Nghiên cứu đối chiếu cấu trúc cụm động từ trong tiếng hàn và tiếng việt

N>i dung cua chuang nay t~p trung phan tich CaC khai ni~m V~ dm\n ngfr, C\}ffi d}ng tlr n6i chung va dofm ngu, cvm d>ng tu trong tiSng Han, ti8ng Vi~t n6i rieng.. Nhu v~y, m6i vi tri cu

ll~I HQC QUOC GIA HA N(H TRUONG D~I HQC KHOA HQC xA HQI VA NilAN VAN

NGUYEN THJ THANH HOA _

-., ;: .,.~ , r r ·

LUAN VAN THAC SY CHAD A HOC

NGlfOI HlfONG DAN KHOA HOC: TS TRINH CAM LAN

HA NQI- 4/2013

MT)CLT)C

PHAN MO DAU 1

1 Ly do chqn d~ tai 1

2 y nghia ciia lu'n van 3

3 • uOI n.< · t trQllg va p ' h ~m VI · ng 1en ctru h"" ' 3

4 Phtr<Yng phap nghien CtfU 4

5 BB eye ciia lu'n van 4

CH1f0NG 1: Cd SOL Y TlfUYET 6

1.1 Cac quan h~ ngfr phap trong ngon ngfr 6

1.1.1 Khai ni~m 6

1.1.2 Cac ki~u quan h~ ngft phap trong ngon ngfr 9

1.1.2.1 Quan h? tt&ng l~p 9

1.1.2.2 Quan h? chinh- phi!- 11

1.1.2.3 Quan h? chu- vj 14

1.2 Khai ni~m doan ngft 15

1 3 Kh , a1 m~m • A cym uQDg tr trong , t' t•A 1eng H' an va eng ' ti.;: V""t 1~ 19

1.3.1 Cym d{)ng tir trong ti~ng Han 21

1.3.2 Cym d{)ng tir trong ti~ng Vi~t 23

1.4 Nghien cuu dBi chi~u trong ngon ngft va nghien c.ru dBi chi~u ti~ng Han - ti~ng Vi~t 24

1.4.1 Nghien cuu dBi chi~u trong ngon ngfr 24

1 4 2 N h g 1en ctru uot c 1eu 1eng an va tteng • A , _ , ; : h.;: t•A "H' ' •A V""t 1~ 26

CHVdNG 2: cAu T~O ClJM DONG TV TRONG TIENG HAN v A TIENG VI$T 30

2.1 Cym d{)ng tir ti~ng Han 30

2.1.1 Tr~t tt}' chung va vi~c xac djnh trung tam, thanh tA phl} trong CI}ID

d()ng tir ti~ng Han 32

2.1.2 Trung tam Cl}m d()ng tir ti~ng Han 33

2.1.3 Thanh tA phy ciia cl}m d()ng tir ti~ng Han 34

2.1.3.1 Thanh tfi ph~,;~la til' 34

2.1.3.2 Thanh tfi ph~,;~lil ph~,;~ tfi 39

2.2 Cym d{)ng tir ti~ng Vi~t 51

2.2.1 Tr~t tt}' chung va vi~c xac djnh trung tam, thanh tA phl} trong Cl}m d()ng tir ti~ng Vi~t 51

2.2.2 Trung tam Cl}m d()ng tir ti~ng Vi~t 56

2.2.2.1 Thanh tiJ chinh la mrt il9ng tir . 57

2.2.2.2 Thanh tii chinh la hai ho9-c hun hai il9ng tir 58

2.2.2.3 Thanh tii chinh la m9t kit cdu khir hJi 59

2.2.3 Thanh ta phu ciia cum dong tir ti~ng Viet 60

2.2.3.1 Thanh tfi ph~,;~ truuc 60

2.2.3.2 Thanh tfi ph~,;~ sau ~ 62

CHVdNG 3: DOl CHIEU Cl)M DQNG n)' TRONG TIENG HAN VA TIENG VI$T 69

3.1 Nhfrng net ttr011g dBng va di bi~t v~ ciu true chung 69

· A > 3.1.1 Diem tuO'ng dong 69

3.1.2 Di~m di bi~t 70

3.2 Nbiing net tmmg dBng va dj bi~t v~ thanh ta trung tam Cl}m d()ng tir 71

3.2.1 Di~m tuO'ng dBng 71

3.2.2 Di~m di bi~t 72

3.3 Nhfrng net tuO'ng dBng va dj bi~t v~ thanh ta phi} trlltl'c 74

3.3.1 Di~m tu011g dftng 7 4 3.3.2 Di~m d! bi~t 75

KET LU~N 85

TAl LIE:U THAM KHAo 88

LUAN vA N THAC SY Nghien ctru d6i chi~u cftu true CIJm d<)ng tir trong ti~ng Han - ti~ng Vi~t

PHANMODAU

1 Ly do chqn d~ tai

Cung v6i xu huang to~m c~u h6a va giao luu quBc t~, cac quBc gia tren th~ gi6i trong d6 c6 Vi~t Nam va Han QuBc da, dang va se rna r()ng mBi quan h~ giao Iuu hqp tac Iftn nhau tren nhiSu linh vvc: kinh t~, van hoa, xa h9i trong d6 c6 ca ngon ngfr

KS tir khi m6i quan h~ ngo~i giao Vi~t Nam - Han Qu6c duqc thiSt l?p vao nam 1992 thi ti~ng Han b~t d~u duqc dua vao giang d~y chinh thuc t~i cac tru<mg D~i h9c cua Vi~t Nam Cac trung tam nghien cl:ru Han QuBc t~i Vi~t Nam ciing b~t d~u duqc manh nha hinh thanh Tieu biSu Ia sg thanh l?p khoa Dong Phuong h9c v6i cac chuyen nganh dao t~o trong d6 c6 nganh Han Qu6c hQC cua tru<mg D~i hQC Khoa hQC xa hQi va nhan van Ha NQi (1995,

1993 dao ~0 thu nghi~m), tru(mg D~i hQC Khoa hQC xa h()i va nhan van Thanh phB H6 Chi Minh ( 1993 ), tru<mg D~i h9c Da L~t (2004 ), tru<mg D~i h9c Da N~ng (2007), tru<mg D~i h9c HuS (2008), va cac trung tam nghien cl:ru van h6a Han Qu6c t~ Ha N Qi, t~i Da L~t, t~i thanh phB H6 Chi Minh ciing gop ph~n minh chilng cho sg phat triSn nganb Han Qu6c h9c n6i chung, nganb ti~ng Han n6i rieng 6 Vi~t Nam

Ngay nay, cung vm xu huang giao luu va hqp tac qu6c t~ tren nhiSu linh V\fC thi nghien cl:ru so sanh dBi chiSu cac ngon ngfr cua cac qu6c gia khac nhau dang tra thanh m9t vfuJ dS c~ thiSt "Trong thai d~i cua each m~ng Khoa hQC ky thu~t, thai d~i cua cac dan tQC tren th~ giffi noi bfuig cac th(r ti~ng khac nhau di vao CUQC giao luu tiSp xUC ngay cang nhiSu v6i nhfrng hinh thuc phong phu, da d~ng thi ro rang vi~c nghien cl:ru d6i chiSu cac ngon ngu

la ClJC ky cfip bach" (18; 20) Trong khi, cac cong trinh nghien cl:ru dBi chi~u ti~ng Vi~t vm cac ngon ngfr khac da d~t duqc nhfrng thanh 1\lU dang kS thi vi~c nghien CUu dBi chiSu tiSng Vi~t va tiSng Han l~i con kha khiem t6n Xuftt phat tir S\f cfin thiSt neu tren, vi~c nghien ciru so sanh dBi chi~u tiSng Han v6i

•

tiSng Vi~t noi chung, so sanh d6i chiSu C\lffi d<)ng ti.r trong tiSng Hfm va tiSng

Vi~t n6i rieng se co y nghia r~t 1611

D6i v6i nhfrng ngmJi hQC t~p, nghien Clru vS Vi~t Nam va Han Qu6c thi

vi~c hiSu dugc m<)t s6 diSm gi6ng, khac nhau co ban gifra C\lffi d(>ng ti.r giua tiSng Han - tiSng Vi~t se la m<)t thu~n lgi Nhin nh~n nhfrng diSm gi6ng va khac giua hai ngon ngu m<)t each co h~ th6ng se giup chung ta c6 dugc cai nhin toan di~n han Theo do, vi~c sir dl;lng tiSng nu6c ngoai cling se dS dang han

Vi~c lam chu m<)t ngo~i ngu la hanh trang quan tr9ng va cfin thiSt cho

t~t ca nhfrng ai mu6n t6n t~i va phat triSn trong moi tru<mg h9i nh~p va quill tranh TiSng Han Ia m<)t ngon ngu rna xa h<)i dang r~t ck vi hi~n t~i ngu6n cung c~p chua dap (rng du nhu cftu

Quan h~ giua Hfm Qu6c va Vi~t Nam tren cac phuang di~n kinh tS, van hoa, xa h9i da va dang phat triSn r~t nhanh vm m9t tuang Iai rna r9ng va tuoi sang Han Qu6c dang la qu6c gia n~m trong top d(rng d~u vS d~u tu a Vi~t

Nam, co h<)i tim dugc vi~c lam t6t trong cac cong ty Han Qu6c ho~c cong ty

du lich r~t cao nSu b~n lam chti dugc tiSng Han T~i Vi~t Nam, cac tru<mg D~i h9c ciing nhu cac trung Him co dao t~o tiSng Han ngay cang dugc rna r<)ng va thu hut nguoi hQC vm s6 lugng tang qua m6i nam Tinh hinh do doi hoi phai co nhfrng nghien c(ru giua hai ngon ngu Han- Vi~t nh~m chi ra nhfrng tuang d6ng va dj bi~t dS kh~c ph\lc nhfrng l6i chuySn di tieu qrc cho nguoi sir dl;lng V a d~c bi~t, hi~n nay, nguai Vi~t hQc tiSng Han va nhfrng nguai Han h9c tiSng Vi~t dang g~p phaLm(>t s6 v~n dS kho khan d6 la tren thvc ts h9 thu9c va viSt dugc r~t nhiSu tu mm nhung khi sir d\lllg nhfrng tu do

dS noi ho~c viSt thanh m<)t cau hoan chinh thi doi khi vfuJ g~p m<)t s6 I6i sai D6 chinh la ly do chQn dS tai lu~ van cua chung toi

