống phá, đồng thời góp phần củng cố vị thế của nước ta trên trường quốc tế Giữ cho xã hội được an toàn, có trật tự, kỷ cương cũng có nghĩa là tạo được môi trường sống yên ổn, góp phần đảm bảo cuộc sống vui vẻ, lành mạnh, hạnh phúc cho mọi người Để làm được điều đó chúng ta phải áp dụng các biện pháp theo quy định của pháp luật để phòng ngừa, phát hiện, ngăn chặn, đấu tranh chống các hành vi vi phạm và các vi phạm pháp luật khác xâm hại đến cuộc sống an toàn của mọi người dân, xâm phạm đến trật tự, kỷ cương của đất nước Vì vậy, giữ gìn trật tự, an toàn xã hội là nhiệm vụ chung của toàn Đảng, toàn dân ta trong tình hình hiện nay

Tóm lại, giữ gìn trật tự, an toàn xã hội là giữ cho xã hội được an toàn, có trật tự,

kỷ cương, là phòng ngừa, phát hiện, ngăn chặn, đấu tranh chống tội phạm và các hành vi

vi phạm pháp luật về trật tự, an toàn xã hội

1.1.3 Khái niệm xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực trật tự, an toàn

xã hội

Khái niệm xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực trật tự, an toàn xã hội chưa

được quy định cụ thể nhưng được hiểu như sau:

“Xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực trật tự, an toàn xã hội là việc người

có thẩm quyền áp dụng hình thức xử phạt, biện pháp khắc phục hậu quả đối với cá nhân,

tổ chức thực hiện hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực trật tự, an toàn xã hội theo quy định của pháp luật về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực trật tự, an toàn xã hội.” 6

Hoạt động xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực trật tự, an toàn xã hội có các đặc điểm sau đây:

- Hoạt động xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực trật tự, an toàn xã hội được

áp dụng đối với cá nhân, tổ chức Việt Nam; cá nhân, tổ chức nước ngoài có hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực trật tự, an toàn xã hội theo quy định của pháp luật Nói cách khác vi phạm hành chính là cơ sở cho việc xử phạt vi phạm hành chính Luật xử lý

vi phạm hành chính và các nghị định của Chính phủ quy định hành vi vi phạm hành chính, hình thức, biện pháp xử phạt vi phạm hành chính áp dụng đối với tổ chức, cá nhân

vi phạm hành chính trong các lĩnh vực quản lý hành chính Nhà nước cụ thể là những cơ

sở pháp lý quan trọng để tiến hành hoạt động xử phạt vi phạm hành chính;

6 Khoản 2 Điều 2 Luật xử lý vi phạm hành chính năm 2012

- Xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực trật tự, an toàn xã hội được tiến hành bởi các chủ thể có thẩm quyền theo quy định của pháp luật Luật xử lý vi phạm hành chính xác định cụ thể các chủ thể có thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính, hình thức, mức xử phạt vi phạm hành chính mà họ được phép áp dụng đối với tổ chức, cá nhân vi phạm hành chính trong lĩnh vực trật tự, an toàn xã hội;

- Xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực trật tự, an toàn xã hội được tiến hành theo những nguyên tắc, trình tự, thủ tục được quy định trong các văn bản pháp luật về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực trật tự, an toàn xã hội do các cơ quan Nhà nước

có thẩm quyền ban hành;

- Kết quả của hoạt động xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực trật tự, an toàn

xã hội thể hiện ở các quyết định xử phạt vi phạm hành chính, trong đó ghi nhận các hình thức, biện pháp xử phạt áp dụng đối với tổ chức, cá nhân vi phạm hành chính trong lĩnh vực trật tự, an toàn xã hội Việc áp dụng biện pháp xử phạt đó thể hiện sự trừng phạt nghiêm khắc của Nhà nước đối với cá nhân, tổ chức vi phạm hành chính trong lĩnh vực trật tự, an toàn xã hội, qua đó góp phần giáo dục cho mọi người ý thức tuân thủ pháp luật hành chính trong lĩnh vực trật tự, an toàn xã hội nói riêng và pháp luật nói chung

1.2 Cấu thành của vi phạm hành chính

Để quyết định một hành vi có vi phạm hành chính hay không điều quan trọng đầu tiên là phải xác định hành vi đó có cấu thành vi phạm hành chính hay không Đối với một hành vi vi phạm hành chính về trật tự, an toàn xã hội nếu tiến hành xử phạt cũng phải thỏa mãn những cấu thành vi phạm hành chính theo quy định Cấu thành của một vi phạm hành chính được xem xét như sau:

Cấu thành của vi phạm hành chính là tổng hợp những dấu hiệu đặc trưng thể hiện chi tiết và đầy đủ tính vi phạm, xâm hại đến trật tự quản lý của nhà nước của một loại vi phạm hành chính

Cấu thành vi phạm hành chính bao gồm các yếu tố cơ bản sau:

- Yếu tố khách quan của vi phạm hành chính;

- Yếu tố chủ quan của vi phạm hành chính;

- Yếu tố chủ thể của vi phạm hành chính;

- Yếu tố khách thể của vi phạm hành chính;

* Yếu tố khách quan của vi phạm hành chính

Yếu tố khách quan của vi phạm hành chính là những biểu hiện ra bên ngoài của hành vi vi phạm hành chính Yếu tố khách quan của vi phạm là yếu tố bắt buộc, thể hiện như sau:

Hành vi vi phạm hành chính là những biểu hiện của cá nhân hoặc tổ chức tác động vào thế giới khách quan dưới những hình thức bên ngoài gây ảnh hưởng đến trật tự quản

lý nhà nước;

Hành vi vi phạm hành chính phải là hành vi trái pháp luật, chủ thể vi phạm có thể thực hiện bằng hành động hoặc không hành động, thực hiện những hành vi mà pháp luật cấm, hoặc không thực hiện hành vi pháp luật bắt buộc thực hiện;

Quan hệ nhân quả: là mối quan hệ mật thiết giữa hành vi vi phạm hành chính và hậu quả hành vi vi phạm đó mang lại, hành vi được thực hiện trước, sau đó phát sinh hậu quả xâm hại quy tắc quản lý nhà nước;

Thời gian, công cụ, phương tiện vi phạm hành chính không phải là dấu hiệu bắt buộc trong tất cả các vi phạm hành chính

* Yếu tố chủ quan của hành vi vi phạm hành chính

Trái với yếu tố khách quan những biểu hiện bên ngoài thì yếu tố chủ quan là những quan hệ tâm lý bên trong bao gồm lỗi, mục đích, động cơ của vi phạm hành chính

Để cấu thành một vi phạm hành chính thì lỗi là yếu tố bắt buộc để xem hành vi đó

có vi phạm hành chính Lỗi là trạng thái tâm lý của người thực hiện hành vi vi phạm hành chính, biểu hiện thái độ của người đó khi thực hiện hành vi của mình Lỗi trong vi phạm hành chính gồm: lỗi cố ý và lỗi vô ý;

Lỗi cố ý trong vi phạm hành chính là thái độ tâm lý của người thực hiện hành vi trái pháp luật hành chính nhận thức được nghĩa vụ của mình nhưng họ có ý thức xem thường pháp luật mặc dù họ thấy được khả năng thực hiện theo đúng nghĩa vụ đó;

Lỗi vô ý trong vi phạm hành chính là lỗi của người thực hiện hành vi vi phạm do

vô tình, thiếu thận trọng mà đã không nhận thức được nghĩa vụ bắt buộc, mặc dù họ có khả năng thực hiện theo đúng nghĩa vụ đó;

Hành vi vi phạm hành chính được thực hiện trong tình thế cấp thiết, phòng vệ chính đáng, sự kiện bất ngờ, sự kiện bất khả kháng được loại trừ yếu tố lỗi, khi đó những hành vi này không cấu thành hành vi vi phạm hành chính;

Động cơ của vi phạm hành chính là trạng thái tâm lý bên trong thôi thúc chủ thể

đó thực hiện hành vi vi phạm hành chính;

Mục đích là kết quả mà chủ thể thực hiện hành vi vi phạm muốn đạt được;

Động cơ, mục đích không là dấu hiệu bắt buộc trong tất cả các hành vi vi phạm hành chính, chỉ có ở một số cấu thành nhất định ở một số hành vi vi phạm với lỗi cố ý

* Yếu tố khách thể của vi phạm hành chính

Khách thể của vi phạm hành chính là những quy tắc quản lý nhà nước, là các quan

hệ xã hội phát sinh trong lĩnh vực quản lý nhà nước được pháp luật quy định và bảo vệ;

Khách thể chung là trật tự quản lý nhà nước nói chung; khách thể chung được thể hiện trong các quy phạm pháp luật tổng quát chung, có tính luật

Khách thể loại là trật tự quản lý nhà nước chuyên ngành hoặc từng lĩnh vực cụ thể;

