Trước yêu cầu và tình hình mới của kháng chiến chống thực dân Pháp, giữa năm 1951, Chính phủ quyết định giải thể Nha Ngân khố, chuyển chức năng quản lý quỹ Ngân sách Nhà nước NSNN sang N
Trang 1Lời mở đầu
Quá trình học tập nghiên cứu trong trường đại học là khoảng thời gian mỗi sinh viên có thể thu nạp một hệ thống kiến thức lý thuyết tương đối đầy
đủ phục vụ cho quá trình làm việc trong tương lai Tuy nhiên khoảng cách từ
lý thuyết đến thực tiễn còn khá xa, do đó thời gian thực tập là một cơ hội quý báu cho sinh viên có thể rút ngắn khoảng cách này
Được sự cho phép của trường đại học Kinh tế Quốc dân, Khoa Ngân hàng – Tài chính và sự tiếp nhận của Kho bạc Nhà nước Hoàn Kiếm, em đã được thực tập tại Kho bạc trong đợt thực tập tháng 1/2006 Trong thời gian này em đã được tiếp cận với các phòng ban, được sự hướng dẫn tận tình của các cô chú, anh chị trong Kho bạc Nhà nước Hoàn Kiếm cũng như sự chỉ bảo của cô giáo Th.s Trần Thanh Tó em đã hoàn thành bản báo cáo này
Do kinh nghiệm thực tiễn còng nh khả năng trình bày còn có hạn, bản báo cáo thực tập tổng hợp của em còn nhiều sai sót Em rất mong được sự góp
ý và bổ sung của cô giáo để báo cáo này được hoàn thiện hơn
Em xin chân thành cảm ơn!
Trang 2Chương I: KháI quát lịch sử hình thành và phát triển Kho bạc Nhà nước nói chung và Kho bạc Nhà nước quận Hoàn Kiếm nói
riêng
1.1 Sù ra đời và phát triển của Kho bạc Nhà nước
1.1.1 Nha ngân khố quốc gia
Ở nước ta trong thời kỳ Pháp thuộc có thành lập Ngân khố Đông Dương trực thuộc phủ toàn quyền Đông dương Chính quyền cũ ở Miền nam cũng tổ chức kho bạc gọi là Tổng nha ngân khố quốc gia trực thuộc Bộ Tài chính Cách mạng tháng Tám năm 1945 thành công, chính quyền dân chủ nhân dân được thành lập Việc đảm bảo tài chính cho hoạt động của bộ máy nhà nước trong điều kiện khó khăn về kinh tế trong chiến tranh là trách nhiệm nặng nề, là thách thức to lớn của Ngân khố quốc gia
Nhằm giải quyết những yêu cầu cấp bách trước mắt và xây dựng nền tài chính, ngân sách của chính quyền Nhà nước, chính phủ Việt Nam độc lập nhận thấy phải thành lập cơ quan chuyên trách quản lý thu chi của Nhà nước Ngày 29/5/1946, chủ tịch Hồ Chí Minh với tư cách là người đứng đầu Chính phủ đã kí sắc lệnh số 75 qui định tổ chức cấu thành trong bộ máy Bộ Tài chính Theo đó, Nha ngân khố là một bộ phận tổ chức cấu thành trong bộ máy
Bộ Tài chính Nhiệm vô của Nha ngân khố được Bộ Tài chính qui định, cụ thể là:
Tập trung quản lý các khoản phải thu về thuế, đảm phụ quốc phòng, phát hành công trái và công phiếu kháng chiến
Quản lý và giám sát các khoản cấp phát theo dự toán; chịu trách nhiệm việc xác nhận và thanh toán kinh phí cho các đơn vị thụ hưởng; làm thủ tục quyết toán với cơ quan hành chính
Phát hành tiền Việt Nam và đấu tranh chống lại chính sách tiền tệ của địch
Thực hiện nhiệm vụ kế toán
Trang 3Trong điều kiện đất nước vừa kháng chiến vừa kiến quốc, Nha khố đã
có nhiều đóng góp xây dựng và bảo vệ chính quyền nhân dân, chống lại những hoạt động của địch trên lĩnh vực tài chính- tiền tệ, bước đầu tạo ra nền tài chính non trẻ của chế độ mới Nha ngân khố đã hoàn thành những nhiệm
vụ được giao khi cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp chuyển sang giai đoạn mới
