Khoá luận tốt nghiệp thế giới nhân vật trong truyện ngắn của jack london

... xây dựng nhân vật truyện ngắn Jack London PHẦN NỘI DUNG Chương THẾ GIỚI NHÂN VẬT PHONG PHÚ ĐA DẠNG TRONG TRUYỆN NGẮN CỦA JACK LONDON 1.1 Khái niệm 1.1.1 Khái niệm nhân vật Nhân vật khái niệm... Trước vào tìm hiểu giới nhân vật truyện ngắn J London Người viết khảo sát nhân vật xuất truyện thông qua số lượng nhân vật, nghề nghiệp, kiểu nhân vật ông STT Tên truyện Nghê nghiệp SốSựlượng... yêu sông” Jack London [1] Bài báo bàn chủ đề bật sáng tác J London, truyện ngắn cụ thể Đối tưọng phạm vi nghiên cứu Đối tượng nghiên cứu khoá luận Thế giới nhân vật truyện ngắn Jack London Phạm

VŨ THỊ DUYÊN

THẾ GIỚI NHÂN VẬT TRONG TRUYỆN

NGẮN CỦA JACK LONDON

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC

Chuyên ngành: Văn học nước ngoàỉ Ngưòi hưóTig dẫn khoa học ThS Đỗ Thị Thạch

HÀ NỘI – 2015

Tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành và sâu sắc của mình tới cô giáo ThS Đỗ Thị Thạch, người đã trực tiếp hướng dẫn tận tình, chỉ bảo cho tôi hoàn thành khoá luận

này

Tôi cũng xin được gửi lời cảm ơn tới tất cả các thầy cô trong khoa Ngữ Văn,đặc biệt là thầy cô giáo trong tổ Văn học nước ngoài và các bạn sinh viên trongnhóm khoá luận đã giúp đỡ và tạo mọi điều kiện thuận lợi để tôi hoàn thành khoáluận này

Mặc dù đã có những cố gắng tìm tòi nhất định, song chắc chắn trong quátrình hoàn thành luận văn không thể tránh khỏi những thiếu sót Tôi rất mong nhậnđược những ý kiến đóng góp của các thầy cô và tất cả các bạn

Tôi xin chân thành cảm ơn!

Hà Nội, tháng 5 năm 2015 Tác giả khoá luận

Vũ Thị Duyên

Tôi cam đoan những nội dung tôi trình bày trong khoá luận là kết quả nghiên

cứu của bản thân tôi dưới sự hướng dẫn của ThS Đỗ Thị Thạch, kết quả nêu trong

này là hoàn toàn trung thực và chưa từng được ai công bố trong bất kỳ công trình nào khác

Trong quá trình nghiên cứu, tôi có tìm hiêu, tham khảo thành quả khoa học của các tác giả khác với sự trân trọng và biết ơn, nhưng đề tài tôi nghiên cứu không trùng với đề tài nghiên cứu của tác giả khác

Những trích dẫn tài liệu đã được sử dụng trong khoá luận là đúng sự thật và được trích dẫn nguồn gốc từ các tài liệu, tạp chí công trình nghiên cứu đã được xuất bản, công bố

Hà Nội, tháng 5 năm 2015 Tác giả khoá luận

Vũ Thị Duyên

MỤC LỤC

PHẦN MỞ ĐẦU 1

1 Lí do chọn đề tài 1

2 Lịch sử nghiên cứu vấn đề 2

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 3

4 Phương pháp nghiên cứu 4

5 Mục đích và nhiệm vụ của khoá luận 4

6 Cấu trúc của khoá luận 4

PHẦN NỘI DUNG 5

Chương 1 THẾ GIỚI NHÂN VẬT PHONG PHÚ ĐA DẠNG TRONGTRUYỆN NGẮN CỦA JACK LONDON 5

1.1 Khái niệm 5

1.1.1 Khái niệm nhân vật 5

1.1.2 Khái niệm thế giới nhân vật 6

1.2 Bảng khảo sát 6

1.3 Phân loại 9

1.3.1 Người hùng - kiếu nhân vật trung tâmmang đậm chất sử thi 9

1.3.2 Nhân vật phụ nữ - dịu dàng, giàu bản lĩnh 14

1.3.3 Thiên nhiên - vừa hiền hoà, vừa hung bạo 17

1.3.4 Loài vật - mang dấu ấn ngụ ngôn 23

Chương 2 NGHỆ THUẬT XÂY DỤNG NHÂN VẬT TRONGTRUYỆN NGẮN CỦA JACK LONDON 26

2.1 Khắc hoạ nhân vật thông qua tình huống truyện 26

2.1.1 Tình huống bi kịch 26

2.1.2 Tình huống thử thách và tình huống ngẫu nhiên 28

2.2 Khắc hoạ nhân vật qua những xung đột 30

2.2.1 Xung đột giữa con người với thiên nhiên 31

2.2.2 Xung đột giữa con người với xã hội 32

2.2.3 Xung đột giữa con người với con người 34

2.3 Khắc hoạ nhân vật qua nghệ thuật tả 36

2.3.1 Tả ngoại hình 36

2.3.2 Tả hành động 38

2.3.3 Tả tâm trạng 40

2.4 Khắc họa nhân vật qua nghệ thuật kể 41

2.5 Khắc hoạ nhân vật qua ngôn ngữ của nhân vật 48

2.5.1 Ngôn ngữ đối thoại 48

2.5.2 Ngôn ngữ độc thoại 49

KẾT LUẬN 51 TÀI LIỆU THAM KHẢO

PHẦN MỞ ĐẦU

1 Lí do chọn đề tài

J London là một trong những nhà văn tài năng của nước Mỹ ở thời kỳ cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX Ở ông, từ cuộc đời đến tác phẩm đều thế hiện rõ “giấc

mơ Mỹ” và “bi kịch Mỹ” trong thời đại bấy giờ Cuộc đời nhiều cơ cực đã hun đúc trong J London một vốn sống phong phú, một ý chí và bản lĩnh vươn lên mạnh mẽ

Chính điều này đã thôi thúc ông nỗ lực không cùng vàkết quả ông đã trở thành mộttrong những đại biểu xuất sắc của nền văn học Mỹ buổi giao thời.

J London được coi là “bậc thầy của truyện ngắn” Ông có lối viết văn đầysáng tạo, tinh tế kết hợp giữa chủ nghĩa hiện thực, chủ nghĩa lãng mạn và chủ nghĩa

tự nhiên Chỉ gần 20 năm (1 876-1916) nhưng ông đã để lại cho nhân loại một lượngtác phẩm khá đồsộ: 12 tiểu thuyết, 17 tập truyện vừa và truyện ngắn (bao gồm 138truyện) và một vở kịch (theo số liệu thống kê của tác giả Nguyễn Kim Anh) Trong

đó chú ý nhất là mảng truyện ngắn: Con trai của chó sói, Tình yêu cuộc song, Sự im lặng

màu trắng, Ngôi nhà của Mapuhi, Sóng lởn Canaca, Xốlômông quần đảo khủng khiếp Và

tác phẩm của ông đã được dịch ra nhiều thứ tiếng trên thế giới

Có thế thấy nhân vật chính là phương diện chủ yếu của nhà văn khái quátnhững quy luật của cuộc sống, khái quát những kiểu tính cách và số phận con ngườiđồng thời qua đó bộc lộ những quan niệm, tư tưởng của mình muốn gửi gắm trongtác phẩm đó Vì thế, xem xét và nghiên cứu nhân vật chính là xem xét một trongnhững yếu tố hàng đầu trong cấu trúc tác phẩm văn học

Đọc truyện ngắn của J London ta có thể nhận thấy rằng, ông luôn đề cập đếnthân phận của con người, đến những khó khăn nhằm thử thách con người Ngoài ra,trong truyện ngắn của J London còn xuất hiện đầy đủ mọi lớp người:có người già,trẻ em, đàn ông, phụ nữ, có đông đảo những người lao động thuộc tầng lớp dưới đáy

xã hội và có cả những người thuộc tầng lớp thượng lưu

Với sức hấp dẫn đó thì tác phẩm của J London đã thực sự là đề tài cuốn hútgiới nghiên cứu phê bình văn học, và những ai yêu mến văn chương tìm đến nó.Tìmhiếu “Thế giới nhân vật trong truyện ngắn của J London”, người viết có cơ hộiđược tiếp cận với những sáng tạo độc đáo trong việc xây dựng nhân vật của J.London và nghệ thuật trong truyện ngắn của ông Là sinh viên khoa Văn của trường

Sư phạm, sau này đế có thể giảng dạy tốt thì người giáo viên cần có được vốn kiếnthức phong phú cho bài giảng của mình Vì vậy mà việc tìm hiếu về thế giới nhânvật trong truyện ngắn của J London phần nào trang bị cho người giáo viên nhữnghiếu biết sâu rộng hơn về những sáng tác của các tác gia trên thế giới

Từ những lí do trên, người viết đã chọn đề tài “Thế giới nhân vật trong truyệnngắn của J London” để góp phần hiểu hơn về truyện ngắn của J London đồng thờicũng tích luỹ thêm kiến thức cho việc giảng dạy sau này.