Ví dụ: những hành vi vi phạm quy định về trật tự công cộng, vi phạm quy định về bảo đảm sự yên tĩnh chung, vi phạm quy định về giữ gìn vệ sinh chung là những hành vi

vi phạm hành chính xâm phạm đến khách thể là trật tự quản lý nhà nước về lĩnh vực trật

tự, an toàn xã hội

Khách thể trực tiếp chính là các quan hệ xã hội cụ thể và bảo vệ bị chính hành vi

vi phạm hành chính xâm hại đến

Ví dụ: hành vi nuôi gia súc, gia cầm, động vật gây mất vệ sinh chung ở khu dân cư

là hành vi xâm phạm đến khách thể trực tiếp là giữ gìn vệ sinh chung

* Yếu tố chủ thể của vi phạm hành chính

Chủ thể của vi phạm hành chính bao gồm:

- Công dân Việt Nam;

- Người nước ngoài, người không quốc tịch;

- Các cơ quan nhà nước;

- Các tổ chức xã hội, đơn vị kinh tế;

- Các tổ chức nước ngoài hoạt động ở Việt Nam

Tất cả những chủ thể trên phải đủ năng lực trách nhiệm hành chính, có nghĩa là phải có năng lực pháp luật và năng lực hành vi:

- Đối với các tổ chức nói chung, năng lực pháp luật và năng lực hành vi phát sinh khi tổ chức đó có quyết định thành lập hoặc được công nhận hoạt động hợp pháp Vì thế, năng lực pháp luật và năng lực hành vi cùng chấm dứt khi tổ chức chấm dứt hoạt động theo pháp luật hoặc bị buộc phải chấm dứt hoạt động;

- Đối với cá nhân, năng lực pháp luật phát sinh khi cá nhân đó ra đời và mất đi khi

cá nhân đó chết Còn năng lực hành vi phát sinh sau khi có năng lực pháp luật mà tự cá nhân đó đạt đến độ tuổi nhất định, không mắc bệnh tâm thần hoặc các bệnh khác làm mất khả năng điều khiển hành vi.7 Trong đó, độ tuổi có năng lực hành vi theo Luật xử lý vi phạm hành chính được quy định như sau:

Người từ đủ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi chỉ bị xử phạt hành chính với lỗi cố ý;

Người từ đủ 16 tuổi trở lên bị xử phạt vi phạm hành chính về mọi hành vi vi phạm hành chính;

Người thuộc lực lượng Quân đội nhân dân, Công an nhân dân vi phạm hành chính thì bị xử lý như đối với công dân khác; trong trường hợp cần áp dụng hình thức phạt tước quyền sử dụng giấy phép, chứng chỉ hành nghề hoặc đình chỉ hoạt động có thời hạn liên quan đến quốc phòng, an ninh thì người xử phạt đề nghị cơ quan, đơn vị Quân đội nhân dân, Công an nhân dân có thẩm quyền xử lý;

Tổ chức bị xử phạt vi phạm hành chính về mọi hành vi vi phạm hành chính do mình gây ra;

Cá nhân, tổ chức nước ngoài vi phạm hành chính trong phạm vi lãnh thổ, vùng tiếp giáp lãnh hải, vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa của nước ta; trên tàu bay mang quốc tịch Việt Nam, tàu biển mang cờ quốc tịch Việt Nam thì bị xử phạt hành chính theo quy định của pháp luật Việt Nam, trừ trường hợp điều ước quốc tế mà nước ta là thành viên có quy định khác

1.3 Nguyên tắc xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực trật tự, an toàn xã hội

Nguyên tắc trong hoạt động xử phạt vi phạm hành chính là những tư tưởng chủ đạo, những tiêu chuẩn mà các cơ quan nhà nước, các tổ chức, công dân phải tuân thủ theo trong quá trình xử phạt

Các nguyên tắc trong hoạt động xử phạt vi phạm hành chính chỉ đạo và chi phối các mối quan hệ trong xử phạt vi phạm hành chính nhằm đảm bảo cho hoạt động xử phạt đạt được hiệu quả và đúng theo quy định của pháp luật về xử phạt hành chính Khi tiến hành xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực trật tự, an toàn xã hội, người có thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính phải tuân thủ những nguyên tắc xử phạt được quy

7 TS Phan Trung Hiền, Giáo trình luật hành chính Việt Nam phần II, Khoa Luật, Đại học Cần Thơ, 2009

định trong Luật xử lý vi phạm hành chính năm 2012 và Nghị định 167/2013/NĐ-CP Theo đó, hoạt động xử phạt hành chính trong lĩnh vực trật tự, an toàn xã hội phải tuân thủ những nguyên tắc sau:

- Mọi hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực trật tự, an toàn xã hội phải được phát hiện, ngăn chặn kịp thời và phải bị xử lý nghiêm minh, mọi hậu quả do vi phạm hành chính trong lĩnh vực trật tự, an toàn xã hội gây ra phải được khắc phục theo đúng quy định của pháp luật;

- Việc xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực trật tự, an toàn xã hội được tiến hành nhanh chóng, công khai, khách quan, đúng thẩm quyền, bảo đảm công bằng, đúng quy định của pháp luật;

- Việc xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực trật tự, an toàn xã hội phải căn

cứ vào tính chất, mức độ, hậu quả vi phạm, đối tượng vi phạm và tình tiết giảm nhẹ, tình tiết tăng nặng;

- Chỉ xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực trật tự, an toàn xã hội khi có hành

vi vi phạm hành chính do pháp luật quy định là bị xử phạt hành chính trong lĩnh vực trật

- Đối với một hành vi vi phạm hành chính thì mức phạt tiền đối với tổ chức bằng

02 lần mức phạt tiền đối với cá nhân.8

Các cán bộ có thẩm quyền xử phạt theo quy định của pháp luật bao gồm:

- Công an nhân dân;

- Quản lý thị trường;

- Thanh tra;

- Cảng vụ hàng hải, Cảng vụ hàng không, Cảng vụ đường thủy nội địa;

- Tòa án nhân dân;

- Cơ quan thi hành án dân sự;

- Cục quản lý lao động ngoài nước;

- Cơ quan đại diện ngoại giao, cơ quan lãnh sự, cơ quan khác được ủy quyền thực hiện chức năng lãnh sự của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam ở nước ngoài

Số lượng cơ quan có thẩm quyền cũng như cán bộ có thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính là khá lớn cho nên việc phân định thẩm quyền là rất quan trọng tránh việc chồng chéo trong tiến hành xử phạt:

- Chủ tịch Uỷ ban nhân dân các cấp có thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính trong các lĩnh vực quản lý nhà nước ở địa phương;

- Người có thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính có thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính thuộc lĩnh vực mình quản lý;

- Trong trường hợp vi phạm hành chính thuộc thẩm quyền xử phạt của nhiều người, thì việc xử phạt vi phạm hành chính do người thụ lý đầu tiên thực hiện;

- Thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính trong Luật xử lý vi phạm hành chính năm 2012 là thẩm quyền áp dụng đối với một hành vi vi phạm hành chính là cá nhân; trong trường hợp phạt tiền đối với tổ chức vi phạm hành chính thì mức phạt tiền gấp 02 lần đối với mức phạt tiền đối với cá nhân;

- Thẩm quyền phạt tiền được xác định căn cứ vào mức tối đa của khung tiền phạt quy định đối với từng hành vi vi phạm cụ thể;

- Nếu hình thức, mức xử phạt, trị giá tang vật, phương tiện vi phạm hành chính bị tịch thu, biện pháp khắc phục hậu quả được quy định đối với từng hành vi đều thuộc thẩm quyền của người xử phạt vi phạm hành chính thì thẩm quyền xử phạt vẫn thuộc người đó;

- Nếu hình thức, mức xử phạt, trị giá tang vật, phương tiện vi phạm hành chính bị tịch thu, biện pháp khắc phục hậu quả được quy định đối với một trong các hành vi vượt quá thẩm quyền của người xử phạt vi phạm hành chính thì người đó phải chuyển vụ vi phạm đến cấp có thẩm quyền xử phạt;

- Nếu hành vi thuộc thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính của nhiều người thuộc các ngành khác nhau, thì thẩm quyền xử phạt thuộc Chủ tịch Uỷ ban nhân dân cấp

có thẩm quyền xử phạt nơi xảy ra vi phạm.9

Việc phân định thẩm quyền xử phạt giúp cho công tác áp dụng pháp luật được hoàn chỉnh hạn chế được việc chồng chéo thẩm quyền xử phạt của các cơ quan, các cá nhân, giúp cho công tác quản lý ngày càng chặt chẽ hơn

1.5 Lịch sử hình thành và phát triển của chế định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực trật tự, an toàn xã hội