1.1.2 Cơ quan quản lý quỹ ngân sách Nhà nước thuộc Ngân hàng Nhà nước (1951-1989).
Trước yêu cầu và tình hình mới của kháng chiến chống thực dân Pháp, giữa năm 1951, Chính phủ quyết định giải thể Nha Ngân khố, chuyển chức năng quản lý quỹ Ngân sách Nhà nước (NSNN) sang Ngân hàng quốc gia và thành lập Kho bạc Nhà nước Về mặt tổ chức, Kho bạc Nhà nước (KBNN) đặt tại Ngân hàng quốc gia nhưng nhiệm vụ của KBNN chịu sự quản lý và chỉ đạo của Bộ Tài chính KBNN tiếp tục thực hiện nhiệm vụ thu, chi quỹ NSNN, bảo đảm các yêu cầu chi của bộ máy Nhà nước, phục vụ công cuộc kháng chiến, xây dựng chủ nghĩa xã hội ở Miền Bắc và đấu tranh thống nhất đất nước
Từ năm 1964, hoạt động quản lý quỹ NSNN do Vụ quản lý quĩ ngân sách nhà nước thuộc Ngân hàng Nhà nước đảm nhiệm Cơ quan KBNN không tồn tại với tư cách là một tổ chức nhưng nhiệm vụ của nó vẫn là quản
lý quĩ NSNN, tập trung các khoản thu, cấp phát các khoản chi, tổ chức theo dõi và thống kê về tình hình thu chi của NSNN Trong điều kiện cơ chế quản
lý kế hoạch hoá nói tập trung, hoạt động quản lý quĩ NSNN không biểu hiện
rõ nét do Ngân hàng Nhà nước vừa thực hiện chức năng quản lý Nhà nước và kinh doanh trên lĩnh vực tiền tệ, vừa thực hiện nhiệm vụ của Nha ngân khố, gồm các việc như: tập trung các nguồn thu của NSNN, tổ chức cấp phát chi trả các khoản chi NSNN theo lệnh của cơ quan tài chính…Việc cấp phát của Ngân hàng mang nặng tính chất bao cấp và chủ yếu là thanh toán cho các chi tiêu hiện vật đã được cân đối Do cơ quan tài chính không trực tiếp quản lý
Trang 4quỹ NSNN, không nắm được thường xuyên và chính xác tình hình thu chi và tồn quĩ NSNN nên không chủ động trong khâu cấp phát chi trả thường xuyên, xảy ra nhiều khoản chi cấp thiết của NSNN đã được bố trí trong kế hoạch, như chi lương, trợ cấp xã hội, chi quốc phòng an ninh bị trì hoãn Chính phủ phải thường xuyên cấp phát thêm tiền cho nhu cầu chi trả của NSNN
1.1.3 Thành lập Kho bạc Nhà nước trực thuộc Bộ Tài chính
Từ cuối những năm 80 của thế kỷ XX, yêu cầu đổi mới cơ chế quản lý diễn ra mạnh mẽ Cơ chế hoạt động và tổ chức bộ máy của ngân hàng và tài chính có sự thay đổi Ngân hàng tổ chức thành hai cấp: Ngân hàng nhà nước thực hiện chức năng quản lý nhà nước trên lĩnh vực tiền tệ tín dụng; ngân hàng thương mại thực hiện chức năng kinh doanh tiền tệ- tín dụng Yêu cầu của công tác tài chính tiền tệ trong thời kỳ đổi mới đòi hỏi phải tách bạch phân định rõ vốn của NSNN và vốn kinh doanh của ngân hàng, mặt khác chính sách tài chính, đặc biệt là sự ra đời của các luật thuế mới và chế độ quản lý và chế độ quản lý tài chính mới của đơn vị, đòi hỏi phải thành lập hệ thống thu ngân sách và có hệ thống quản lý quỹ NSNN, quản lý tài chính, tài sản nhà nước mới cho phù hợp, nhằm nâng cao chất lượng quản lý, điều hành NSNN, nâng cao hiệu lực, trách nhiệm, quyền hạn của hệ thống tài chính Nhà nước để đáp ứng tình hình và yêu cầu mới của công tác tài chính tiền tệ, tín dông
Ngày 04 tháng 01 năm 1990 Hội đồng bộ trưởng (nay là chính phủ) đã
ký quyết định số 07/HĐBT “ V/v Chuyển giao công tác quản lý quỹ NSNN từ ngân hàng nhà nước và thành lập Kho bạc Nhà nước trực thuộc Bộ Tài chính
1.2 Nhiệm vụ và chức năng của hệ thống Kho bạc Nhà nước
1.2.1 Nhiệm vụ của KBNN
Hệ thống KBNN được thành lập, đi vào hoạt động từ ngày 01/04/1990 với những nhiệm vụ như sau:
Quản lý quỹ NSNN và tiền gửi của các đơn vị dự toán; thực hiện tập trung các nguồn thu của NSNN; chi NSNN theo kế hoạch được duyệt
Trang 5Trực tiếp giao dịch với khách hàng trong hoạt động thu, chi NSNN.
