BÀI THU HOẠCH CHUYẾN THỰC tế CHUYÊN môn tây NGUYÊN MIỀN TRUNG (20 trang)

Khi đến Đắk Lắk đoàn tham quan chủ yếu các địa điểm sau: nhà mồ của các đồng bào ở Tây Nguyên, ngôi nhà sàn cổ, Buôn Đôn, mộ vua voi, bào tàng văn hóa các dân tộc Tây Nguyên, bảo tàng cá

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

KHOA LỊCH SỬ



BÀI THU HOẠCH CHUYẾN THỰC TẾ CHUYÊN MÔN TÂY NGUYÊN- MIỀN TRUNG

SVTH: Hắc Thị Thanh Thìn MSSV: 34602082

THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH THÁNG 7- 2011

Lời mở đầu

Ngoài các học phần được học trên lớp thì vào năm thứ 3 trên giảng đường đại học,

em được học một học phần mà qua học phần này nó để lại cho em nhiều ấn tượng và

kỉ niệm mà có lẽ em không thể nào quên được trong 4 năm học đại học Đó là học phần thực tế chuyên môn, thông qua học phần này em hiểu biết thêm nhiều vấn đề hơn

và bổ sung thêm nhiều tri thức mà trước đây em bị rỗng Nhất là em biết được nhiều phong tục của những người đồng bào Cũng qua chuyến đi thực tế này em tích lũy thêm nhiều kiến thức hơn để sau này mạnh dạn hơn khi trình bày trước học trò của mình

Trong đợt thực tế chuyên môn Tây Nguyên- Miền Trung này trường tập trung vào

2 tỉnh tiêu biểu là Đắk Lắk và Nha Trang Khi đến Đắk Lắk đoàn tham quan chủ yếu các địa điểm sau: nhà mồ của các đồng bào ở Tây Nguyên, ngôi nhà sàn cổ, Buôn Đôn, mộ vua voi, bào tàng văn hóa các dân tộc Tây Nguyên, bảo tàng cách mạng ở Buôn Mê Thuột, nhà đày Buôn Mê Thuột, biệt điện Bảo Đại, hồ Lắk, buôn Jun tham quan nhà dài của đồng bào và giao lưu với đồng bào thưởng thức các đặc sản của Tây Nguyên như: nghe cồng chiêng, các điệu múa, ăn thịt heo nướng và đặc biệt là uống rượu cần Đến Nha Trang đoàn tham quan tháp bà Ponaga và tắm biển Nha Trang

Sau khi rời thành phố đoàn đi liền mấy tiếng đồng hồ mới tới thành phố Buôn Mê Thuột-Đắk Lắk Đắk Lắk là tỉnh có dân số trên 1,7 triệu người (2010) với 41 dân tộc anh em cùng sinh sống Là tỉnh có tiềm năng lớn, phong phú, đa dạng về hoạt động và phát triển du lịch sinh thái, du lịch văn hóa, di tích lịch sử Là tỉnh có nền kinh tế nông nghiệp với nghành trồng trọt và chăn nuôi có nguồn sản phẩm khá lớn về số lượng, phong phú về chủng loại Bên cạnh đó, Đắk Lắk còn có thế mạnh về lĩnh vực du lịch nhờ thiên nhiên ưu đãi với nhiều thác cao và hùng vĩ, nhiều hồ lớn… Đắk Lắk tự hào

là một trong những chiếc nôi sản sinh ra không gian văn hóa cồng chiêng Tây Nguyên-được UNESCO công nhận là di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại

Điểm đầu tiên mà đoàn ghé tham quan trên đường đi tới Bản Đôn là khu nhà mồ của các dân tộc ở Đắk Lắk