9 Điều 52 Luật xử lý vi phạm hành chính năm 2012

1.5.1 Chế định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực trật tự, an toàn

xã hội đến ban hành Nghị định 150/2005/NĐ-CP ngày 12 tháng 12 năm 2005

Từ trước Nhà nước ta đã ban hành nhiều luật lệ để quản lý xã hội cũng góp phần không nhỏ trong việc giữ gìn trật tự, an toàn xã hội, nhưng vẫn thiếu những quy định phù hợp để xử lý những hành vi vi phạm nhỏ về trật tự, an toàn xã hội Đứng trước sự cần thiết đó Chính phủ ban hành nghị định 143-CP ngày 27 tháng 5 năm 1977 để điều chỉnh những hành vi vi phạm nhỏ về trật tự, an toàn xã hội xảy ra hàng ngày và thường xuyên

Nghị định 143-CP ngày 27 tháng 5 năm 1977 là nghị định đầu tiên quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực trật tự, an toàn xã hội nhưng tại thời điểm ban hành nghị định thì xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực trật tự, an toàn xã hội được gọi là xử phạt vi cảnh Vi cảnh trong thời điểm hiện tại là một thuật ngữ quy định những hành vi xâm phạm đến trật tự, an toàn xã hội mà có tính chất rõ ràng, đơn giản, hậu quả không nghiêm trọng, chưa đến mức xử phạt hình sự, chưa đến mức áp dụng các biện pháp xử lý khác được xem là hành vi phạm pháp vi cảnh Quy định điều lệ về phạt vi cảnh của Nghị định gồm 3 điều và điều lệ gồm 3 chương, 33 điều quy định chung về xử phạt vi cảnh, hành vi vi phạm, quyền hạn phạt vi cảnh, quyền khiếu nại của người bị phạt Nghị định quy định hình thức phạt vi cảnh tùy theo mức độ hành vi vi phạm gây ra

sẽ bị xử phạt bao gồm: Phạt cảnh cáo; phạt tiền từ 1 đồng đến 10 đồng; phạt lao động công ích từ 1 ngày đến 3 ngày; phạt giam từ 1 ngày đến 3 ngày Từ đó, cho thấy được quy định xử phạt hành chính trong lĩnh vực trật tự, an toàn xã hội trong thời điểm hiện tại

là quan trọng và đã được Nhà nước quan tâm quản lý

Sau 15 năm thực hiện theo quy định của Nghị định 143-CP ngày 27 tháng 5 năm

1977 thì Nước ta ban hành Nghị định của Hội đồng Bộ trưởng số 141-HĐBT ngày 25 tháng 4 năm 1991 quy định về xử phạt hành chính trong lĩnh vực trật tự để áp dụng trong tình hình mới Thuật ngữ trật tự đã được sử dụng thay cho thuật ngữ vi cảnh, Nghị định gồm 3 chương, 29 điều quy định hình thức xử phạt những hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực trật tự; thẩm quyền, thủ tục, nguyên tắc và biện pháp xử phạt cho thấy Nhà nước ta quan tâm đến trật tự, an toàn xã hội và ngày càng có hướng quy định rõ ràng, cụ thể

Sau khi áp dụng Nghị định 141- HĐBT ngày 25 tháng 4 năm 1991 đến năm 1996

về trật tự, an toàn xã hội ở nước ta có nhiều thay đổi cho nên Nhà Nước ta ban hành Nghị định của Chính phủ số 49- CP ngày 15 tháng 8 năm 1996 về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực trật tự bao gồm 4 chương, 40 điều quy định cụ thể hợp lý hơn trong giai đoạn đất nước ta trong tình hình mới

Sau thời gian áp dụng đến năm 2005 Chính phủ ban hành Nghị định 150/2005/NĐ-CP ngày 12 tháng 12 năm 2005 Quy định xử phạt hành chính trong lĩnh vực trật tự, an toàn xã hội Từ nghị định này thiết chế an toàn xã hội đã được nhà nước ta quan tâm và quy định Nghị định gồm 6 chương, 47 điều quy định cụ thể những hành vi

vi phạm hành chính trong lĩnh vực trật tự, an toàn xã hội, hình thức xử phạt, mức xử phạt, các biện pháp khắc phục hậu quả, thẩm quyền xử phạt, trình tự, thủ tục xử phạt, khiếu nại, tố cáo, tố cáo và giải quyết khiếu nại tố cáo cho thấy Đảng và Nhà nước ta hết sức quan tâm đến vấn đề trật tự, an toàn xã hội

1.5.2 Chế định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực trật tự, an toàn

xã hội từ Nghị định 150/2005/NĐ-CP ngày 12 tháng 12 năm 2005 đến nay

Sau 5 năm thực hiện theo Nghị định 150/2005/NĐ-CP ngày 12 tháng 12 năm 2005 thì Chính phủ ban hành Nghị định 73/2010/NĐ-CP ngày 12 tháng 7 năm 2010 quy định

xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực trật tự, an toàn xã hội để thay thế quy định cũ Nghị định gồm: 6 chương, 45 điều cụ thể hơn nhưng quy định chung, những hành vi vi phạm hành chính và hình thức xử phạt, thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính, trình tự, thủ tục xử phạt; khiếu nại, tố cáo, khai thác, xử lý vi phạm; cụ thể điều khoản thi hành Nghị định quy định thay đổi, hoàn thiện một số điểm để phù hợp với tình hình nước ta, quy định ngày càng chặt chẽ, hợp lý giúp công tác thực hiện, áp dụng ngày càng hoàn chỉnh

Cùng với sự thay đổi không ngừng của đất nước ta trong thời đại hội nhập mới, cùng với sự thay đổi về tình hình trật tự, an toàn xã hội, để kịp thời thực hiện tốt công tác quản lý cho nên Chính phủ ban hành Nghị định 167/2013/NĐ-CP ngày 12 tháng 11 năm

2013 quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh, trật tự, an toàn xã hội; phòng, chống tệ nạn xã hội; phòng cháy và chữa cháy; phòng, chống bạo lực gia đình ngày càng hoàn thiện hơn pháp luật về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực trật tự,

an toàn xã hội cho thấy tầm quan trọng và sự quan tâm sâu sắc của Nhà nước đối với tình hình đất nước ta hiện nay

Nghị định 167/2013/NĐ-CP ngày 12 tháng 11 năm 2013 ban hành gồm 4 chương,

cụ thể trong 74 điều quy định về phạm vi điều chỉnh, đối tượng áp dụng, hình thức xử phạt vi phạm hành chính và biện pháp khắc phục hậu quả, mức phạt tiền cụ thể cho từng hành vi vi phạm, đảm bảo cho công tác quản lý của Nhà nước được thực hiện một cách

dễ dàng Nghị định quy định rất chặt chẽ, hợp lý với tình hình nước ta hiện nay, Nghị định ngày càng phát huy vai trò của mình trong việc quản lý Nhà nước góp phần giáo dục, răn đe, hạn chế hành vi vi phạm tạo nên một đất nước trật tự, an toàn thúc đẩy đất nước phát triển, cho nên đến nay Nghị định vẫn không ngừng phát huy hiệu quả của mình trong công tác xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực trật tự, an toàn xã hội

1.6 Vai trò của xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực trật tự, an toàn

Việc xử phạt hành chính kết hợp với việc tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật và thường xuyên tăng cường hoạt động tuần tra, giám sát sẽ góp phần hạn chế được hành vi vi phạm trong lĩnh vực trật tự, an toàn xã hội và cũng như tạo điều kiện cho người dân hiểu rõ được tầm quan trọng của việc giữ gìn trật tự, an toàn xã hội trong công cuộc hội nhập và phát triển đất nước

- Vai trò của xử phạt vi phạm hành chính trên phương diện chính trị:

Đối với một Nhà nước có nền trật tự, an toàn xã hội ổn định thì về mặt chính trị khẳng định được quyền lực của Đảng và Nhà nước, một đất nước có được nền trật tự, an toàn xã hội vững mạnh thì chính trị trong nước sẽ ổn định tạo nên một thể thống nhất từ

đó thúc đẩy việc phát triển toàn diện của đất nước

Chính trị là mặt quan trọng nhất đối với sự tồn tại của một quốc gia, quốc gia có vững mạnh, phát triển, có vị thế đều được khẳng định trên phương diện chính trị của quốc gia đó Trong khi đó tình hình trật tự, an toàn xã hội góp phần rất lớn trong công cuộc bảo vệ một chế độ chính trị Việc xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực trật tự, an toàn xã hội nhằm khắc phục hậu quả của những hành vi vi phạm pháp luật hành chính gây ra Xử phạt hành chính cũng góp phần răn đe, giáo dục, ngăn chặn những hành vi vi phạm pháp luật mới, nếu hạn chế được hành vi vi phạm thì xã hội sẽ an toàn hơn từ đó cho thấy rằng chế độ chính trị của Nhà nước ta phát huy được vai trò quản lý Nhà nước của mình, chính vì vậy, đất nước sẽ hòa bình, ổn định, phát triển và đặt biệt còn thể hiện

vị thế của nước ta trên trường quốc tế; góp phần ngăn chặn âm mưu phá hoại, chống phá của thế lực bên ngoài và đập tan âm mưu xâm lược của các thế lực thù địch bảo vệ vững mạnh chủ quyền

