... tập lại kiến thức văn miêu tả Ngày soạn: Ngày dạy : Tiết 3,4: ÔN TẬP VĂN HỌC HIỆN ĐẠI A Mục tiêu học: Học xong HS cần đạt : Kiến thức: - Hiểu :Sâu , kỹ nội dung văn Kĩ năng: - Rèn cách đọc văn bản:... - Về nhà ôn tập lại kiến thức văn tả cảnh, văn tả người Đào Linh Lam - THCS QK Giáo án ôn tập hè Ngữ văn - Năm học 2010 - 2011 Đào Linh Lam - THCS QK Giáo án ôn tập hè Ngữ văn - Năm học 2010 -... phép so sánh - Cấu tạo phép tu từ so sánh đầy đủ : Gồm gồm yếu tố nào? yếu tố sau: vật so sánh, phương diện so sánh, từ so sánh, vật dùng để so sánh ? Có kiểu so sánh - Có kiểu so sánh:So sánh ngang
Trang 1Tiết 1,2 ÔN TẬP VỀ VĂN MIÊU TẢ.
A Mục tiêu bài học: Học xong bài này HS cần đạt được :
- Có ý thức quan sát, nhận xét, liên tưởng, tưởng tựơng khi làm văn miêu tả
B Chuẩn bị về phương pháp, phương tiện :
- Giáo viên: Nghiên cứu tài liệu, soạn bài.
- Học sinh: Ôn tập kiến thức về văn miêu tả.
C Tổ chức các hoạt động dạy - học:
* Hoạt động 1: Kiểm tra bài cũ.(Lồng trong bài)
* Hoạt động 2: Giới thiệu bài
* Hoạt động 3: Bài mới
? Thế nào là văn miêu tả
? Khi làm văn miêu tả cần có
2.Các năng lực cần thiết khi làm văn miêu tả.:
-Quan sát,nhận xét, liên tưởng, tưởng tượng,
ví von ,so sánh để làm nổi bật những đặc điểm tiêu biểu
3 Các bước làm văn miêu tả:
- Xác định đối tượng cần tả
- Quan sát, lựa chọn các chi tiết tiêu biểu
- Trình bày kết quả quan sát được theo một trình tự hợp lí
Ngày soạn:
Ngày dạy :
Trang 2? Bài văn miêu tả có bố cục
mấy phần? Mỗi phần có nhiệm
vụ gì?
GV hướng dẫn Hs làm bài tập
? Tả quang cảnh buổi sáng trên
quê hương em, em sẽ nêu
4 Bố cục của bài văn miêu tả.
- Mở bài: Giới thiệu đối tượng được tả.
- Thân bài: Tả chi tiết đối tượng (cảnh hoặc
người hoặc cảnh và người)
- Kết bài: Nêu suy nghĩ của bản thân về đối
- Hàng cây bức tường thành cao vút, cô gái nghiêng mình, hàng quân danh dự
- Núi đồi bát úp, cua kềnh, mâm xôi
- Những ngôi nhà; viên gạch, bao diêm, trạm gác
- Hai bên bờ sông
- Điểm nổi bật của dòng sông
Bài 1(T /7 sbt)
a) Cảnh sắc mùa thuc) những chiếc lá vàng rải rác bay theo giód) vầng trăng tròn sáng như gương
b) Không chọn
A vì đó là bầu trời của mùa hè
B vì đó là khí hậu của mùa đông
D vì đó là đặc điểm của mùa xuân
Trang 3D Hướng dẫn các hoạt động nối tiếp:
- Về nhà ôn tập lại các kiến thức về văn miêu tả
Tiết 3,4: ÔN TẬP VĂN HỌC HIỆN ĐẠI.
A Mục tiêu bài học: Học xong bài này HS cần đạt được :
1 Kiến thức:
- Hiểu :Sâu hơn , kỹ hơn nội dung các văn bản
2 Kĩ năng:
- Rèn cách đọc các văn bản: Phát âm chuẩn ,đọc lưu loát,đúng nhịp điệu ,diễn cảm…
- Tóm tắt được các truyện : Bài học đường đời đầu tiên, Sông nước Cà Mau, bức
tranh của em gái tôi, vượt thác
3 Thái độ:
- Yêu thích văn học Việt Nam
B Chuẩn bị về phương pháp, phương tiện :
- Giáo viên: Nghiên cứu tài liệu, soạn bài.
- Học sinh: Ôn tập kiến thức về các văn bản văn học hiện đại VN.
