dạy học theo CHỦ đề tích hợp môn hóa “ KHÔNG KHÍ – sự CHÁY” ( 2 TIẾT)

- Đặc điểm kiến thức của học sinh tham gia: Có một lượng kiến thức nhất định về khôngkhí, môi trường, chất cháy, sự cháy,… thông qua các bài học trong các môn Địa Lý 6,Sinh học 6, GDCD 6

Phiếu thông tin về nhóm giáo viên dự thi

- Sở giáo dục và đào tạo thành phố Hà Nội

- Phòng giáo dục và đào tạo huyện Ứng Hòa

- Trường: THCS Đồng Tân

- Địa chỉ: Mỹ Cầu, Đồng Tân, Ứng Hòa, Hà Nội

- Điện thoại: 0433888382 ; Email: c2dongtan-uh@gmail.com

- Thông tin về nhóm giáo viên:

1 Họ và tên: Kiều Thị Trà My

Ngày sinh: 11/10/1990 Môn: Hóa - SinhĐiện thoại: 0989900635 Email: kieutramy.gv@gmail.com

2 Họ và tên: Doãn Thị Hiên

Ngày sinh: 05/04/1992 Môn: Hóa học Điện thoại: 01667677178 Email: dhien.sph@gmail.com

Phiếu mô tả hồ sơ dạy học dự thi của giáo viên

I TÊN HỒ SƠ DẠY HỌC

CHỦ ĐỀ: “ KHÔNG KHÍ – SỰ CHÁY” ( 2 TIẾT)

II MỤC TIÊU DẠY HỌC

- Rèn luyện kĩ năng tự tìm tư liệu bài học, hoạt động nhóm, liên hệ thực tế, thuyết trình

- Giải quyết mục tiêu dạy học ở các bộ môn: Hóa học, Vật lý, Sinh học, Địa lý, Văn học,Công nghệ và Giáo dục công dân Cụ thể như sau:

STT Tên môn học

Mục tiêu Kiến thức Kĩ năng Thái độ Tích hợp

kim loại và bảo

vệ kim loại không

- Biết được sự oxihóa là gì

- Một số tính chấthóa học của axit

- Nguyên liệu sảnxuất axit quantrọng

- Biết được C vàchu trình của Ctrong tự nhiên

- Kim loại thường

bị oxi hóa chậmtrong không khí

- Tìm hiểuSGK, quansát thínghiệm,bằng hiểubiết thực tếtrình bàythuyết trìnhmột vấn đề

- Vận dụngkiến thứcvào thực tế,giải thíchđược

nguyênnhân gây ônhiễm môitrường

- Làm việc

- Nghiêmtúc tronghọc tập vàtìm tư liệuhọc tập

- Thấyyêu thíchmôn học,say mê,hứng thúmôn họcTHCSnhư Hóahọc, Sinhhọc, Vậtlý,… vớicác vấn đềthực tếđang diễn

ra ở môi

- Nâng caonhận thức vềrừng, khôngchặt phá, đốtrừng bừa bãi

truyền, vậnđộng cộngđồng: thamgia chăm sócrừng hiện có,khôi phục cáckhu rừng bịmất do chặtphá, hay docháy là biệnpháp quantrọng nhằmbảo vệ môitrường