Chung toi hy vQng r~ng nghien cUu d6i chiSu c~u true C\lm d<)ng tu trong tiSng Han - tiSng Vi~t se phftn nao dong gop vao vi~c nang cao chit

2

LU~N VAN TH~C SY Nghien ct'ru d6i chi~u cftu tnic c1,1m d()ng t\r trong ti~ng Han - ti~ng Vi~t

luqng d<;ty va hQe tiSng Han va tiSng Vi~t nhu Ia m9t ngo<;ti ngfr eho mQi nguoi quan tam

2 y nghia cua lu'n van

2.1 v~ m~t ly luin

Nha triSt hQc nguoi Due, Wilhelm Von Humboldt

(22/6/1767-08/08/1835) da nh~n dinh r~g "ngon ngu la linh h6n (spirit) cua dan t9e, ngon ngfr phan anh each tu duy cua m6i dan tQC dung no", ehfnh VI v~y trong ngon ngfr, ta se th~y nhfrng net d~e thu cua van h6a va each tu duy eua dan t9c sir dl;lng ngon ngfr d6 Tuy theo lo~i hinh van h6a va lo~i hinh ngon ngfr rna ngon ngfr ctia dan t9c d6 c6 nhfrng net d~e thu rieng Nghien Clru c~u trUe ngfr phap la m()t n9i dung quan trQng b?c nh~t khi nghien ctru mQi ngon ngfr Vi~c nghien cliu ngfr phap Ia co so t6t dS tiSp e~n nhfrng ngon ngfr khac, trong d6 c6 tiSng Han va tiSng Vi~t

Tr~t tv tu la vk d~ quan trQng cua c~u true ngfr phap va la m()t trong nhfrng phuang thuc ngfr phap da duqc nhi~u nha ngon ngfr hQc quan tam nghien cliu Tuy nhien vi~c d6i chiSu gifra hai ngon ngfr Han - Vi~t trong linh VlJC nay con chua duqc d~ e?p dSn nhi~u, va chua mang tinh ch~t h~ th6ng B&i v~y nghien Clru d~ tai nay la hSt sue c~n thiSt, kSt qua ctia nghien Clru se giup lam sang to nhfrng d~c diSm lo~i hinh ctia tiSng Han va tiSng Vi~t, hai ngon ngfr mang tinh phan tich a nhfrng muc d() khac nhau

2.2 v~ m~t thvc ti~n

Thong qua vi~c d6i chiSu hai ngon ngfr v~ tr~t tt;r tl.r, chu ySu tren binh di~n c~u true va m()t ph~n tren binh di~n ngfr nghia cua cac thanh t6 trong d9ng ngfr, chung toi mong mu6n gop ph~ vao vi~c dao t~o tiSng Han cling nhu dao t~o tiSng Vi~t nhu m9t ngo~i ngfr

3 DAi ttrQ'Ilg va ph'm vi nghien c.ru

D6i tuqng nghien Clru cua lu~ van la tr~t tt;r tl.r trong C\lffi d()ng tir cua hai ngon ngfr tiSng Han va tiSng Vi~t

LUAN vAN THAC SY Nghien ciru d6i chi~u cftu true c1,1m dQng tir trong ti~ng Han - ti~ng Vi~t

Trong khi nghien Clru, chung toi se mo ta va xay d1f'Ilg mo hinh C\}ffi d(>ng tu cua m6i ngon ngu, d6ng thai tiSn hrum so sanh, d6i chiSu nhfrng mo hinh c~u true d6, cac thrum t6 c~u t~o nen mo hinh d6, tim hiSu S\1' biSn dbi

c~u true se d~n dSn S\1' biSn dbi v~ y nghia nhu thS nao va cu6i cling se dua ra nhfrng nh~n xet tren CO' s& nhfrng kSt qua nghien Clru rna chung toi d~t duqc

4 Phtrung phap nghien clfu

Lu~n van thu(>c lo~i nghien c{ru mieu ta va so sanh d6i chiSu, do v~y ,

Iu~n van sir d1.1ng cac phuang phap chu ysu duai day:

- Phuang phap phan tich thanh t6: DS phan tich c~u t;;to cua C\}ffi d(>ng tu

trong hai ngon ngfr

- Phuang phap mieu ta: Duqc dimg dS mieu ta d~c diSm, cfiu t~o c1.1m d(>ng tU trong hai ngon ngfr

- Phuang phap so sanh - d6i chiSu: Duqc dung dS tim ra nhfing diSm gidng va khac bi~t trong cfiu true C\}ffi d(}ng tu cua hai ngon ngfr

Trong lu~n van nay, chung toi sir d\lllg m(>t s6 tai li~u cua cac nha ngon

ngu hQc tren thS gi6i ciing nhu cac nha Vi~t ngu h<;>c D6ng thai, chung toi cling trich dful nhfing vi d\1 minh h<;>a ti:r cac tac phdm van h<;>c b~ng ban ngfr cua cac tac gia Han Qu6c, Vi~t Nam

M(>t di~u nfra ck gi6i thi~u, d6 la khi djch cac vi d\1 minh h<;>a tu tiSng

Han sang tiSng Vi~t va nguqc l~i, chung toi dich dung va sat nghla chu khong chu y dSn vi~c di8n d~t trau chu6t cau chu theo I6i van djch nh~m m\}c dich

tim ra nhfing diSm gi6ng va khac nhau v~ tr~t t\1' tlr trong c~u true C\}ffi d(>ng

tu gifra tiSng Han va tiSng Vi~t

5 BJ I A ~

o cue cua uan van

Ngoai phftn m& dftu va kSt lu~n, lu~ van duqc chia lam ba chuang Trong chuang 1, chting toi nghien c{ru ca so ly thuySt N(>i dung cua chuang nay t~p trung phan tich CaC khai ni~m V~ dm\n ngfr, C\}ffi d(}ng tlr n6i chung va dofm ngu, cvm d(>ng tu trong tiSng Han, ti8ng Vi~t n6i rieng Nghien cl1u c~u

true C\}m d(>ng tu trong tiSng Han va tiSng Vi~t la n(>i dung chinh cua chuang

4

LUAN VAN THAC SY Nghien crru d6i chi~u cdu t:nlc cvm d9ng tir trong ti~ng Han - ti ~ ng Vi~t

2 Trong chuong miy' chung t6i di sau tim hiSu cftu true C\lffi d<}ng tir cua tieng H~m, tiSng Vi~t dS lam co sa cho phfut so sanh dBi chiSu duqc trinh bay

a chuong 3 Chuang 3 neu b~t nhfrng diSm giBng va khac nhau trong cftu trUe C\}ill d<}ng tir cua tieng Han v6i tieng Vi~t, ben c~nh d6 dS c~p den m<}t s6 vftn

dS cfut luu y cho nguoi hQc khi thtJc hanh hai ng6n ngu tren

LUA.N VAN THAC SY Nghien Clru d6i chi~u du true Cl)ffi d()ng ru trong ti~ng Han - ti~ng Vi~t

1.1 Cac quan h~ ngfr phap trong ngon ngfr

Trong ngon ngfr, m6i don vi d~u la tBng hoa cac m6i quan h~ cua no v6i cac d<m vi khac Theo Leonard Bloomfield, nha ngon ngfr hQc ngum My, cau

la m9t hinh thuc ngon ngfr d9c l~p, khong hi bao gbm vi b~t cu m9t kSt c~u

ngu phap nao trong m9t hinh thuc ngon ngfr I6n h<m Cau la d<m vi 16n nh~t cua mieu tii ngfr phap ( 13; 278) Cau "v~ phuang di~n c~u true, Ia cai ph~m vi 16n nh~t cua nhfrng m6i quan h~ ngfr phap chinh danh T~t ca quan h~ ngfr phap co th@ co duqc d~u chi co trong ph~ vi ca.u Trong nhfrng ngon tir hay van ban gbm hai cau tra len, gifra cau miy v6i cau kia co th~ co nhi~u m6i quan h~ v~ d~ tai, v~ y tu, nhung khong th~ co nhfrng m6i quan h~ ngfr phap" (8; 12) Nhi~u nha ngon ngfr hQc khi nghien c(ru v~ quan h~ ngfr phap cling quan ni~m do Iii "quan h~ hinh tuySn gifra cac tir ~0 ra nhfrng t6 hgp tir" (5; 253) ho~C la "quan h~ gifra cac thanh tf> CUa C\}ffi tir Va quan h~ gifra cac thiinh ph~n cau" (20; 199) Chung con duqc gQi Ia quan h~ cu phap hay quan h~

cu phap hQc vii duqc quan ni~m gbm ba kiSu: quan h~ dAng l~p, quan h~ chinh phlf, quan h~ chu-vi

Cac nha nghien c(ru cho r~ng quan h~ ngfr phap trong tir dugc gQi la

"quan h~ tir phap" Quan h~ gifra cac tir ho~C gifra cac C\}ffi tu trong cau dugc gQi la "quan h~ cu phap" (23; 90)

"Ngfr phap" a day dugc hi~u Iii toiin hQ cac quy t~c biSn dBi vii kSt hgp tir dS tc;!.O ra cau noi vii ngfr phap hQC co nhi~m V\1 nghien Clru chuc nang cua cac tir trong c~u true cua cau

1.1.1 Khai ni~m

Ngon ngfr Iii m9t h~ th6ng tin hi~u d~c bi~t, Ia phuong ti~n giao tiSp co ban va quan trQng nh~t cua cac thanh vien trong m9t CQng dbng nguoi Ngon ngfr dbng thai cling Ia phuang ti~n phat tri~n tu duy, truy~n dc;it truy~n th6ng