Nhà mồ

Khi bước vào khu nhà mồ thì hình ảnh của các nhà mồ không giống như những nhà

mồ của người Việt Những nhà mồ nó như những cái chòi Theo sự trình bày của người hướng dẫn thì em được biết, các dân tộc Êđê, M’nông, J’rai không có phong tục thờ cúng

tổ tiên Khi người thân qua đời, họ làm một cái chòi trên mộ để che mưa nắng thể hiện sự thương tiếc người đã mất Phía đầu mộ có một ống nứa để hàng ngày người thân ra bỏ cơm vào ống cho “ma” ăn Sau 3 năm người ta dựng nhà mồ và làm lễ bỏ mã Lễ bỏ

mã được coi là một lễ lớn của dân bản Tục bỏ nhà mồ theo quan niệm sau sự kiện này thì người sống hết trách nhiệm trông nom, thờ cúng cho người quá cố và được giải thoát mọi giàng buộc, nếu còn trẻ có thể lấy vợ (hoặc chồng) khác, còn người quá cố

sẽ được đầu thai sang kiếp khác… Nhà mồ ở Đắk Lắk quy định làm theo hướng Đông-Tây Biểu tượng nhà mồ là hai mảnh trăng lưỡi liềm ở hai đầu mái, thành ván được trang trí hoa văn, bốn góc rào dựng cột Gưng Kut, cột Klao xanh đỏ tạc tượng chim

Grứ, ngà voi để trang trí Hai đầu mộ được nối dây da trâu là đường lên trời cùa linh hồn người chết

Các dân tộc hiện nay ở Đắk Lắk còn theo chế độ mẫu hệ nên khi chúng ta bước vào khu nhà mồ, chúng ta thấy ngôi mộ nào mà ở trước có hình tượng của 4 con chim thì

ta biết ngay rằng người phụ nữ quá cố dưới ngôi mộ này có quyền lực rất lớn trong gia đình Hình ảnh 4 con chim đứng trước mộ là thể hiện quyền lực của người phụ nữ khi

họ còn sống Ở những ngôi mộ nào mà chúng ta bắt gặp có gắn những đôi ngà voi phía trước thì chúng ta biết rằng những người nằm dưới mộ họ thuộc những gia đình có truyền thồng săn bắt và thuần dưỡng voi rừng

Thông qua tham quan khu nhà mồ thì em hiểu biết thêm nhiều một số tục lệ, lễ hội

và tín ngưỡng của các dân tộc ở Tây Nguyên Và biết rằng họ tin rằng có kiếp sau và người chết cũng có thế giới riêng của họ giống như khi còn sống

Rời khu nhà mồ đoàn tiếp tục tham quan Buôn Đôn:ngôi nhà sàn cổ- ngôi nhà của người được mệnh danh là vua voi, cầu treo và mộ vua voi

Buôn Đôn hay còn gọi là Bản Đôn

Buôn Đôn tự hào là “cái nôi” về săn bắt thuần dưỡng voi rừng ở Đông Nam Á với huyền thoại về Vua Voi Khun Yu Nốp, người đã bắt được và thuần dưỡng hơn 170 con voi rừng, trong đó có một con bạch tượng tặng vua Xiêm và Vua Voi chính là danh hiệu vua Xiêm ban cho ông Thiên nhiên ban tặng cho Đắk Lắk dòng Sêrêpôk hùng vĩ mà lãng mạn Sông Sêrêpôk ở Buôn Đôn có nhiều bãi bồi nối với nhau như một quần đảo, trên đó mọc lên những cây si cành trải dài như những cánh tay nối từ bờ này đến bờ kia, tựa như khu rừng trên mặt sông Nói đến Bản Đôn là phải nói đến voi, bởi nơi đây chính là quê hương của những người săn bắt và thuần dưỡng voi rừng Việt Nam Ở Việt Nam duy nhất chỉ có ở đây voi trở thành phương tiện sinh sống và là con vật nuôi hiền lành trong gia đình và cũng nơi đây mới có ngày hội truyền thống đua voi hàng năm