Tổ chức huy động và quản lý các nguồn vốn vay dân và trả nợ dân
Tổ chức quản lý hạch toán kế toán, hạch toán nghiệp vụ, hạch toán thống kê các hoạt động thu, chi NSNN, tiền gửi của KBNN tại ngân hàng và các nguồn vốn tài chính khác được giao quản lý
Tổ chức điều hoà, cân đối tiền mặt
Được vay tiền của ngân hàng đảm bảo cho các khoản chi khi NSNN
có nhu cầu và cho ngân hàng vay tiền nhàn rỗi
Thực hiện các nhiệm vụ mà Ngân hàng Nhà nước uỷ quyền
Sau 5 năm hoạt động, KBNN đã hoàn thành tốt những nhiệm vụ được Chính Phủ và Bộ Tài chính giao Hoạt động quản lý và điều hành quĩ NSNN thực hiện có kết quả đã góp phần làm lành mạnh nền tài chính quốc gia đồng thời tạo điều kiện ổn định và tăng trưởng nền kinh tế Để khẳng định vị trí và vai trò của KBNN trong nền tài chính Nhà nước tiếp tục giao thêm cho KBNN những nhiệm vụ mới Năm 1995 Chính phủ ban hành Nghị định số 25/CP quy định chức năng, nhiệm vụ và tổ chức của KBNN Nghị định khẳng định chức năng quản lý Nhà nước về quỹ NSNN của KBNN; quỹ dự trữ tàI chính Nhà nước; tiền, tài sản tạm thu, tạm giữ; huy động vốn cho NSNN và đầu tư cho phát triển KBNN có những nhiệm vụ chính sau đây:
Soạn thảo các văn bản, dự án trình Bộ và Chính phủ ban hành trong lĩnh vực quản lý quỹ NSNN, quỹ dự trữ tài chính Nhà nước, tiền, tài sản tạm thu, tạm giữ; huy động vốn cho NSNN
Tập trung và phản ánh các khoản thu NSNN, điều tiết thu NSNN cho cấp NSNN; thực hiện chi trả và kiểm soát chi NSNN theo dự toán
Kiểm soát và thực hiện xuất, nhập các quĩ dự trữ tài chính, tiền, tài sản tạm thu, tạm giữ theo quyết định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền
Tổ chức huy động vốn cho NSNN và cho đầu tư phát triển Thực hiện phát hành công trái, trái phiếu Chính phủ
Trang 6 Tổ chức thanh toán giao dịch với các cơ quan có quan hệ với KBNN; thực hiện hạch toán kế toán, thống kê và các báo cáo quyết toán quỹ NSNN, quỹ dự trữ tài chính Nhà nước, tiền và tài sản tạm thu
Tổ chức điều hoà vốn và tiền mặt trong hệ thống; sử dụng nguồn tiền nhàn rỗi và vay ngắn hạn đảm bảo các nhu cầu chi của NSNN trong điều kiện cần thiết
Lưu giữ, bảo quản các loại tiền, tài sản và chứng chỉ có giá của các
tổ chức, cá nhân
Thực hiện các nghiệp vụ mà ngân hàng uỷ nhiệm
Thực hiện các nghiệp vụ nội nghành: xây dựng bộ máy và phát triển đội ngò công chức; cơ sở vật chất và phương tiện, trang thiết bị làm việc, hệ thống thông tin tin học, kiểm tra, kiểm soát hoạt động KBNN, thi đua tuyên truyền và hợp tác quốc tế
1.2.2 Chức năng của Kho bạc nhà nước
Kho bạc Nhà nước có hai chức năng cơ bản là:
Quản lý Nhà nước về quỹ NSNN, các quỹ tài chính nhà nước và các quỹ khác của Nhà nước được giao quản lý
Huy động vốn cho NSNN, cho đầu tư phát triển qua hình thức phát hành công trái và trái phiếu
Thực hiện và cụ thể hoá các chức năng nêu trên, Chính phủ, Bộ Tài chính quy định nhiệm vô của KBNN bao gồm những nhiệm vụ chuyên môn theo chức năng và nhiệm vụ quản lý nội ngành
1.3 Sù ra đời và phát triển của Kho bạc Nhà nước quận Hoàn Kiếm
Từ ngày 01 tháng 04 năm 1990 hệ thống KBNN trực thuộc Bộ Tài chính đã được ra đời và chính thức đi vào hoạt động trong phạm vi cả nước Cùng với hệ thống KBNN , Kho bạc Nhà nước Hoàn Kiếm cũng được ra đời( trực thuộc KBNN Hà Nội) Hiện nay trụ sở đóng tại 38 Thuốc Bắc Hà Nội, với số lượng công chức là 52 người trong đó ban giám đốc có 3 người, công chức nữ là 42 người chiếm 81%, lao động nam là 10 người chiếm 19%
Trang 7Có 1 chi bộ đảng trực thuộc quận uỷ Hoàn Kiếm, tổ chức công đoàn, đoàn thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh sinh hoạt tại địa phương- là điều kiện để thực hiện tốt nhiệm vụ của ngành trong tình hình mới
Thực tế hoạt động của KBNN thời gian qua đã khẳng định việc chuyển giao nhiệm vụ quản lý quỹ NSNN, việc thành lập và sự ra đời của hệ thống KBNN là hoàn toàn đúng đắn và phù hợp với công cuộc cải tổ nền kinh tế đất nước
1.3.1 Nhiệm vụ của KBNN quận Hoàn Kiếm gồm:
Theo quyết định 266/TC/QĐ/TCCB ngày 07/04/1997 của Bộ trưởng
Bộ Tài chính qui định chi tiết nhiệm vụ của KBNN quận, huyện gồm:
Tập trung các khoản thu NSNN trên địa bàn, phân chia các khoản thu ngân sách cho các cấp ngân sách theo chế độ qui định Trực tiếp quản lý quỹ ngân sách quận (huyện) và quỹ ngân sách phường (xã) trên địa bàn
Thực hiện kiểm soát chi NSNN, thanh toán, chi trả các khoản chi của NSNN trên địa bàn theo chế độ qui định
Trực tiếp cấp phát, cho vay các mục tiêu dự án theo uỷ quyền của KBNN tỉnh
Thực hiện phát hành và thanh toán trái phiếu Chính Phủ trong nước, các hình thức huy động vốn khác trên địa bàn theo phân công của KBNN tỉnh
Quản lý vốn tiền mặt, các Ên chỉ, các chứng chỉ có giá trị như tiền, tàI sản theo chế độ qui định và chịu trách nhiệm đảm bảo an toàn tiền, tàI sản đơn vị giao quản lý
Mở tài khoản thanh toán bằng tiền mặt, chuyển khoản các đơn
vị và cá nhân theo chế độ qui định
Thực hiện kế toán, thống kê, báo cáo, quyết toán các hoạt động của KBNN phát sinh trên địa bàn
1.3.2 Chức năng của KBNN Hoàn Kiếm
Trang 8Kho bạc Nhà nước Hoàn Kiếm thuộc hệ thống KBNN nên có đầy đủ các chức năng của hệ thống KBNN đã được nêu ở phần trên
Trang 9Chương II Thực trạng hoạt động của KBNN Hoàn Kiếm trong
những năm qua.