- Vai trò của xử phạt vi phạm hành chính trên phương diện kinh tế:

Đối với một đất nước để tồn tại và phát triển thì kinh tế góp phần rất quan trọng, kinh tế phát triển tỉ lệ thuận với sự phát triển của đất nước, kinh tế góp phần tạo ra của cải vật chất phục vụ cho cuộc sống của nhân dân, đời sống người dân tốt thì sẽ hạn chế được những hành vi vi phạm pháp luật, hạn chế được hành vi vi phạm pháp luật thì nhân dân

sẽ an tâm để phát triển kinh tế dần dần nâng cao cuộc sống của mình Trật tự, an toàn xã hội và kinh tế tác động và hỗ trợ lẫn nhau

Nếu muốn kinh tế phát triển thì đòi hỏi phải có một môi trường để thực hiện và môi trường đó chính là một đất nước an toàn và ổn định Chính vì vậy tình hình trật tự, an toàn xã hội góp phần rất lớn trong việc tạo ra sự ổn định đó Và như thế, việc xử phạt những hành vi vi phạm trật tự, an toàn xã hội là cần thiết để có được điều kiện tốt nhất để phát triển nền kinh tế đồng thời tạo điều kiện cho nhân dân tận tâm vào công cuộc phát triển kinh tế đất nước Hàng năm, việc xử phạt hành chính trong lĩnh vực trật tự, an toàn

xã hội cũng góp một phần nhỏ vào ngân sách Nhà nước phục vụ lại cho việc xây dựng và phát triển kinh tế Thật vậy, để có một môi trường ổn định đưa kinh tế đất nước phát triển thì tình hình trật tự, an toàn xã hội là việc rất quan trọng mà việc xử phạt những hành vi vi phạm hiện nay là rất cần thiết

- Vai trò của xử phạt vi phạm hành chính trên phương diện văn hóa- xã hội:

Đối với một quốc gia thì văn hóa là nền tảng tinh thần, là thước đo của sự tiến bộ

Để phát huy được nền văn hóa đậm đà bản sắc dân tộc thì trước tiên phải đảm bảo có được một đất nước an toàn, ổn định, trong khi đó những hành vi vi phạm hành chính xảy

ra thường xuyên đe dọa đến sự yên ổn của một xã hội, trong đó hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực trật tự, an toàn xã hội chiếm phần chủ yếu, chính vì thế xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực trật tự, an toàn xã hội là thật sự cần thiết trong tình hình hiện nay để tạo một bước đà cho văn hóa phát triển

Một đất nước có trật tự, an toàn xã hội ổn định thì tất nhiên sẽ là một nước có nền văn hóa phát triển, bởi chính vì sự an toàn, yên bình đó mới góp phần xây dựng nên một đất nước mang đậm bản chất văn hóa dân tộc

Xã hội là tế bào của một đất nước, để xem một đất nước có phát triển hay không thì đầu tiên phải nhìn vào xã hội của nước đó, một đất nước có xã hội yên bình, an toàn thì phải tăng cường hoạt động quản lý Nhà nước về mặt xã hội, trong đó trật tự, an toàn

xã hội là một vấn đề lớn đóng góp vào sự an toàn của một xã hội Việc những hành vi vi

phạm trong lĩnh vực trật tự, an toàn xã hội làm ảnh hưởng rất lớn đến một xã hội an toàn, cho nên Nhà nước ta có biện pháp ngăn chặn những hành vi vi phạm đó là xử phạt hành chính Trong tình đất nước ta hiện nay, đứng trước những hành vi vi phạm xảy ra việc thì

xử phạt hành chính trong lĩnh vực trật tự, an toàn xã hội cần được Đảng và Nhà nước quan tâm nhằm tạo nên một xã hội văn minh, hiện đại, an toàn góp phần thúc đẩy sự phát triển đất nước

CHƯƠNG 2 QUY ĐỊNH CỦA PHÁP LUẬT VỀ XỬ PHẠT VI PHẠM HÀNH CHÍNH TRONG LĨNH VỰC TRẬT TỰ, AN TOÀN XÃ HỘI

2.1 Đối tượng bị xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực trật tự, an toàn

xã hội

Đối tượng bị xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực trật tự, an toàn xã hội bao gồm:

- Cá nhân có hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực trật tự, an toàn xã hội:

Cá nhân nếu bị xử phạt phải thực hiện hành vi vi phạm hành chính mà pháp luật quy định hành vi đó sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực trật tự, an toàn xã hội

Cũng giống như các loại vi phạm hành chính khác một cá nhân có hành vi vi phạm hành chính sẽ trở thành chủ thể của vi phạm hành chính khi cá nhân đó có năng lực trách nhiệm hành chính, tức là đạt đến một độ tuổi nhất định, không mắc bệnh tâm thần và các bệnh khác làm mất khả năng điều khiển hành vi.10

10 Ts Phan Trung Hiền, Giáo trình luật Hành chính Việt Nam Phần 2, Khoa Luật, Đại học Cần Thơ, năm 2009

Tại điểm a khoản 1 Điều 5 Luật xử lý vi phạm hành chính năm 2012 có quy định “ Đối tượng bị xử phạt vi phạm hành chính bao gồm: người từ đủ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi

bị xử phạt vi phạm hành chính về vi phạm hành chính do cố ý; người từ đủ 16 tuổi trở lên

bị xử phạt vi phạm hành chính về mọi vi phạm hành chính” Theo đó, những người từ đủ

14 tuổi đến dưới 16 tuổi là những người bắt đầu có năng lực trách nhiệm hành chính, họ chỉ chịu trách nhiệm hành chính khi thực hiện vi phạm hành chính với lỗi cố ý Còn đối với người từ đủ 16 tuổi trở lên phải chịu trách nhiệm hành chính về mọi vi phạm hành chính do minh gây ra không tính đến lỗi thực hiện hành vi là cố ý hay vô ý

Như vậy, những cá nhân từ đủ 14 tuổi trở lên đã có thể trở thành đối tượng bị xử phạt hành chính trong lĩnh vực trật tự, an toàn xã hội

- Tổ chức có hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực trật tự, an toàn xã hội:

Tổ chức sẽ là chủ thể bị xử phạt khi thực hiện hành vi trái pháp luật vi phạm hành chính trong lĩnh vực trật tự, an toàn xã hội Tổ chức được xem là chủ thể của hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực trật tự, an toàn xã hội phải có năng lực trách nhiệm hành chính, tức là năng lực pháp luật và năng lực hành vi, năng lực pháp luật và năng lực hành

vi của tổ chức phát sinh khi tổ chức có quyết định thành lập, hoặc được công nhận hoạt động hợp pháp và đồng thời cũng mất đi khi tổ chức đó chấm dứt hoạt động hoặc pháp luật buộc chấm dứt hoạt động

Cá nhân, tổ chức nước ngoài thỏa mãn những điều kiện trên sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính theo pháp luật Việt Nam khi thực hiện những hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực trật tự, an toàn xã hội trên lãnh thổ, vùng tiếp giáp lãnh hải, vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa của Việt Nam; trên tàu bay mang quốc tịch Việt Nam, tàu biển mang cờ quốc tịch Việt Nam thì bị xử phạt vi phạm hành chính theo quy định của pháp luật Việt Nam, trừ trường hợp điều ước quốc tế mà nước ta là thành viên có quy định khác

2.2 Thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực trật tự, an toàn

xã hội

Điểm a khoản 1 Điều 6 Luật xử lý vi phạm hành chính quy định thời hiệu xử phạt

vi phạm hành chính là 1 năm, trừ các trường hợp sau:

Vi phạm hành chính về kế toán; thủ tục thuế; phí, lệ phí; kinh doanh bảo hiểm; quản lý giá; chứng khoán; sở hữu trí tuệ; xây dựng; bảo vệ nguồn lợi thủy sản, hải sản; quản lý rừng, lâm sản; điều tra, quy hoạch, thăm dò, khai thác, sử dụng nguồn tài nguyên nước; thăm dò, khai thác dầu khí và các loại khoáng sản khác; bảo vệ môi trường; năng lượng nguyên tử; quản lý, phát triển nhà và công sở; đất đai; đê điều; báo chí; xuất bản; sản xuất, xuất khẩu, nhập khẩu, kinh doanh hàng hóa; sản xuất, buôn bán hàng cấm, hàng giả; quản lý lao động ngoài nước thì thời hiệu xử phạt là 02 năm

Như vậy, lĩnh vực trật tự, an toàn xã hội không thuộc những trường hợp quy định trên Cho nên, thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực trật tự, an toàn xã hội được quy định là 01 năm

Thời điểm để tính thời hiệu xử phạt 01 năm được quy định như sau:

- Đối với vi phạm hành chính đã kết thúc thì thời hiệu được tính từ thời điểm chấm dứt hành vi vi phạm;

- Đối với vi phạm hành chính đang được thực hiện thì thời hiệu được tính từ thời điểm phát hiện hành vi vi phạm;