Nhà sàn cổ

Đây chính là ngôi nhà gỗ của Khun yu nốb,

người thợ săn voi huyền thọai nổi tiếng ở Bản

Đôn Người được mệnh danh là vua voi ở Bản

Đôn Ngôi nhà được khởi công xây dựng vào

ngày 7/12/1883 tại xã Krông Na huyện Buôn

Đôn Ngôi nhà được làm theo kiến trúc nhà sàn

của dân tộc Lào Hiện tại ngôi nhà đã có đến trên

100 năm tuổi, được làm hoàn toàn bằng các lọai

gỗ tốt như Hương, Cà chít đặc biệt nhất là ngay cả mái ngói cũng được đẽo gọt công phu từng viên bằng tay từ gỗ Cà Chít Nó có đặc tính là vào mùa mưa thì gỗ ở phần mái khít lại không cho nước vào nhà còn vào mùa hè thì gổ ở phần mái nở ra làm cho gió lộng vào cho ta cảm giác mát mẻ khi ở trong ngôi nhà sàn này

Đồ nghề săn Voi ở nhà cổ Bản Đôn

Trong nhà còn lưu giữ rất nhiều kỉ vật về cuộc đời và đồ nghề săn bắt voi của vị vua voi Bản Đôn và những người kế tục Nơi đây còn lưu giữ chiếc mâm đồng hơn

200 năm của vua săn voi Khunjunob Hiện tại Nhà sàn cổ ở Bản Đôn là một điểm

tham quan du lịch quan trọng trong quần thể du lịch Bản Đôn Nhà trước kia có ba gian, sau này bị sập một gian đến giờ thì giữ nguyên hiện trạng hai gian Ở đây còn lưu lại nhiều bài thuốc của ông A Ma Công, khi tới tham quan ngôi nhà sàn này chúng ta

có thể mua nhiều thuốc hay về làm quà cho người thân

Nhà sàn cổ được xem là một di sản văn hóa độc đáo, tạo nên sự đa dạng về bản sắc văn hóa dân tộc mang nét đặc thù riêng của Buôn Đôn Hiện nhà sàn gỗ này đã bị hư hỏng nhiều chổ ( nhất là phần mái ) Phần sàn gỗ sau bếp đã mục nát ẩm thấp, chưa được thay thế lại

Cầu treo Buôn Đôn

Cầu treo buôn Đôn là một cây cầu treo thô sơ bằng vật liệu tre nứa để phục vụ nhu cầu du lịch và cũng là tên một địa danh du lịch nổi tiếng của Bản Đôn Đây là một cây cầu du lịch được làm bằng vật liệu tre, nứa, song, mây có gia cố thêm cáp sắt Cầu được bắt trên một cây gừa cổ thụ khổng lồ hàng trăm năm tuổi, mọc ven bờ sông Serepôk đoạn chảy qua Bản Đôn và trùm qua một đảo nhỏ giữa dòng Serepok Tán cây bao trùm một diện tích tới trên một ha đất với nhiều gốc do các đoạn rễ phụ tạo thành nên trông rất lạ mắt Cây cầu dài chừng 1 km, với nhiều phân đoạn gắn kết hài hòa với một hệ thống sàn nghỉ, nhà hàng gia công bằng gỗ cũng hoàn toàn nằm trên cây

Khi đến đây, chúng ta có thể đi trên cầu để hưởng cái cảm giác lắc lư theo nhịp chân hoặc nghỉ trên các sàn gỗ lơ lửng trên cây giữa dòng sông Và chúng ta có thể mua về những đặc sản ở đây về làm quà cho người thân ví dụ như chiếc nhẫn có lồng cái đuôi voi- người dân ở đây quan niệm vật đó sẽ đem lại may mắn cho người đeo

nó.Và chúng ta sẽ thử cảm giác cưỡi voi như thế nào Cảm giác thật là tuyệt phải không?