6

LUAN vAN THAC SY Nghien cfru d6i chi@u du true cvm dQng tir trong ti@ng Han - ti ~ ng Vi~t

van h6a -ljch Slr tu th~ h~ nay sang th~ h~ khac Toan b() ho~t d()ng cua h~

thBng ngon ngfr duqc th~ hi~n tren hai t111c: tf\lc tuy~n tinh (hay t111c ngang)

va trvc lien tuemg (hay trvc dQc ) Han nfra trong ngon ngfr, m6i dan vi dSu la t6ng hoa cua cac m6i quan h~ cua no d6i vai nhfrng dan vi khac

nhfrng t6 hqp tir c6 kha nang dugc v~ d\lllg d()c l~p, duqc xem nhu la d~ng

rut gQn cua m()t k~t c:iu phuc t~p han, va c6 it nhfit m()t thanh t6 c6 kha nang dugc thay th~ bfuig ti:r nghi vfin" (5; 253)

D~ hi~u ro han vS quan h~ ngfr phap, chung ta cAn tim hi~u tUng m6i

quan h~ D6 la m6i quan h~ tren tf\lC lien tuemg va m6i quan h~ tren tf\lC

tuy~n tinh

a) Mdi quan h? tren (f1!-C lien tuimg (con gQi la m6i quan h~ tren trvc dQc ho~c trvc d6i vi) la mBi quan h~ xac dinh gia tri t\1' than cua ti.rng dan vj

Vi dv:

Nghia cua tir " Q.IX~ " (uija - gh~) trong ti~ng Han duqc xac dinh tren C(J

sa dBi chi~u n6 v6i hang lo~t tir khac nhu " {J Q.IX~ " (kin uija- gh~ dai, di vang,

(p'alkoli uija- gh~ dAu), "§OI ~~ Q.IX~ " (dungi itnun uija- gh~ tga), ~H~tSliX~ (anrakuija- gh~ co tay vin) So vm ti~ng Han, trong ti~ng Vi~t ti:r "gh~" r()ng han nghia cua tir ".2.IX~" nhiSu, do trong ti~ng Han khong tfin ~i nhfrng tir dBng nghia nhu ti~ng Vi~t d~ h?n ch~ nghia cua "gh~"

b) Mdi quan h? tren tr1:1c hinh tuyin (tru6c- sau) (con gQi la t111c ngang)

la m6i quan h~ xac dinh chuc nang cua dan vi

Vi dv:

- Cay nay rfit cao (Tir "cay" co quan h~ v6i cac tir "nay", "cao" dS xac dinh chuc nang chu ngfr cua tir "cay")

LUAN vAN THAC SY Nghien c(ru d6i chi~u cAu true c1,1m d{lng tu trong ti~ng Him - ti~ng Vi~t

- N6 tr6ng cay miy (Tir "cay" c6 quen h~ v&i tir "tr6ng" dS Xclc djnh chuc nang b6 ngu trong cau )

Trong ti@ng Hfm cling tuong tlJ nhu v~y

[1.1] Ol L~.Ef7~ 0~~ ~O~R

(I namuka aju nop'ayo)

[Nay- cay(ka)-r~t -cao]

(Cay nay r~t cao)

Tir " L ~ Ef " (namu-cay) c6 quan h~ v&i cac tir "01" (i-nay, d~i tir chi djnh)

va "~O~R" (nop'ayo-cao) dS xac djnh chuc nang chu ngfr cua tir "L~!f-" (namu-cay) Tuy nhien chuc nang chu ngfr, ngoai tr~t tlJ cu phap d6, con duqc bisu thi b&ng ti~u tu chuc nang "7r"(ka)

[1.2] :17~ Ol L~.Ef ~ ~O~R

(Kuka I namurul simoyo )

[No (ka)- nay- cay(rul)- tr6ng]

(No tr6ng cay nay)

Tir "L~.Ef" (namu-cay) c6 quan h~ v&i tir "~O~R" (simoyo-tr6ng) dS xac dinh chuc nang b6 ngu, do no co vi tri d~t tru&c d()ng tu giu vai tro trung tam trong vi ngu, no l~i con duqc xac dinh nho co tisu tu chuc nang"~ " (rul)

Nhu v~y, m6i vi tri cu phap trong tiSng Han khong nhfrng duqc xac dinh bling tr~t tlJ nhu trong tiSng Vi~t, rna con duqc quy dinh bm nhfrng tiSu tir chuc nang nhu tiSu tir chu ngfr (OI-i/7~-ka), ti~u tir bB ngfr (~-u1/~-rul) Nhiing ti~u tir nhu th@ luon co vi tri d(rng a cu6i cua tir gifr vai tro trung tam

M()t v~ d~ d~t ra la cfut tim nhfrng diu hi~u hinh thl:rc cho phep nh~n bi@t cac m6i quan h~ ngfr phap trong cau Khi hai tir trong diu duqc coi la co quan h~ ngu phap vm nhau nsu t6 hqp rna chilng t~o nen co nhiing d~c diSm sau:

- C6 th~ dugc su dvng d()c l~p vao cac ngu canh khac nhau

8

LUAN VAN THAC SY Nghien c(ru d6i chi~u c~u true c1,1m d()ng tir trong ti~ng Hfm- ti€ng Vi~t

+ GhS nay r~t d~p

+No dong ghS nay

+ GhS nay, no dong hom qua

+ G6 cua ghS nay r~t tbt

T6 hqp "ghS nay" la m9t t6 hqp co kha nang duqc v~n dvng d9c l~p,

khong bi g~n ch~t a m9t vi tri c6 dinh trong m9t kSt c~u nh~t dinh nao

- Co thS duqc coi la d~ng rut g<;>n cua m9t c~u true phuc t~p han

+ Nhfrng chiSc ghS b5ng g6 m6i mang dSn nay

T6 h<JP "gh~ nay" co thS d~ di~n cho m()t k~t c~u phuc ~p han nhu tren

- Co it nh~t m9t thanh tb duqc thay b5ng tir nghi v~n

+ GhS nay r~t dt;p

T6 hqp "gh~ nay" co thS duqc thay b&ng tir nghi v~n, so sanh: Gh~ nao?

1.1.2 Cac ki~u quan h~ ngif phap trong ngon ngif

Quan h~ ngu phap giua cac tir tuy da d~ng nhung co thS duqc phan lo~i thanh ba kiSu chinh D6 la quan h~ d~ng l~p, quan h~ chinh - phv va quan h~

chu- v!

1.1.2.1 Quan h? ildng l{lp

Quan h~ d~g l~p la quan h~ giua cac thanh t6 khong phv thu9c vao nhau, trong do chtrc V\} CU phap CUa CaC thanh tfJ chi dUQ'C XaC djnh khi d~t

toan b9 t6 hqp do chung t~o nen vao m9t kSt c~u 16n han Vi dv, cac t6 hqp

"sach va va"' "thong minh va tich cgc"' "mat va ng<;>t" duqc xay d\fllg tren CO' sa quan h~ ~g l~p Day la tru0ng hqp k@t hqp m()t each CO' gim nhfrng tU c6

vai tro nhu nhau a trong tfi hqp v ai tro nhu nhau thS hi~n ra a ch6 nhfrng trung tam nay thuoog co "~c trung ngu phap gibng nhau va thuoog co thS dS dang thay d6i ~t tv cho nhau & trong cau n6i" "Sach" la tir chi db v~t, "v&'' cfulg Ia tir chi

LUAN VAN TH~C SY Nghien c(ru d6i chi~u du true c1,1m dQng ttr trong ti~ng mm - ti~ng Vi~t

d6 v~t, c6 th@ n6i "sach va y(J'' ho~c cling c6 th@ n6i "vo va sach" "Thong minh"

Ia tir chi ~c di@m, "tich qrc" cling lam chi d~c di@m, c6 th@ dung "thong minh va tfch eve" rna cfing CO th@ citing ''tich CVC va thong minh"

Quan h~ ding l~p gBm b6n ki~u quan h~

a) Quan he lien hqp

Trong tiSng Vi~t, cac thanh t6 c6 quan h~ lien hgp v6i nhau c6 thS n6i ket trvc tiSp vai nhau ho~c n6i kSt nho cac lien tu "va, cung, vai, cung v6i, cling nhu, l~n, " Tb hqp tir ki@u nay mang tinh ch~t li~t ke sv v~t, sv vi~c,

tinh chfit

Vi d\1:

-Song xuan nu6c l~n mau troi them xuan

-Tre gift lang, gift nu6c, gift mai nha tranh, gift dBng lua chin

b) Quan he lua chon

M6i thanh t6 trong tB hgp ki@u nay neu ra m9t kha nang c6 th@ co trong

hi~n thvc Trong tiSng Vi~t, cac thanh t6 co quan h~ Iva chQn b~t bu()c phai n6i kSt v6i nhau b~ng cac lien tir "hay", "ho~c", "hay la", "ho~c Ia"

Vidw

- Toi ho~c anh se phai di cong tac

- NSu lam thi tfit ca chung ta ho~c la khong ai ca

c) Quan he giai thich

M6i thanh t6 trong kiSu til hgp nay Ia m9t ten gQi khac nhau cua cung m()t sv v~t; thanh t6 dl:mg sau giai thich cho thanh t6 d(rng tru6c Trong tiSng

n6i kSt bkg h~ tu "la"

Vi d\1:

- Bfit ky dan ong, dan ba, bftt ky nguoi gia, ngum tre

10

LUAN VAN THAC SY Nghit~n c(ru d6i chi~u cAu true C\lffi d<)ng tir trong ti~ng Han - ti~ng Vi~t

- Nhfrng quy~n sach, quy~n vo nay la d6 quyen gop cho tre em vung cao

d) Quan he qua lai

Tb hgp ki~u nay chi c6 hai thanh tb Chung c6 quan h~ logic ch~t che

vm nhau va dugc nbi kSt b~ng cac c~p lien tu "tuy nhung ","vi nen ",

,

" " neu th' 1 "