2 Lịch sử nghiên cứu vấn đề

J London là nhà văn xuất sắc - người đã sáng tạo nên một vườn văn rộng lớntrong nền văn học Mỹ thời kỳ cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX Những tác phẩm tiêubiểu của ông đã được giới thiệu đến người đọc nhiều nơi trên thế giới và dành đượcnhiều sự quan tâm của giới nghiên cứu phê bình Do trình độNgoại ngữ có hạn nêntrong phạm vi khoá luận nàychúng tôi chỉ thông qua những tài liệu bằng tiếng Việt:

Năm 1976, nhà nghiên cứu Lê Đình Cúc có bài viết Jack London và cuộc đẩu tranh

giai cấp đấu tranh dân tộc [5] Trong bài viết, tác giả đề cập đến quan điếm giai cấp,

dân tộc của J London và bài viết cũng khái quát về đặc điếm thiên nhiên và loài vậttrong sáng tác của J London nói chung

Trong cuốn sách Hành trình vẫn học Mỹ [6]của Nguyễn Đức Đàn Tác giả cuốn

sách này đã xếp J London vào hàng ngũ những nhà văn đứng “bên cạnh chủ nghĩahiện thực” với tư cách là một “tác giả truyện vừa, đến cuối thế kỷ XIX biểu thịkhuynh hướng từ bỏ chủ nghĩa hiện thực để đi vào loại tưởng tượng hoang đường”.Mặc dù chịu ảnh hưởng của nhiều trào lưu, trường phái, nhiều nguồn tư tưởng khácnhau, nhưng chủ nghĩa hiện thực vẫn là khuynh hướng chủ đạo trong sáng tác của J.London Ông mô tả cuộc sống bằng hình tượng tương ứng với bản chất những hiệntượng của chính cuộc sống

Nguyễn Kim Anh cũng là người đầu tiên ở Việt Nam làm luận án tiến sĩ về J

London với đề tài Thiên nhiên đặc trưng trong thi pháp tiếu thuyêt của Jack

London [2] Từ quan niệm: “Thiên nhiên, tự nhiên là tất cả những gì không phải do

con người làm ra, như các loài vật, thời tiết, cỏ cây; thiên nhiên là bản tính, bảnchất của một ai đó, một cái gì đó” [2, 10] Tác giả Nguyễn Kim Anh đã làm nổi bậtđược ý đồ của J London, lấy cái “hoang dã, bản năng” làm đối trọng với “vănminh”, lấy tính chất hoang dã, hung bạo của thiên nhiên để phản ánh hiện thực xãhội Mỹ ở thời đại nhà văn

GS TS Lê Huy Bắc là một trong những người có công lớn nhất trong việcgiới thiệu và nghiên cứu J London ở Việt Nam Ông là tác giả của các công trình

Vần học Mỹ, Đặc trưng truyện ngăn Anh Mỹ, và gân đây nhât là công trình Lịch sử văn học Hoa Kỳ Trong các công trình này, tác giả đã cung cấp cho người đọc một cái

nhìn khái quát về cuộc đời, con người, tư tưởng và văn nghiệp củaJ London Đặc

biệt, trong cuốn sách Vãn học Mỹ [3], tác giả đã dành hẳn một chương đế viết về J.

London Trong cuốn sách này tác giả khẳng định: “Tác phẩm của J London hấp dẫnđộc giả ngoài văn phong hoành tráng, bay bống, ngoài các cốt truyện lạ, li kì, cáchkhai thác xung đột cũng góp phần quan trọng bậc nhất cho thành công đó.J London

là bậc thầy xây dựng xung đột” [3, 321] Cũng trong sách này, tác giả Lê Huy Bắc

đã phân tích một số biếu hiện cơ bản về nhân vật, thiên nhiên, và tính chất giáohuấn trong tác phẩm của J London đế chứng minh rằng: “Sáng tác của London rấtgần với ngụ ngôn ở nhiều phương diện” [3, 336]

Năm 2012,học viên Nguyễn Thị Thu Trang đã bảo vệ thành công luận văn

thạc sĩ Tính sử thi trong truyện ngắn Jack London [15] Luận văn này đã tìm hiểu về

tính sử thi trong truyện ngắn của J London trên các phương diện: cảm hứng ngợi cahùng tráng, hình tượng con người sử thi, và không gian sử thi

Tác giả Nguyễn Kim Anh có bài báo Lòng khát khao sống và cuộc đấu tranh sinh

tôn trong tác phẩm “Tình yêu cuộc sông” của Jack London [1] Bài báo cũng chỉ mới bàn

về một chủ đề nổi bật trong sáng tác của J London, thế hiện trong một truyện ngắn

cụ thể

3 Đối tưọng và phạm vi nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu chính của khoá luận là Thế giới nhân vật trong truyệnngắn của Jack London

Phạm vi nghiên cứu: J London được xem như là bậc thầy truyện ngắn, cácsáng tác của ông vô cùng phong phú và đa dạng Tuy nhiên trong khoá luận này,chúng tôi chủ yếu nghiên cứu đề tài thông qua 21 truyện ngắn được rút ra từ 2 tập

truyện ngắn “ Sóng lớn Canaca” và tập “Sự im lặng màu trắng”.

4 Phương pháp nghiên cứu

Phương pháp phân tích - tổng hợp

Phương pháp khảo sát - thống kê

5 Mục đích và nhiệm vụ của khoá luận

5 ỉ Mục đích

- Đe tài của chúng tôi hướng đến mục đích làm sáng tỏ hơn về thế giới nhânvật trong truyện ngắn của J Londonqua đó có thêm cơ sở để thấy rõ được tài năngcủa nhà văn trong việc tiếp cận, khai thác, xây dựng nhân vật trong truyện ngắn

- Đây cũng là bước đầu tập dượt để nghiên cứu khoa học

- Ngoài ra còn bổ sung thêm những kiến thức hữu ích về J London và có cơhội tiếp cận với những tác phẩm của ông

5.2 Nhiệm vụ của khoá luận.

- Học tập và nắm vững lí thuyết về nhân vật văn học, thế giới nhân vật, cácbiện pháp thủ pháp xây dựng nhân vật, chỉ ra những nét nôi bật của nhân vật trongmỗi tác phẩm cụ thể

- Khảo sát các kiểu nhân vật tiêu bểu trong truyện ngắn của J London

- Nắm được những đặc điếm cơ bản của nhân vật trong tuyện ngắn củaJ.London và phân tích được nét độc đáo cũng như hiệu quả của các biện pháp nghệthuật xây dựng nhân vật mà J London đã sử dụng trong truyện ngắn của ông

6 Cấu trúc của khoá luận

Ngoài phần Mở đầu, Ket luận, nội dung chính của khoá luận triển khai theo 2chương như sau:

Chương 1: Thế giới nhân vật phong phú đa dạng trong truyện ngắn của JackLondon

Chương 2: Nghệ thuật xây dựng nhân vật trong truyện ngắn của Jack London

PHẦN NỘI DUNG Chương 1 THẾ GIỚI NHÂN VẬT PHONG PHÚ ĐA DẠNG

TRONG TRUYỆN NGẮN CỦA JACK LONDON

1.1 Khái niệm

1.1.1 Khái niệm nhân vật

Nhân vật là khái niệm không chỉ dùng cho văn chương mà còn được dùngnhiều trong các lĩnh vực khác Có lẽ vì vậy mà lịch sử nghiên cứu văn học có rấtnhiều khái niệm về nhân vật

Theo Từ điển tiếng Việt (do Hoàng Phê chủ biên, Nxb Đà Nằng, 2002) “nhân vật là khái niệm mang hai nghĩa: Thứ nhất, đó là “đối tượng” (thường là con người) được miêu tả, thê hiện trong các tác phâm văn học nghệ thuật Thứ hai, đỏ

là “người có vị trí quan trọng trong xã hội” [13].