Trường hợp xử phạt vi phạm hành chính đối với cá nhân do cơ quan tiến hành tố tụng chuyển đến thì áp dụng thời hiệu là 01 năm Thời gian cơ quan tiến hành tố tụng thụ

lý, xem xét được tính vào thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính;

Trong thời hạn 01 năm mà cá nhân, tổ chức cố tình trốn tránh, cản trở việc xử phạt thì thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính được tính lại kể từ thời điểm chấm dứt hành vi trốn tránh, cản trở việc xử phạt.11

Cá nhân, tổ chức bị xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực trật tự, an toàn xã hội, nếu trong thời hạn 06 tháng, kể từ ngày chấp hành xong quyết định xử phạt cảnh cáo hoặc 01 năm kể từ ngày chấp hành xong quyết định xử phạt hành chính khác hoặc từ ngày hết thời hiệu thi hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính mà không tái phạm thì được coi là chưa bị xử phạt vi phạm hành chính.12

2.3 Hình thức, mức xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực trật tự, an toàn xã hội

vi vi phạm hành chính do người chưa thành niên từ đủ 14 đến dưới 16 tuổi thực hiện Cảnh cáo được quyết định bằng văn bản.13

- Phạt tiền

Phạt tiền được áp dụng trong trường hợp cá nhân, tổ chức vi phạm hành chính trong lĩnh vực trật tự, an toàn xã hội mà theo quy định của pháp luật thì bị áp dụng hình thức phạt tiền Đây là biện pháp xử phạt vi phạm hành chính về trật tự, an toàn xã hội mà

cá nhân, tổ chức vi phạm phải nộp phạt bằng tiền Khi áp dụng hình thức phạt tiền, mức tiền phạt cụ thể đối với một hành vi vi phạm là mức trung bình của khung tiền phạt Nếu

có tình tiết giảm nhẹ cho hành vi vi phạm thì mức tiền phạt có thể thấp hơn mức trung bình nhưng không được thấp hơn số tiền thấp nhất của khung tiền phạt; tương ứng, nếu

có tình tiết tăng nặng, thì có thể áp dụng mức tiền phạt cao hơn mức trung bình nhưng không được cao hơn mức tiền cao nhất của khung tiền phạt

- Căn cứ vào tính chất, mức độ vi phạm, cá nhân, tổ chức vi phạm hành chính trong lĩnh vực trật tự, an toàn xã hội còn có thể bị áp dụng một hoặc nhiều hình thức xử phạt bổ sung sau:

11

Điểm b,c,d khoản 1 Điều 6 Luật xử lý vi phạm hành chính năm 2012

12 Khoản 1 Điều 7 Luật xử lý vi phạm hành chính năm 2012

13 Điều 22 Luật xử lý vi phạm hành chính năm 2012

+ Tước quyền sử dụng giấy phép, chứng chỉ hành nghề có thời hạn hoặc đình chỉ hoạt động có thời hạn;

Mặc dù chỉ là hình thức xử phạt bổ sung nhưng nhìn chung nó rất nghiêm khắc, ảnh hưởng trực tiếp đến cá nhân, tổ chức vi phạm hành chính trong lĩnh vực trật tự, an toàn xã hội Trong thời gian bị tước quyền sử dụng giấy phép, chứng chỉ hành nghề có thời hạn hoặc đình chỉ hoạt động có thời hạn thì cá nhân, tổ chức phải ngưng mọi hoạt động mà cá nhân, tổ chức đang làm, ảnh hưởng rất lớn đến uy tín và chất lượng công việc sau này

+ Tịch thu tang vật vi phạm hành chính, phương tiện được sử dụng để vi phạm hành chính

Kế thừa quy định của Pháp lệnh Xử lý vi phạm hành chính trước đây, Luật xử lý

vi phạm hành chính năm 2012 đã sửa đổi, bổ sung hình thức xử phạt bổ sung hình phạt này để phù hợp với thực tiễn Theo quy định tại Điều 26 Luật Xử lý vi phạm hành chính: tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm hành chính là việc sung vào ngân sách nhà nước vật, tiền, hàng hóa, phương tiện có liên quan trực tiếp đến vi phạm hành chính, được áp dụng đối với vi phạm hành chính nghiêm trọng do lỗi cố ý của cá nhân, tổ chức

Trên thực tế hình thức xử phạt bổ sung tịch thu tang vật vi phạm hành chính, phương tiện sử dụng để vi phạm hành chính được áp dụng khá phổ biến trong xử lý vi phạm hành chính về trật tự, an toàn xã hội vì phần lớn những hành vi vi phạm thực hiện đều dùng những tang vật, phương tiện để tiến hành thực hiện hành vi, hơn nữa, các hành

vi vi phạm đều mang tính nguy hiểm cho xã hội nên việc tịch thu các tang vật, phương tiện vi phạm hành chính là cần thiết tránh gây ra thiệt hại lớn hơn

- Ngoài ra, đối với những hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực trật tự, an toàn xã hội còn phải thực hiện các biện pháp khắc phục hậu quả nhằm khắc phục những ảnh hưởng do hành vi vi phạm hành chính gây ra, các biện pháp khắc phục hậu quả được

áp dụng như sau:

+ Buộc thực hiện biện pháp khắc phục tình trạng ô nhiễm môi trường;

Cá nhân, tổ chức vi phạm hành chính phải thực hiện biện pháp để khắc phục tình trạng ô nhiễm môi trường; nếu cá nhân, tổ chức vi phạm hành chính không tự nguyện thực hiện thì bị cưỡng chế thực hiện.14

+ Buộc khôi phục lại tình trạng ban đầu;

Cá nhân, tổ chức vi phạm hành chính phải khôi phục lại tình trạng ban đầu đã bị thay đổi do vi phạm hành chính của mình gây ra; nếu cá nhân, tổ chức vi phạm hành chính không tự nguyện thực hiện thì bị cưỡng chế thực hiện.15

Đối với mỗi vi phạm hành chính trong lĩnh vực, trật tự, an toàn xã hội, ngoài việc

áp dụng hình thức xử phạt, cá nhân,tổ chức vi phạm hành chính có thể bị áp dụng một hoặc nhiều biện pháp khắc phục hậu quả.16

Nguyên tắc áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả đối với hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực trật tự, an toàn xã hội được hiểu là một hành vi vi phạm hành chính xảy ra sẽ bị áp dụng hình thức xử phạt chính, có thể bị áp dụng hình thức xử phạt bổ

14

Điều 31 Luật xử lý vi phạm hành chính năm 2012

15 Điều 29 Luật xử lý vi phạm hành chính năm 2012

16 Khoản 2 Điều 28 Luật xử lý vi phạm hành chính năm 2012

sung, có thể bị áp dụng một hoặc nhiều biện pháp khắc phục hậu quả cụ thể đối với từng hành vi vi phạm hành chính

- Người nước ngoài vi phạm một số quy định về trật tự, an toàn xã hội sau đây tùy theo mức độ vi phạm có thể bị áp dụng hình thức xử phạt trục xuất khỏi nước Cộng hòa

xã hội chủ nghĩa Việt Nam:

Mức phạt tiền tối đa đến 40.000.000 đồng được áp dụng đối với cá nhân thực hiện hành vi vi phạm hành chính trọng lĩnh vực trật tự, an toàn xã hội

Mức phạt tiền tối đa đến 80.000.000 đồng được áp dụng đối với tổ chức thực hiện hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực trật tự, an toàn xã hội.17

Luật xử lý vi phạm hành chính cũng quy định phạt tiền đến 40.000.000 đồng đối với lĩnh vực trật tự, an toàn xã hội, mức phạt quy định này được áp dụng đối với cá nhân

vi phạm hành chính còn đối với hành vi vi phạm của tổ chức sẽ áp dụng mức phạt tối đa

là gấp hai lần mức phạt tối đa đối với cá nhân.18

Luật xử lý vi phạm hành chính năm 2012 và Nghị định 167/2013/NĐ-CP quy định giống nhau giúp cho công tác áp dụng pháp luật dễ dàng và đồng bộ

2.4 Tình tiết giảm nhẹ, tình tiết tăng nặng trong xử phạt vi phạm hành chính

- Người vi phạm hành chính trong lĩnh vực trật tự, an toàn xã hội đã tự nguyện khai báo, thành thật hối lỗi; tích cực giúp đỡ cơ quan chức năng phát hiện vi phạm hành chính, xử lý vi phạm hành chính;

- Vi phạm hành chính về trật tự, an toàn xã hội trong tình trạng bị kích động về tinh thần do hành vi trái pháp luật của người khác gây ra; vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng; vượt quá yêu cầu của tình thế cấp thiết;

- Vi phạm hành chính về trật tự, an toàn xã hội do bị ép buộc hoặc bị lệ thuộc về vật chất và tinh thần;

- Người vi phạm hành chính trong lĩnh vực trật tự, an toàn xã hội là phụ nữ mang thai, người già yếu, người có bệnh hoặc khuyết tật làm hạn chế khả năng nhận thức hoặc khả năng điều khiển hành vi của mình;