C Tổ chức các hoạt động dạy - học:
* Hoạt động 1: Kiểm tra bài cũ.(Lồng trong bài)
* Hoạt động 2: Giới thiệu bài
* Hoạt động 3: Bài mới
GV nêu nội dung các tiết học
? Kể tên các văn bản đã học trong phần văn
+ Đ2: Chú ý giọng đối thoại: Thay đổi giọng đọc phù hợp
+ Đ3: Đọc giọng chậm buồn,sâu lắng
và có phần bi thương
- Ngôi kể thứ nhất Dế mèn tự xưng tôi,kể chuyện mình Cách lựa chọn ngôi
kể làm tăng tác dụng của biện pháp nhân hoá,làm cho câu chuyện trở nên thân mật,gần gũi,đáng tin cậy đối với
Ngày soạn:
Ngày dạy :
Trang 4? Tóm tắt ngắn gọn nội dung truyện?
Gọi 2-3 HS tóm tắt truyện
HS khác nhận xét ,bổ xung
GVkhái quát lại nội dung văn bản
? Bài học đầu tiên mà Dế Mèn phải chịu hậu
quả là gì?
? Qua đoạn trích em thấy nhân vật DM
không có nét tính cách nào sau đây?
GV nhắc lại cách đọc
Yêu cầu HS đọc lại văn bản
? Nhận xét ngôi kể, so sánh với ngôi kể của
bài trước? Tác dụng của ngôi kể này?
? Tóm tắt nội dung đoạn trích?(3HS tóm tắt)
?
? một em hãy nêu lại cách đọc bài?
GV gọi :2 em đọc, sửa lỗi chữa cách đọc
? Truyện được kể theo ngôi nào ?
? Em hãy tóm tắt ngắn gọn nội dung câu
DM cũng đã nhận ravaf hối hận chân thành
A Tự tin,dũng cảm
B Tự phụ ,kiêu căng
C Khệnh khạng ,xem thường mọi người
D Hung hăng,xốc nổi
2/ Sông nước Cà Mau
- Giọng đọc hăm hở,liệt kê,nhấn manh các tên riêng
3/ Bức tranh của em gái tôi
- Cần phân biệt rõ giữa lời kể, các đối thoại, diễn biến tâm lý của nhân vật người anh qua các chăng chính
Trang 5? Văn bản dược viết theo ngôi kể nào?
? Nêu yêu cầu khi đọc văn bản ?
2 Học sinh đọc văn bản GV nhận xét
? Bài văn tả cảnh gì
? Ca ngợi cái gì ? ca ngợi ai?
? Biện pháp nghệ thuật đặc sắc của đoạn
+Đ3: Giọng nhanh, nhấn mạnh ĐT,TT…
+ Đ4: Đọc giọng chậm lại, thanh thản
=>Làm nổi rõ cảnh vượt thác của dượng Hương Thư Nhà văn ca ngợi cảnh thiên nhiên miền trung đẹp hùng vĩ
- Ca ngợi con người LĐ việt nam hào hùng mà khiêm nhường giản dị
=> Biện pháp nghệ thuật nhân hoá,so sánh
D Hướng dẫn các hoạt động nối tiếp:
- Về nhà ôn tập nắm chắc các văn bản văn học VN hiện đại đã học
Trang 6Tiết 5,6: ÔN TẬP VĂN MIÊU TẢ.
A Mục tiêu bài học: Học xong bài này HS cần đạt được :
- Có ý thức quan sát ghi chép những chi tiết cần thiết khi làm văn tả cảnh, tả người
B Chuẩn bị về phương pháp, phương tiện:
- Giáo viên: Nghiên cứu tài liệu, soạn bài.
- Học sinh: Ôn tập kiến thức về phương pháp tả cảnh, tả người.
C Tổ chức các hoạt động dạy - học:
* Hoạt động 1: Kiểm tra bài cũ.(Lồng trong bài)
* Hoạt động 2: Giới thiệu bài
* Hoạt động 3: Bài mới
Trang 7? Bố cục bài văn tả người gồm
mấy phần?
? Nhiệm vụ từng
phần là gì?
? Nếu tả quang cảnh giờ ra
chơi thì em sẽ quan sát lựa
chọn những hình ảnh cụ thể ,
tiêu biểu nào?
? Hãy lựa chọn một cảnh của
sân trường giờ ra chơi ấy để
viết thành một đoạn văn miêu
? Hãy nêu các chi tiết tiêu biểu
mà em sẽ lựa chọn khi miêu tả
một em bé chừng 4-5 tuổi
- Bố cục : 3 phần+ Mở bài: giới thiệu người được tả + Thân bài: miêu tả chi tiết ( ngoại hình cử chỉ hành động ,lời nói…)
+ Kết bài: Phát biểu cảm tưởng về người được tả
II Luyện tập.