Trong phạm vi khoá luận này, chúng tôi đề cập đến khái niệm ‘nhân vật”

theo nghĩa thứ nhất của Từ điển tiếng Việt: Là nhân vật trong tác phẩm văn chương.

Với nghĩa này, từ “nhân vật” có nguồn gốc trong tiếng Hy Lạp CO (persona), lúcđầu mang nghĩa chỉ cái mặt nạ của diễn viên trên sân khấu nhưng theo thời gian,thuật ngữ này được sử dụng nhiều trong văn học với tư cách chỉ đối tượng được tácgiả tập trung miêu tả, thể hiện tư tưởng, cách nhìn của nhà văn về thế giới conngười

Theo Từ điển vãn học, tập 2, (Nxb Khoa học xã hội- Hà Nội), nhân vật được

coi là yếu tố cơ bản nhất trong tác phẩm văn học, tiêu điểm bộc lộ chủ đề và tưtưởng chủ đề, và đến lượt mình lại được các yếu tố có tính chất hình thức của tácphẩm tập trung khắc hoạ Nhân vật, do đó là nơi tập trung giá trị tư tưởng, nghệthuật của tác phẩm văn học

Như vậy nhân vật văn học là hiện tượng các cá thể con người hoặc các đồvật, sinh thể hoang đường được gắn cho những đặc điểm giống con người trong tácphẩm văn học, là cái đã được nhận thức,tái tạo, tìm hiếu bởi nhà văn bằng cácphương tiện riêng của nghệ thuật ngôn từ Nhân vật là yếu tố không thể thiếu đượctrong tác phẩm văn chương, xây dựng thành công thế giới nhân vật góp phần tạonên sức hấp dẫn và sức sống bền lâu cho tác phẩm văn chương

1.1.2 Khái niệm thế giới nhân vật.

Các nhân vật riêng lẻ, đa dạng với những đặc điểm về nghề nghiệp, tuối tác,vùng miền, tính cách, với những mối quan hệ đã làm nên cả một thế giới nhân vật.Qua đó, nhà văn không chỉ phản ánh hiện thực cuộc sống mà còn bày tỏ quan niệm,

tư tưởng của mình

Khái niệm “Thế giới nhân vật” là một phạm trù rất rộng: Thế giới nhân vật làmột tổng thể những hệ thống nhân vật được xây dựng theo một quan niệm của nhàvăn và chịu sự chi phối của tư tưởng tác giả Thế giới ấy cũng mang tính chỉnh thểtrong sáng tác nghệ thuật của nhà văn, có tổ chức và có sức sống riêng, phụ thuộcvào ý thức sáng tác của nhà văn, và chỉ xuất hiện trong tác phẩm văn học, trongsáng tác nghệ thuật Đó là hai mô hình nghệ thuật, có cấu trúc riêng, có quy luậtriêng, tìm hiếu ở đặc điếm con người, tâm lí, thời gian, không gian xuất hiện gắn

liền với một quan niệm nhất định của chúng về tác phẩm “Thế giới nhân vật” là cảm

nhận một cách trọn vẹn, toàn vẹn và sâu sắc của một chủ thế sáng tạo về toàn bộnhân vật xuất hiện trong tác phẩm, mối quan hệ, môi trường hoạt động của họ, ýnghĩ, tư tưởng tình cảm của họ trong cách đối nhân xử thế, trong giao lưu xã hội,

với gia đình “Thế giới nhân vật” vì thế bao quát sâu rộng hơn hình tượng nhân vật.

Con người trong văn học chẳng những không gắn với con người thực tại về tâm lí,hành động mà còn có ý nghĩa khái quát tượng trưng

1.2 Bảng khảo sát

Trước khi đi vào tìm hiểu về thế giới nhân vật trong truyện ngắn của J.London Người viết đã đi khảo sát các nhân vật xuất hiện trong mỗi truyện thôngqua số lượng nhân vật, nghề nghiệp, và kiểu nhân vật của ông

STT

Tên truyện

ngắn

Số lượngnhân vật

Nghê nghiệp Kiểu nhân vật

Ngườihùng

Ngườiphụ nữ

Thiênnhiên

Loàivật1

X

- Cho vay lấy lãi

- Tay đi săn

- Quản lí

- Coi kho

sinh sống trên lãnh thổ rộng lớn của đất nước Thế giới nhân vật đông đảo trongtruyện ngắn đã góp phần tạo nên một hiện thực rộng lớn mang tầm bao quát có ýnghĩa tạo sức hấp dẫn cho truyện ngắn.

1.3 Phân loại

1.3.1 Người hùng - kiếu nhân vật trung tâm mang đậm chất sử thi

Thế giới nhân vật trong truyện ngắn của J London có đủ mọi hạng người,thuộc mọi giai tầng trong xã hội Trong đó, nổi bật hơn cả là kiểu nhân vật ngườihùng - những nhân vật giữ vai trò trung tâm trong hầu hết tác phẩm của ông

Nhân vật người hùng vốn đã rất quen thuộc trong văn chương.Trong quanniệm truyền thống, người anh hùng luôn gắn với lí tưởng cao cả của cộng đồng,

có phẩm chất mạnh mẽ, dũng cảm, tài gioi hơn người, có tâm hồn cao đẹp, cócông trạng đặc biệt lớn lao cho cộng đồng Trong các tác phẩm sử thi dân gian,nhân vật trung tâm “là những anh hùng - tráng sĩ tiêu biểu cho sức mạnh thế chất

và tinh thần, cho ý chí và trí thông minh, lòng dũng cảm của cộng đồng đượcmiêu tả khá tỉ mỉ, đầy đủ từ cách ăn mặc, trang bị, đi đứng đến những trận giaochiến với kẻ thù, những chiến công lẫy lừng và đôi khi cả những nét trong sinhhoạt đời thường của

họ nữa, điều đáng chú ý là tất cả những cái này đều được miêu tả trong vẻ đẹp kìdiệu khác thường” [1, 233]

Tiếp nối truyền thống, người hùng của J London cũng có những phẩm chất

cơ bản như: mạnh mẽ, dũng cảm, gan dạ, giàu ý chí nghị lực và niềm tin vào chínhmình Tuy vậy, người hùng của J London không hoàn toàn được hiểu với ý nghĩa

“anh hùng” như quan niệm truyền thống J London không đưa đến cho người đọcmẫu người hùng đã “hoàn chỉnh” theo bút pháp lí tưởng hóa, mà tái hiện lên nhữngcon người thật trong đời sống, luôn vận động và phát triển qua sự tác động của tự

nhiên và xã hội Chẳng hạn, nhân vật Mắckênzi trong truyện Con trai của chó Sớ/là

người từng đi đầu trong công cuộc khai phá những vùng đất mới, anh ta được xem

là người hùng của thế giới văn minh, khi buộc phải đối đầu với những chàng traitrong bộ tộc Sticks để dành một cô gái thổ dân làm vợ, thì “một vạn năm văn minh

đã biến khỏi con người Mắckênzi như một cái vỏ bên ngoài, anh ta đã trở thành một

người nguyên thuỷ sống trong hang động quyết chiến để dành giật con mái củamình” [10, 223].