Mộ Vua Voi

Đây là khu lăng mộ của gia đình vua voi Khun Yu Nốp, một nhân vật lịch sử đã trở thành một huyền thoại của vùng Bản Đôn nổi tiếng về truyền thống săn bắt và thuần dưỡng voi rừng

Vua Voi, hay Khun Yu Nốb, là danh hiệu vua Xiêm (Thái Lan) ban cho, người dân gốc được coi như người khai sinh ra Bản Đôn với nghề săn bắt thuần dưỡng voi Trong đời ông đã bắt được và thuần dưỡng hơn 170 con voi rừng, trong đó có một con bạch tượng tặng vua Xiêm, danh hiệu Khun Yu Nốb tức vua voi chính là do vua Xiêm ban tặng Ở Bản Đôn hiện còn hai di tích về ông còn rất nguyên vẹn là nhà sàn cổ và mộ vua voi

Khu mộ gồm 2 lăng mộ xây gạch, lăng mộ của vua voi N'Thu K'Nul do R'leo K'Nul, người kế tục sự nghiệp, cho xây dựng Mộ có kiến trúc M'nông và Lào với mô típ hình khối đơn giản trên có trang trí hình búp sen ở bốn góc và đỉnh mộ Mộ của R'leo K'Nul, ở ngay bên cạnh, được xây dựng rất đẹp theo mô típ hình chóp nhọn của dân tộc Campuchia; mộ do do chính vua Bảo Đại cho người sưu tầm kiểu dáng và xây dựng để cảm tạ về con voi trắng mà vua voi tặng cho ông và công xây dựng đội tượng binh Do hai ngôi mộ liền kề nhau và kết hợp hài hòa như một nên chính là lý do vì sao người ta hay nhầm tưởng đây là một ngôi mộ duy nhất và mộ R' Leo mới là mộ vua voi Khun Yu Nốb

Khu lăng mộ vua voi nằm trong quần thể nghĩa địa của buôn Yang Lành với những ngôi mộ được trang trí bằng tượng nhà mồ, một nét rất đặc trưng của văn hoá Tây Nguyên Hiện tại mộ vua voi ở Bản Đôn là một điểm tham quan du lịch quan trọng trong quần thể du lịch Bản Đôn

Rời Buôn Đôn, đoàn tiếp tục tham quan các khu di tích lịch sử như: bảo tàng văn hóa các dân tộc Tây Nguyên, Bảo tàng thành phố Buôn Mê Thuột, và nhà đày Buôn

Mê Thuột

Bảo tàng văn hóa các dân tộc Tây Nguyên được đặt tại tòa nhà Biệt điện Bảo

Đại, một di tích lịch sử của Đắk Lắk

Khu nhà trước đây là biệt điện của vua Bảo Đại lúc đương vị Tòa nhà được xây dựng lại như hiện tại vào năm 1940 với kiến trúc rất đẹp mang đậm dấu ấn phong cách nhà dài truyền thống của người dân tộc Ê Đê bản địa, mái ngói, sàn gỗ Xung quanh có cả một rừng cây cổ thụ bao bọc, rất đa dạng về chủng loại; đáng chú ý nhất là có 2 cây long não trồng đối xứng ở 2 bên đường vào có dáng rất đẹp và hiếm thấy, đây có thể là một trong những cây long não to nhất ở Việt Nam Sau năm 1975 một phần tòa nhà được sử dụng làm nhà khách,một phần làm bảo tàng văn hóa các dân tộc Tây nguyên

Khi đoàn tới đây tham quan thì bảo tàng đang trong tình trạng sữa chữa, người ta

đã cất các hiện vật không cho tham quan nên đoàn chỉ tham quan ở ngoài mà thôi

Bảo tàng cách mạng ở Đắk Lắk

Lúc tới đây bảo tàng đang trong tình trạng sữa chữa nên chỉ tham quan sa bàn thành phố Buôn Mê Thuột và xem phim về chiến dịch Tây Nguyên- trận Buôn Mê Thuột trong cuộc tổng tiến công và nổi dậy mùa xuân 1975

Nhà đày Buôn Ma Thuột

Nhà đày Buôn Ma Thuột được chính quyền Thực dân Pháp cho xây dựng bắt đầu

từ năm 1900 khi Buôn Ma Thuột còn là một nơi rừng thiêng nước độc để giam giữ các chiến sĩ cách mạng Nơi đây từng là nơi giam giữ những chiến sĩ cộng sản ưu tú như:

Hồ Tùng Mậu, Phan Đăng Lưu, Nguyễn Chí Thanh, Tố Hữu… Đến năm 1930 thì hoàn chỉnh như bây giờ và là một trong những nhà tù tàn bạo nhất của chính quyền Thực dân Pháp tại Việt Nam Nhà đày Buôn Ma Thuột được xây dựng với qui mô kiên cố,tường cao dày bao bọc xung quanh Nhà đày chia ra 6 lao, mỗi lao giam giữ mỗi loại tù nặng nhẹ khác nhau Nhà đày Buôn Mê Thuột được nhà nước xếp hạng là di tích lịch sử cấp quốc gia và là một điểm tham quan của thành phố Buôn Ma Thuột Bước vào bên trong nhà đày căn phòng đầu tiên bắt gặp đó là căn phòng trưng bày Tham quan phòng trưng bày này em hiểu hơn về toàn bộ nhà đày với chế độ cai trị khắc nghiệt và tàn bạo và chứng tích tội ác của bọn thực dân Pháp

Khi tham quan những dãy sà lim dùng để giam giữ những chiến sĩ cách mạng thì chúng ta thấy trong đó có hai ống tre, 1 ống dùng đựng nước, 1 ống để người tù đi vệ sinh, điểm độc ác ở đây là các ống tre này 1 tuần mới thay 1 lần Chính vì vậy lượng nước dùng của các người tù rất ít, họ phải sử dụng chính nước tiểu của mình Vì vậy

mà các người tù ở đây họ mắc rất nhiều căn bệnh, đặc biệt là căn bệnh sốt rét đái ra máu Khi đã mắc căn bệnh này thì từ 3-4h là người tù có thể chết Vì vậy có thể hôm nay thấy người đồng chí đang rất khỏe mạnh nhưng hôm sau họ đã nằm chết ngay chính vũng máu của mình

Phía ngoài các sà lim là diễn lại cảnh phơi nắng Khi đặt chân vào đây thì cứ 1 tuần người tù được ra sân phơi nắng một lần 15 phút và để dập tắt ý chí muốn bỏ trốn của

người tù, thực dân Pháp cùn vào chân người tù 1 tảng đá nặng 70-80kg Khi được đưa vào đây giam giữ người tù được phát một bộ đồ dài không dài, ngắn không ngắn và 1 cái chăn rất mỏng Vào mùa lạnh thì nó không đủ ấm Và đó cũng là lí do mà vì sao thực dân pháp xây dựng các sà lim này cao và có nhiều của sổ Vì trước đây nơi đây là rừng và cứ khi mùa lạnh về thì gió ùa vào cùng các côn trùng bay vào

Vào thời Mĩ người dân lên đây sinh sống rất nhiều không giống như 80 năm về trước Chúng lo sợ các tù nhân móc nối với bên ngoài nên chúng cho xây dựng các phòng giam rất kiên cố Ngoài ra ở đây bọn Mỹ còn cho xây dựng 2 ngôi nhà, 1 ngôi đình quốc thái dân an và 1 nhà nguyện Lí do mà chúng xây dựng lên 1 ngôi nhà này là nằm trong chính sách mị dân của đế quốc Mĩ Vì lúc đầu nó bị người dân lên án chế độ tàn khốc trong ngôi nhà đày này Và sau khi xây song chúng nói với bên ngoài rằng trong này các người tù vẫn được sinh hoạt tôn giáo và ăn uống đầy đủ để khỏa đi lời đồn bên ngoài Và một lí do nữa là vào cuối tuần chúng mở cửa các nhà giam tập thể cho người tù đi sinh hoạt tôn giáo và chúng cài mật thám ở đây để các đồng chí nào sơ

hở trao đổi thông tin thì chúng bắt về đàn áp rất dã man Thời Pháp ở nhà đày Buôn