- Vi phạm hành chính trong lĩnh vực trật tự, an toàn xã hội vì hoàn cảnh đặc biệt khó khăn mà không do mình gây ra;

và xem xét để đưa ra số tiền phạt dưới mức trung bình của khung tiền phạt theo quy định của pháp luật

2.4.2 Các tình tiếc tăng nặng

Ngược lại với tình tiết giảm nhẹ, tình tiết tăng nặng là những tiêu chí để tăng mức

xử phạt đối với hành vi vi phạm trong lĩnh vực trật tự, an toàn xã hội

Những tình tiết sau đây là tình tiết tăng nặng:

- Vi phạm hành chính trong lĩnh vực trật tự, an toàn xã hội có tổ chức;

- Vi phạm hành chính trong lĩnh vực trật tự, an toàn xã hội nhiều lần; tái phạm;

- Xúi giục, lôi kéo, sử dụng người chưa thành niên vi phạm hành chính về trật tự,

an toàn xã hội; ép buộc người bị lệ thuộc vào mình về vật chất, tinh thần thực hiện hành

vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực trật tự, an toàn xã hội;

- Sử dụng người biết rõ là đang bị tâm thần hoặc bệnh khác làm mất khả năng nhận thức hoặc khả năng điều khiển hành vi để vi phạm hành chính về trật tự, an toàn xã hội;

- Lăng mạ, phỉ báng người đang thi hành công vụ; vi phạm hành chính về trật tự,

an toàn xã hội có tính chất côn đồ;

- Lợi dụng chức vụ, quyền hạn để vi phạm hành chính về trật tự, an toàn xã hội;

- Lợi dụng hoàn cảnh chiến tranh, thiên tai, thảm họa, dịch bệnh hoặc những khó khăn đặc biệt khác của xã hội để vi phạm hành chính về trật tự, an toàn xã hội;

- Vi phạm hành chính về trật tự, an toàn xã hội trong thời gian đang chấp hành hình phạt của bản án hình sự hoặc đang chấp hành quyết định áp dụng biện pháp xử lý vi phạm hành chính;

- Tiếp tục thực hiện hành vi vi phạm hành chính về trật tự, an toàn xã hội mặc dù người có thẩm quyền đã yêu cầu chấm dứt hành vi đó;

- Sau khi vi phạm hành chính về trật tự, an toàn xã hội đã có hành vi trốn tránh, che giấu vi phạm hành chính;

- Vi phạm hành chính có quy mô lớn, số lượng hoặc trị giá hàng hóa lớn;

- Vi phạm hành chính về trật tự, an toàn xã hội đối với nhiều người, trẻ em, người già, người khuyết tật, phụ nữ mang thai;

19 Điều 9 Luật xử lý vi phạm hành chính năm 2012

Những tình tiết quy định trên nếu đã được quy định là hành vi vi phạm hành chính thì không được coi là tình tiết tăng nặng.20

Một tình tiết chỉ được xem là tình tiết tăng nặng khi nó rơi vào những tình tiết nêu trên Không được áp dụng mức xử phạt cao hơn quy định đối với một hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực trật tự, an toàn xã hội khi cá nhân, tổ chức vi phạm có nhiều tình tiết tăng nặng

2.5 Các hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực trật tự, an toàn xã hội

Các hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực trật tự, an toàn xã hội được quy định rất rộng, trong quá trình nghiên cứu luận văn người viết tập trung vào những hành vi

- Gây mất trật tự ở rạp hát, rạp chiếu phim, nhà văn hóa, câu lạc bộ, nơi biểu diễn nghệ thuật, nơi tổ chức các hoạt động thể dục, thể thao, lễ hội, triển lãm, hội chợ, trụ sở

cơ quan, tổ chức, khu dân cư, trường học, bệnh viện, nhà ga, bến tàu, bến xe, trên đường phố, ở khu vực cửa khẩu, cảng hoặc ở nơi công cộng khác;

Người gây mất trật tự bằng lời nói, hành động ở những nơi quy định là không được làm ồn phải giữ trật tự, yên tĩnh làm ảnh hưởng đến hoạt động bình thường của cá nhân, tổ chức sẽ bị xử phạt theo quy định Hành vi có thể được thực hiện tại rạp hát, rạp chiếu phim, nhà văn hóa, câu lạc bộ, nơi biểu diễn nghệ thuật, nơi tổ chức các hoạt động thể dục, thể thao, lễ hội, triển lãm, hội chợ, trụ sở cơ quan, tổ chức, khu dân cư, trường học, bệnh viện, nhà ga, bến tàu, bến xe, trên đường phố, ở khu vực cửa khẩu, cảng hoặc ở nơi công cộng khác theo quy định của pháp luật sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính

- Thả rông động vật nuôi trong thành phố, thị xã hoặc nơi công cộng;

Thả rông động vật được hiểu là hành vi cho động vật đi lang thang, không có sự quản lý hoặc quản lý không chặt chẽ để động vật nuôi thả lang trong thành phố, thị xã, nơi công cộng như: vỉa hè, lòng đường, chợ, khu dân cư, trường học, bệnh viện làm ảnh hưởng đến hoạt động của nhân dân

Động vật nuôi được hiểu là động vật mà cá nhân, tổ chức nuôi như: trâu, bò, gà, vịt, heo, chó, ngan và các động vật khác theo quy định

Ví dụ 1: Ông An là hàng xóm của ông Bình vì thấy nhà ông Bình làm ăn ngày càng giàu có nên ông An đã mượn một số tiền của ông Bình nhưng ông Bình không cho

vì ông Bình có công việc làm ăn Sau khi ông Bình từ chối, hàng ngày ông An đứng trước cửa nhà ông Bình chửi mắng, khiêu khích ông Bình, chửi ông Bình nhiều câu thậm

tệ nói ông Bình là quân ăn cướp bóc lột sức lao động của người khác, giàu mà ăn ở không

20 Điều 10 Luật xử lý vi phạm hành chính năm 2012

có đức, gia đình chết sẽ không có chỗ chôn thân, hành vi của ông An không chỉ làm ảnh hưởng trực tiếp đến ông Bình và ảnh hưởng cả xóm Hành vi của ông An là vi phạm quy định về trật tự công cộng là “có cử chỉ, lời nói thô bạo, khiêu khích, trêu ghẹo, xúc phạm danh dự nhân phẩm của người khác” sẽ bị phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền từ 100.000 đồng đến 300.000 đồng

Ví dụ 2: Nhà ông Phương có nuôi ba con trâu hàng ngày ông Phương thả nó

đi lang lang để tìm thức ăn, trâu của ông Phương thường xuyên băng ngang đường ngăn cản giao thông, được chính quyền địa phương nhắc nhở nhưng ông Phương vẫn cố tình

bỏ mặc cho trâu của ông nuôi đi trên đường, xét thấy hành vi của ông Phương là vi phạm

quy định về trật tự công cộng là “thả rông động vật nuôi trong thành phố, thị xã hoặc nơi

công cộng”, ông Phương có thể bị phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền từ 100.000 đồng đến 300.000 đồng

b) Những hành vi vi phạm sau có thể bị phạt tiền từ 500.000 đồng đến 1.000.000 đồng:

- Đánh nhau hoặc xúi giục người khác đánh nhau;

Cá nhân, nhóm cá nhân khi thực hiện hành vi dùng vủ lực, đe dọa dùng vủ lực với mục đích đánh người, lôi kéo, kích động người khác dùng vủ lực đánh nhau sẽ vi phạm hành chính và bị xử phạt theo quy định của pháp luật Khi đánh nhau hoặc xúi giục người khác đánh nhau sẽ chịu trách nhiệm cá nhân đối với từng hành vi vi phạm

- Say rượu, bia gây mất trật tự công cộng;

Khi uống rượu, bia có hành vi gây ồn ào, mất yên tĩnh tại những nơi như: rạp hát, rạp chiếu phim, nhà văn hóa, câu lạc bộ, nơi biểu diễn nghệ thuật, nơi tổ chức các các hoạt động thể dục, thể thao, lễ hội, triển lãm, hội chợ, trụ sở cơ quan, tổ chức, khu dân

cư, trường học, bệnh viện, nhà ga, bến tàu, bến xe, trên đường phố, ở khu vực cửa khẩu, cảng hoặc ở nơi công cộng khác theo quy định của pháp luật sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính

Hành vi vi phạm này khác với hành vi vi phạm gây mất trật tự ở rạp hát, rạp chiếu phim, nhà văn hóa, câu lạc bộ, nơi biểu diễn nghệ thuật, nơi tổ chức các hoạt động thể dục, thể thao, lễ hội, triển lãm, hội chợ, trụ sở cơ quan, tổ chức, khu dân cư, trường học, bệnh viện, nhà ga, bến tàu, bến xe, trên đường phố, ở khu vực cửa khẩu, cảng hoặc ở nơi công cộng khác là cá nhân khi thực hiện hành vi vi phạm khi say rượu bia làm ảnh hưởng đến trật tự công cộng