Trong truyện ngắn của J London, nhân vật người hùng không đại diện chosức mạnh, trí tuệ và đạo đức của cộng đồng, mà thường là những cá nhân xuất hiệntrong tư thế đơn độc Hành động của người hùng trước hết và chủ yếu là vì mụcđích thoát khỏi nghịch cảnh đời thường của cá nhân mình Chẳng hạn, nhân vật

người đàn ông trong truyện Khe núi toàn vàng, lẻ loi giữa không gian rừng rậm bao la cũng chỉ vì muốn có thật nhiều vàng Bà lão Nauri trong truyện Ngôi nhà của Mapuhi

cô đơn vật lộn để thoát khỏi cái chết giữa môi trường bão tố Một số ít nhân vậtngười hùng của J London có hành động vì lợi ích cộng đồng, nhưng hành động của

họ cũng chỉ mang tính chất bột phát, và cộng đồng cũng không trông chờ gì ở hành

động của họ Chẳng hạn, nhân vật Rivêra trong truyện Người Mehico, ông lão Imbơ trong truyện Hội những người già, anh chàng Kulau trong truyện “Kulau hủi Nhân vật

người hùng trong truyện ngắn của J London xuất hiện ở nhiều dạng khác nhau

1.3.1.1 Người hùng trong cuộc chiến sinh tồn

J London không miêu tả người hùng trong bối cảnh đầy thử thách cam go:hoặc phải đối đầu với môi trường thiên nhiên hoang dã đầy mầm mong của sự chết,hoặc trong bối cảnh bị xã hội áp bức bóc lột và đè nén một cách tàn nhẫn Tồn tạitrong những bối cảnh đó, ranh giới giữa tự do và mất tự do, giữa sự sống và cái chếtđối với con người trở nên rất mỏng manh Trong những bối cảnh đầy tính bi kịchnhư vậy, các nhân vật sẽ phải hành động kiên quyết để bảo vệ quyền lợi cũng nhưtính mạng của mình J London đã tập trung miêu tả rất tỉ mỉ về cuộc đấu tranh củacon người chống lại các thế lực thù địch, và qua cuộc đấu tranh quyết liệt ấy mà cácnhân vật bộc lộ rõphẩm chất của những người hùng: dũng cảm, gan dạ, mạnh mẽ,kiên quyết và giàu ý chí nghị lực Chẳng hạn như trong truyện ngắn Tình yêu cuộc

song, nhân vật người đàn ông đã phải vượt qua liên tiếp những cảnh ngộ, nhưng

người đàn ông này không bao giờ chấp nhận đầu hàng cảnh ngộ Het lần này đến lầnkhác, anh ta đuổi bắt chim muông trên cạn, cá dưới khe núi, hoặc phải gồng mình đếchiến đấu chống lại sự đe dọa của thú dữ Đặt nhân vật vào cuộc chiến sinh tồn dữ

dội,J London đã khiến cho nhân vật tự bộc lộ hết phẩm chất của một con ngườimạnh mẽ, bản lĩnh, giàu ý chí nghị lực và tình yêu cuộc sống.

Trong truyện ngắn Ngôi nhà của Mapuhi, bà lão Nauri cùng hàng trăm thổ dân

bị bão tố cuốn trôi ra biển Trong khi hàng trăm người đã phải bỏ mạng trên biển thì

bà lão đã chống chọi hết mình để vượt lên nỗi đau thể xác, sự đói khát và sợ hãi.Sau nhiều ngày đấu tranh chống lại tử thần, cuối cùng bà lão đã sống sót trở về Quátrình đấu tranh vì sự tồn sinh của bà lão Nauri cũng chính là quá trình nhân vật này

tự bộc lộ phẩm chất của một người hùng có tình yêu cuộc sống mãnh liệt và sứcmạnh dẻo dai phi thường

Ở truyện ngắn Kulau hủi, nhân vật chính Kulau bị đặt vào tình huống xung đột

với bọn người da trắng - những kẻ xâm lăng đã gieo rắc bệnh dịch cho anh và cả bộtộc của anh Khi tất cả thổ dân trong bộ tộc đã đầu hàng kẻ thù thì Kulau là ngườiduy nhất đứng lên chiến đấu Riêng điều này cũng đủ đế cho thấy phẩm chất gan dạ,dũng cảm và lòng khát khao tự do của Kulau

1.3.1.2 Người hùng trong những cuộc phiêu lưu

Bên cạnh dạng người hùng trong cuộc chiến sinh tồn, truyện ngắn củaJ.London còn có sự xuất hiện dạngngười hùng trong những cuộc phiêu lưu Nhữngnhân vật ở dạng này thường được đặt trong môi trường thiên nhiên đầy thử thách

Họ hành động không vì lợi ích cộng đồng, cũng không phải vì mục đích sinh tồn,

mà chỉ để thỏa khát vọng khám phá và chinh phục thế giới tự nhiên đầy bí ấn

Trong truyện ngắn Xôlômông quần đảo khủng khiếp nhà văn miêu tả cuộc sống

trên quần đảo Xôlômông như địa ngục Đó là nơi cuộc sống đầy bão táp và nguyhiếm, không khí độc hại, bệnh dịch tràn lan, cuộc sống của thổ dân thì man rợ Môi trường đó khiến cho những người gan góc nhất cũng phải khiếp sợ Vậy nhưnganh chàng Becti Arơcrait vẫn bất chấp mọi sự đe dọa để đến Xôlômông nhằm thỏamãnkhát vọng được đến thăm một bộ lạc nguyên thủy bấy lâu đã quyến rũ trí tưởngtượng của anh ta Được sự giúp đỡ của thuyền trưởng Malu, Becti Arơcrait đã phiêulưu khắp quần đảo, được chứng kiến cuộc sống man rợ của thổ dân, chứng kiến biếtbao cuộc tàn sát đẫm máu giữa đám thố dân với những người da trắng Sau khi rờikhỏi Xôlômông, Becti Arơcrait đã thỏa mãn khát vọng phiêu lưu của mình, đồng

thời cũng khiếp sợ cuộc sống đầy bão táp và nguy hiếm trên quần đảo này Và trênchuyến tàu trở về đất liền Becti Arơcrait gặp lại những người khách du lịch và tất

cả họ đều nhìn anh ta như một vị anh hùng

1.3.1.3 Người hùng mang sứ mệnh truyên tải triêt lí và giải mã ỷ nghĩa cuộc đời

Trong truyện ngắn của J London, dạng nhân vật này xuất hiện khá nhiều,Người hùng mang sứ mệnh giải mã ý nghĩa cuộc đời cũng được J London đặt vàonhững hoàn cảnh, những tình huống hết sức gay cấn Đó là một anh chàng giảng

viên đại học bị vợ phụ tình (Giôn Mexnơr trong Một trạm nghĩ), một cô gái bị ép làm

vợ đế gạt nợ cho cha (Enxu trong Sự ranh ma của lão Popôtẩc) Và trong truyện của J.

London những nhân vật bị đặt vào mối tình tay ba (Li Bactơn và Iđa Bactơn trong

Sóng lớn Canaca) Dù trong hoàn cảnh nào họ vẫn giữ trọn phẩm chất tốt đẹp của

mình Ngoài những phẩm chất cơ bản của một người hùng như dũng cảm, gan dạ,giàu ý chí nghị lực và bản lĩnh thì dạng nhân vật này còn có những phẩm chất caođẹp khác Đó là lòng vị tha, nhân ái, tình yêu chân chính, và sự hy sinh caothượng Điếm độc đáo của J London là ở chỗ ông thường đặt dạng nhân vật nàyvào những cảnh ngộ, những tình huống mang tính đời tư, đời thường Ông để chonhân vật tự đấu tranh tâm lí, tự nhận thức và đưa ra những cách giải quyết tình

huống đầy tính, nhân vật Giôn Mexnơr trong Một trạm nghỉ đổ hết số vàng xuống hố

sâu trước lúc từ giã người vợ bội bạc và gã tình nhân “Anh đi xuống sông, dừng cỗ

xe lại gần hố băng và lôi từ trong đống đồ đạc chất trên xe xuống bao đựng cátvàng Anh lấy tay đập vỡ lớp băng, dùng răng cắn mở sợi dây buộc miệng bao vàng,

đổ tất cả những gì đựng bên trong xuống nước” [9, 48], Enxu trong Sự ranh ma của

lão Popôtẩc cũng đổ hết vàng xuống sông sau khi đưa mình ra bán đấu giá để trả nợ

cho cha hành động của những con người ấy đã thể hiện triết lí sâu sắc của nhà văn:

“vàng có thể đổi mọi thứ, ngoại trừ tình yêu và phẩm giá con người”

Những ví dụ trên đây đã cho thấy trong truyện ngắn của J London xuất hiệnkhá phổ biến dạng người hùng mang sứ mệnh truyền tải triết lí và giải mã ý nghĩacuộc đời Hành động tích cực của họ vượt ra khỏi tầm đoán định của người đọc.Những phẩm chất và hành động cao đẹp của họ đã giúp cho người đọc chúng ta có

thêm những kinh nghiệm sống, những cách ứng xử giàu tính nhân văn, và có sựnhận thức sâu sắc hơn về ý nghĩa của cuộc đời con người.