Vi d\1:

- N6 x~u nguoi nhung dt;p nSt

-N~ng nhi@u nen d6ng ru6ng kho qm

1.1.2.2 Quan h~ chinh - ph!J

Quan h~ chinh - ph\1 (hay con gQi lit quan h~ h~n djnh, quan h~ ph\1 thu<)c, quan h~ m<)t chi@u) la quan h~ ph\1 thu9c m9t chi@u gifra m<)t thanh tb chinh v&i m9t thanh tb ph\1, trong d6 chuc V\1 eli phap cua thanh t6 chinh chi dugc xac dinh khi d~t toan b<? t6 hgp chinh - ph\1 vao m9t kSt c~u tan han, con chuc V\1 cua thanh tb ph\1 c6 th@ dugc xac dinh rna khong cfrn diSu ki~n

diy Day la truang hgp c6 m9t trung tam dl1ng lam nong cbt va ben c~nh ghep them m9t hay vai thanh tb c6 vai tro thu ySu, dung d~ bb sung cho trung tam Quan h~ chinh ph\lla co so cua ngft ( doan ngfr) Ngoai thanh tb chinh (trung tam, h~t nhan), din cu vao vi tri c6 th~ phan bi~t cac thanh t6 ph\1 tru&c va cac thanh t6 ph\1 sau Trong thvc tS ho~t d9ng, C\lffi tir chinh ph1,1 hay doan ngft c6 th@ co nhisu d~g t6n t~i: co th~ co ca thanh tb chinh, tharm t6 ph\1 tru&c va thanh t6 ph1,1 sau ho~c chi c6 thanh t6 chinh v&i thanh t6 ph\1 tru&c ho~c thanh t6 ph\1 sau

* Truang hgp doan ngu c6 thanh t6 chinh, thanh tb ph\1 tru&c va thanh t6 ph1,1 sau:

- Dang xem phim ho~t hinh (Trong d6 "dang" la thanh t6 ph\1 tru&c,

"xem" la thanh t6 trung tam, "phim ho~t hinh" la thanh t6 ph\1 sau)

LU~N VAN T~C SY Nghien ciru d6i chi€u du true c1,1m d9ng ru trong ti€ng Han- ti€ng Vi~t

* Tru<mg hqp doan ngfr chi c6 th~~mh t6 chinh v6i thrum t6 ph\1 tru6c ho~c thimh t6 ph\1 sau:

-X em phim (chi c6 thimh t6 chinh: "xem" va thanh t6 ph\1 sau: "phim")

- Vin dang ngu (chi co thanh t6 chinh: "ngu" va thrum t6 ph\1 tru6c:

" :::: van, dang")

Khong cfu1 d~t t6 hqp nay vao m9t kSt cftu Ian hon chilng ta ciing d@ dang biSt "phim" Ia b6 ngu cho "xem" Nhrmg mu6n xac dinh chuc V\1 cua cac thanh t6 chinh thi ta phai din cu vao nhfrng b6i canh C\1 thS rna tb hqp fty xuit hi~n

+ X em phim Ia so thich cua toi ("Xem" Ia chu ngfr)

+Chung toi xem phim ("Xem" Ia vi ngu)

- Sinh vi en xuftt s~c ( trong do "sinh vi en" Ia thanh t6 chinh, "xuftt s~c"

la thanh t6 ph\1 sau co chuc nang lam dinh ngu)

-Ch~y ~m ~m (trong d6 "ch~y'' Ia thanh t6 chinh, "~m ~m" Ia thanh t6 phv sau co chuc nang lam b6 ngfr)

Quan h~ chinh - ph\1 duqc chia thanh cac kiSu sau day:

a) Quan he giua thuc tu vbi htt tit

va chi biSu thi nhfrng m6i quan h~ gifra cac thvc tu trong cau Hu tu dl:rng tru6c hay dl:rng sau thvc t1r ciing d~u duqc xem la thanh t6 ph\1 Cac hu tu lam thanh t6 ph\1 cho danh tir, s6 tu duqc gQi la djnh ngfr Con cac hu tir lam thanh t6 phv cho d9ng ru, tinh tu duqc gQi Ia tr?llg ngu

12

LU!N VAN THAC SY Nghien cl1u d6i chi~u du true Cl,llll d(ing tir trong ti~ng Han - ti~ng Vi~t

Co cac lo~i hu tu sau: Hu tu hinh thai: la cac hum biSu hi~n cac y nghia hinh thai di kern cac thvc tu hay di kern theo cac cau:

-Chi rn~nh l~nh: Hay, d11ng, ch6 (Vi d1;1: Hay giu ky lu~t./ Dling bai qua xa./ Ch6 l~y cua nguoo)

- Chi thai gian: Da, se, dang, vua, t6i (Vi d1;1: T6i vua an cam r6i./ Xe dang di tren duang./ T6i se rut kinh nghi~rn lam vi~c )

-Chi sv phu dinh hay kh~ng djnh: K.h6ng, chua, chkg, co (Vi d\1: T6i chua xern phirn nay .I HQ co vai manh d~t 6 ngo~i thanh./ M()t canh en ch~ng

lam nen mua xuan)

-Chi muc d(): Rftt, hoi, qua, l~rn (Vi dl): Canh hoi m~n./ Con be thich

m6n d6 chai do l~m./ Hin hanh d()ng r~t k:Y C\lC )

-Chi SlJ ti@p di~n d6ng nh~t: V~n, Clr dSu, ciing, con (Vi d\}: Gia xang

vfut tang trong thang sau./ T6i con phai di m~y lful nua./ No cling co m()t chi@c gi6ng nhu thS)

- Chi y nghia s6 luQ11g: Nhfrng, cac, rnQi, m6i (Vi d\1: Nhfrng chai rugu nay la hang gia./ M6i nguai co so thich khac nhau )

-Chi y nghia xac dinh hay kh6ng xac djnh: Con, cai, chi@c (Vi d\1: Cai nay mua tu bao gia?/ T6i co vai chiSc but bi)

- BiSu hi~n thai d(), tinh cam: a, u, nhi, nhe (Vi dl;l: Nong nhi?/ U, thi di)

Hu tu dong vai tro quan trQng vS m~t biSu hi~n cac y nghia ngii phap, duqc su d\ffig v6i tful s6 cao

Vi d\1: Toi da hQc (hu tu "da")

b) Quan he giua thuc tit vbi thuc tit

Vi d\1: c?p da, ao vai, xem phim

Trong tiSng Vi~t, tr~t tv thong thuang cua t6 hqp chinh - ph\1 giua thvc tir v6i thvc tu Ia thanh t6 chinh dtmg tru6c, thanh t6 ph\1 dtmg sau

LUAN VAN THAC SY Nghien c(ru d6i chi~u du t:nlc c~,~m d()ng tir trong ti~ng Han - ti~ng Vi~t

Quan h~ chinh- ph\1 gifra thvc tir v6i thvc tir bao gl>rn:

- Quan h~ gifra danh tir v6i djnh ngfr cua n6

Vi d\1: tivi rnau, ga rnai rna, sinh vien cham chi

- Quan h~ gifra d()ng tir hay tinh tir v6i bfl ngfr cua n6 M6i nh6rn d()ng tir, tinh tir l~i c6 rn()t lo~i bfl ngfr rieng

Vi d\} : dQC sach, da bong, lai xe, g~n tru<mg

- Quan h~ gifra d()ng tir hay tinh tir v6i tr~ng ngfr cua n6 Khac v6i bfl ngfr, tr~ng ngfr la lo~i thanh t6 ph\1 khong b~t bu()c va khong g~n v6i rieng nh6m d()ng tir nao hay nh6m tinh tir nao

Vi d~;t: 6m vi vi~c, hQc cham chi, d~n buu di~n, di chq

1.1.2.3 Quan hf chu-vi

Quan h~ chu - vi hay con gQi Ia quan h~ tuemg thu~t Day la truemg hgp

k~t hgp m()t each hfru CO' hai trung tam h6 trq, rang bu()c l~y nhau Trung tam sau neu len m9t sv tu<mg thu~t, trung tam tru&c thi 1~ neu len chu dS cua sv tu(mg thu~t Hai thanh t6 ph\l thu()c l&n nhau, trong d6 chuc V\1 cu phap cua ca

hai dSu co th8 duqc xac dinh rna khong c~ d~t t6 hqp do chung t~o nen vao m9t k~t c~u nao 16n han

Cac ca sa phan lo~i quan h~ chu - vi va t6 hqp chu -vi nhu sau:

a) Can cu vao him chcit tu loq,i cita vj ngii', c6 thJ phdn bi?t tru&ng h9P

vt ngft la d9ng tu vai tru&ng h9'[J vj ngii' la danh tu

Vidw

14

LUAN VAN THAC SY Nghien ciiu dfli chi~u du true c1,1m d()ng tir trong ti€ng Han - ti~ng Vi~t

-Toi hi sinh vien

-Sinh vi en dang him thi nghi~m

b) Can cit vao vi tri cdc thanh t6 co thd phdn bi¢t truimg h9P chu ngii ditng truac vai truimg h9P chu ngii ditng sau vf ngii

Vi d\1:

-H~n da tr<)m xe may cua toi => chu ngu d(rng tru&c vi ngu

-Lorn khom du&i nui ti~u vai chu

Lac dac ben song chq mfty nha

c) Can cu vao quan h? ngft ngh'ia giiia cdc thanh t6 co thi phdn bi¢t truirng hQP coy nghza chu d()ng vai truimg hQP coy nghza bi a()ng