- Tại sao khitrồng nhiều câyxanh lại hạn chế ô

trường

theo nhóm,

tự tìm tưliệu liênquan đếnbài học

- Vận dụngkiến thứcliên môngiải quyếtcác tìnhhuống cóvấn đềtrong bàihọc

trườngsống hàngngày

- Có ýthức bảo

vệ và pháttriển câyxanh ởtrườnghọc, xóm,làng

- Thêmyêu thiênnhiên, có

ý thức bảo

vệ thiênnhiên, ditích lịch

sử, vănhóa

- Giáo dục

ý thức bảo

vệ môitrường,tuyêntruyền chomọi người

về giữ gìnkhông khítrongsạch,

- Trồng câyxanh quanhtrường học vànơi sinhsống

truyền vớicộng đồng dự

án phân loạirác thải ( 3T)bao gồm:Tiết giảm,Tái sử dụng,Tái chế

- Ý nghĩa quanghợp ở cây xanh

- Biết được thếnào là ô nhiễm

Sinh học 9

Bài 53: Tác động

của con người đối

với môi trường

Bài 54, 55: Ô

nhiễm môi trường

môi trường và cácnguyên nhân gây

ô nhiễm

- Tác động củacon người đối vớimôi trường, ô

trường

phòngcháy,chữacháy

- Biết được hơinước là thànhphần chiếm một tỉ

lệ rất nhỏ trongkhông khí nhưng

là nguồn gốc sinh

ra các hiện tượngnhư mây, mưa,…

Hiện trạng rừng

GDCD 6

Bài 7: Yêu thiên - Vai trò của thiên

- Các nguồn gây

ô nhiễm môitrường và biệnpháp xử lý

- Cần phải phòngngừa tai nạn vũkhí, cháy và cácchất độc hại

III ĐỐI TƯỢNG DẠY HỌC

- Đối tượng: Học sinh khối 8 trường THCS Đồng Tân

- Học sinh tham gia: 35 học sinh lớp 8A

- Đặc điểm kiến thức của học sinh tham gia: Có một lượng kiến thức nhất định về khôngkhí, môi trường, chất cháy, sự cháy,… thông qua các bài học trong các môn Địa Lý 6,Sinh học 6, GDCD 6, Vật lý 8,… ở trường học và hiểu biết qua các phương tiện truyền

thông Vấn đề về môi trường rất gần gũi và quen thuộc với các em nên dễ dàng liên hệbài học vào thực tế.

IV Ý NGHĨA CỦA BÀI HỌC

Thực tiễn đời sống xã hội

- Phát huy cao độ các hoạt động nhận thức của học sinh, năng lực tư duy và các kinh nghiệm thực tế, kiến thức đã biết, vận dụng tối đa mọi khả năng để học sinh tiếp xúc với môi trường, biết về hiện trạng môi trường hiện nay, từ đó có những hành động ý nghĩa, thiết thực

- Giáo dục học sinh nâng cao nhận thức và có những việc làm cụ thể tích cực trong việc bảo vệ môi trường, chung tay hành động để cùng thế giới ứng phó với vấn đề biến đổi khí hậu toàn cầu

V THIẾT BỊ DẠY HỌC, HỌC LIỆU

- Máy tính kết nối internet, máy chiếu

- Các tài liệu liên quan:

+, Giáo án

+, SGK, SGV các môn học liên quan

+, Bảng phụ, phiếu học tập.

VI HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC VÀ TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

BÀI 28: KHÔNG KHÍ – SỰ CHÁY (2 TIẾT)

- Sự ô nhiễm không khí và cách bảo vệ không khí khỏi bị ô nhiễm

- Sự cháy là sự oxi hóa có tỏa nhiệt và phát sáng, sự oxi hóa chậm là sự oxi hóa cótỏa nhiệt nhưng không phát sáng

- Điều kiện để phát sinh sự cháy, dập tắt sự cháy, cách phòng tránh và dập tắt đámcháy trong tình huống cụ thể, biết cách làm cho sự cháy có lợi xảy ra một cách hiệu quả

- Làm cho sự cháy xảy ra một cách có hiệu quả, cách phòng tránh và dập tắt sự cháy

- Vận dụng kiến thức liên môn giải quyết các tình huống có vấn đề trong bài học vàtrong vấn đề bảo vệ môi trường

3 Thái độ.

- Yêu thích môn học, thấy say mê, hứng thú môn học với các vấn đề thực tế đangdiễn ra ở môi trường sống hàng ngày, với các môn học khác như: Sinh học, Vật lý, Địalý,…

- Giáo dục ý thức bảo vệ môi trường, tuyên truyền những kiến thức của mình vớingười thân và cộng đồng giữ gìn không khí trong sạch, phòng cháy chữa cháy, yêu thiênnhiên, quê hương, đất nước.

4 Tích hợp GD BVMT

- Nâng cao nhận thức về rừng, không chặt phá, đốt rừng bừa bãi.

- Tuyên truyền, vận động cộng đồng: tham gia chăm sóc rừng hiện có, khôi phục cáckhu rừng bị mất do chặt phá, hay do cháy là biện pháp quan trọng nhằm bảo vệ môitrường

- Trồng cây xanh quanh trường học và nơi sinh sống.

- Tuyên truyền với cộng đồng dự án phân loại rác thải (3T) bao gồm: Tiết giảm, Tái

sử dụng, Tái chế

B CHUẨN BỊ.

1 Chuẩn bị của giáo viên.

- Dụng cụ: ống hình trụ, đèn cồn, chậu thủy tinh, trang thiết bị cần thiết cho tiết học

sử dụng giáo án điện tử, bảng phụ, phiếu học tập

- Hóa chất: P đỏ

- Giáo án: Bao gồm giáo án Word và giáo án điện tử

- SGK và các tài liệu có liên quan đến kiến thức liên môn

2 Chuẩn bị của học sinh.

D TIẾN TRÌNH DẠY HỌC.