Tóm lại, người hùng là kiếu nhân vật đặc trưng trong truyện ngắn củaJ.London Ông mong muốn hướng dẫn hành động của con người thoát khỏi thực tếcuộc sống khốc liệt Trong hiện thực xã hội đầy rẫy những mối hiểm họa, nếu conngười tồn tại trong thế cô độc thì cũng có nghĩa là con người đã tự khai tử chochính mình Những cá nhân người hùng trong truyện ngắn của J London còn có ýnghĩa thôi thúc sự trỗi dậy của ý thức con người để phá vỡ bức màn đen tối đangbao phủ xã hội hiện tại, và vươn tới một xã hội tốt đẹp hơn Mặt khác, với kiểu nhânvật người hùng, J London dường như muốn thu hẹp sự quan sát của mình vào mộtphần cụ thể của hiện thực đời sống xã hội, dồn nén nhãn lực vào đó với mục đíchtạo ra những hình tượng nghệ thuật gây được ấn tượng mạnh về cái hiện thực màcon người trong kỷ nguyên hiện đại đang phải đối diện

1.3.2 Nhân vật phụ nữ - dịu dàng, giàu bản lĩnh

Nhân vật người phụ nữ xuất hiện rất nhiều trong truyện ngắn của J London.Theo thống kê thì trong số 21 truyện ngắn khoá luận này khảo sát thì có tới 15

truyện đề cập đến người phụ nữ số lượng nhân vật nữ xuất hiện nhiều như thế phần nào

đã thế hiện được tư tưởng dân chủ, bình đẳng trong J London Phần lớn các nhânvật phụ nữ trong truyện của J London đều thuộc về lớp người lao động dưới đáy xãhội Điểm độc đáo không phải ở số lượng, mà là ở quan niệm củaJ London về loạinhân vật này Thông thường,nói đến người phụ nữ là nói đến dáng vẻ liễu yếu đào

tơ, tính cách dịu dàng, yếu đuối, chịu đựng, vất vả Nhưng J London lại nhìnngười phụ nữ ở một góc độ khác Dưới con mắt của ông, phụ nữ là những nhân vật

có phẩm chất gan dạ, dũng cảm, mạnh mẽ chẳng khác gì những đấng nam nhi Họkhông bao giờ bằng lòng chịu đựng cuộc sống mất tự do Trước những khó khăn thửthách trong cuộc sống họ không hề mềm yếu mà ngược lại, họ hết sức mạnh mẽtrước mọi tình huống Đồng thời, J London vẫn không quên ngợi ca vẻ đẹp nữ tínhvốn là đặc tính của loại nhân vật này Chang hạn, nhân vật Ruth trong truyện ngắn

Sự im lặng màu trắng là một phụ nữ da đỏ điển hình cho kiểu nhân vật người phụ nữ

của J London Bình thường, Ruth cũng như bao người phụ nữ khác, cũng có những

mơ ước về cuộc sống gia đình hạnh phúc, cũng rạo rực trái tim trước những lời nóiyêu thương của chồng Nhưng trước cảnh ngộ Mâysơn (chồng nàng) bị cây thông đènặng lên người và đang đứng trên bờ vực của cái chết thì khó ai có thể tưởng tượngđược rằng: “Cô gái da đỏ này chẳng hề ngất đi, hay tuôn những dòng nước mắtkhông cần thiết như những người phụ nữa da trắng khác trong trường hợp này có thểlàm,và bình tĩnh lắng nghe tiếng rên của chồng” [9, 14] Nhân vật đã không có thái

độ sợ hãi hay có vẻ yếu đuối trước tình huống đó mà ngược lại cô gái lại có thái độrất bình tĩnh “cô nhanh nhẹn vừa đu cả người lên chiếc gậy đế nâng thân cây lên”[9, 14]

Hay trong câu truyệnTVgổ/ nhà của Mapuhi tác giả đã xây dựng lên hình ảnh

của một nhân vật đó là bà Nauri biết vượt qua những khó khăn gian khổ, nhữngsóng gió trong cuộc phiêu dạt vì trận bão đế trở về lại với cuộc sống đời thường

Truyện ngắn Ngôi nhà của Mapnhi có sự xuất hiện của tình huống xung đột giữa con

người với thiên nhiên, nhưng lần này đối diện với thiên nhiên hoang sơ, khắc nghiệtkhông phải là một người đàn ông mạnh mẽ, mà là một bà lão Bà lão Nauri là mộtthố dân vùng biển có sức sống mạnh mẽ đến kỳ diệu được J London thể hiện nhưmột người anh hùng Đảo san hô Hikueru, nơi bão tố hoành hành dữ dội Thật bấtngờ là bão tố nổi lên, biến dậy sóng cuốn trôi hàng ngàn người xuống biển Bà lãoNauri cũng bị bão ném ra biến Mặc dù đã ngót sáu mươi tuổi nhưng bà lão vẫn rasức chống chọi với bão biển.Từ cõi chết, bà lão đã vượt qua mọi gian truân đế trở

về, mang theo viên ngọc quý Gia đình bà lão được đoàn tụ và họ lại mơ uớc vềngôi nhà Không ai có thể hình dung nổi là bà lão Nauri lại có thể sống sót trở vềsau ngần ấy thử thách gian khổ “Bơi trong đêm tối sặc sụa ngạt thở, vùng vẫy hớplấy không khí( ) sự va chạm mạnh khi bị ném lên bãi cát làm bà tỉnh lại: Bằng đôitay, đôi chân trầy da và tướp máu,bà đào tới cào cấu chống lại làn nước cuộnngược” [10, 72-73]

Hình ảnh người phụ nữ không chỉ giàu bản lĩnh, nghị lực sống mà còn là mộtngười phụ nữ có phẩm chất tốt đó là chung thuỷ với chồng Điều này được thế hiện

rõ qua nhân vật bà Iđa Báctơn trong truyện Sóng lớn Canaca, sự chung thuỷ ấy được

người chồng của bà thử thách bằng việc giả vờ bị chuột rút, ông liên tục dìm vợ

xuống nước suốt hai tiếng đồng hồ, mặc cho Iđa ra sức cứu mình Đen khi nhận thấy

sự trừng phạt đã đủ thì ông cảm thấy hạnh phúc vì nhận ra tình yêu mãnh liệt màIđa giành cho mình “ Thì ra đây chính là tình yêu chân chính, tình yêu đã được thửthách tình yêu lớn lao, khi con người quên đi bản thân chỉ nghĩ đến người mìnhyêu em muốn được riêng một mình bên anh, em sẽ kể anh nghe em yêu anh đếnmức độ nào và sẽ mãi mãi yêu anh như thế” [10, 194 -195] Ngoài ra sự chungthuỷcủa bà Iđa còn được chứng minh khi có sự xuất hiện nhân vật thứ 3 đó là Xani,cũng như cái hôn vụng trộm mà ông chồng chứng kiến Bà đã từ chối tình cảm củamình với Xani và kể lại câu chuyện giữa bà và Xani “Anh ấy yêu em ( ) và tối hômqua anh ấy đã rủ em đi Malaysia với anh ấy nhưng em không hề tiếc chút nào Em

đã đế anh ấy ôm mà không đẩy anh ấy ra Đấy là lần đầu tiên và cũng là lần cuốicùng [10, 196-197]

Dưới ngòi bút của ông, người phụ nữ còn được J london tái hiện qua nhữnghình ảnh đẹp về ngoại hình, Enxu với “không phải kiểu xinh đẹp của những ngườiphụ nữ da trắng và cũng không phải kiểu xinh đẹp của người phụ nữ da đỏ vềđường nét và diện mạo, Enxu là kiểu người da đỏ chính thống, đôi mắt đen nháylong lanh và táo bạo, kiêu hãnh và sắc gọt như lưỡi giáo, chiếc mũi thanh tú khoằmnhư mỏ đại bàng, đôi gò má cao không cách xa nhau, đôi môi mỏng nhưng không

quá mỏng[9, 261] Hay người phụ nữ trong truyện Alốha Ôe“cò Đôrôti Xembruc mới

chỉ cách đây một tháng cô còn là một cô bé gầy gò, thế mà bây giờ mắt cô đã ánhlên rực rỡ, đôi má đỏ ừng vì mặt trời người cô bắt đầu hình thành những đường nétuyển chuyển, cong cong” [9, 84]