2.1 Mét số đặc điểm về KBNN Hoàn Kiếm.
2.1.1 Khái quát chung
Hoàn Kiếm là một quận trung tâm của thủ đô Hà Nội với dân số là
175400 người, diện tích 5.20 km2 Cùng với thủ đô và cả nước, quận Hoàn Kiếm đang trên đà vận động phát triển theo hướng công nghiệp hoá, hiện đại hoá với mô hình “ Thương mại, dịch vụ, du lịch- công nghiệp, thủ đô công nghiệp” nhằm phát huy hết tiềm năng của quận là trung tâm về chính trị, kinh
tế, văn hoá, xã hội của Thủ đô Trong lĩnh vực tàI chính, quận Hoàn Kiếm là một trong những quận có số thu chi ngân sách lớn nhất của thủ đô Hà Nội Tổng số cán bộ công chức tại KBNN Hoàn Kiếm hiện nay là 52 người trong
đó ban giám đốc có 3 người, công chức nữ là 42 người chiếm 81%, lao động nam là 10 người chiếm 19% Có 1 chi bộ đảng trực thuộc quận uỷ Hoàn Kiếm, tổ chức công đoàn, đoàn thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh sinh hoạt tại địa phương- là điều kiện để thực hiện tốt nhiệm vụ của ngành trong tình hình mới
Trang 10Cơ cấu tổ chức của KBNN Hoàn Kiếm
Qua 16 năm hoạt động, với tinh thần trỏch nhiệm và sự phấn đấu về mọi mặt, những nhiệm vụ của kho bạc Hoàn Kiếm và cụng tỏc kiểm soỏt cỏc hoạt động thu chi… đó đạt được những kết quả đỏng khớch lệ, gúp phần khụng nhỏ vào quỏ trỡnh quản lý, xõy dựng và phỏt triển kinh tế xó hội của quận xứng đỏng là con chim đầu đàn về mọi mặt của hệ thống KBNN
2.1.2 Tỡnh hỡnh hoạt động chung của KBNN Hoàn Kiếm.
Với nhịp độ tăng trưởng và phỏt triển ngày càng cao của cả nước núi chung và của Hà Nội núi riờng, kinh tế tài chớnh của quận Hoàn Kiếm trong những năm qua khụng những ổn định mà cũn tiếp tục tăng trưởng và luụn là một trong những quận cú số thu ngõn sỏch lớn nhất Tổng thu ngõn sỏch trờn địa bàn luụn đạt và vượt kế hoạch, thực hiện tiết kiệm chi, gúp phần giữ vững
an ninh chớnh trị an toàn xó hội trờn địa bàn quận Sự chuyển biến đú cú sự đúng gúp đỏng kể của KBNN Hoàn Kiếm
Cựng với sự biến đổi chung trong cụng tỏc quản lý tài chớnh, ngành kho bạc núi chung và KBNN Hoàn Kiếm núi riờng đó thực hiện theo luật NSNN
cú những bước tiến đỏng kể trong cụng tỏc quản lý thu, chi NSNN
Bộ phận
Kế hoạch TH
Ban giám đốc (Giám đốc+ Phó giám đốc)
Bộ phận
Kế toán Kho quỹBộ phận Bộ phậnBảo vệ &lái xe
Trang 11Với doanh số hoạt động bình quân 10.000 tỷ đồng/ năm quan hệ giao dịch với hơn 400 đơn vị và trên 400 tài khoản kế toán, trong đó:
- Các đơn vị dự toán thuộc NSTW 250 đv bằng 300 TK
- Các đơn vị dự toán thuộc NSTP 105 đv bằng 250 TK
- Các đơn vị dự toán thuộc quận, phường 85 đv bằng 120 TK
Hằng ngày phải xử lý bình quân từ 2000 đến 3000 chứng từ, song cán
bộ KBNN Hoàn Kiếm luôn xử lý và hạch toán kịp thời, chính xác, đầy đủ các chứng từ kế toán phát sinh trong ngày, tổng hợp các loại báo cáo thu, chi ngân sách nhằm tạo điều kiện cho các cấp lãnh đạo của thành phố và KBNN TW điều hành ngân sách được kịp thời, chính xác
Mặt khác tổng chi NSNN trên địa bàn quận Hoàn Kiếm năm 2003 là
423 tỷ đồng, năm 2004 là 476 tỷ đồng đạt 112% so với năm 2003 trong đó chi NSTW năm 2003 là 303 tỷ đồng, năm 2004 là 339 tỷ đồng bằng 112% Chi ngân sách thành phố (NSTP) năm 2003 là 71 tỷ đồng, năm 2004 là 50 tỷ đồng bằng 70% Chi ngân sách quận năm 2003 là 30 tỷ đồng, năm 2004 là 76 tỷ đồng bằng 195%
Dưới đây là báo cáo về tình hình thu chi ngân sách Nhà nước năm 2004
Kho bạc Nhà nước
Quận Hoàn Kiếm Hà Nội
Tình hình thu chi ngân sách nhà nước năm 2004
ĐVT: Triệu đồng