Bài tập 1:Tả quang cảnh sân trường giờ ra chơi
- Trống hết tiết 2,báo giờ ra chơi đã đến
- HS từ các lớp ùa ra sân
- Cảnh học sinh chơi đùa
- Các trò chơi quen thuộc
- Góc trái sân ,góc phải ,ở giưã sân…
- Trống vào lớp
- Cảm xúc khi vào lớp
Bài tập 2: Chi tiết nào không cần thiết đưa vào dàn ý
tả một cây hoa trong dịp tết đến, xuân về
A Giới thiệu cây hoa mà em định tả
B Cây đó được em quan sát ở đâu
C Giải thích kỹ về nguồn gốc của cây hoa đó
D Lần lượt tả vẻ đẹp của cây hoa theo thứ tự
Đ Nêu nhận xét và suy nghĩ về vẻ đẹp của cây hoa
Bài tập 3: Tả em bé.
- Khuôn mặt: Tròn xoe,bụ bẫm
- Cái miệng :cười toe toét,răng sún
- Tóc lơ thơ -Môi đỏ chon chót
- Hai bàn tay: mũm mĩm
- Gịong nói: ngọng, chưa sõi
D Hướng dẫn các hoạt động nối tiếp:
- Về nhà ôn tập lại các kiến thức về văn tả cảnh, văn tả người
Trang 9Tiết 7,8 ÔN TẬP VỀ CÁC BIỆN PHÁP TU TỪ
A Mục tiêu bài học
Qua bài này Hs cần đạt được:
1 Kiến thức:
- Củng cố kiến thức về phép so sánh, nhân hóa, các kiểu so sánh, nhân hóa
- Tác dụng của phép so sánh, nhân hóa
C Tổ chức các hoạt động của giáo viên và học sinh.
* Hoạt động 1: Kiểm tra bài cũ.(Lồng trong bài)
* Hoạt động 2: Giới thiệu bài
* Hoạt động 3: Bài mới
Ví dụ Rừng đước dựng lên cao ngất như một dãy tường thành vô tận
- Cấu tạo của phép tu từ so sánh đầy đủ : Gồm 4 yếu tố sau: sự vật được so sánh, phương diện so sánh, từ so sánh, sự vật dùng để so sánh
- Có 2 kiểu so sánh:So sánh ngang bằng.So sánh không ngang bằng
- Tác dụng: Vừa có tác dụng gợi hình, giúp cho việc miêu tả vật, sự việc được cụ thể sinh động hấp dẫn.,vừa có tác dụng biểu hiện tư tưởng tình cảm sâu sắc
- Đối với miêu tả sự vật, sự việc: so sánh tạo hình ảnh cụ thể, sinh động.
- Đối với việc thể hiện tư tưởng , tình cảm Ngày soạn:
Ngày dạy :
Trang 10? Nhân hóa là gì? Đặt một câu có
*Ví dụ: Trâu ơi, ta bảo trâu này
- Có 3 kiểu nhân hoá:
+Dùng từ ngữ vốn gọi người để gọi vật
+Dùng những từ vốn chỉ hoạt động tính chất của người để chỉ hoạt động tính chất của vật.+Trò chuyện,xưng hô với vật như đối với người
+Tác dụng của phép nhân hóa: Làm cho lời thơ,lời văn có tính biểu cảm cao
hào hùng, dũng mãnh trước thiên nhiên.Bài 2:
Viết đoạn văn Sử dụng phép so sánh
Và phép nhân hóa.
Bài 2 Tìm và phân tích loại phép so sánh
a) Việt Nam đất nước ta ơi Mênh mông biển lúa đâu trời đẹp hơn
b) Ta đi tới trên đường ta bước tiếp Rắn như thép, vững như đồng Đội ngũ ta trùng trùng điệp điệp Cao như núi, dài như sông
Chí ta lớn như biển đông trước mặtc) Đất nước
Của những người con gái con trai Đẹp như hoa hồng cứng hơn sắt thép
* Phân tích tác dụng của phép so sánha) Mênh mông biển lúa đâu trời đẹp hơn
So sánh không ngang bằngb) Rắn như thép ngang bằng Vững như đồng
Trang 11Đội ngũ cao như núi, dài như sông → ngang bằng
c) Đẹp như hoa hồng → ngang bằng Cứng hơn sắt thép → không ngang bằng
D Hướng dẫn các hoạt động nối tiếp:
- Về nhà nắm chắc kiến thức về so sánh, nhân hóa
- Chuẩn bị bài ẩn dụ, hoán dụ
Trang 12Tiết 9,10: ÔN TẬP VỀ CÁC BIỆN PHÁP TU TỪ( tiếp theo)
C Tổ chức các hoạt động của giáo viên và học sinh.