Ngoài ra, trong cái xã hội tư bản ấy, nhân vật người phụ nữ xuất hiện thường

là những nhân vật dưới đáy xã hội, họ không được lựa chọn quyền sống, xã hội ấy coicon người như một món đồ trao đổi mua bán, họ bị đem ra để bán đấu giá như nhân

vật Enxu trong Sự ranh ma của lão Popotẩc, Enxu được đưa ra bán đấu giá “Một

người giọng tự tin trả giá một trăm đô la, một người da đỏ ở Têdikakat trả một trămnăm mươi đô la và sau một ít lâu thì một tay chơi bạc đã bị trục xuất khỏi vùng đấttrả giá lên đến hai trăm đô la” [9, 276] Có thể thấy được thân phận của người phụ

nữ lúc bấy giờ như thế nào J London không phải là không có dụ ý khi mà hầu hết

các tác phẩm của ông đều xuất hiện hình ảnh người phụ nữ, tác giả phải chăng muốntrong xã hội ấy không có sự phân biệt giới.

Người phụ nữ là kiểu nhân vật xuất hiện khá phổ biến trong truyện ngắncủaJ London Ông xây dựng họ với hai nét tính cách nổi bật: vừa mạnh mẽ gan dạ,vừa dịu dàng nữ tính, vẻ đẹp nữ tính thì phụ nữ khắp thế gian này đều có, J Londonkhông làm mờ khuất nét đẹp này; đồng thời ông luôn cố tình làm nổi bật nét tínhcách mạnh mẽ, cứng rắn, gan dạ, dũng cảm của người phụ nữ Đó là phẩm chất cầnthiết đối với tất cả mọi người trong cuộc chiến sinh tồn

1.3.3 Thiên nhiên - vừa hiền hoà, vừa hung bạo

Thiên nhiên là đề tài quen thuộc của thi ca muôn thủa Có lẽ không có mộtnhà văn nào lại không viết về thiên nhiên hoặc không đề cập đến thiên nhiên trongtác phẩm của mình J London cũng vậy, thiên nhiên của ông xuất hiện với tư cách

là những nhân vật có tính cách hung bạo, tồn tại trong mối quan hệ tương phản, thùđịch với con người và cũng thật hiền hoà thơ mộng qua ngòi bút tài ba của J.London.Thiên nhiên trong truyện ngắn của J London khá đa dạng: “Đó là vùng Bắccực hoang vu mịt mù tuyết rơi và gió hú Đó là những cơn lốc, cơn bão ghê người

Đó là băng lở, động đất, chó sói, đói, rét, bệnh dịch và trăm ngàn nguy hiểm của rắnđộc và thú dữ trên các hòn đảo hoang vu Tất cả tự nhiên đe doạ con người” [2, 135]hay đó cũng là những dòng sông, con suối, những bãi cỏ xanh rờn, những ngọngió gợi lên sự bình yên và tĩnh lặng_một vẻ đẹp hoang dại

Thiên nhiên được ông miêu tả trong truyện ngắn cũng rất đẹp, hiền hoà Dướingòi bút của ông, thiên nhiên hiện lên với vẻ mềm mại, đầy ắp hương vị ngọtngào.Có thế thấy rõ được tài năng miêu tả thiên nhiên độc đáo của tác giảthể hiện rõ

nhất trong truyện Khe núi toàn vàng, ông dành hẳn ra 7 trang đế miêu tả vẻ đẹp của

thiên nhiên nơi núi rừng hoang vu, đối ngược với không gian hoang vu lạnh lẽ nơinúi rừng thì thiên nhiên nơi đây được nhà văn miêu tả một cách hết sức thơ mộngvàyên tĩnh “Cỏ tươi mịn phủ kín sườn dốc,phía trên khe núi là những ngọn đồi vàđỉnh núi vươn cao, kéo dài mãi ra xa là những chân núi rộng mọc đầy thông Ở khenúi này không hề có bụi,hoa lá sạch đến trong suốt, cỏ non trải ra êm mịn nhưnhung, những cây loa kèn với tư thế đĩnh đạc, giống như đàn bướm có đôi cánh màu

ngọc bích đột nhiên chững lại trong lúc đang bay, nhưng đã sẵn sàng vỗ cánh để runrẩy bay đi [9, 155-156] Cảnh và vật luôn được miêu tả song song với nhau tạo nênmột bức tranh thơ mộng và trữ tình “Khắp nơi vang lên tiếng vo ve của những conong rừng uỷ mị, những con bướm bay lượn giữa các rặng cây, tiếng thì thầm củadòng suối cũng là thứ âm thanh bay lượn Sự bay lượn của các âm thanh và màu sắc

đó quyện vào với nhau, tạo thành cái gì đó bồng bềnh không sờ thấy được Đó làtinh thần của khe núi này Tinh thần thanh bình Thanh bình không phải là sự chếtchóc, mà là nhịp đập đều đều của nhịp sống, tinh thần yên tĩnh nhưng không phải là

sự câm lặng [9, 156]

Trong truyện Một điều khó hiếu, thiên nhiên được miêu tả “Xung quanh chỗ

nào cũng thấy hoa, cách xa bờ sông một chút là những bãi cỏ rậm rạp, tươi mơnmởn, cao bằng đầu người Đêm hôm đó, vén một góc lều và ngó nhìn lên các vìsao đang lấp lánh sau những đường nét đen xám của các ngọn núi” [9, 144] Ngoài

ra với những làn gió nhẹ trong Sự khôn ngoan của con đường đã tạo nên một khung

cảnh đẹp “Một luồng gió nhẹ thổi từ phương Nam tới làm tê buốt phần hở trên cơthể họ và lùa sự giá lạnh, lớp tuyết quanh đó tan thành một vòng tròn ấm”[9, 246],màn tuyết cũng trở nên nhẹ nhàng trong suốt “Một màn tuyết trong như thuỷ tinhrơi quanh nhẹ nhàng thành những lớp áo trắng, những lớp mây mù và làm cho bầukhông khí trong sáng”[9, 254]

Thiên nhiên của ông đẹp, thơ mộng là thế với gió, tuyết, trăng , sao Tất cả

đã tạo nên một bức tranh phong phú đa sắc màu cho truyện ngắn của ông, nhưng

bên cạnh đó thiên nhiên của ông cũng rất hung bạo và khắc nghiệt, nó đe doạ con

người, ảnh hưởng trực tiếp đến con người, đó là thiên nhiên phương Bắc hoang sơ,thiên nhiên biển phương Nam dữ dội

• Thiên nhiên Miền Bắc

Thiên nhiên Miền Bắc xuất hiện khá nhiều trong các tác phẩm của ông dođây là vùng đất hết sức quen thuộc với bản thân nhà văn Vào những năm 1897 -

1898, J London đã từng cùng với hàng vạn người hành trình về vùng đất phươngBắc theo tiếng gọi của cơn sốt vàng Ông đã trải qua nhiều gian khố ở vùng đất này.Bởi vậy khi viết về Bắc cực, J London đã viết về chính những gì mà ông đã trải

nghiệm và được chứng kiến Dưới ngòi bút của ông, vùng đất này hiện lên với vẻtĩnh lặng, hoang sơ, khắc nghiệt và thiếu vắng hơi thở của sự sống Trong truyện

Tình yêu cuộc sổng nhà văn đã khái quát lên đặc điểm của vùng đất hoang sơ này:

“Một quang cảnh không lấy gì làm phấn khởi Đâu đâu cũng là đường chân trờimềm mại Các trái đồi đều thấp Chẳng có cây to, cây nhỏ, cũng chẳng có cỏ Chẳng

có gì ngoài một sự tiêu điều mênh mông ghê gớm” [10, 77] Cũng trong truyện ngắnnày nhà văn viết: “Suốt cảnh tiêu điều này vẳng tới vẳng lui tiếng sói hú, dệt cả bầukhông khí thành một tấm màn đe doạ có thế sờ mó thấy” [10, 89] Hoang mạc vàtuyết trắng vùng Bắc cực trong tác phẩm của J London không chỉ là cái sân khấucho các nhân vật của ông được thể hiện mình, mà còn là dịp để nhân vật đặc biệtmang ý nghĩa biểu tượng về một xã hội vô cảm, thù địch, đầy những mối hiểm hoạđang tồn tại trên nước Mỹ ở thời đại nhà văn