Vi dw

- Bac ba Phi ch~t con ca ra lam 3 khuc => mang y nghia chu d<)ng

-Con ca bi bac ba Phi ch~t ra lam 3 khuc => mang y nghia bj d<)ng

1.2 Khai ni~m doan ngfr

"Doim ngu" la m<)t trong nhfrng don vi ng6n ngu c6 cftu true phuc t~p,

t~n s6 su d\lng cao, d~c bi~t Ia doan ngfr d~ng l~p, kSt cftu n<)i ~i cua chung co tinh ciin xl:rng Trong tiSng Vi~t, thu~t ngu nay 1~ ddu tien da duqc Nguy@n Tai Cfrn su dl)ng d8 mieu ta cftu true cua danh ngu tiSng Vi~t Ong cho ring doim ngu la m()t lo~i t6 hqp tv do, kSt hqp theo quan h? chinh ph (I bao g6m m()t trung tam n6i li~n v&i cac thanh t6 ph\l bing quan h~ chinh phl) (2; 148)

Vi d\1: "Sach hay" Day la truoog hqp c6 m<)t trung tam dl:rng lam nong c6t va ben c~nh ghep them m9t hay m<)t vai thanh t6 co vai tro thu ySu, dimg d8 b6 sung cho trung tam

0 trong h~ th6ng cac t6 hgp tv do, doiin ngu chiSm m<)t vi tri rieng bi~t,

co cac d~c di8m sau:

LUAN vAN TH.AC SY Nghien cl!u d6i chi~u du true c1,1m d<)ng tir trong ti~ng Han - ti~ng Vi~t

- G6m m<)t thanh t6 trung tam va m<)t hay m<)t s6 thanh t6 ph\1 quay quftn xung quanh trung tam d6 d~ bB sung them m<)t s6 chi tiSt thil ySu vS m~t

y nghia

Vi dl,l: + Sachhay

+ Sach hay nay + T~t ca nhfrng quy~n sach hay nay

- Quan he giua trung tam va tha.nb t6 ph1,1 co nhi~u kieu lo~i chi tiSt r~t

khac nhau, nhung n6i chung dSu thu<)c vao lo~i quan he chinh ph1,1

- Toan doan ngfr c6 tb chile phuc t~p han, c6 y nghia dfty du han m<)t minh trung tam nhung no vftn gift duqc cac d~c tnmg ngfr phap cua trung tam: + Trung tam thu<)c vao tir lo~i nao thi toan doan ngfr cling vful gifr cac

d~c trung cua tir lo~i do Vi v~y co th~ din Clr vao trung tam dS phan lo~i doan ngfr thanh doan ngfr cua danh tir (danh ngfr), doan ngfr cua d<)ng tir (d<)ng ngfr), tinh tir (tinh ngfr)

+ Trung tam co th~ giu m<)t chile V\1 gi trong m<)t tb hqp khac thi toan doan ngfr thuang thu(mg cling c6 th~ dam nhi~m dugc cac chuc V\} d6 Noi each khac, doan ngfr chua g~ liSn v6i m<)t chuc v1,1 nao cho s~n, nh~t djnh Vi

v~y co the tach rieng doan ngu ra rna nghien c(ru m<)t each d<)c l~p v6i chuc nang cu phap

Trong tiSng Vi~t, do{m ngfr c6 c~u true nhu sau:

(Anh ta) con dang

,

Trong hai vi dl,l tren "hQc" va "uBng" la nhfrng d<)ng tir lam trung tam

cua doan ngfr "vfi.n" " chua" "con" "dang" Ia cac thanh t6 phu tru6c "bai"

va "rugu" Ia cac thanh t6 ph\1 sau

16

LU!N VAN THAC SY Nghien ciiu d6i chi6u du true c1,1m dQng tir trong ti6ng Han- ti~ng Vi~t

Khi xem xet tu loc;ti trong tiSng Han, nha nghien Clru Ahn Kyong Hwan

da phan loc;ti doim ngu tiSng Han thanh 4 loc;ti: danh ngu, d(>ng ngu, tinh ngfr, gi&i ngfr Trong cac lo(ili dofm ngu nay, cac tu trung tam tuong ling la danh tir, d{)ng tir, tinh tu, gi&i tu Cling theo tac ghi nay, tiSng Vi~t la m(>t ngon ngfr dan l~p, tir khong biSn hinh con tiSng Han la m(>t ngon ngfr ch~p dinh, c6 biSn hinh Trong doan ngu n6i rieng, trong cau n6i chung, tu thuOn.g biSn d6i hinh thai C6 th~ khai quat cac dc;tng thuc cua chung trong S<Y d6 sau:

Danh tu = din t6 + ph\1 t6 chi s6 nhiSu + ti~u tu each

(Haksengtuli = hakseng + tul + i)

(Cac/ nhfing bc;tn hQc sinh= hQc sinh+ cac/nhfing + tiSu tu chu ngfr "i")

Ho~c d6i v6i truOn.g hqp danh tir chi s6 it:

Danh tu = din t6 + tiSu tu each

[1.4] "tl-~0~7~ =

(Hankukoka = hankuko + ka)

(TiSng Han = tiSng Him + tiSu tir chu ngu "ka")

D(>ng tir = can t6 + ph\1 t6 chi kinh trQng + ph\1 t6 chi thai gian + ph\1 t6

vi ngfr tinh

[1.5]

OAI +

(ikussiotsupnita = ik+ usi+ iot+ supnita)

( da dQc = dQc+ ph\1 t6 chi kinh trQng+ da+ ph\1 t6 vi ngfr tinh)

Ho~c: D(>ng tu = can t6 + ph\1 t6 vi ngfr tinh

[1.6]

LUAN VAN THAC SY Nghien ctru d6i chi~u du true c1,1m d()ng tir trong ti~ng Han - ti~ng Vi¢t

vi ngfr tinh

[1.7]

0~11111 + AI+

Ho?c: Tinh tir =din t6 + ph\1 t6 vi ngfr tinh

Doim ngu tiing Vi?t:

Thanh tfi pht} tru6'c + Thanh tfi trung tam + Thanh tfi pht} san

Ao

V~n

Doan ngil tiing Hem:

Thanh tfi pht} + Thanh tfi trung tam

D()ng tir la m(>t trong nhfrng tir lo~i co ban trong mQi ngon ngfr va cling }a tu lo~i phtrc t~p nh&t, dUQ'C Slr d\ffig r(}ng rai nh&t trong h~ th6ng cac lo~i ttr

cua cac ngon ngfr Nha ngon ngfr hQc F.Palmer cho rfutg" D()ng tu cling nhu

c6 th@ tiSn hanh nSu khong nghien Clru ky van d@ nay" D@ khao sat tr~t tg tu

cua cac thanh t6 trong d.u true cua C\lffi d()ng tu tiSng Han va so sanh n6 v6i

Trong cac ngon ngfr biSn hinh vm tiSng Anh Ia d~i di~n tieu biSu, d()ng

ttr duqc nh~n biSt nho nhfrng ph\1 t6 d~c trung cho chling va nho kha nang biSn d~g theo ngoi, thai, d~g, thuc TiSng Han thu()c lo~i hinh ngon ngfr ch~p dinh, c6 biSn hinh, c&u true cau trong tiSng Han hoan toan nguqc l~i so

v6i tiSng Vi~t D()ng tu trong tiSng Han cling giBng nhu d(>ng tu tiSng Anh

d@u duqc nh~n biSt nho kha nang biSn d~ng theo ngoi, thai, thuc nhung diSu d~c bi~t Ia nho vi tri luon luon dll'ng cu6i cau cua n6 Con trong cac ngon ngu khong biSn hinh rna d~i di~n Ia tiSng Vi~t thi "tieu chi nh~n di~n d()ng tu la

kha nang lam trung tam m(>t lo~i C\lffi tir chinh- ph\1 gQi Ia C\lffi d()ng tir" (5; 245)

LU~N VAN THAC SY Nghien c(ru a6i chi€u du true C\Jffi d()ng tir trong ti€ng Han - ti€ng Vi~t

TiSng Vi~t: (Toi) mu6n hQc tiSng H~m

TiSng H~m: [1.9] (X~I7~) ~~o1~

,

[(Toi) mu6n hQc tiSng Han]

Trong vi d\1 tren cua tiSng Vi~t, "mu6n hQC tiSng Han" Ia m()t cvm d()ng tug6m d()ng tir "mu6n" Ia thanh t6 chinh - thanh t6 trung tam, con "h<;>c tiSng Han" Ia thanh t6 phv Ngay trong ban than thanh t6 phv fiy cling Ia m()t cvm d9ng tir v&i d()ng tir "h9c" Ia thanh t6 chinh, "tiSng Han" Ia thanh t6 phv

Xet trong tieng Han chung ta cUng nh~ thay cau true tuong tg nhu v~y

0 cvm d()ng tir "~~o1~ ts-¥01-71 -t:J-g[L-IC~ " ("hankukolul kongpuhaki wonhapnita"-7 "mu6n hQc tiSng Han") quan h~ kSt hqp cac tir nhu sau:

hankukolul

TiSng Han

kongpuhaki

hQC [Mu6n h<;>c tiSng Han]

phlf Va thanh t6 phv d6 cling Ia m()t C\lffi d()ng tir v&i ~.!:f.%~71 "kongpuhaki"

("hqc") Ia thanh t6 chinh, con ~~o1 ~ "hankukolul" ("tiSng Han") Ia thanh t6

phv

TiSng Vi~t: (Toi) da m~c cai ao d6

TiSng Han: [ 1 1 0] (X~I7~) ::r

(Che ka) ku otul ipotsumnita

20

LUAN vAN TH~C SY Nghien em d6i ehi~u du true e1,1m d()ng tir trong ti~ng Han- ti~ng Vi~t

(Toi) do ao dam~c

[(T6i) da m~c cai ao d6 )]