- Ném gạch, đất, đá, cát hoặc bất cứ vật gì khác vào nhà, vào phương tiện giao thông, vào người, đồ vật, tài sản của người khác;

Cá nhân dùng gạch, đất, đá, cát, gỗ, thức ăn, nhánh cây, và các vật khác ném vào bất kì nơi nào của căn nhà; phương tiện giao thông như: xe máy, xe đạp, xe gắn máy, tàu, ghe và các phương tiện giao thông khác; ném vào người và tài sản của người khác gây ảnh hưởng thì vi phạm Hành vi này sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính khi mức độ không nghiêm trọng và không có dấu hiệu vi phạm pháp luật khác

- Tụ tập nhiều người ở nơi công cộng gây mất trật tự công cộng;

Nhóm cá nhân tụ tập ở rạp hát, rạp chiếu phim, nhà văn hóa, câu lạc bộ, nơi biểu diễn nghệ thuật, nơi tổ chức các hoạt động thể dục, thể thao, lễ hội, triển lãm, hội chợ, trụ

sở cơ quan, tổ chức, khu dân cư, trường học, bệnh viện, nhà ga, bến tàu, bến xe, trên

đường phố, ở khu vực cửa khẩu, cảng hoặc ở nơi công cộng khác để hò hét, cổ vũ, gây huyên náo, làm ồn ào thì vi phạm và sẽ bị xử phạt hành chính theo quy định

- Để động vật nuôi gây thiệt hại tài sản cho người khác;

Hành vi này vi phạm khi thực hiện với lỗi vô ý, hoặc cố ý khi để động vật nuôi như: trâu, bò, gà, vịt, ngan, chó, mèo và các động vật nuôi khác gây thiệt hại đến tài sản của người khác thì sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính

- Thả diều, bóng bay, chơi máy bay, đĩa bay có điều khiển từ xa hoặc các vật bay khác ở khu vực sân bay, khu vực cấm, đốt và thả “đèn trời”;

Khu vực sân bay, khu vực cấm, đốt và thả “đèn trời”(đèn trời là các loại đèn làm bằng giấy, sau khi đốt sẽ thả bay lên trời) mà thực hiện hành vi thả diều, bóng bay, máy bay, đĩa bay, chong chóng bay hoặc các vật bay khác có thiết bị điều khiển thì sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính

- Sách nhiễu, gây phiền hà cho người khác khi bốc vác, chuyên chở, giữ hành lý ở các bến tàu, bến xe, sân bay, bến cảng, ga đường sắt và nơi công cộng khác

Sách nhiễu là hành vi gây khó khăn, cản trở hoặc kéo dài vụ việc bằng những điều kiện, yêu cầu không cần thiết, hoặc trái pháp luật.21

Phiền hà là gây rắc rối, phức tạp cho người khác

Hành vi gây khó khăn, cản trở, gây rắc rối, phức tạp cho người khác khi họ đang làm việc như: bốc vác, chuyên chở, giữ hành lý ở các bến tàu, bến xe, sân bay, bến cảng,

ga đường sắt và những nơi công công khác sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính

Ví dụ 1:Vì mượn tiền của ông Minh không được nên ông Anh đợi mỗi lần ông Minh đi làm ngang lấy một nhánh cây ném vào người và xe máy của ông Minh, nhiều lần làm ông Minh té xe, ông Minh đã nhiều lần bỏ qua nhưng ông Anh không dừng hành vi của mình lại Hành vi của ông Anh là vi phạm quy định về trật tự công cộng với hành vi

“ném gạch, đất, đá, cát hoặc bất cứ vật gì khác vào nhà, phương tiện giao thông, vào

người, đồ vật, tài sản của người khác”, hành vi của ông Anh xâm phạm trực tiếp đến ông

Minh và xe máy của ông Minh, ông Anh có thể bị phạt tiền từ 500.000 đồng đến 1.000.000 đồng về hành vi của mình

Ví dụ 2: Vào ngày 20/7/2014, ông Tài bịa đặt chuyện thấy xác chết trôi sông, ông

đã gọi điện thoại đến Công an Phường Thuận An báo tin là có xác chết trôi trên sông tại Khu vực Thới Bình 1, sau khi nhận được thông báo lực lượng công an, tổ dân phố, quân

sự đã nhanh chóng đến hiện trường xảy ra vụ việc nhưng không thấy xác chết nào cả chỉ thấy nhân dân tụ tập lại đứng nhìn làm cản trở giao thông, mất một thời gian lực lượng làm nhiệm vụ mới có thể chấn an được dư luận, và giải tán người dân khỏi ùn tắc giao thông Hành vi của ông Tài vi phạm quy định về trật tự công cộng với lỗi “báo thông tin

giả đến cơ quan nhà nước có thẩm quyền”, ông Tài có thể bị phạt tiền từ 500.000 đồng

-Tàng trữ, cất giấu trong người, đồ vật, phương tiện giao thông các loại dao, búa, các loại công cụ, phương tiện khác thường dùng trong lao động, sinh hoạt hàng ngày nhằm mục đích gây rối trật tự công cộng, cố ý gây thương tích cho người khác;

Hành vi mang theo trong người, đồ vật, phương tiện giao thông các loại dao, búa, kéo, các loại khác dùng trong lao động, sinh hoạt hàng ngày mà gây rối trật tự công cộng,

- Lôi kéo hoặc kích động người khác gây rối, làm mất trật tự công cộng;

Hành vi kích động về tinh thần khiến người khác nghe theo, lôi kéo người khác gây rối, làm mất trật tự công cộng như: hò hét, cổ vũ, reo hò, cản trở giao thông trên đường và những hoạt động khác là hành vi vi phạm hành chính và bị xử phạt theo quy định của pháp luật

- Thuê hoặc lôi kéo người khác đánh nhau;

Hành vi dùng tài sản thuê người khác đánh nhau hoặc lôi kéo người khác đánh nhau sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính

- Gây rối trật tự tại phiên tòa, nơi thi hành án hoặc có hành vi khác gây trở ngại cho hoạt động xét xử, thi hành án;

Hành vi vi phạm tại phiên tòa xét xử, nơi thi hành án như: ngăn cản xét xử, đập bàn, gào thét và các hoạt động khác với mục đích gây rắc rối, trở ngại cho hoạt động xét

xử bình thường của phiên tòa, nơi thi hành án là hành vi vi phạm hành chính và sẽ bị xử phạt theo quy định của pháp luật

- Gây rối trật tự tại nơi tổ chức thi hành quyết định cưỡng chế;

Hành vi la hét, xô đẩy, lôi kéo tại nơi thi hành quyết định cưỡng chế của nhà nước

sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính

- Xâm hại hoặc thuê người khác xâm hại đến sức khỏe của người khác;

Thực hiện hành vi hoặc thuê người với mục đích xâm hại đến sức khỏe của người khác như: xô đẩy, dọa nạt và bất kì hành vi nào làm ảnh hưởng đến sức khỏe của người khác đều bị xử phạt hành chính

- Lợi dụng quyền tự do dân chủ, tự do tính ngưỡng để lôi kéo, kích động người khác xâm phạm lợi ích của nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân;

Hành vi lợi dụng quyền tự do dân chủ, tự do tính ngưỡng để lôi kéo, kích động người khác như: mít tinh, biểu tình, ép buộc, cưỡng bức người khác xâm phạm đến chế

độ quản lý của nhà nước, quyền, lợi ích của cá nhân, tổ chức sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính

- Gây rối hoặc cản trở hoạt động bình thường của cơ quan, tổ chức;

Hành vi gây rối, gây trở ngại, làm cho hoạt động không được tiến hành dễ dàng, suôn sẻ Cản trở hoạt động bình thường của cơ quan, tổ chức nghĩa là gây trở ngại cho hoạt động của cơ quan, tổ chức đó

Mỗi cơ quan, tổ chức đều có nội quy, quy định để đảm bảo trật tự và kỷ luật trong tập thể, cơ quan Một người thực hiện một hành vi trong cơ quan, tổ chức nếu bảo vệ yêu cầu chấm dứt hành vi và rời khỏi nhưng không thực hiện thì hành vi đó là cản trở hoạt động bình thường của cơ quan, tổ chức

- Tập trung đông người trái pháp luật tại nơi công cộng hoặc các địa điểm, khu vực cấm;

Tập trung đông người một cách trái pháp luật tại nơi công cộng như: rạp hát, rạp chiếu phim, nhà văn hóa, câu lạc bộ, nơi biểu diễn nghệ thuật, nơi tổ chức các các hoạt động thể dục, thể thao, lễ hội, triển lãm, hội chợ, trụ sở cơ quan, tổ chức, khu dân cư, trường học, bệnh viện, nhà ga, bến tàu, bến xe, trên đường phố, ở khu vực cửa khẩu, cảng hoặc ở nơi công cộng khác hoặc các địa điểm, khu vực cấm sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính

- Tổ chức, tạo điều kiện cho người khác kết hôn với người nước ngoài trái với thuần phong mỹ tục hoặc trái với quy định của pháp luật, làm ảnh hưởng đến an ninh, trật

Hành vi vi phạm trên thực hiện với mục đích làm ảnh hưởng đến an ninh, trật tự,

an toàn xã hội sẽ trái quy định của pháp luật và sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính

- Viết, phát tán, lưu hành tài liệu có nội dung xuyên tạc bịa đặt, vu cáo làm ảnh hưởng đến uy tín của tổ chức, cá nhân;

Hành vi viết tài liệu, phân phát tài liệu, lưu hành tài liệu có nội dung tuyên truyền, xuyên tạc, bịa đặt, nói những điều không có thật làm ảnh hưởng đến uy tín, hoạt động bình thường của cá nhân hay tổ chức sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính theo quy định của pháp luật

- Tàng trữ, vận chuyển “đèn trời”

Những hành vi tàng trữ, vận chuyển “ đèn trời” sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính theo quy định của pháp luật

Ví dụ 1: Sau khi được lực lượng tuần tra bắt lại vì không đội mũ bảo hiểm khi tham gia giao thông, tiến hành kiểm tra giấy tờ xe thì lực lượng tuần tra phát hiện trong

xe máy có hai cây dao Thái Lan, một thanh sắt, qua quá trình điều tra làm rõ hai đối tượng An và Lợi trên đường đi đến nhà của Mẫn để đánh Mẫn vì có mâu thuẫn Không chỉ bị xử phạt về hành vi không đội mũ bảo hiểm khi tham gia giao thông, An và Lợi còn

bị xử phạt về hành vi “tàng trữ, cất giấu trong người, đồ vật, phương tiện giao thông các

loại dao, búa, các loại công cụ phương tiện khác thường dùng trong lao động, sinh hoạt hàng ngày nhằm mục đích gây rối trật tự công cộng, cố ý gây thương tích cho người khác”, Hành vi cố ý mang theo dao và thanh sắt nhằm mục đích gây thương tích cho Mẫn, An và Lợi sẽ bị phạt tiền từ 2.000.000 đồng đến 3.000.000 đồng và bị tịch thu hai cây dao Thái Lan, một thanh sắt theo quy định của pháp luật

Ví dụ 2: Vì mâu thuẫn cá nhân Hương đã thuê người chạy xe theo đạp vào xe Lan đang chạy làm Lan té xe, sau khi biết được hành vi của Hương, Lan đến Công An

Phường trình báo Hành vi của Hương là vi phạm quy định về “xâm hại hoặc thuê người khác xâm hại đến sức khỏe của người khác”, hành vi của Hương là thuê người khác xâm hại đến sức khỏe của Lan, hành vi này sẽ bị phạt tiền từ 2.000.000 đồng đến 3.000.000 đồng

d) Có thể phạt tiền từ 3.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng đối với một trong hai hành vi:

- Gây rối trật tự công cộng mà có mang theo các loại vũ khí thô sơ hoặc công cụ

hỗ trợ;

Hành vi làm ồn ào, huyên náo, làm mất trật tự công cộng mà khi thực hiện hành vi

có mang theo các loại vũ khí thô sơ như: súng tự chế, cung, vũ khí bắn, côn, dao, kiếm, đao và các vũ khí thô sơ khác; công cụ hỗ trợ: súng điện, dùi cui kim loại, bình xịt hơi cay, gậy điện, gậy cao su và các loại công cụ hỗ trợ khác sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính theo quy định của pháp luật

- Sản xuất, nhập khẩu, buôn bán “đèn trời”

Hành vi chế tạo, sản xuất, mua từ nước ngoài, trao đổi, buôn bán “đèn trời” đều bị

xử phạt vi phạm hành chính theo quy định của pháp luật

Ví dụ: Để phục vụ cho nhu cầu của giới trẻ hiện nay ông Tình đã mua một số đèn Khổng Minh bán, hành vi của Ông Tình vi phạm về sản xuất, nhập khẩu, buôn bán “đèn trời”, ở đây là việc buôn bán đèn Khổng Minh, hành vi này sẽ bị phạt tiền từ 3.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng Bên cạnh đó, ông Tình còn bị tịch thu số đèn Khổng Minh mà ông đã mua

đ) Ngoài hình thức phạt trên những hành vi vi phạm sau sẽ bị tịch thu tang vật, phương tiện hành chính:

Những hành vi vi phạm dưới đây sẽ bị tịch thu tang vật, phương tiện như: diều, bóng bay, máy bay điều khiển, đĩa bay điều khiển, dao, búa, các loại phương tiện vi phạm hành chính, tài liệu có nội dung bịa đặt, “đèn trời” và các loại công cụ phương tiện khác

và sẽ được xử lý theo quy định của pháp luật Những hành vi vi phạm cụ thể như sau:

- Thả diều, bóng bay, chơi máy bay, đĩa bay có điều khiển từ xa hoặc các vật bay khác ở khu vực sân bay, khu vực cấm, đốt và thả “đèn trời”;

- Tàng trữ, cất giấu trong người, đồ vật, phương tiện giao thông các loại dao, búa, các loại công cụ, phương tiện khác thường dùng trong lao động, sinh hoạt hàng ngày nhằm mục đích gây rối trật tự công cộng, cố ý gây thương tích cho người khác;

- Viết, phát tán, lưu hành tài liệu có nội dung xuyên tạc bịa đặt, vu cáo làm ảnh hưởng đến uy tín của tổ chức, cá nhân;

- Tàng trữ, vận chuyển “đèn trời”;

- Gây rối trật tự công cộng mà có mang theo các loại vũ khí thô sơ hoặc công cụ

hỗ trợ;

- Sản xuất, nhập khẩu, buôn bán “đèn trời”

e) Riêng đối với người nước ngoài có hành vi tổ chức, tạo điều kiện cho người khác kết hôn với người nước ngoài trái với thuần phong mỹ tục hoặc trái với quy định của pháp luật, làm ảnh hưởng đến trật tự, an toàn xã hội thì tùy theo mức độ vi phạm có

thể bị áp dụng hình thức xử phạt trục xuất khỏi nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam.22

Người nước ngoài đang sinh sống trên lãnh thổ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam nếu tổ chức, tạo điều kiện cho người khác kết hôn trái pháp luật, trái với những chuẩn mực xã hội, trái với phong tục, tập quán của nước ta, làm ảnh hưởng đến tình hình trật tự, an toàn xã hội và xét thấy mức độ vi phạm của hành vi làm ảnh hưởng nghiêm trọng sẽ bị trục xuất ra khỏi nước ta theo quy định

2.5.2 Vi phạm quy định về bảo đảm sự yên tĩnh chung

a) Những hành vi vi phạm quy định về bảo đảm sự yên tĩnh chung có thể bị phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền từ 100.000 đồng đến 300.000 đồng:

- Gây tiếng động lớn, làm ồn ào, huyên náo tại khu dân cư, nơi công cộng trong khoảng thời gian từ 22 giờ ngày hôm trước đến 06 giờ sáng ngày hôm sau;

Trong khoảng thời gian từ 22 giờ đêm đến 06 giờ sáng theo quy định là phải giữ yên tĩnh đảm bảo cho hoạt động nghĩ ngơi của nhân dân sau một ngày làm việc mệt mỏi

và cần được yên tĩnh, cho nên, bất kì hành vi thực hiện nào gây tiếng động lớn, ồn ào, huyên náo tại khu dân cư, nơi công cộng sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính theo quy định của pháp luật

- Không thực hiện các quy định về giữ yên tĩnh của bệnh viện, nhà điều dưỡng, trường học hoặc ở những nơi khác có quy định phải giữ yên tĩnh chung;

Bệnh viện, nhà điều dưỡng là những nơi mà người bệnh cần có sự yên tĩnh để phục hồi sức khỏe,hành vi thực hiện như: la hét, nói chuyện lớn tiếng, ca hát, nhảy múa,

và các hoạt động khác làm ồn ào, mất trật tự ảnh hưởng đến mọi người sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính

Trường học là môi trường đào tạo nếu hành vi thực hiện gây mất trật tự, mất yên tĩnh làm ảnh hưởng đến hoạt động dạy, học và các hoạt động khác sẽ bị xử phạt theo quy định

- Bán hàng ăn, uống, hàng giải khát quá giờ quy định của Uỷ ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương

Tùy vào từng địa phương, việc quy định giờ bán hàng ăn, uống, hàng giải khát khác nhau

Hành vi bán hàng ăn, uống, hàng giải khát quá giờ quy định nếu đã bị lực lượng chức năng nhắc nhở nếu còn tiếp tục buôn bán thì theo quy định sẽ bị xử phạt hành chính

b) Hành vi dùng loa phóng thanh, chiêng, trống, còi, kèn hoặc các phương tiện khác để cổ động ở nơi công cộng mà không được phép của các cơ quan có thẩm quyền có thể bị phạt tiền từ 300.000 đồng đến 500.000 đồng và tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm hành chính.23