Trong thế giới thiên nhiên mênh mông tiêu điều ở miền Bắc, tuyết trắng vớitất cả sự im lặng và giá lạnh khủng khiếp là hình tượng được J London khai tháctriệt để trong rất nhiều tác phẩm Ông không nhìn tuyết trắng như một nét đẹp tinhkhiết của thiên nhiên mà tập trung khai thác hình tượng này như một sinh thể mangsức mạnh hủy diệt luôn rình rập sự sống của con người Nét độc đáo ấy đã được ôngviết rõ trong truyện của mình:

“Tuyết ở vùng này khác với thứ tuyết mà người ta thường thấy ở các vùngđất phương Nam Nó cứng, nhuyễn và khô, tựa như đường cát trắng Đá vào nó, nó

sẽ bắn đi vèo vèo như cát Những hạt tuyết không bám vào nhau nên không thể nặnchúng thành những cục hình tròn được Nó không được cấu tạo thành bông màthành những tinh thế nhỏ bé và có dạng hình học Thực ra thì nó chang phải tuyết

mà là sương giá thì đúng hơn” [9, 60 - 61]

Dưới cái nhìn của J London, tuyết bay trên trời, tuyết phủ kín mặt đất, “chỗnào băng ùn lại nhiều, mặt tuyết cuộn lên thành những đợt sóng gợn lăn tăn.Từ Bắcxuống Nam, xa hút tầm mắt, tuyết trải trắng một màu mênh mang” [9, 268].J.London không chỉ miêu tả hình ảnh tuyết trắng bằng màu sắc, hình khối, âm thanh

mà còn bằng cả sự cảm nhận Đặc tính nổi bật của tuyết trong truyện ngắn J

London là sự tĩnh lặng Trong truyện ngắn Sự im lặng màu trắng ông viết: “Thiên

nhiên có nhiều cái để nhắc nhở con người về cái chết ( )> nhưng mạnh mẽ hơn vàkhủng khiếp hơn tất cả là sự im lặng Màu Trắng trong cái lạnh lùng, hiu quạnh củanó” [9, 12] Tuyết trắng băng giá và tĩnh lặng gần như tuyệt đối của vùng đấtphương Bắc được J London miêu tả như một kẻ thù luôn kìm hãm sự sống của conngười, đến nỗi “người nào vượt qua được hai mươi ngày đêm trên những con đườngcực Bắc thì người ấy đáng được cho cả thánh thần ghen tỵ” [9, 13] Không chỉ kìmhãm sự vận động “cái lạnh và sự im lặng còn làm đông giá trái tim” con người, biếncon người trở thành “cái phần nhỏ duy nhất của sự sống còn sót lại đang chuyểnđộng giữa một sa mạc chết trắng buốt.Con người hoảng sợ trước sự liều lĩnh củamình và nhận thức một cách sâu sắc rằng mình chỉ là một côn con trùng nhỏ khônghơn không kém” [9, 12] Chưa hết, trong rất nhiều truyện ngắn của J London, conngười dù mạnh mẽ đến đâu nhưng khi đối diện với băng tuyết thì “chỉ cần lệch một

tí là có thể gây ra tai hoạ” [9, 14]

J London lựa chọn những hình tượng tiêu biểu nhất để thể hiện rõ tính chấthung bạo của thiên nhiên Cách khám phá độc đáo ấy đã biến thiên nhiên trở thànhmột phương tiện truyền tải tư tưởng và quan niệm nghệ thuật của nhà văn Nói cáchkhác, thiên nhiên trong truyện ngắn của J London là một kiểu nhân vật đặc biệtmang ỷ nghĩa biểu trưng cho hiện thực đời sống con người và xã hội Sóng trongtruyện của J London, và hiện thực xã hội Mỹ ở thời đại ông đều có chung đặc tínhtàn khốc, hung bạo, dữ dội Điều đó gợi cho chúng tôi liên tưởng về ý nghĩa biếutượng mà J London gửi gắm qua kiếu nhân vật thiên nhiên của mình

Trước hết, với đặc tính hoang dã, hung bạo, giữ dằn, tuyết và sóng là biếutượng về hiện thực xã hội tư bản nước Mỹ thời kỳ cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX.Trong xã hội ấy, con người vì lòng tham, sự ích kỉ mà lạnh lùng vô cảm, sẵn sàng

bỏ qua đạo lí để bóc lột và tàn sát lẫn nhau, khái niệm cao thượng, tình thương, sựtương trợ, đối với con người quả là xa lạ Đặc tính hoang sơ, lạnh lùng, dữ dội củatuyết và sóng thể hiện cái nhìn sâu sắc của J London trước hiện thực đó

Màu trắng tinh khiết của tuyết còn có thể xem là sắc màu của ước mơ khátvọng về một thế giới tươi sáng, trong sạch, một xã hội tươi đẹp, còn tính chất dữdội của sóng cũng có thế xem là một sự biếu thị nỗi căm uất lên đến tận cùng của

nhà văn đối với hiện thực xã hội Tuyết trắng băng giá và sóng biển dữ dội luônđượcJ London khắc họa trong trạng thái đối lập với con người Sự đối lập ấy làhiện thân cho xung đột giữa con người với con người trong xã hội Mỹ ở thời đại nhàvăn.

Thiên nhiên với tất cả tính chất hung bạo của kẻ hủy diệt trong truyện của J.London không chỉ là sự biểu trưng cho hiện thực đời sống con người và xã hội, màcòn mang thông điệp thức tỉnh lối sống con người Qua thiên nhiên J London muốngửi đến người đọc một thông điệp về lẽ sống: “Đe vượt qua sức mạnh vô địch củathiên nhiên, con người cần phải có mối quan hệ gắn kết với nhau, nếu tồn tại trong

tư thế cô độc thì thất bại là lẽ thường tình Thiên nhiên lạnh lùng, dữ dội, vô cảm vìthế con người càng cần phải hữu cảm nhiều hơn.”Cũng qua thiên nhiên, J Londonmuốn nhắn nhủ người đọc rằng, trong cuộc đấu tranh chinh phục thiên nhiên, conngười không chỉ có ý chí nghị lực, lòng gan dạ dũng cảm, mà cần phải biết thíchnghi với môi trường sống, cần phải thay đổi những thói quen, lối sống của mình chophù hợp với hoàn cảnh mới

• Thiên nhiên Miền Nam

Cùng với miền hoang mạc Bắc cực, thiên nhiên vùng biển phương Namcũngxuất hiện trong nhiều tác phẩm của J London Là con người của hành động, ưaphiêu lưu mạo hiểm, J London đã từng đến miền biển phương Nam để làm thuỷ thủ,săn bắt hải cẩu và khám phá vẻ đẹp của vùng biển hoang sơ này Bởi vậy miền biểnphương Nam đã ăn sâu trong máu thịt của ông Nét đặc trưng của J London là ở chỗông đã dành nhiều tâm huyết để viết về biển với đầy đủ tính chất hoang sơ, dữ dội

và sức mạnh tàn hại khủng khiếp của nó Tính chất hoang sơ, hung bạo của vùngbiển phương Nam trước hết thể hiện ở hình ảnh sóng lớn dữ dội.Neu như khi viết vềmiền Bắc J London tập trung miêu tả hình tượng tuyết trắng, thì khi viết về miềnNam ông đã chọn hình tượng “sóng lớn dữ dội” để làm nổi bật tính chất hung bạocủa biến Ông am hiểu về biến một cách tường tận, đến mức có thể phân biệt được

đặc điếm của từng loại sóng Trong truyện ngắn Sóng lớn CanaCa ông viết:“ớ

Vaikiki có hai loại sóng: sóng lớn, sóng bạc đầu Canaca tức là sóng ông, lồng lộn títtận ngoài khơi và sóng nhỏ gọi là sóng Vakhina, nghĩa là sóng bà, vỗ nhẹ vào bờ”[10, 166].“Những đợt sóng lao quá mạnh vào bờ Nước do những đợt sóng Canaca

dữ tợn liên tiếp xô vào phía bờ Trong khi hạ xuống, chúng lại chảy ngược ra khỏicùng với dòng chảy nói trên, lẫn xuống bên dưới những đợt sóng dữ tợn khác đang

xô tiếp đến” [10, 168]