Xet vi dl) thu hai tren day, trong tiSng Vi~t chung ta xac djnh Cl)ffi d(>ng

tir la "da m~c cai ao d6" v&i "m~c" la d(>ng tu lam trung tam, "da" Ia thanh tb

ph\1 tru&c va "cai ao d6" la thanh t6 ph\1 sau

Nhu v~y, cl)m d(>ng tir la m(>t nh6m tir duqc t6 chuc theo quan h~ ngfr phap chinh phl) rna d(>ng tir gifr chuc nang la thanh t6 chinh, thanh t6 trung tam C~u true C(J ban cua Cl)m d(>ng tir bao g6m: phfin phl) tru&c, phfrn trung tam va phfrn ph\1 sau d phfrn trung tam c6 thS g~p m(>t d(>ng tir ho~c nhfrng t6 hqp gbm nhi€u d(>ng tu Cac thanh t6 ph\1 cua d(Jng tir c6 thS chia thanh hai

lo~: thanh t6 phl)la tir Va thanh t6 phl)la ph\1 t6 V~ C(J ban, phfrn phl) truac

CUa C\}ffi d(>ng tir CO tac dl)ng djnh tinh m6i quan h~ V~ thai gian, tr~g thai cua hanh d(Jng neu 6 d(>ng tu thanh t6 chinh Phfrn ph\1 sau c6 tac dl)ng rna

r(>ng n(>i dung tir V\l'Ilg cua d(>ng tu -thanh t6 chinh

1.3.1 Cy.m dqng tir trong ti~ng Him

Tac gia Ahn Kyong Hwan trong "Tr~t tv ttr trong tiSng Han so sanh v&i tiSng Vi~t'' (!.1-~o~ o~i? lftiE E[o~£1-2-l ~Iii!.) cho rfulg "m6i d(>ng tu tiSng Han, khi gifr chuc nang la thanh t6 chinh kSt hqp v&i m(>t hay m(>t s6 thanh t6 ph\1

dS c~u t~o nen d(>ng ngu, thuang mang them & sau n6 nhfrng ph\1 t6 hinh thai c6 gia tri c~u ~0 dt;mg thuc cua d(>ng tir" ( 1 0; 56)

Vi d\1:

[ 1.11] (L~:::)

[(Nanun) papul mekta.]

[(T6i-(nun)) com(ul) an(ta).]

[(T6i) an cam.]

LUAN vAN THAC SY Nghien cfru d6i chi~u du true c1,1m d9ng tir trong ti~ng Han - ti~ng Vi~t

Trong d9ng tir "1£!C~-mekta (an)" thi "1£1-rnek (an)" hi gbc tir/ can t6,

"c~-ta" la ph\1 t6 biSu thj vi ngu tinh

Xet vi d\1 tren, chung ta th~y cl)m d9ng tu ti~ng Han la q1rn tir chinh ph\1

(~ ~ Q:J c~ 7 papul rnekta 7 com an -7 an com) trong do thanh phfin chinh I a OQng tu (Q:!C~- mekta- an) luon dling sau, va thanh ph~n ph\1 (~~- papul-com/ ul) dling tru6c thanh phfin chinh M9t diSu dang luu y la trong tl!ng thanh phfin cua C\lffi d9ng tu ti~ng Han, chung ta lc;ti th~y xu~t hi~n rn9t C\lm

tir chinh ph\1 nfra duqc c~u tc;to tu can t6 va ph\1 t6 (ph\1 t6 tinh thai, ph\1 t6

chuc nang ) ho~c din t6 va tiSu tu (tiSu tu biSu thi chu each, tiSu tu d6i each

biSu thj b6 ngfr d6i tuQ'llg, tiSu tu chi $1g each, tiSu tir vi tri each bi~u thi nai ch6n, tiSu tu c6ng C\1 each biSu thi b6 ngfr chi c6ng Clf ) v~ dS nay chung toi se dS c~p chi ti~t han trong ph~n n9i dung chuang 2

DS nghien Clru tr~t tg tu cua cac thanh t6 trong c~u true C\lffi d9ng tu

ti~ng Han va so sanh n6 v6i tr~t tg tu trong c~u true C\lrn d9ng tir ti~ng Vi~t

thi diSu tru6c tien phai xac l~p m9t each hiSu '4

c\lm d9ng tir ti~ng Han" "C\lm d9ng tir Ia m9t nh6m tu duqc t6 chuc theo quan h~ ngfr phap chinh ph\1 rna d9ng tir gifr chuc nang hi thanh t6 chinh, thanh t6 trung tam." (1 0; 55) Nhu

v~y, C\lrn d9ng tir ti~ng Han cling la m9t nh6m tir duqc t6 chuc theo quan h~

ngfr phap chinh ph\1 rna d9ng tu gifr chuc nang la thanh t6 chinh

Co thS dua ra c~u true t6ng quat cua ctfm d9ng tu ti~ng Han nhu sau: C\lm d9ng tu = Thanh t6 ph\1 tru6c + Thanh t6 trung tam

LUAN vAN THA.C SY Nghien c(ru d6i chi~u c~u true cvm d<)ng tir trong ti~ng Han - ti~ng Vi~t

th~y C\lffi d<)ng tir ti~ng Hfm khong c6 thanh t6 ph\1 sau rna a d~ng d~y du nh~t

Lo~i doan ngfr c6 d<)ng tir lam trung tam nhu th~ gQi la d<)ng ngfr Doan ngu c6 d<)ng tir lam trung tam con dugc gQi la c1,1m d<)ng tir (hay d<)ng ngu)

Vi dw Cac d<)ng tir chinh: H9c, di, n6i

"chen ngang" la thanh t6 ph1,1 sau)

LUAN vAN T~C SY Nghien c(ru <16i chi€u c~u true c1,1m d(>ng tir trong ti€ng Han - ti€ng Vi~t

(Tu ph1;1 d(>ng tir) (D(>ng tu chinh) (B6 ngfr, tn;mg ngfr)

(Bi~u thi thm , th € ti~p th1,1- bi d(>ng) ( ThAnh t6 b~t bu(>c )

Vi d1;1: + (Lai xe) da hoi nguai di duang ("da" I a thanh t6 ph1;1 tru6c; "hoi" la thanh t6 trung tam; "nguai di duang" la thanh t6 ph1;1 sau)

+(Chung ta) se lam trong hom nay ("se" Ia thanh t6 ph\1 tru&c; "lam"

la thanh t6 trung tam ; "trong hom nay" Ia thanh t6 ph\1 sau )

Tuy nhien, khong phai luc nao cling g~p d~g d~y du cua c~u true d(>ng ngfr 0 d~ng dan gian nh~t, cl}m d(>ng tu chi co thanh t6 trung tam xu~t hi~n

Cl}m d()ng tir = Thimh tA trung tam

Vi d1;1: + (Toi) ngu ( d(>ng tu "ngu" I a thanh t6 chinh)

+(No) chay (d(>ng tu "ch~y " Ia thanh t6 chinh)

+(Em be) hat (d(>ng tir "hat" la thanh t6 chinh)

C1;1m d(>ng tu cling co thS bao g6m hai thanh ph~n nhu bang dum day:

Cl}m dqng tir = Thanh tA phi} trmrc + Thanh tA trung tam

D~u V~ncu

+ ho~t d(>ng

Cl}m dqng tir = Thanh tA trung tam + Thanh tA phi} sau

HiSu + hSt BiSt + ro

Di + r~t nhanh Trong quan h~ ngfr phap, cac thanh t& ph\1 cua c~u true C\}m d(>ng tir gop

trung tam

1.4 Nghien c1fu dAi chi~u trong ngon ngfr va nghien cifu d&i chi~u

' 1.4.1 Nghien cifu ctAi chi~u trong ngon ngfi'

2 4

LUAN VAN TH~C SY Nghien cthl d6i chi~u du true c1,1m d{)ng tir trong ti~ng Han- ti~ng Vi~t

chi~u cling duqc xac dinh trong qua trinh phat triSn bi~n chrrng lich su do

tuang d6ng va di bi~t hoi]ic chi lam sang to nhfrng net di bi~t giua hai hay

Dbi chi~u cac ngon ngu cho kha nang xac djnh khong chi cac dfr ki~n va

hi~n tuqng c6 cac chuc nang tuong tv trong cac ngon ngfr duqc d6i chi~u, rna

c~p d~n h~ thfmg cac phuang ti~n mang nghia chi hanh d<)ng, c6 thS n6i rkg

"*~~-suyongjang- bS boi"

LUAN vAN THAC SY Nghien cliu df>i chi~u du true Cl)m d(?ng tit trong ti~ng Him - ti~ng Vi~t

ngfr duqc d6i chiSu Vi d\1, khi d6i chiSu tiSng Vi~t v6i tiSng Han ho~c v6i tiSng Thai thi muc d<) gi6ng nhau nhiSu hon la d6i chiSu tiSng Vi~t v6i tiSng Anh, tiSng Nga ho~c tiSng Bungari Trong tru(mg hqp d6i chiSu cac ngon ngfr r~t khac nhau vs lo~i hinh thi se tim th~y nhiSu diSm khac nhau vs c~u true va ho~t d<)ng cua ngon ngu Sv khac nhau miy c6 tinh h~ th6ng, khai quat (vi d\1, thanh di~u trong tiSng Vi~t, each trong tiSng Nga ) NSu d6i chiSu tiSng Vi~t

v6i tiSng Han se tim th~y nhiSu diSm khong tuong dbng vS ngu phap, ngu nghla

1.4.2 Nghien CtfU dAi chi~u ti~ng Han va ti~ng Vi~t

TiSng Han thu<)c lo~i ngon ngfr ch~p dinh, biSn d6i hinh thai va co h~ thbng c~u true ngu phap khac bi~t gcln nhu hoan toan so v6i tiSng Vi~t - m<)t ngon ngu tieu biSu cho lo~i hinh ngon ngu don l~p, khong biSn d6i hinh thai Chinh vi v~y, khong dS dS co thS di sau viw nghien cUti d6i chiSu giua hai ngon ngu nay vS m~t ngu phap Tuy nhien co m<)t diSm chung gifra hai thu tiSng nay, do lacy 1~ tir v\)'llg vay muQTI tir tiSng Han tuong d6i cao Vi d\1:

~:§:~ (munhwa - van h6a), ~~ (hakseng - hQc sinh), ~Ci:J (sengil - sinh

nh~t), Ol§ (idong- di d<)ng) Day chinh la m<)t trong nhfrng thu~n lqi d6i v6i nhfrng nguoi Vi~t hQc tiSng Han cling nhu m<)t mang khai thac kha h~p

dful d6i v6i cac nha nghien cUti d6i chiSu ngon ngu hai nu6c

Tir khi tiSng Han duqc dua vao giimg d~y tt;1i Vi~t Nam, da c6 m<)t s6 bai viSt, nghien cUti phan tich d6i chiSu cac v~n dS lien quan dSn hai ngon

ngfr Han - Vi~t Trong "Bu6c dftu nghien cful vS tir tinh luqc trong tiSng Han dbi chiSu v6i tiSng Vi~t", tac gia Trftn Thi Hu(mg dS c~p dSn n<)i dung khai quat nh~t vS khai ni~m tir tinh luqc (wan- gok- eo) cua tiSng Han qua d6 quy chiSu sang tiSng Vi~t Theo Jo Hye sun (Giai thich vS m~t ngfr dt.mg hQc cua each diSn d~t tinh luqc) co thS chia tir tinh luqc (wan- gok- eo- peop)

26

LU!N VAN T~C SY Nghien c(ru d6i chi~u c~u true c\)m di)ng til' trong ti~ng Han - ti~ng Vi~t

(~~o~ ~) thanh hai lo~i thu9c hai binh di~n chinh Thu nh~t, d6 la phep n6i tinh luge thu9c b1nh di~n tir vvng hQC, Ia cai dugc dS xu~t du&i d~ng ill\lC l\}C

ch~t cua ngfr d\lng hQc c6 thS xu~t hi~n m9t each da d~ng tuy vao ngu canh

nghia trong 1\lc ngfr ti~ng Him va ti~ng Vi~t" Sv tuang duang vS nghia trong

ch~t la nhfrng bi~n thS cua m9t c~u true logic - ngfr nghia T\lc ngfr ti~ng Han

di~m s6ng, each suy nghi, tam ly, van h6a dan t9c trong tirng v~n dS cua cu9c

trong m6i quan h~ v&i dm s6ng v~t ch~t, dm s6ng xa h<)i, dai s6ng tinh thk

va ph~m tru chung cho mQi d6i tugng 0 nhfing ph~ tru nay' da s6 nhfrng cau t\lc ngfr dSu c6 nghia bong

Vi~c phan tich, so sanh d6i chi~u hai ngon ngfr ti~ng Him va ti~ng Vi~t

t6t nghi~p "Bu&c dfiu tim hi~u nhfrng kh6 khan trong vi~c hQc ti~ng

trong vi~c hQc ti~ng Han (19; 27) Tac gia Dao Hoai Thu v&i lu~n van th~c sy

"Phan tich d6i chi~u tir chi quan h~ hQ hang Han - Vi~t tir g6c d9 ngon ngfr

va van h6a" (1/2012) da chi ra r~ng "Tir chi quan h~ hQ hang Ia m9t b9

-LUA.N VAN T~C SY Nghien c(ru dbi chiau du true c~,~m d()ng tu trong tiang Han - ti~ng Vi~t

ti~p c~n v6i IBi tu duy, each diSn d~t va ung xu c6 van h6a cua nguoi

ban ngfr

Vi~t Tac gia phan tich d~c di~m cftu t~o cua th~ hi d<)ng trong hai ngon ngfr,

tir " -OI / -ol/-71 / -2.1 " va d~g "-0~ AIC~" Ngoai ra, each cftu ~0 v6i "-~o~C~"

28

LUAN VAN TtMC SY Nghien cful d6i chi~u du true cvm d()ng tir trong ti~ng Han- ti~ng Vi~t

tieu q:rc, con "dugc" hi bi d<)ng tich eve Thay dbi e~u true ehu d<)ng sang bi d()ng tiSng Han dftn t6i sv lien kSt d<)ng tu DiSu nay khong xay ra d6i v6i tru<mg hgp cua ti~ng Vi~t (30; 36)

Ti~u k~t chU'O'ng 1

N6i tom l~i, doan ngfr la lo~i t6 hgp g6m m()t trung tam n6i liSn v6i cae thimh t6 ph\l b~ng quan h~ ehinh ph\1 C~u true doan ngfr d~g dfty du trong ti~ng Han khong c6 thanh t6 ph\1 sau nhu trong doan ngfr ti~ng Vi~t, rna trong cae doan ngfr, thanh t6 trung tam eua ti~ng Han bao gia cung dl:mg vi tri eu6i cling Doan ngfr c6 d<)ng tl:r lam trung tam g<;>i Ia C\lffi d<)ng tl:r (hay d()ng ngfr) Theo d6, cftu true C\lm d()ng tl:r ti€ng Han ciing chi e6 hai thanh phfulla thanh t6 ph\l tru6c va thanh t6 trung tam, con C\}ill d()ng tl:r ti~ng Vi~t a d~g d~y du vfrn e6 bai thanh ph&n hl thanh t6 ph\l tru6c, thanh t6 trung tam va thanh t6 ph\l sau Trong chuang 2, chung tOi se khiw sat r5 han vS C\lm d<)ng tl:r ti~ng Han, C\lill d()ng tl:r tiSng Vi~t va sv khac bi~t gifra chung

LU~N VAN THAC SY Nghien c(ru dfli chi~u du true q.1m d9ng tir trong ti~ng Han - ti~ng Vi~t

CHUONG2 cAu T ~0 CVM DQNG TU TRONG TIENG HAN VA TIENG VI:E:T Trong chuang miy chung toi se di sau nghien ctiu tr~t tv trong cftu true c\}m d<}ng tu tiSng Han va tiSng Vi~t dS lam co so cho vi~c d6i chiSu cftu t~o

C\lffi d<}ng tir tiSng Han va Cl,lffi d<}ng tu tiSng Vi~t 6 chuang sau

MBi d<}ng tir tiSng Han, khi gift chuc nang Ia thrum t6 chinh kSt hqp v6i m<}t hay m<}t s6 thanh t6 phv dS cftu t~o nen d<}ng ngfr, thuOn.g mang them 6

sau no nhfrng phl,l t6 hinh th<ii co ghi tri cftu t~o d~g thuc cua d<}ng tir

Vi dv:

a Thai qua khu:

[2.1]

[Toi (nun) cam (ul) an-da (ta)]

[Toi da an cam r6i]

Xet d<}ng tir "~~~c~ - mekkotta- da an" thi "~ - mek- an" Ia can t6,

"~ - ott" la phv t6 biSu thi y nghia qua khu, va "C~ - ta" Ia h~u t6 biSu thi vi ngutinh

b Thai hi~n t~i:

[2.2]

(nanun) papul [Toi (nun) cam (ul) [Toi an cam]

mekta

an (ta)]

Trong d<}ng tir " ~C~- mekta- an) thi "~- mek- an) la gf>c tir (can tf>),

"C~ - ta" la phv t6 biSu thi vi ngfr tinh

c Thai hi~n t~i tiSp diSn:

30

LUAN vAN THAC SY Ngbien cllu d6i chi€u cciu true c1,1m d9ng tir trong ti€ng Han - t i ~ng Vi~t

[2.3] (L~~) t:J/-.2

1:::1 2 Q:f::: t:f

(nanun) papul meknunta

[Toi (nun) cam (ul) an- dang(ta)]

[Toi dang an cam.]

Trang d()ng tir "l£l ~ c~ - meknunta- dang an" thi "l£l-mek- an) Ia can

t6, "~ - nun" Ia ph\1 t6 biSu thi <; nghia tiSp diSn (dang), "C~ - ta" Ia h~u t6

biSu thi vi ngu tinh

d Thai tuang lai:

[2.4] (L~~) g)'~ Q:f?J!t:f

(nanun) papul mekkessta

[Toi (nun) cam (ul) an- se (ta)]

[Toi sean cam]

Trang d{)ng tir " l£l~~c~- mekkessta- sean" thi "l£l - mek - an") la din

t6, "~~ - kess" Ia ph\1 t6 biSu thi <; nghia tuang lai, con "C~ - ta" la h~u t6 biSu

thj vi ngu tinh

Trang tiSng Hfm, can t6 kSt hqp v6i ph\1 t6 "(0 )AI [(u) si)]" dS biSu thi

SlJ kinh trQng Cac ph\1 t6 biSu thi S\l' kinh trQng dtmg tru&c cac ph\1 t6 biSu thi

LUAN vAN THA.C SY Nghien ciru d6i chi~u c~u true c1,1m d()ng tir trong ti~ng Hfln - ti~ng Vi~t

Xet vi d\l [2.6] tren, trong d9ng tu " ~~ 0 ~c ~ " (ikusinta- d9c) thi "~~ "

(ik - d9e) la din t6, "0 AI " ( usi) la ph\l t6 bi~u thi st;r kinh trQng, " L " ( niun) la ph\l t6 bi~u thi y nghia tiSp diSn, "C~" (ta) la ph\l t6 bi~u thi vi ngfr tinh Su dl)ng diu [2.6] se bi~u thi thai d9 ton kinh eua nguai n6i d6i v6i chu th~ la

"O~I:i1 XI" (Apeji- B6) han khi su d\}ng eau [2.5]

2.1.1 Trft tl}' chung va vi~c xac djnh trung tam va thanh tA phy

trong cym d9ng tir ti~ng Han

Nhu da trinh bay 6 phftn n9i dung chuang 1 v~ "Khai ni~m c\}m d()ng tir ti~ng Han", chfu1g ta th~y r~ng qnn d9ng tu tiSng Han la t6 hqp tu tv do khong co kSt tu d(rng dfiu, giua cac thanh t6 co quan h~ chinh ph\l, va thanh t6

ehinh la d9ng tu C~u true cua e\}m d9ng tu tiSng Han gBm 2 phfin: thanh t6 ph\1 va thanh t6 trung tam Thanh t6 ph\l do cac ph6 tu, thvc tlr ( danh tu, d()ng

dam nhi~m TiSng Han khong gi6ng nhu tiSng Anh, tiSng Vi~t, e6 c~u true

elfm d9ng tu bao gBm 3 phftn la thanh t6 ph\l tru6e, thanh t6 trung tam va thanh tf> ph\l sau nen trong C\lffi dQng ttr thuang CO d~ng dfiy du va khong dfiy

du Tac gia Ahn Kyong Hwan (Han Qu6c) eho r~ng trong tiSng Him do d()ng tir chinh }uon dtmg a eu6i cimg eua C\}m dQng tu nen C~U true CUa e\}m d()ng tir chi e6 thanh t6 ph\l tru6c va thanh t6 trung tam