1 Ổn định tổ chức (1 phút)

- Kiểm tra sĩ số, ổn định lớp

2 Kiểm tra bài cũ (5 phút)

HS 1: Trong phòng thí nghiệm, khí oxi được điều chế bằng cách nào? Viết PTHH minh họa?

TL: Trong phòng thí nghiệm, khí oxi được điều chế bằng cách đun nóng những hợp chất giàu oxi và dễ bị phân hủy bởi nhiệt

Hoạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt

Hoạt động 1 (10 phút): Xác định thành phần của

không khí.

GV: Bằng kiến thức đã học và hiểu biết của mình, theo

em thành phần không khí chứa những khí nào? (Tích

hợp Địa 6 – Bài 17: Lớp vỏ khí)

HS: Trong không khí có O2, N2, CO2,…

GV: “Trăm nghe không bằng một thấy”, để kiểm

chứng lại kiến thức các em có về thành phần không khí,

chúng ta cùng tiến hành thí nghiệm xác định thành

phần không khí bằng photpho như H4.7 – SGK – T45

GV: Giới thiệu dụng cụ thí nghiệm HS quan sát mực

nước trong ống thủy tinh trước khi tiến hành thí

nghiệm

GV: Tiến hành thí nghiệm (H4.7): Đốt P đỏ dư ngoài

không khí rồi đưa nhanh vào ống hình trụ, đậy kín

miệng ống bằng nút cao su HS quan sát, trả lời câu hỏi

GV: Mực nước trong ống thủy tinh thay đổi như thế

nào khi P cháy? P cháy có hiện tượng gì?

HS: Mực nước dâng lên, P cháy tạo khói trắng.

GV: Nhận xét Mực nước trong ống thủy tinh dâng lên,

P cháy tạo khói trắng tan dần trong nước

GV: Chất nào trong ống đã tác dụng với P để tạo ra

khói trắng P2O5 tan dần trong nước?

HS: tác dụng với O2

GV: Ở phần KTBC chúng ta biết phản ứng hóa hợp

giữa P và O2, vậy P đã tác dụng với O2 trong không khí

GV: Mực nước tăng trong ống tăng lên do đâu? Oxi

I Thành phần của không khí.

1 Thí nghiệm

H4.7 – SGK – T45

trong ống đã hết chưa? Tại sao?

HS: P tác dụng với O2 trong không khí, P dư nên O2

trong ống đã hết, khi đó, áp suất trong ống giảm, mực

nước dâng lên, chiếm chỗ phần thể tích O2 trong không

khí đã chiếm ban đầu ( Tích hợp Vật lý 8 – Bài 7: Áp

suất, Bài 8: Áp suất chất lỏng)

GV: Nhận xét, chốt lại

GV: Mực nước dâng lên chính là thể tích O2 trong

không khí Sau khi P cháy, mực nước dâng lên tới vạch

nào? Chiếm bao nhiêu phần thể tích ban đầu? Kết luận

GV: Nhận xét Khí còn lại trong ống không màu,

không mùi, không duy trì sự cháy, sự sống, không làm

đục nước vôi trong, đó là khí N2 Vậy khí này chiếm

thể tích như thế nào trong không khí?

HS: N2 chiếm 4/5 thể tích không khí

GV: Nhận xét, kết luận.

GV: Khi đi trên đường vào lúc trời cơn mưa, có gió

lớn, nếu không cẩn thận chúng ta dễ bị bụi bay vào

mắt Bụi này do gió thổi đến Vậy nghĩa là ngoài O2,

N2, không khí còn chứa những thành phần khác Để cụ

thể hơn chúng ta cùng tìm hiểu phần 2

Hoạt động 2 (10 phút): Thành phần khác.

Không khí là một hỗn hợp khí,trong đó thể tích O2 khoảng1/5 thể tích không khí ( chínhxác là 21%), phần còn lại hầuhết là N2

2 Thành phần khác.

GV: Tổ chức hoạt động nhóm

? Trong không khí, ngoài O2, N2 còn thành phần nào

khác không? Kể tên và tìm dẫn chứng để chứng minh

HS:(5 phút)Thảo luận nhóm Trả lời vào phiếu học tập.