Sự hoang dã và hung bạo của thiên nhiên miền Nam còn được hiện lên bởi

những trận bão tố Trong truyện ngắn Ngói nhà của Mapuhi, sóng và gió được nhà văn

thể hiện như những kẻ thù cùng nhau gia tăng sức mạnh tàn phá môi trường bìnhyên của con người: “Gió ào ào tới một cây pandan trên đầu và vèo qua những câydừa mé bên kia ( ) rồi đến cơn mưa từ đằng xa tiến tới, làm cho nước hồ bốc lêncuồn cuộn” [9, 55] Sau một trận cuồng phong cảnh tượng này càng trở nên ghê sợhơn:

“Trong số một nghìn hai trăm người sống đêm hôm trước, nay chỉ còn lại batrăm Trong hồ ngổn ngang xác chết Không một ngôi nhà, một túp lều nào đứngvững Trên khắp đảo san hô, không còn lấy hai viên đá nào chồng lên nhau Mộtphần năm mươi số cây dừa còn đứng vững thì cũng đã tả tơi, không cây nào còn lấymột quả trên cành”[9, 71]

Thiên nhiên miên biên phương Nam còn được nhà văn mô tả qua hình ảnh

những quần đảo hoang sơ, đầy ắp sự chết Trong truyện ngắn Xôlômồng quần đảo

khủng khiếp J London viết: “người nào vốn không quen với cuộc sống ở những nơi

cách xa nền văn minh, và mới đặt chân lên hòn đảo, thì có thể tưởng Xôlômông làmột địa ngục thực sự” [10, 7]

Có thể khẳng định rằng, miền biến phương Nam hoang sơ, đầy mầm mongcủa sự chết trong tác phẩm của J London là hình ảnh biểu tượng về hiện thực khốcliệt của xã hội nước Mỹ ở thời đại ông - một xã hội đầy những bất công ngang trái,chết chóc, khổ đau, đầy những hiểm họa bất trắc đối với con người Tóm lại, nét đặctrưng của J London trước hết thể hiện ở chỗ nhà văn luôn khai thác thiên nhiên ởtính chất hung bạo Ồng khai thác tận cùng tính chất hung bạo của thiên nhiên, biếnthiên nhiên trở thành kiểu nhân vật mang ý nghĩa biểu tượng, phản ánh hiện thựcđời sống con người và xã hội, và đề xuất những triết lí, những bài học nhân sinh sâusắc, đồng thời bộc lộ những suy tư trăn trở, những ước mơ khát vọng của mình vềmột xã hội tốt đẹp hơn

Thiên nhiên trong truyện của J London cũng hết sức độc đáo Mỗi kiểu nhânvật có tính cách riêng, là kẻ thù hung bạo đối với con người Đe khắc họa tính cáchhung bạo của thiên nhiên ngòi bút tài năng của J London biết chọn những hìnhtượng mang tính điển hình như tuyết trắng, bão tố và hoang mạc Ngoài việc miêu tảthiên nhiên đầy thơ mộng tươi đẹp ra thì J London tập trung miêu tả tính chất hungbạo, dữ dội của thiên nhiên, biến kiểu nhân vật này thành biểu tượng đế phản ánhhiện thực xã hội và thê hiện triết lí nhân sinh sâu sắc của mình Thiên nhiên trongtruyện của J London vì thế cũng là một biếu hiện cho sự sáng tạo độc đáo, riêngbiệt của ông.

1.3.4 Loài vật- mang dấu ấn ngụ ngôn

Đọc truyện ngắn của J London ta thấy có một sự tương đồng giữa thế giớiloài vật với thế giới con người Neu như con người trong truyện của J London có

đủ mọi giai cấp, tầng lớp, sắc tộc và quê hương bản quán khác nhau, thì loài vậtcũng hết sức phong phú và đa dạng, từ những con vật to lớn như ngựa, chó sói, cừu,

bò, thỏ, cá đến cả những loài côn trùng bé nhỏ như giun, dế Đặc biệt hơn cả đó

là J London đã đi tập trung vào nhân vật loài chó nhiều nhất, hầu hết các truyện củaông đề đề cập đến nhân vật con chó, con chó dường như luôn luôn xuất hiện cùngvới con người, trong những hoàn cảnh khó khăn, gian khổ, loài chó cũng góp phầnlàm cho truyện trở nên hấp dẫn hơn Con chó cũng là loài vật hết sức quen thuộc vớivăn thơ truyền thống đặc biệt là ở thế loại ngụ ngôn

Nhà văn đã sử dụng thủ pháp nhân hóa để biến loài vật này thành những convật đội lốt người Đó là những con chó biết nói tiếng người, biết suy nghĩ và hànhđộng giống như con người, qua đó phản ánh hiện thực cũng như đề xuất nhiều bàihọc giáo huấn cho con người Dưới ngòi bút của J London, nhà văn đặc biệt nhấn

mạnh tính chất tự nhiên hoang dã của loài sinh vật này Ví dụtrong truyện Sự ỉm lặng

màu trắng, “Bầy chó bắt đầu cắn xé lẫn nhau ( )• Những ngọn roi quất mạnh xuốngđầu chúng cũng chẳng ăn thua gì ( ) bất chấp quy luật của chủ, nhảy vào định ănphần thức ăn dự trữ ( ) và, một tấn bi kịch truyền thống của quy luật sinh tồn đãdiễn ra với tất cả sự dã man của nó” [9, 20]

Con người và con vật quyết chiến để giành phần thắng Đằng sau tính chấthoang dã của loài chó, J London muốn nói đến cái hung dữ tàn bạo của một bộphận người trong xã hội tư bản: mạnh được yếu thua, con người vô tình vô nghĩa,cắn xé lẫn nhau đế tồn tại và giành lợi ích về mình J London mượn loài chó để phêphán và giáo huấn loài người.

Đặc biệt hơn, J London thường so sánh loài chó sói với con người ở một số điếm

tínhcách Chẳng hạn trong truyện Hội những người già có đoạn; “Những con chó của

chúng tôi là thuộc loài chó sói, chúng có bộ lông dày và rất ấm, không hề biết sợ giábuốt và bão tuyết Và chúng tôi cũng giống chúng - cũng không sợ giá buốt, bãotuyết, ( )• Những con chó của chúng tôi rất can đảm, chúng tôi cũng rất can đảm”[9,63]

Trong truyện Tình yêu cuộc sổng nhà văn đã so sánh sự kiên trì của người và

sói: “Sự kiên trì của con sói thật ghê gớm Sự kiên trì của con người cũng ghê gớmkhông kém” [9, 101]

Điểm độc đáo nhất và cũng là điểm thể hiện rõ nhất tài năng xây dựng nhânvật loài vật của J London là nghệ thuậtkhắc họa thế giới tâm lí phức tạp của loàichó Neu loài chó trong ngụ ngôn biết tự nói năng và bộc lộ tình cảm, thì loài chó

trong truyện của J London lại là những con vật thực thụ, chúng cũng có thế giới nộitâm phong phú, phức tạp, nhưng chúng không biết nói Bởi vậy, người kế chuyệnphải miêu tả diễn biến tâm lý của chúng Thế giới tâm lí loài chó có khi được người

kể chuyện miêu tả bằng lời văn trực tiếp Chẳng hạn: “Đàn chó đã mệt mỏi từ xếtrưa, nhưng lúc này chúng tỏ ra như có thêm một nguồn sinh lực mới Trong đám

những con chó khôn có một vẻ bồn chồn, chúng hung hăng nhưng bị dây kéo cản lại, chúng căng mũi đánh hơi và dỏng tai lên nghe ngóng Chúng bực tức với những con

có vẻ thờ ơ, thúc giục những con này bằng cách táp nhẹ vào mông chúng Những con

bị trách móc như vậy cũng xúm lại, hùa vào khiến cả bầy hung hăng thêm Sau cùng, con đầu đàn của chiếc xe dẫn đường rít lên một tiếng mãn nguyện, rạp mình xuống

tuyết rồi lao về phía trước” [9, 20]