* Hoạt động 1: Kiểm tra bài cũ.(Lồng trong bài)
* Hoạt động 2: Giới thiệu bài
* Hoạt động 3: Bài mới
- Tác dụng: làm cho câu văn, câu thơ có tính hàm xúc, tăng tính gợi hình gợi cảm cho sự diễn đạt
.*Ví dụ: Người Cha mái tóc bạc.
- Có 4 kiểu ẩn dụ :+ ẩn dụ hình thức, ( dựa trên sự tương đồng với nhau về hình thức)
+ ẩn dụ cách thức, ( dựa trên sự tương đồng với nhau về cách thức, hành động)
+ ẩn dụ phẩm chất, ( dựa trên sự tương đồng với nhau về phẩm chất)
+ ẩn dụ chuyển đổi cảm giác ( dựa trên sự tương đồng với nhau về cảm giác)
Ngày soạn:
Ngày dạy :
Trang 13? Thế nào là hoán dụ.
? Lấy ví dụ
? Có những kiểu hoán dụ nào
? So sánh ẩn dụ và hoán dụ
? Tìm các ẩn dụ? Nêu lên nét tương
đồng giữa các sự vật ,hiện tượng
được so sánh ngầm vói nhau ?
? Phân tích gí trị của phép tu từ
hoán dụ trong câu thơ sau
Học sinh thi tìm nhanh phép nhân
hoá
2 Hoán dụ:
- Hoán dụ là gọi tên sự vật, hiện tượng, khái niệm bằng tên của một sự vật, hiện tượng, khái niệm khác có quan hệ gần gũi với nó nhằm làm tăng sức gợi hình, gợi cảm cho sự diễn đạt
*Ví dụ: Áo chàm đưa buổi phân li
Cầm tay nhau biết nói gì hôm nay
- Các kiểu hoán dụ thường gặp:
+Lấy một bộ phận để gọi toàn thể
+Lấy vật chứa đựng để gọi vật bị chứa đựng.+Lấy dấu hiệu của sự vật để gọi sự vật
+Lấy cái cụ thể để gọi cái trừu tượng
3 So sánh sự giống nhau, khác nhau giữa
+Gữa hai sự vật, hiện tượng trong phép hoán
dụ có quan hệ gần gũi (tương cận
II Luyện tập.
Bài 1: Tìm phép ẩn dụ
Ăn quả nhớ kẻ trồng cây
-Ăn quả :Thừa hưởng thành quả của tiền nhân, của cách mạng
- Ăn quả: (nghĩa đen ) có sự tương đồng với thành quả (nghĩa bóng)
Bài 2: Hãy chỉ ra phép nhân hoá trong bài
"Mưa" củ TĐK Nêu tác dụng của những phép nhân hoá ấy
+ Ông trời/mặc áo giáp đen/ ra trận+ Muôn nghìn cây mía/ múa gươm+ Kiến/ hành quân đầy đường+ Cỏ gà rung tai/ nghe
+ Bụi tre tần ngần/ gỡ tóc+ Hàng bưởi đu đưa bế lũ con đầu tròn trọc lốc+ Sấm ghé xuống sân khanh khách cười
+ Cây dừa sải tay bơi+ Ngọn mồng tơi nhảy múa
Trang 14+ Cây lá hả hê
* Tác dụng: Sự vật trở lên gần gũi sinh động.
D Hướng dẫn các hoạt động nối tiếp:
- Học và nắm chắc khái niệm, các kiểu và tác dụng của ẩn dụ, hoán dụ
- Ôn tập về các thành phần chính của câu
Trang 15Tiết 11,12: ÔN TẬP CÁC THÀNH PHẦN CHÍNH CỦA CÂU
A Mục tiêu bài học: Học xong bài này HS cần đạt được :
- Biết sử dụng câu hợp lí khi nói cũng như khi viết
B Chuẩn bị về phương pháp, phương tiện :
- Giáo viên: Nghiên cứu tài liệu, soạn bài.
- Học sinh: Ôn tập kiến thức về
C Tổ chức các hoạt động dạy - học:
* Hoạt động 1: Kiểm tra bài cũ.(Lồng trong bài)
* Hoạt động 2: Giới thiệu bài
* Hoạt động 3: Bài mới.