GV: Nhận xét Ngoài những ý kiến của các nhóm, cô

cũng có một số ví dẫn chứng như sau

GV: Hiện tượng sương mù sáng sớm, ẩm mốc trong

không khí, … Những hiện tượng thực tế này chứng

minh trong không khí còn chứa một lượng hơi nước

nhất định ( Tích hợp Địa 6 – Bài 20: Hơi nước trong

không khí Mưa)

Trên thực tế, trong quá trình bảo quản thực phẩm khô,

để tránh thực phẩm bị ẩm, người ta đã sấy khô, đóng

gói, cho vào gói 1 lượng nhỏ chất có khả năng hút

nước, đó là gói chống ẩm, không phải là thực phẩm ăn

được

Hiện tượng lớp nước trên mặt nước vôi, quang hợp ở

cây xanh, … cũng chứng tỏ có sự có mặt của CO2 trong

không khí (Tích hợp Sinh 6 – Bài 21: Quang hợp; Hóa

9 – Bài 29: Axit cacbonic và muối cacbonat; Bài 52:

Tinh bột và xenlulozơ)

Khói bụi từ các phương tiện giao thông, từ khí thải nhà

máy, hiện tượng mưa axit,… Những hình ảnh này cho

chúng ta thấy, trong không khí còn có bụi và các khí

thải từ các nguồn trên như CO, NO2, SO2, H2S,…

GV: HS rút ra kết luận về thành phần không khí?

HS: Trong không khí, ngoài lượng O2, N2 còn có hơi

nước, khí cacbonic, bụi khói, một số khí hiếm,… Các

khí này chiếm khoảng 1% thể tích không khí

Trong không khí, ngoài lượng

O2, N2 còn có hơi nước, khícacbonic, bụi khói, một số khíhiếm,… Các khí này chiếmkhoảng 1% thể tích không khí

GV: Nhận xét Kết luận.

GV: Không khí chứa Oxi, một khí không thể thiếu để

duy trì sự sống của sinh vật trên Trái Đất Không khí là

rất quan trong đối với đời sống chúng ta Thế nhưng

hiện nay, nguồn tài nguyên thiên nhiên này như thế

nào?

HS: Đang bị ô nhiễm.

GV: Nhận xét Môi trường hiện tại đang có những thay

đổi bất lợi cho con người, môi trường đang bị ô nhiễm

Biến đổi khí hậu, suy giảm tầng ozon, hiệu ứng nhà

kính, …là những cụm từ thường nghe thấy trên phương

tiện truyền thông Không khí của chúng ta đang bị ô

nhiễm, chúng ta có thể làm gì để bảo vệ không khí?

Chuyển sang 3

Hoạt động 3 (12 phút): Bảo vệ không khí trong lành,

tránh ô nhiễm.

GV: HS đại diện của mỗi nhóm giới thiệu tranh ảnh, tư

liệu của nhóm đã sưu tầm được về vấn đề ô nhiễm môi

trường không khí.Nội dung thuyết trình cần làm rõ:

- Nguyên nhân gây nên ô nhiễm môi trường không khí

trong tư liệu là gì?

- Ảnh hưởng thế nào đến cuộc sống của chúng ta?

- Chúng ta nên làm gì để hạn chế và ngăn chặn tình

trạng này?

HS: (8 phút) Đại diện các nhóm thuyết trình.

GV: Nhận xét về thái độ hoạt động nhóm của các

nhóm, về đoạn thuyết trình của nhóm

3 Bảo vệ không khí trong lành, tránh ô nhiễm.

GV: Ngoài những hình ảnh mà các bạn đã sưu tầm.

Trên hình là những ảnh về vấn đề ô nhiễm môi trường

không khí hiện nay mà cô đã sưu tầm

Hình ảnh:

- Do thiên nhiên: hiện tượng núi lửa, động đất,…

- Nguồn ô nhiễm công nghiệp: khí thải nhà máy như

CO2, NOx, SO2, bụi HF ( sản xuất thủy tinh), khói bụi

kim loại,…

- Phương tiện giao thông: các khí thải do động cơ đốt

thải ra, hơi Chì, máy bay siêu âm thải NOx có hại cho

tầng ozon, …

- Do sinh hoạt: Đốt cháy nhiên liệu, nguyên liệu trong

đời sống sinh hoạt, sản xuất,…

Không khí bị ô nhiễm kéo theo hàng loạt hậu quả mà

chính con người và các sinh vật sống trên Trái Đất phải

chịu Các hạt bụi và oxit kim loại là nguồn gốc gây

hiện tượng “ sương khói quang hóa” cản trở ánh sáng

và bức xạ Mặt trời, khí thải trong công nghiệp điện tử

gây thủng tầng ozon, hiện tượng mưa axit, hiệu ứng

nhà kính làm Trái Đất đang nóng dần lên, cả thế giới

đang đứng trước nguy cơ biến đổi khí hậu toàn cầu mà

Việt Nam ta là một trong những nước gánh chịu nặng

nề ( Tích hợp Hóa 9 – Bài 4: Một số oxit quan trọng,

Bài 27: Cacbon, Bài 28: Các oxit của Cacbon; Ngữ văn

8 – Văn bản: Thông tin về Trái Đất năm 2000; Sinh 9 –

Bài 53: Tác động của con người đối với môi trường)

- Hậu quả trực tiếp với con người: Tăng rối loạn tim

mạch, hô hấp, các bệnh về phổi và da liễu

- Các công trình nghệ thuật, di tích lịch sử bị phá hủy,

ăn mòn, cáu bẩn, kim loại bị gỉ sét nhanh chóng

- Không khí bị ô nhiễm gâytác hại cho sức khỏe conngười, đời sống mọi sinh vật,phá hoại những thành tựu xâydựng mà con người đã tạo ra

- Cần có biện pháp xử lý rácthải, khí thải hợp lý

- Bảo vệ môi trường là nhiệm

GV: HS kết luận tác hại của ô nhiễm không khí.

GV: Nhận xét Kết luận.

Các biện pháp bảo vệ không khí trong lành

- Trồng cây xanh, trồng rừng phủ xanh đồi trọc (Tích

hợp Sinh 6 – Bài 46: Thực vật góp phần điều hòa khí

hậu, Bài 49: Bảo vệ sự đa dạng của thực vật; Giáo dục

công dân 6 – Bài 7: Yêu thiên nhiên, sống hòa hợp với

thiên nhiên; Giáo dục công dân 7 – Bài 14: Bảo vệ môi

trường và tài nguyên thiên nhiên; Công nghệ 7 – Bài

22: Vai trò của trồng rừng và nhiệm vụ của trồng rừng;

Hóa 9 – Bài 52: Tinh bột và xenlulozơ)

- Cần hạn chế khí thải công nghiệp và các khí thải sinh

hoạt vào không khí, các nhà máy, xí nghiệp cần có biện

pháp xử lý chất độc hại trước khi thải vào môi trường

- Hạn chế sử dụng các vật liệu polime ( Tích hợp Văn

8 – Văn bản: Thông tin về ngày Trái Đất năm 2000)

- Xử lý rác thải phù hợp, có sự thu gom và phân loại

rác hợp lý để xử lý đối với rác vô cơ, hữu cơ hay tái

chế

- Nâng cao ý thức của mọi người trong vấn đề bảo vệ

môi trường

GV: Kết luận.

Đứng trước vấn đề ô nhiễm không khí, chúng ta cần

phải có những biện pháp để bảo vệ không khí quanh ta

“ Hành động nhỏ, ý nghĩa lớn”, chúng ta cùng chung

tay bảo vệ môi trường

Hoạt động 4 (10 phút): Sự cháy.

GV: HS nhắc lại khái niệm “oxi hóa” ( Tích hợp Hóa

9 – Bài 25: Sự oxi hóa – Phản ứng hóa hợp - Ứng dụng

vụ của mỗi người, mỗi quốcgia trên Trái Đất

II Sự cháy và sự oxi hóa chậm

1 Sự cháy

của oxi).

HS: Sự tác dụng của oxi với một chất là sự oxi hóa.

GV: Chúng ta đã đốt cháy P trong không khí để xác

định thành phần không khí Một bạn nêu lại hiện tượng

P cháy trong không khí Trong thí nghiệm P đã tác

dụng với chất nào?

HS: P cháy sáng , có tỏa nhiệt, có khói trắng tạo sản

phẩm là P2O5, P đã tác dụng với oxi trong không khí

GV: Dựa vào khái niệm “oxi hóa” các em đã biết và thí

nghiệm P cháy trong không khí, vậy sự cháy P là gì?

HS: Sự cháy của P là sự oxi hóa P có phát sáng và có

GV: Em hãy nêu một số ví dụ về sự cháy trong thực tế.

HS: Than cháy, rơm rạ cháy, nến cháy, gas cháy,…

GV: Tổ chức hoạt động nhóm.

?So sánh sự cháy của một chất trong không khí và

trong khí oxi Giải thích?