Nhu v~y, chtmg ta c6 th~ khai quat c~u true C\lffi d9ng tlr tiSng Han c6

LUAN vAN T~C SY Nghien ciru d6i chi~u du true c1,1m d9ng tir trong ti~ng Han - tiing Vi~t

[2.7]

(I - haksengun) (chekul) (nalmata) (hakkyoyeseo) (yolsimhi) (iknunta) [(Nay- sinh vien)un (sach)ul (m6i ngay) (6 trubng) (cham chi) (doc )nunta

[(Sinh vien m\y) doc sach cham chi m6i ngay 6 truemg]

Trong qu:n dQng tu nay cua ti~ng Han,"~~ '2[o~c~ ~ii!01IA-i ~~"51 "

("chekul namata hakkyoyeseo yolsimhi 7 sach - hang ngay - 6 tru<mg

-cham chi") Ia thrum t6 ph\l, "~~ ~ c~" ("iknunta 7 dQc") Ia thanh t6 chinh bao gbm tu g6c "~~" ("ik 7 dQc") v6i ph\1 t6 tinh thai "~" ("nun 7 ph\1 t6 chi thai hi~n ~i ti~p diSn") va ph\1 t6 chuc nang "C~" ("ta 7 ph\1 t6 chi vj ngfr

tinh") dSu dtmg sau tlr g6c dQng tu T~t ca cac thanh t6 phl) cua C\lffi d9ng tu

deu d~t truac thrum t6 trung tam

Trong "Tr~t tg tU trong ti~ng Han so sanh v6i ti~ng Vi~t", Ahn Kyong

Hwan nh~n dinh r~ng "C~u true eli phap cua C\lm d9ng tu ti~ng Han nhu sau: d9ng tu gifr vai tro la thanh t6 trung tam - thanh t6 chinh dlrn.g 6 cu6i d9ng ngu, tftt ca cac thrum t6 ph\1 dsu d~t 6 truac tharm t6 trung tam Nhu vay, trong ti~ng Han, vi~c xac djnh thrum t6 trung tam cua C\lffi d9ng tu tuang d6i

LUAN vAN THAC SY Nghien cuu d6i chi~u du trUe C\lm d<)ng tir trong ti~ng Han- ti~ng Vi~t

(Toi mu6n hQc n6i ti~ng Anh)

Trong vi d\1 tren, vi ngu cua cau la m()t C\}ffi d()ng tir do d()ng tu "mu6n" ( 1z! Cr) him thanh t6 trung tam Co th~ hinh dung c~u trUe eli phap cua C\}m d()ng ti.r d~y qua sa db du6i day:

[2.9]

(Yongeo

[ti~ng Anh

malhakirul vi~c n6i (rul)

[Mu6n hQc n6i ti~ng Anh]

kongpuhako hQC

sipta)

mu6n]

Nhu tren da n6i, c\}m d9ng ru ti~ng Han bao gbm thanh t6 trung tam d(rng 6 cu6i cau, con t~t ca cac thanh t6 ph\1 dSu diftt 6 truac thanh t6 trung tam

2.1.3.1 Thanh ta phfl Iii til'

Trong C\}ffi d()ng ti.r tiSng Him va C\}m d()ng tu tiSng Vi~t, cac lo~i thvc

tir ( danh ti.r, d()ng ti.r, tinh tir, s6 tir, d~i tir) dSu c6 thS lam thanh t6 ph\1 di~n d~t cac y biSu thi nai ch6n, thai gian, each thuc, phuang ti~n, phuang huang, ml)c dich, nguyen nhan, kSt qua cua ho~t d()ng

34

LUAN VAN THAC SY Nghien cl:ru dbi chi~u d.u true c~;tm d()ng tir trong ti~ng Han- ti~ng Vi~t

C\lm d<)ng tu ti~ng Him c6 lo~i thimh t6 ph\1 chi xmit hi~n theo doi hoi rieng cua tll'ng ti@u lo~i d<)ng tu him thanh t6 chinh Lo~i thanh t6 ph\1 nay

luon dfu:tg tru6c thimh t6 chinh

Khi thanh t6 chinh la ngo~i d<)ng tir thi thanh t6 ph\1 chi d6i tuQTig do danh tir dam nhi~m

Vi d\1:

[2.10] ~~ Q:lcL [papul mokta.]-7[com(ul) an(ta)]-7 [an com]

[2.11] ~ '2t~ ~ cL -7[umakul tutta] -7[am nh~c(ul) nghe(ta)] -7[nghe nh~c] [2.12] ti-~O~:ii ~¥"5-~CL -7[hankukorul kongpuhata] -7[ti~ng Him(rul)

hQc(ta)] -7 [hQc ti~ng Han]

[ 2.13] T-1 tJ ~ -'¥A-I~~ -a-~ c~ -7 [kuysinul museowohata] -7 [rna( ul) sg( ta)] -7 [ sg

rna]

Khi thimh t6 chinh la d<)ng tu bi@u thi y nghia tinh thai thi thanh t6 ph\1

la d9ng tu

Vi d\1:

[2.14] ~ O~I~O I C~ -7[kal yejeongita] -7[di-dv djnh(ta)] -7[dinh di]

[2.15] W ~~OicL -7[hal kyolsimita] -7[hlm-quy~t tam(ta)] -7[quy~t tam

LUAN VAN THAC SY Nghien ct'ru d6i chi€u du true c1,1m d9ng tir trong ti€ng Han - ti€ng Vi~t

[2.18] 9-~"B"P~I £1C~ 7[tanghwanghake toeta] 7[b6i r6i-bi(ta)] 7 [bi h6t hoang/ dam b6i r6i]

b) Trt;zng t6

Cac thanh t6 ph\1 la tu dl:mg lam tr~ng t6 trong C\lm d()ng tir ti~ng Han ciing luon dl:mg tru6c thanh t6 trung tam, va diSn d~t y nghia v~ nai ch6n, thai gian, each thuc, phuang ti~n, phuang hu6ng Nhiing thanh t6 ph\1 nay thuang do danh tir dam nhi~m

Vi d\1:

[2.19] X~~7-t£ 2C~ 7[Jajeonkoro ota] 7[bfug xe d~p d~n] 7[d~n b~ng xe d~p]

*Tr~g t6 chi nai ch6n:

[2.20] ~ii!01I7~C~ 7[Hakkyoe kata] 7[truang(e)- di(ta)] 7[di d~n truang]

[2.21] ~011A1 4-ICL 7[Jipeso suyta] 7[nha(eseo) - nghi ngai(ta)] 7[Nghi ngai a nha]

[2.22] XI"B"~go .£ LHc~7~C~ 7[Jihach'unguro- neryokata] 7[t~ng

hk(uro)-di xu6ng( ta)] 7 [ di xu6ng phi a t~g h~m]

* Tr~ng t6 chi thai gian:

phat(ta)] 7[Xu~t phat h1c 6 gia sang]

Trong C\lffi d9ng tir tiSng Han, thanh t6 ph\1 ciing do ph6 tu dam nhi~m

va cling d~t tru&c dQng tir lam thanh t6 chinh

36

LUAN VAN THAC SY Nghien cfru dbi chi~u du true c1,1m d()ng tu trong ti~ng Han- ti~ng Vi~t

* Ph6 tir chi S'l:f tidp diln:

Nhfrng ph6 tir trong tiSng Han dt'ing lam thanh t6 ph\1 biSu thj y nghia v~

S\f tiSp diSn, SlJ dbng nhftt cua ho~t d()ng nhu: 2.¥ (motu- tftt ca), ~AI (yoksi

- d~u), o~~ ol/ o~~.'r./ o~~ (yojonhi/ ajikto/ajik-v~n), 7~14f (kyesok-tiSp

tl,lc)

Vi d1,1:

[2.24] L~:: o~~~ Q:t:: cL -7 (Nanun ajikto moknunta) -7 [Toi(nun) v~n cling an(ta)] -7 (Toi v~ an]

[2.25] L~~ C2:1AI ~!!"c~ -7 (Nanun yoksi ilhanta) -7 [T6i(nun) cling lam

vi~c(ta)] -7 [Toi cling lam vi~c]

[2.26] L~ ~ 7:114f Q:t ~ c~ -7 (Nanun kyesok moknunta) -7 [Toi(nun) tiSp t\lc an(ta)] -7 [Toi cu an)]

nguai(i) tftt ca d~u lam vi~c(ta)] -7 [M<;>i nguoi d~u cling lam vi~c]

[2.28] A~W~ Ol 2.¥ C2:1AI o~~~ ~~cL -7 (Saramtuli motu yoksi ajikto ilhanta.) -7[ M<;>i nguai (i) tftt ca d~u v~ ci1ng lam vi~c (ta)] -?[M<;>i ngum d~u ciing v~ him vi~c.]

Nhfrng pho tu biSu thi -y nghia thuang xay ra dung lam thanh t6 ph\1 trong c1,1m d{)ng tu tiSng Han dugc d~t tru6c d{)ng ti:r lam thitnh t6 chinh

Vi d\1:

[2.29] -9-21 ~ Ol 7\~~ ("6"~~0I011) l_l-cL -7 [Urituli jaju (hanoie) kanta] -7

[Chung toi(i) thuang xuyen (t6i Ha N9i) di] -7 [Chung toi hay di (Ha N{)i)]