Mê Thuột giam giữ tổng cộng khoảng 4000 tù nhân, tỉnh có số lượng tù nhân nhiều nhất là Nghệ An khoảng 700 người Thời Mĩ không còn tài liệu ghi lại vì đã bị chúng tiêu hủy

Tham quan nhà đày Buôn Mê Thuột, tới đây em được nghe, được thấy, được biết thêm nhiều điều về truyền thống đấu tranh oanh liệt của các chiến sĩ cách mạng, dù trong hoàn cảnh khó khăn như thế nào họ vẫn vượt qua Nhà đày Buôn Mê Thuột là chứng tích về tội ác của bọn đế quốc thực dân

Hồ Lắk là một hồ nước ngọt tự nhiên lớn nhất tỉnh Đăk Lăk Xung quanh hồ có

những dãy núi lớn được bao phủ bởi các cánh rừng nguyên sinh Buôn Jun, một buôn làng nổi tiếng của người M'Nông, nằm cạnh hồ này Xung quanh hồ còn có những kiến trúc lịch sử như biệt điện của hoàng đế Bảo Đại, nhà dài của người M'Nông Theo truyền thuyết hồ lắk được tạo ra bởi anh hùng lắk liêng người dân tộc M'Nông

Bên Hồ Lắk có buôn Jun và buôn M'Liêng, những buôn làng tiêu biểu của dân tộc M'Nông, hai buôn này được tổ chức thành một điểm du lịch quan trọng ở Đăk Lăk như

những buôn bảo tồn, giới thiệu văn hóa dân tộc bản địa Tây nguyên Ở đây còn lưu giữ được rất nhiều những ngôi nhà dài truyền thống với mái lợp cỏ tranh vách thưng liếp nứa và một đàn voi hơn 10 con Đến đây không chỉ tham quan hồ Lắk mà còn thưởng thức những nét văn hóa Tây Nguyên như cưỡi voi hoặc dùng thuyền độc mộc đi dạo trên hồ hoặc vượt qua hồ

Biệt điện của hoàng đế Bảo Đại

Để đến tham quan khu biệt điện của Bảo Đại chúng ta men theo con đường xoắn ốc với những rừng thông và bóng cây Kơnia cổ thụ quanh năm xanh ngát là tới Biệt Điện Bảo Đại Biệt Điện Bảo Đại (người dân địa phương xưa kia còn gọi

là Dinh Bảo Đại) nằm trong quần thể di tích danh thắng Hồ Lăk tọa lạc trên ngọn đồi cao 200m so với mặt nước hồ Lăk Đây là nơi vua Bảo Đại thường đến ngắm cảnh, săn bắn, nghỉ ngơi mỗi khi có dịp lên ĐắkLăk

Ngôi nhà nằm trên đỉnh đồi cao có góc nhìn rất đẹp bao quát gần như trọn mặt nước của hồ Lắk , nó được đích thân Nam Phương Hoàng hậu chịu trách nhiệm quản

lý việc đầu tư xây dựng

Buôn Jun – nhà dài của người M’nông

Vào tham quan buôn Jun chúng ta được cưỡi voi dưới dòng sông Sênêpôk, tham quan nhà dài của người M’nông và ở đây có những gian hàng bán các đặc sản, quà lưu niệm để chúng ta mua về làm quà cho người thân Khi đi đến tham quan buôn làng và nhà dài của đồng bào thì em hiểu biết thêm nhiều phong tục của những người đồng bào nơi đây, ví dụ như:

Ở đây người đồng bào còn theo chế độ mẫu hệ, người phụ nữ có quyền hạn trong gia đình Khi chúng ta đến buôn làng, tham quan khu nhà dài thì điều đầu tiên chúng ta thấy đó là ở trước nhà có 2 chiếc cầu thang, chia ra 2 bên: 1 bên đực và 1 bên cái Chiếc cầu thang cái thì trên đó có khắc đôi bầu sữa của người mẹ, trên đôi bầu sữa đó