Học sinh nhắc lại kiến thức cơ
Nếu đặt trong hoàn cảnh nói năng cụ thể thì có khi TPC có thể lược bỏ, còn TPP thì không
Ví dụ:- Anh về hôm nào?
- Tôi về hôm qua
- Hôm qua (lược bỏ CN - VN)
Ngày soạn:
Ngày dạy :
Trang 16Học sinh đọc bài 1 trang 94
HS trao đổi nhóm 4
Trình bày kết quả
Học sinh làm việc cá nhân
Giáo viên chấm, chữa
Học sinh thảo luận nhóm 2
Trình bày kết quả
Lớp nhận xét sửa chữa bổ sung
Giáo viên chốt lại
Câu có thể là một hoặc nhiều chủ ngữ
- Câu có thể có một hoặc nhiều chủ ngữ
II Luyện tập.
Bài 1: (trang 94)
+ Tôi/đã trở thành CN(đại từ) - VN (cụm ĐT)+ Những cái vuốt /cứ cứng dần CN- cụm DT VN -2 cụm TT+Đôi càng tôi /mẫm bóng
CN - cụm DT VN - TT+ Tôi /co cẳng…
CN - đại từ VN - 2 cụm ĐT+ Những ngọn cỏ /gẫy rạp, y như
Bài 1: Xác định CN - VN và nêu cấu tạo
Giời chớm hè Cây cối um tùm Cả làng thơm Cây hoa lan nở trắng muốt Hoa dẻ từng chùm mảnh dẻ Hoa móng rồng bụ bẫm thơm như mùi mít chín ở góc vườn ông Tuyên Ong vàng, ong
vò vẽ, ong mật đánh lộn nhau để hút mật ở hoa Chúng đuổi cả bướm Bướm hiền lành bỏ chỗ lao xao Từng đàn rủ nhau lặng lẽ bay đi
+ Giời/ chớm hè
DT 1cụm ĐT+ Cây cối/ um tùm
1 DT 1 TT+ Cả làng / thơm
Trang 171 cụm DT 1 TT+ Cây hoa lan / nở hoa trắng xoá
1 cụm DT TT+ Hoa dẻ từng chùm / mảnh dẻ
1 cụm DT TT+ Hoa móng rồng / thơm như
1 cụm DT 1cụm TT+ Ong vàng, ong vò vẽ / đánh lộn nhau
3 DT 1 cụm ĐT+ Chúng / đuổi cả bướm
1 đại từ 1 cụm ĐT
D Hướng dẫn các hoạt động nối tiếp:
- Về nhà ôn tập lại các kiến thức về
Trang 18Tiết 13,14: ÔN TẬP VỀ DẤU CÂU
C Tổ chức các hoạt động của giáo viên và học sinh.
* Hoạt động 1: Kiểm tra bài cũ.(Lồng trong bài)
* Hoạt động 2: Giới thiệu bài
* Hoạt động 3: Bài mới
? Nêu công dụng của dấu chấm
- Dấu chấm hỏi câu nghi vấn
- Dấu chấm than câu CK và câu cảm
2 Dấu phẩy
- Ngăn cách các từ ngữ có cùng chức vụ ngữ pháp
Bài 2 Điền dấu chấm thích hợp vào đoạn văn
Mưa đã ngớt trời rạng dần mấy con chào mào từ hốc cây nào đó bay ra hót râm ran mưa tạnh phía đông một mảng trời trong vắt mặt trời ló ra, chói lọi trên những vòm lá bưởi lấp lánh…
Ngày soạn:
Ngày dạy :
Trang 19? Dùng dấu phẩy đặt vào chỗ thích
hợp
? So sánh nhận xét cách dùng dấu phẩy
trong các câu sau:
Bài 3: Dùng dấu phẩy đặt vào chỗ thích hợp.
Cây đa cổ thụ cành lá rậm xùm xoà đang quằn lên vật xuống Trời mỗi lúc một tối lại Vũ trụ quay cuồng trong cơn mưa gió mãnh liệt Những tia chớp xé rạch bầu trời đen kịt phát ra những tiếng nổ kinh thiên động địa
Bài 4 So sánh nhận xét cách dùng dấu phẩy trong
các câu sau:
a) Tôi có người bạn học ở Nam ĐịnhTôi có người bạn, học ở Nam Địnhb) Đêm hôm qua, cầu gãy
Đêm hôm, qua cầu gãy
D Hướng dẫn các hoạt động nối tiếp:
- Nắm chắc các công dụng của các dấu câu đã học